“Hạm đội muỗi” của Iran – lực lượng gồm hàng nghìn tàu cao tốc vũ trang, kết hợp tên lửa và máy bay không người lái đang trở thành bài toán khó khiến Mỹ "đau đầu" tại Eo biển Hormuz.

"Hạm đội muỗi" của Iran là gì? Có sức mạnh như thế nào?
“Hạm đội muỗi” của Iran là một khái niệm quân sự hiện đại, thường được các nhà phân tích phương Tây dùng để mô tả chiến lược hải quân phi đối xứng của nước này, đặc biệt trong khu vực Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.

Theo New York Post, trong nhiều năm qua, Iran duy trì song song hai lực lượng hải quân: Một hạm đội truyền thống gồm tàu khu trục và tàu ngầm (trong đó nhiều chiếc đã bị hư hại hoặc phá hủy) và một lực lượng “ngầm” do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo vận hành.

Theo đánh giá của Hải quân Mỹ, lực lượng thứ hai được thiết kế riêng để hoạt động hiệu quả trong không gian chật hẹp của Vịnh Ba Tư và đó chính là "hạm đội muỗi".

TheoThe Indian Express, “Hạm đội muỗi” của Iran là một chiến lược hải quân phi truyền thống được Tehran phát triển nhằm đối phó với các lực lượng vượt trội tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.

Thay vì phụ thuộc vào các tàu chiến cỡ lớn, Iran tập trung xây dựng lực lượng gồm hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tàu tấn công nhỏ, tốc độ cao.

Theo các nhà phân tích quốc phòng và báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, hạm đội này bao gồm hàng nghìn tàu nhỏ, tốc độ cao, có khả năng đua với tốc độ cao, được trang bị súng máy, tên lửa và trong một số trường hợp chúng còn được trang bị tên lửa chống hạm hoặc thiết bị rải thủy lôi.

Những tàu này, có khả năng đạt tốc độ vượt quá 115 dặm/giờ, được thiết kế cho chiến tranh bất đối xứng, một chiến lược tận dụng tốc độ, yếu tố bất ngờ và số lượng áp đảo để chống lại các đối thủ truyền thống mạnh hơn.

Tách biệt với Hải quân Iran truyền thống, một hạm đội chuyên biệt, thường được gọi là "Hạm đội muỗi", hoạt động với tốc độ và sự linh hoạt đáng kinh ngạc, tạo ra mối đe dọa độc đáo và mạnh mẽ đối với an ninh hàng hải trong khu vực.

Cốt lõi sức mạnh của “Hạm đội muỗi” nằm ở chiến thuật “bầy đàn”, khi hàng chục đến hàng trăm tàu có thể phối hợp tấn công đồng loạt từ nhiều hướng, nhằm áp đảo hệ thống radar, làm quá tải năng lực phòng thủ và gây rối loạn đội hình đối phương.

“Hạm đội muỗi” được cho là đang ẩn náu trong khoảng 10 căn cứ bố trí dọc bờ biển Iran và trên các đảo rải rác tại eo biển Hormuz, New York Times cho biết.

Ở một số đảo, vách đá còn được khoét sâu thành hang lớn để tàu có thể neo đậu, chờ lệnh và sẵn sàng xuất kích chỉ trong vài phút, theo dẫn lời các chuyên gia quân sự Mỹ.

Trong khi đó, Farzin Nadimi, chuyên gia thuộc The Washington Institute for Near East Policy, ước tính lực lượng tham gia “Hạm đội muỗi” của Iran có thể lên tới khoảng 50.000 người.


Một lợi thế đáng kể khác là yếu tố bất đối xứng chi phí: Mỗi tàu tấn công chỉ có giá từ vài trăm nghìn đến khoảng 1 triệu USD, trong khi một tàu khu trục có thể trị giá hàng tỷ USD và một nhóm tác chiến tàu sân bay lên tới hơn 10 tỷ USD. Vì vậy, chỉ cần gây thiệt hại đáng kể cho một mục tiêu lớn, Iran đã có thể tạo ra tác động chiến lược vượt xa chi phí bỏ ra.

Dù “Hạm đội muỗi” không thay thế hải quân truyền thống nhưng góp phần làm phức tạp đáng kể môi trường tác chiến, buộc đối thủ phải tăng cường phòng thủ và giám sát. Đối với Iran, đây là công cụ răn đe hiệu quả với chi phí thấp, đồng thời tạo thêm đòn bẩy trong các kịch bản đối đầu khu vực.

Trong chiến tranh hải quân hiện đại, bên cạnh công nghệ, các yếu tố như số lượng, địa lý và chiến thuật đang ngày càng chứng tỏ vai trò quan trọng trong việc định hình cục diện chiến trường.

Trong khi eo biển Hormuz là một điểm nghẽn quan trọng đối với vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, đang ngày càng trở thành chiến trường tiềm tàng cho các cuộc đối đầu, chủ yếu là do khả năng đáng gờm của lực lượng hải quân phi truyền thống của Iran.

Môi trường hoạt động của eo biển Hormuz, đặc trưng bởi các luồng lạch hẹp và các tuyến đường vận chuyển tấp nập, đặc biệt thuận lợi cho chiến thuật được sử dụng bởi "Hạm đội muỗi".

Môi trường này cho phép Iran tận dụng lợi thế về số lượng và tốc độ của các tàu chiến để tạo ra các tình huống chiến thuật khó xử lý đối với các lực lượng hải quân thông thường.

Khả năng triển khai thủy lôi, tàu tấn công tốc độ cao và các loại vũ khí bất đối xứng khác trong không gian hạn hẹp như vậy làm tăng rủi ro cho bất kỳ hoạt động hải quân nào do các cường quốc bên ngoài tiến hành.

Theo USI News, Kể từ ngày 28 tháng 2, khi cuộc xung đột giữa Iran, Mỹ và Israel bắt đầu, 17 tàu đã bị tấn công ở eo biển Hormuz. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, đã có 6 người thiệt mạng được xác nhận.

Vai trò của Iran tại eo biển Hormuz
Theo Chathamhouse.org, việc kiểm soát hiệu quả eo biển Hormuz mang lại cho Iran một lợi thế bất đối xứng quan trọng, giúp nước này tự bảo vệ trước những gì họ coi là mối đe dọa sống còn từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, đồng thời tạo ra nguồn thu đáng kể trong bối cảnh vẫn chịu nhiều lệnh trừng phạt và tổn thất do chiến tranh. Chính vì vậy, Tehran khó có khả năng từ bỏ lợi thế này một cách dễ dàng.


Tuy nhiên, đây không phải là chiến lược bền vững về lâu dài, cả với thế giới lẫn chính Iran.

Nền kinh tế nước này phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu mỏ, đồng thời phải nhập khẩu nhiều hàng hóa công nghiệp và lương thực qua các tuyến hàng hải quốc tế. Nếu các tuyến đường này bị gián đoạn, nguồn thu của Iran sẽ bị ảnh hưởng, đồng thời gây tổn hại đến hoạt động thương mại và vận tải biển của chính họ.

Trong bối cảnh đó, giới ngoại giao cần tìm cách thay đổi tính toán của Tehran, để việc duy trì hoạt động thông suốt của các tuyến hàng hải trở thành lựa chọn có lợi và được ưu tiên hơn.

Cập nhật mới nhất theo Reuter, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm nay cho biết nước này nên tận dụng mọi kênh hợp lý và ngoại giao để hạ nhiệt căng thẳng với Mỹ. Tuy nhiên, theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, ông cũng nhấn mạnh rằng việc giữ thái độ cảnh giác và hoài nghi trong quan hệ với Mỹ là “điều cần thiết”.

Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Iran và Mỹ dự kiến hết hạn vào tối 21/4. Phía Mỹ được cho là sẽ cử đại diện tới Islamabad để đàm phán, nhưng Tehran vẫn chưa xác nhận có tham gia hay không.

Truyền hình nhà nước Iran dẫn một nguồn tin giấu tên cho biết hiện chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo, do phía Mỹ đưa ra những yêu cầu bị cho là “quá mức và thiếu hợp lý”, đồng thời liên tục thay đổi lập trường.

Căng thẳng giữa hai bên hiện tập trung vào khu vực Eo biển Hormuz, khi Iran tăng cường kiểm soát hoạt động hàng hải, còn Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và mới đây đã bắt giữ một tàu bị cho là cố vượt vòng kiểm soát.

Hai bên cũng đồng thời cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Theo truyền hình Iran, Tổng thống Pezeshkian cho rằng các động thái phong tỏa của Mỹ cho thấy Mỹ đang quay lại “cách làm cũ” và làm suy yếu nỗ lực ngoại giao.

Vietbf @ Sưu tầm

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết trận động đất mạnh 7,5 độ richter xảy ra ngoài khơi Sanriku, tỉnh Iwate lúc 4:53 chiều giờ địa phương. Cảnh báo sóng thần đã được ban hành

Trận động đất mạnh 7,5 độ richter và nguy cơ sóng thần đã khiến các MC trên nhiều chương trình tin tức truyền hình kêu gọi người dân địa phương di chuyển đến vùng đất cao hơn, tránh xa các con sông và bờ biển, đồng thời kêu gọi mọi người "hãy nhớ đến thảm họa ngày 11/3".

Những cảnh báo này là lời nhắc nhở rõ ràng về trận động đất và sóng thần lớn ở Đông Nhật Bản ngày 11/3/2011, khiến gần 20.000 người thiệt mạng và khoảng 125.000 người phải sơ tán.

“Sóng thần! Sơ tán!” dòng chữ “Đừng quay lại” hiện lên trên kênh NHK bằng tiếng Anh dành cho người không nói tiếng Nhật.

Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), trận động đất xảy ra ở độ sâu 10 km, cách bờ biển tỉnh Iwate khoảng 100 km vào lúc 4:53 chiều.

Dự báo sóng thần 3m
Trận động đất được ghi nhận ở mức 5 trên thang địa chấn 7 của Nhật Bản tại một số khu vực thuộc các tỉnh Aomori, Iwate và Miyagi. Tokyo và vùng lân cận - nơi các tòa nhà rung lắc trong vài phút - được ghi nhận ở mức 3.

Tại cảng Kuji thuộc tỉnh Iwate, người ta đã ghi nhận một cơn sóng thần cao 80 cm, trong khi cảng Miyako, cũng thuộc tỉnh Iwate, chứng kiến ​​một cơn sóng thần cao 40 cm, và dự kiến ​​sẽ còn nhiều đợt sóng nữa. Sóng cũng được dự báo sẽ ập đến nhiều địa điểm khác trên một khu vực rộng lớn dọc bờ biển của tỉnh.


Video trực tiếp từ một cảng ở Kuji cho thấy các tàu thuyền chao đảo trước những đợt sóng thần nhỏ, ban đầu.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã phát cảnh báo sóng thần cho tỉnh Iwate và một số khu vực thuộc Hokkaido và Aomori. Dự kiến ​​sóng thần sẽ cao tới 3 mét.

Cơ quan chức năng đã đưa ra cảnh báo sóng thần cho các tỉnh Hokkaido, Aomori, Miyagi và Fukushima. Mực nước có thể đạt tới 1 mét ở những khu vực này.

Người dân được sơ tán, tàu Shinkansen ngừng hoạt động
Tại cảng Hachinohe thuộc tỉnh Aomori, người ta ghi nhận một cơn sóng thần cao 30 cm, trong khi thị trấn Erimo ở Hokkaido chứng kiến ​​sóng thần cao 20 cm. Hàng nghìn cư dân dọc các khu vực ven biển đã được lệnh sơ tán.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã tổ chức một cuộc họp báo lúc 6 giờ chiều sau trận động đất, cảnh báo người dân rằng khu vực này - nơi đã từng trải qua nhiều trận động đất ngắn trong quá khứ - nên cảnh giác với nguy cơ xảy ra thêm các trận động đất mạnh trong khu vực trong tuần tới, đặc biệt là trong hai đến ba ngày tới.

Phát biểu với các phóng viên tại Tokyo, Thủ tướng Sanae Takaichi kêu gọi người dân sơ tán đến những vùng đất cao hơn, an toàn hơn.

Bà Takaichi nói với giọng hổn hển: “Hiện tại, chúng tôi vẫn đang xác nhận thiệt hại vật chất và tác động đến người dân, nhưng chúng tôi sẽ sớm nhận được báo cáo chi tiết và tiến hành các nỗ lực ứng phó thảm họa”.

Lực lượng Phòng vệ Hàng hải (MSDF) cho biết một máy bay trực thăng SH-60K của lực lượng này đang bay trên bờ biển Sanriku thuộc khu vực Tohoku để thu thập thông tin và đánh giá thiệt hại.

Tuyến tàu cao tốc Tohoku Shinkansen đã tạm ngừng hoạt động giữa ga Tokyo và ga Shin-Aomori. Theo thông báo từ đơn vị vận hành, tuyến tàu cao tốc Akita Shinkansen cũng tạm ngừng hoạt động.

Không có bất thường tại các nhà máy hạt nhân
Công ty Tokyo Electric Power Company Holdings, đơn vị vận hành các nhà máy điện hạt nhân này, cho biết không có bất thường nào được ghi nhận tại hai nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 và số 2 bị hư hại ở tỉnh Fukushima hay nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cũng cho biết họ đã quan sát thấy động đất chu kỳ dài cấp độ 3 - hay sóng địa chấn có thời lượng khác nhau kéo dài trong thời gian dài tại tỉnh Akita.

Cấp độ 3 được định nghĩa là một trận rung lắc khiến mọi người khó đứng vững, và làm cho đồ đạc có bánh xe di chuyển không kiểm soát được, trong khi đồ đạc không được cố định có thể bị đổ.

Một số chính quyền địa phương tại các tỉnh Iwate, Aomori, Fukushima, Akita và Miyagi cũng như Hokkaido đã ban hành lệnh sơ tán cho người dân địa phương có thể bị ảnh hưởng bởi sóng thần.

Vietbf @ Sưu tầm

Đơn vị đặc nhiệm “Prymary” của Tình báo quân đội Ukraine tuyên bố, các UAV vừa tập kích thành phố cảng Tuapse của Nga, khiến một người thiệt mạng và gây hỏa hoạn tại khu vực cảng biển. Đây là đòn tấn công thứ 2 của Ukraine vào Tuapse chỉ trong vòng vài ngày khi giới chức Nga vừa mới hoàn toàn dập tắt được đám cháy từ đợt tấn công trước đó.

Nga/Euromaidanpress
Thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga đã hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong đêm 19/4. Thống đốc địa phương Veniamin Kondratyev xác nhận, vụ tấn công đã gây thương vong và làm bùng phát hỏa hoạn tại cảng biển, theo Euromaidanpress.

Theo ông Kondratyev, một người đã thiệt mạng và một người khác bị thương tại khu vực cảng do ảnh hưởng của cuộc tấn công.

"Tuapse lại hứng chịu một cuộc tấn công UAV quy mô lớn. Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cảng biển", Thống đốc Krasnodar Veniamin Kondratyev cho biết trên Telegram.

Mảnh vỡ UAV cũng gây hư hại cửa kính tại nhiều công trình trên toàn thành phố, bao gồm trường tiểu học, nhà trẻ, bảo tàng, nhà thờ, khu chung cư và cả đường ống dẫn khí.

Các đoạn video ghi lại đám cháy quy mô lớn tại Tuapse lan truyền trên mạng xã hội, với nhiều nguồn cho rằng vụ việc liên quan đến một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu địa phương. Nhà máy lọc dầu Tuapse được tích hợp với cảng biển, tạo thành một tổ hợp sản xuất thống nhất.

Kể từ khi xung đột toàn diện nổ ra, chiến dịch UAV của Ukraine liên tục nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng hậu cần của Nga tại các vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát.

Những đòn tấn công vào kho nhiên liệu đã làm suy giảm nguồn dự trữ, gây áp lực lên chuỗi hậu cần quân sự của Nga ở mặt trận phía Nam. Mỗi hệ thống phòng không bị phá hủy cũng khiến các mục tiêu còn lại dễ bị tấn công hơn trong các đợt sau.

Đáng chú ý, đây là lần thứ 2 Tuapse bị tấn công chỉ trong vòng vài ngày. Cuộc tấn công trước đó diễn ra vào ngày 16/4, và đến ngày 19/4 lực lượng chức năng mới dập tắt hoàn toàn đám cháy liên quan, với hơn 150 nhân sự và 49 phương tiện được huy động.

Tàu đổ bộ và radar Nga tại Crimea cũng bị tấn công
Trong đêm 19/4, đơn vị đặc nhiệm “Prymary” (tạm dịch: “Những bóng ma”) thuộc Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine cũng tấn công hai tàu đổ bộ cỡ lớn của Nga tại khu vực Crimea gồm Yamal và Nikolay Filchenkov.

Theo phía Ukraine, vào thời điểm bị tấn công, các tàu thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga đang neo đậu tại vịnh Sevastopol.

Tàu Yamal được đóng năm 1988, dài 112,5 mét, có khả năng chở tới 500 tấn hàng hóa, bao gồm xe bọc thép và binh lính, với giá trị ước tính hơn 80 triệu USD. Trong khi đó, tàu Nikolay Filchenkov được đóng năm 1975, có tải trọng tới 1.000 tấn, đủ sức vận chuyển hàng chục phương tiện bọc thép cùng lực lượng đổ bộ quy mô lớn, với giá trị hơn 70 triệu USD.

Cơ quan tình báo Ukraine cho biết cả hai tàu này từng được Nga sử dụng trong chiến sự và hiện đã bị loại khỏi vòng chiến đấu.

Ngoài ra, trong cùng chiến dịch tại Sevastopol, lực lượng Ukraine cũng phá hủy một hệ thống radar Podlet-K1 của Nga, có giá trị ước tính khoảng 5 triệu USD.

Các diễn biến mới cho thấy cường độ tấn công bằng UAV trong xung đột Nga – Ukraine đang gia tăng, với phạm vi mở rộng từ tiền tuyến đến các cơ sở hậu cần và hạ tầng quan trọng sâu trong lãnh thổ Nga.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran đã cản trở các kế hoạch quân sự của Mỹ bằng cách đề xuất mở eo biển Hormuz, nhà ngoại giao Mỹ đã nghỉ hưu Chas Freeman cho biết trên YouTube.

"Chúng ta không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Nhưng một lời giải thích khả thi cho việc tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz là chính quyền Trump đã lên kế hoạch chấm dứt tất cả bằng một vụ nổ quân sự nào đó vào cuối tuần này. Theo như tôi biết, những kế hoạch như vậy đã tồn tại, nhưng Iran đã ngăn chặn chúng bằng cách về cơ bản đề xuất mở cửa eo biển Hormuz. Đó là một đòn tấn công bất ngờ", ông lưu ý.

Đồng thời, chuyên gia Freeman bày tỏ sự tin tưởng rằng Iran hiện đang ở thế thắng so với Mỹ.

"Theo tôi, người thắng cuộc trong cuộc đối đầu này sẽ là Iran, chứ không phải Mỹ. Iran có trữ lượng dầu mỏ đáng kể nằm ngoài eo biển Hormuz, và họ sẽ không sớm bị thiếu nguồn thu nhập," chuyên gia giải thích.

Ngày 8 tháng 4, Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn hai tuần. Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra tại Islamabad cuối tuần trước nhưng kết thúc không đạt được kết quả.

Tuy nhiên, vào ngày 17 tháng 4, Tehran đã cho phép tất cả các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz cho đến khi thỏa thuận ngừng bắn hết hạn. Điều này diễn ra trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon.

Tuy nhiên, ông Trump từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển và đe dọa tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng tiếp cận.

Hôm Chủ nhật, hãng thông tấn IRNA đưa tin Tehran sẽ không tham gia vòng đàm phán thứ hai với Washington tại Islamabad. Iran biện minh cho quyết định này bằng cách viện dẫn những yêu cầu quá đáng và kỳ vọng phi thực tế từ phía Mỹ, cũng như việc Mỹ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, điều mà Iran coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Vietbf @ Sưu tầm

Một người đàn ông đã bắn chết 8 trẻ em, trong đó có 7 con ruột của mình, tại thành phố Shreveport, bang Louisiana vào sáng sớm 19/4 theo giờ địa phương.

Cảnh sát tại Shreveport xác định kẻ xả súng là Shamar Elkins và cho biết vụ việc "có tính chất bạo lực gia đình".

Một bé trai 13 tuổi bị thương sau khi bỏ chạy khỏi ngôi nhà và nhảy từ mái nhà xuống. Cậu bé bị "gãy vài xương" nhưng dự kiến sẽ hồi phục.

Theo một thông báo trên mạng xã hội, cảnh sát đã nhận được báo cáo về một vụ gây rối gia đình tại khu nhà số 300 đường West 79th Street ngay sau 6 giờ sáng giờ địa phương (11 giờ GMT). Theo người phát ngôn Christopher Bordelon, vụ bạo lực xảy ra ở nhiều địa điểm khác nhau.

“Có ba hiện trường khác nhau,” Bordelon nói, thêm rằng vụ nổ súng đầu tiên xảy ra trên đường West 79th Street, với một vụ việc liên quan diễn ra trên đường Harrison Street, và ít nhất một nạn nhân đã chạy trốn đến một nhà dân gần đó.

Hai phụ nữ trưởng thành cũng bị bắn trong vụ tấn công. Vợ của Elkins - mẹ của các em nhỏ - là người bị bắn đầu tiên và bị thương nặng. Sau đó Elkins đến một nơi ở khác, nơi hắn bắn chết 8 trẻ em và bắn 1 phụ nữ khác. Người phụ nữ này - mẹ của đứa trẻ thứ tám thiệt mạng - hiện bị thương nặng "đe dọa đến tính mạng".

Nghi phạm đã bỏ trốn khỏi hiện trường, cố gắng tẩu thoát bằng cách cướp một chiếc xe trước khi bị cảnh sát truy đuổi. Cảnh sát cuối cùng đã bắn chết nghi phạm sau một cuộc truy đuổi, ông Bordelon cho biết.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo tờ New York Times, nhờ eo biển Hormuz, Iran có thể thoát khỏi cuộc xung đột với Mỹ và Israel với một kế hoạch sẵn có để đe dọa các đối thủ của mình.

"Cuộc chiến Mỹ-Israel đã gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống nhà nước, hải quân và các nhà máy sản xuất tên lửa của Iran, nhưng lại ít ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của nước này. Do đó, chính phủ Iran có thể sẽ bước ra khỏi cuộc xung đột với một kế hoạch sẵn sàng để đe dọa các đối thủ, bất chấp những hạn chế có thể có đối với chương trình hạt nhân của họ", ấn phẩm này nêu rõ.

Như đã đề cập, cuộc xung đột với Mỹ và Israel đã làm suy yếu khả năng sản xuất vũ khí của Iran. Tuy nhiên, nước này vẫn duy trì đủ tên lửa, bệ phóng và máy bay không người lái cảm tử để gây nguy hiểm cho hoạt động vận chuyển hàng hải trong eo biển.

Bài báo kết luận: "Các ước tính của tình báo và quân đội Mỹ có phần khác nhau, nhưng nhiều quan chức cho rằng Iran vẫn giữ lại tới 40% kho vũ khí máy bay không người lái trước chiến tranh. Chúng đã chứng tỏ là một vũ khí răn đe mạnh mẽ. Trong khi các tàu chiến của Mỹ có thể bắn hạ chúng mà không gặp nhiều khó khăn, thì các tàu chở dầu thương mại hầu như không có khả năng tự vệ."

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng một phái đoàn Mỹ đã khởi hành đến Islamabad để thiết lập các cuộc tiếp xúc mới với Iran. Ông Trump cũng nói thêm rằng ông hy vọng sẽ đạt được một thỏa thuận với Tehran, đồng thời cáo buộc Cộng hòa Hồi giáo "vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".

Trước đó ngày 17/4, Iran cho phép tất cả các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz cho đến khi thỏa thuận ngừng bắn hết hạn. Điều này diễn ra trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon. Về phần mình, ông Trump từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận. Sau đó, Tehran tuyên bố khôi phục quyền kiểm soát quân sự đối với eo biển.

Vietbf @ Sưu tầm

Trong dân gian từng lưu truyền lời đồn rằng sau khi đánh bại Hạng Vũ, Lưu Bang đã làm nhục Ngu Cơ. Nhưng liệu nhận định này có cơ sở lịch sử hay chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng hậu thế?

Trong dòng chảy dài lâu của lịch sử Trung Hoa, không ít câu chuyện đã dần bị phủ lên lớp màu huyền thoại theo thời gian. Những nhân vật từng tồn tại trong thực tế, qua bàn tay của sử gia, thi nhân và dân gian, nhiều khi đã trở nên khác xa với hình ảnh ban đầu. Câu chuyện về Hán Cao Tổ Lưu Bang và ái phi của Hạng Vũ là Ngu Cơ chính là một ví dụ điển hình. Trong dân gian từng lưu truyền lời đồn rằng sau khi đánh bại Hạng Vũ, Lưu Bang đã làm nhục Ngu Cơ. Nhưng liệu nhận định này có cơ sở lịch sử hay chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng hậu thế?

Trước hết, cần đặt câu chuyện vào bối cảnh lịch sử cụ thể. Lưu Bang là người sáng lập triều Tây Hán, một trong những triều đại có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử Trung Quốc. Trong khi đó, Ngu Cơ là mỹ nhân nổi tiếng thời kỳ Sở – Hán tranh hùng, đồng thời là ái thiếp của Hạng Vũ – vị “Tây Sở Bá Vương” lẫy lừng một thời. Tuy nhiên, các ghi chép lịch sử về Ngu Cơ lại vô cùng ít ỏi. Hình tượng của bà chủ yếu được biết đến qua văn học và nghệ thuật, hơn là từ các sử liệu chính thống.

Trong số những ghi chép cổ, nổi bật nhất là tác phẩm Sử ký của Tư Mã Thiên. Tại đây, câu chuyện “Bá vương biệt cơ” đã trở thành biểu tượng cho bi kịch anh hùng. Khi Hạng Vũ bị dồn đến bước đường cùng bên bờ Ô Giang, Ngu Cơ đã chọn cái chết để giữ trọn khí tiết, không để trở thành gánh nặng cho người mình yêu. Đây là chi tiết quan trọng, bởi nó cho thấy theo sử liệu chính thống, Ngu Cơ đã tự sát trước khi rơi vào tay đối phương.

Vậy còn lời đồn về việc Lưu Bang làm nhục Ngu Cơ thì sao? Xét trên các tài liệu lịch sử đáng tin cậy, không có bất kỳ bằng chứng rõ ràng nào xác nhận sự việc này. Sau khi đánh bại Hạng Vũ, Lưu Bang phải đối mặt với vô vàn vấn đề lớn: củng cố quyền lực, ổn định chính trị, tái thiết đất nước sau chiến tranh. Trong bối cảnh ấy, việc ông dành thời gian hay hành động thiếu chuẩn mực đối với một người phụ nữ đã qua đời gần như không có cơ sở logic.

Vậy vì sao những câu chuyện như vậy lại xuất hiện và lan truyền rộng rãi? Một nguyên nhân quan trọng nằm ở tâm lý và thói quen sáng tác của hậu thế. Trong xã hội cổ đại, chiến thắng thường đi kèm với quyền lực tuyệt đối, bao gồm cả việc chiếm đoạt phụ nữ của kẻ bại trận. Chính vì vậy, người đời sau dễ dàng suy diễn rằng người chiến thắng như Lưu Bang cũng sẽ hành xử tương tự. Tuy nhiên, đây chỉ là sự suy đoán mang tính phổ quát, không đồng nghĩa với việc nó đã thực sự xảy ra.

Bên cạnh đó, văn học dân gian và nghệ thuật sân khấu cũng góp phần không nhỏ vào việc định hình nhận thức sai lệch. Trong nhiều tác phẩm, Ngu Cơ được khắc họa như biểu tượng của lòng trung trinh và tình yêu bất diệt, còn Lưu Bang– với tư cách là người chiến thắng – đôi khi lại bị “gán” cho những đặc điểm tiêu cực nhằm tăng kịch tính. Sự đối lập này giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn, nhưng đồng thời cũng làm mờ ranh giới giữa lịch sử và hư cấu.

Thực tế, nếu nhìn nhận một cách công bằng, Lưu Bang là một nhà chính trị và quân sự kiệt xuất. Từ một người xuất thân bình dân, ông đã xây dựng nên một đế chế kéo dài hàng thế kỷ. Những thành tựu đó không thể bị lu mờ bởi những lời đồn không có căn cứ. Ngược lại, Ngu Cơ – dù ít được ghi chép trong sử sách – lại sống mãi trong lòng hậu thế như một biểu tượng của sự hy sinh và chung thủy.

Từ góc độ lịch sử học, việc phân biệt giữa sự thật và truyền thuyết là điều hết sức quan trọng. Những câu chuyện truyền miệng, dù giàu cảm xúc và ý nghĩa biểu tượng, không thể thay thế cho chứng cứ lịch sử. Nếu không cẩn trọng, chúng ta rất dễ rơi vào tình trạng “lấy giả làm thật”, từ đó hiểu sai về nhân vật và thời đại.

Tóm lại, câu chuyện về việc Lưu Bang làm nhục Ngu Cơ không có cơ sở trong sử liệu đáng tin cậy, mà nhiều khả năng chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng và sự phóng đại trong văn học dân gian. Khi tiếp cận lịch sử, điều cần thiết là dựa trên nguồn tư liệu xác thực, đồng thời giữ thái độ tỉnh táo trước những giai thoại hấp dẫn nhưng chưa được kiểm chứng.

Câu chuyện về Lưu Bang và Ngu Cơ, vì thế, không chỉ là một lát cắt của quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở về cách chúng ta nhìn nhận lịch sử: giữa sự thật và huyền thoại, ranh giới đôi khi rất mong manh, và chính con người hiện đại phải là người phân định rạch ròi.

Ngu Cơ (khoảng 230 TCN - 202 TCN), mang họ Ngu, tên thật là Ngu Diệu Dặc, thường được người đời sau gọi là Ngu mỹ nhân, là người vợ duy nhất của Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ – một vị tướng quân nổi tiếng thời kỳ Hán Sở tranh hùng.

Bà là nhân vật nổi tiếng trong lịch sử, văn hóa dân gian Trung Hoa với cuộc đời gắn bó cùng Hạng Vũ. Ngu Cơ được nhắc đến lần đầu trong Sử ký Tư Mã Thiên, sau đó là Hán thư và dần được truyền tụng trong đời sống bình thường. Bà gắn liền với điển tích "Bá Vương biệt Cơ", một điển tích nổi tiếng về tình cảm, trở thành nỗi bi ca được nhớ đến qua nhiều thời kỳ trong nghệ thuật, thơ, phú, hội họa, và điện ảnh hiện đại.

Trong chính sử hoàn toàn không ghi lại quê quán của Ngu Cơ, sở dĩ người đời mặc định bà là người nước Sở (nay là khu vực tỉnh Giang Tô) chỉ bởi vì bà là vợ của Hạng Vũ, một quý tộc nước Sở chính gốc. Có hai giả thuyết khác nhau về quê quán cụ thể của bà, giả thuyết thứ nhất nói bà đến từ trấn Nhan Tập,[chú thích 5] nay thuộc huyện Thuật Dương, địa cấp thị Tú Thiên, trong khi giả thuyết thứ hai nói bà đến từ Tô Châu, nay là địa cấp thị Tô Châu. Các địa danh đều thuộc tỉnh Giang Tô, và cũng là quê hương của Hạng Vũ.

Ở trấn Nhan Tập, huyện Thuật Dương có địa danh Ngu Cơ câu, một hào nước uốn lượn với phong cảnh đẹp, trong vùng có rất nhiều truyền thuyết liên quan đến Ngu Cơ cùng Hạng Vũ, như Yên chi tỉnh, Bá Vương kiều, Cửu long khẩu cùng Hạng Trạch. Căn cứ theo Giang Tây Cát An Lư Lăng Hạng thị gia phổ, Ngu Cơ được mô tả với cách gọi là Ngu Hậu: "Ngu Hậu sinh ra, có năm con phượng tỏa sáng trong nhà, mùi hương kì lạ không dứt, năm sinh là Đinh Sửu (224 TCN), mất năm Kỷ Hợi (202 TCN), táng ở Bành Thành”. Một ghi chép khác cùng tại huyện Thuật Dương về Ngu Cơ rằng, có một viên quan, nhà thơ nổi tiếng thời Nhà Thanh là Viên Mai, trong thời gian giữ chức Tri huyện Thuật Dương từng làm một bài thơ "Quá Ngu câu du Ngu Cơ miếu", cũng tự chú là "Tương truyền, Ngu Cơ là người huyện Thuật vậy”. Hiện tại ở vùng Thường Thục của Tô Châu, có nhiều địa danh lấy tên Ngu Cơ, ví dụ như huyện Thường Thục có biệt danh là Ngu Thành, lại có Ngu Sơn. Tương truyền, thôn mà bà sinh ra gọi là thôn Ngu Khê thôn.

Có nhiều giả thuyết về phần mộ Ngu Cơ và nhiều nơi tại Trung Quốc ngày nay có mộ của bà. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc ngày nay đã tổng kết các địa danh về phần mộ và nơi thờ bà xung quanh khu vực Cai Hạ trong lịch sử. Có thể kể đến huyện Định Viễn, thuộc địa cấp thị Trừ Châu, tỉnh An Huy, cách 60 dặm so với vùng trận đánh Cai Hạ, tuy nhiên ngày nay không còn dấu tích gì về mộ bà tại huyện này. Theo ghi chép của sách Dư địa chí đời nhà Thanh thì ngôi mộ của Ngu Cơ ở huyện Linh Bích, thuộc địa cấp thị Túc Châu, tỉnh An Huy. Ngôi mộ nằm trên vị trí của trận Cai Hạ nơi bà qua đời. Ngày nay, đây là một ngôi mộ được trùng tu và bảo tồn với tên gọi là lăng Linh Bích, có bia ghi ba chữ "Nữ anh hùng".

Vietbf @ Sưu tầm

Đỗ Dận Tích là con người đúng với câu nói, có tài mà không gặp thời. Nhờ tài trí, sự quyết đoán và tầm nhìn của mình, Đỗ Dận Tích đã chút nữa tạo ra bước ngoặt cho nhà Nam Minh...

Năm 1644, kinh thành Bắc Kinh thất thủ, nhà Thanh tiến vào Trung Nguyên, dường như triều Minh hơn hai trăm năm lịch sử đã đi đến hồi kết. Thế nhưng điều khiến hậu thế ngạc nhiên là triều Minh vẫn kéo dài thêm tới 18 năm, mãi đến năm 1662 mới hoàn toàn diệt vong. Giai đoạn ấy, thường được gọi là thời kỳ Nam Minh, là chuỗi ngày giằng co khốc liệt, nơi mà trong tuyệt vọng vẫn lóe lên không ít cơ hội “lật bàn”.

Trong số những trung thần nghĩa sĩ dốc cạn máu xương để cứu vãn cơ đồ, có một nhân vật đặc biệt nổi bật về tầm nhìn chiến lược — đó là Đỗ Dận Tích.

1. Con người và bước khởi đầu của Đỗ Dận Tích
Đỗ Dận Tích (1601–1649), tự Trọng Giam, hiệu Mục Du, đỗ tiến sĩ năm Sùng Trinh thứ mười. Thuở đầu, ông làm quan văn, từng giữ chức ở bộ Hộ Nam Kinh rồi đảm nhiệm các vị trí quản lý thuế khóa. Trong thời gian này, ông nổi tiếng thanh liêm, quyết đoán, mạnh tay loại bỏ tệ nạn và cải cách chính sách.

Khi thiên tai hoành hành, giá gạo tăng cao, thương thuyền không lui tới, ông đã chủ động miễn thuế để thu hút buôn bán, nhanh chóng khôi phục lưu thông hàng hóa. Trước cảnh dân đói, ông cắt giảm sinh hoạt cá nhân, mở kho cứu tế, phát gạo cho hàng vạn người. Những việc làm ấy cho thấy ông không chỉ giỏi trị quốc mà còn có tấm lòng vì dân.

Sau đó, Đỗ Dận Tích được bổ nhiệm làm tri phủ Trường Sa, nổi danh nhờ dẹp loạn địa phương, từ đó được xem là người “biết dùng binh”. Nếu đặt trong bối cảnh thái bình, con đường quan lộ của ông có lẽ chỉ dừng lại ở cấp địa phương hoặc bộ, rồi an nhàn về hưu như bao sĩ đại phu khác.

Nhưng lịch sử không cho Đỗ Dận Tích một cuộc đời bình lặng.

2. Thời loạn và tầm nhìn khác biệt
Cuối thời Minh, trong khi nội bộ rối ren với các cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành và Trương Hiến Trung, thì bên ngoài, quân Thanh ngày càng áp sát. Khi Bắc Kinh thất thủ, Hoàng đế Sùng Trinh tự vẫn, triều đình Nam Minh được lập ở phía Nam nhưng rơi vào thế nguy ngập.

Điều đáng nói là, trong khi nhiều đại thần vẫn chưa nhận thức đầy đủ mối nguy từ nhà Thanh, thậm chí còn coi tàn quân của Lý Tự Thành là đối thủ chính, thì Đỗ Dận Tích đã sớm nhìn ra bản chất của cuộc chiến: muốn tồn tại, phải liên kết tất cả lực lượng có thể để chống Thanh.

Đỗ Dận Tích chủ trương chiêu an lực lượng nông dân — một quyết định mang tính chiến lược cực kỳ táo bạo. Không giống nhiều sĩ đại phu chỉ nói suông, ông trực tiếp hành động. Sau khi Nam Kinh thất thủ, ông lập “Quân tử doanh”, tuyển chọn thanh niên, huấn luyện thành lực lượng nòng cốt, vừa thể hiện tinh thần tôn trọng binh sĩ, vừa nâng cao sĩ khí.


3. Chiêu an nghĩa quân và bước ngoặt chiến lược
Năm 1646, khi được giao nhiệm vụ tuần phủ Hồ Quảng, Đỗ Dận Tích đối mặt với một lực lượng lớn tàn quân của Lý Tự Thành do cháu ông ta là Lý Cẩm chỉ huy, với khoảng 30 vạn người.

Triều đình Nam Minh lúc ấy vô cùng lo sợ, thậm chí có người muốn tiêu diệt lực lượng này. Nhưng Đỗ Dận Tích lại nhìn nhận khác: ông cho rằng quốc gia mới dựng lại, không thể tiếp tục nội chiến, mà phải chiêu an.

Đỗ Dận Tích quyết định một mình vào doanh trại đối phương, dùng lý lẽ và chân thành để thuyết phục. Cuối cùng, ông đã thành công, khiến Lý Cẩm và toàn bộ quân đội quy thuận Nam Minh. Đây là bước ngoặt cực kỳ quan trọng, bởi nó biến một mối đe dọa thành lực lượng chủ lực chống Thanh.

Từ đó, Đỗ Dận Tích sử dụng chính đội quân này để đối đầu với quân Thanh tại Hồ Quảng. Dù ban đầu gặp khó khăn, nhưng sau đó đã giành được nhiều thắng lợi, khôi phục các vùng đất quan trọng như Thường Đức, Thần Châu, Đào Nguyên…

4. Gánh vác chiến cuộc nhà Nam Minh và cơ hội xoay chuyển
Trong những năm tiếp theo, Đỗ Dận Tích gần như một mình chống đỡ chiến trường Trung Nam. Ông liên tiếp chỉ huy các chiến dịch, giành lại nhiều thành trì, khiến cục diện có lúc chuyển biến tích cực.

Thậm chí, nhà Thanh từng tìm cách chiêu hàng Đỗ Dận Tích bằng tước vị vương hầu, nhưng ông kiên quyết từ chối. Điều đó cho thấy lập trường trung thành và ý chí không lay chuyển của ông.

Thời điểm ấy, nếu triều đình Nam Minh biết tận dụng cơ hội, phối hợp các lực lượng như quân của Kim Thanh Hoàn, Lý Thành Đông hay các cuộc phản công khác, việc phục hồi thế lực ở phía Nam hoàn toàn không phải không thể.

5. Bi kịch từ nội bộ: “thua vì đồng đội”
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất của Nam Minh không nằm ở kẻ địch, mà ở chính nội bộ. Các phe phái tranh đấu, tướng lĩnh nghi kỵ lẫn nhau, khiến sức mạnh bị phân tán.

Một trong những người gây cản trở lớn cho Đỗ Dận Tích là Hà Đằng Giao. Người này không tin tưởng lực lượng nghĩa quân đã quy thuận, lại thiên vị quân đội riêng của mình, liên tục gây khó dễ, thậm chí để cấp dưới công kích lẫn nhau.

Khi cục diện đang thuận lợi, Hà Đằng Giao còn đưa ra những quyết định sai lầm, phá hỏng cơ hội chiến lược. Những hành động ấy khiến nỗ lực của Đỗ Dận Tích nhiều lần rơi vào bế tắc.

Câu nói “không sợ đối thủ mạnh, chỉ sợ đồng đội tệ” dường như phản ánh đúng hoàn cảnh này.

6. Cái chết trong tuyệt vọng và sự sụp đổ
Chiến tranh kéo dài, cộng thêm áp lực nội bộ, khiến Đỗ Dận Tích kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần. Ông nhiều lần phải đứng ra hòa giải mâu thuẫn giữa các tướng lĩnh, trong khi vẫn trực tiếp chỉ huy chiến trận.

Đến năm 1649, biết mình không còn sống được bao lâu, ông dâng di thư lên triều đình, bày tỏ nỗi phẫn uất trước tình trạng nội đấu không dứt. Không lâu sau, ông qua đời trong u uất.

Cùng thời gian đó, Hà Đằng Giao cũng bị quân Thanh bắt và giết. Sự ra đi của hai nhân vật chủ chốt khiến phòng tuyến Trung Nam sụp đổ nhanh chóng. Từ đó, triều đình Nam Minh mất dần khả năng kháng cự, phải dựa vào các thế lực khác và cuối cùng đi đến diệt vong.

7. Thiên tài chiến lược trong thời đại không thể cứu vãn
Nếu đặt trong một thời đại khác, Đỗ Dận Tích có thể trở thành một danh thần sánh ngang những bậc kiệt xuất trong lịch sử. Ông có tầm nhìn chiến lược, khả năng hành động và lòng trung thành hiếm có.

Nhưng vận mệnh không chỉ phụ thuộc vào cá nhân. Khi một triều đại đã tích tụ quá nhiều vấn đề, lại bị chia rẽ bởi đấu đá nội bộ, thì ngay cả những người tài giỏi nhất cũng khó xoay chuyển cục diện.

Nam Minh từng có nhiều cơ hội phục hồi, nhưng đều bỏ lỡ vì chính những mâu thuẫn bên trong. Câu chuyện của Đỗ Dận Tích vì thế không chỉ là bi kịch cá nhân, mà còn là lời cảnh tỉnh về một triều đại tự đánh mất mình từ bên trong.

Vietbf @ Sưu tầm

Từ một cuộc nổi dậy ở vùng Levant thế kỷ 15 TCN, Pharaoh trẻ tuổi Thutmose III đã thực hiện một "canh bạc" táo bạo tại Megiddo, mở đầu cho chuỗi chinh phạt đưa Ai Cập vươn lên thành cường quốc hàng đầu Cận Đông cổ đại.

Trên khắp vùng Levant (vùng đất rộng lớn ở phía Đông Địa Trung Hải, bao gồm các quốc gia Syria, Liban, Jordan, Israel và Palestine, mở rộng sang đảo Síp, bán đảo Sinai và một phần Iraq - người dịch) vào thế kỷ XV trước Công nguyên, các thành phố đã nổi dậy chống lại vị Pharaoh mới lên ngôi - Thutmose III. Đây là thử thách sinh tử đối với quyền lực của Thutmose III.

Cái chết của Nữ hoàng Hatshepsut đã mở đường cho cuộc nổi dậy ở Levant. Sau 22 năm cầm quyền, bà biến mất khỏi lịch sử và Thutmose III lên ngôi Pharaoh ở Ai Cập. Một liên minh giữa các thành bang Canaan, được Đế chế Mitanni và những nhà cầm quyền ở Kadesh hỗ trợ, bắt đầu nổi dậy chống lại vị Pharaoh mới.

Cuộc nổi dậy lên đến đỉnh điểm tại Megiddo – thành phố kiên cố thuộc Israel ngày nay. Nằm trên đồng bằng Esdraelon, Megiddo kiểm soát hai tuyến đường thương mại quan trọng: một tuyến nối ra bờ biển, tuyến còn lại hướng về phía Bắc đến Kadesh. Do đây là chiến dịch quân sự đầu tiên của Thutmose, ông phải chịu sức ép rất lớn.

Con đường đến Megiddo

Theo khẩu hiệu tuyên truyền lớn trên tường của Akh Menu (Đền thờ Thutmose III tại Karnak), vị Pharaoh trẻ tuổi đã tập hợp quân đội của ông và bắt đầu hành quân từ pháo đài biên giới Tjaru ở vùng đồng bằng phía Đông tiến về phía kẻ địch hùng mạnh. Hiện nay không có thông tin rõ ràng về số lượng binh lính được huy động, mặc dù đa số học giả ước tính con số này có lẽ lên đến hàng nghìn người. Họ cũng không rõ toàn bộ binh sĩ có xuất phát từ Ai Cập hay là các đơn vị đã đóng quân tại các nước khác ở châu Á.

Quân đội mất 10 ngày để đi theo con đường được gọi là đường Horus, phía Bắc bán đảo Sinai và tìm cách đến Gaza. Độ dài quãng đường là khoảng 200 km, cho thấy binh lính hành quân trung bình 20 km/ngày. Từ Gaza, họ bước sang vùng đất Yehem, cách Megiddo khoảng 40 km. Ở đó, Pharaoh đã trao đổi với các quan lại của ông để đánh giá tình hình và quyết định tuyến đường nào phù hợp nhất trong số 3 tuyến đường đến Megiddo. Tuyến đường phía Bắc băng qua vùng đất Zefti; tuyến đường phía Nam sẽ đưa họ đến gần Taanach; tuyến đường trung tâm nguy hiểm nhất sẽ khiến họ phải đi qua đèo Aruna rất hẹp. Biên niên sử của Thutmose III, một bản ghi chép mang tính tuyên truyền về các chiến dịch quân sự của Pharaoh được khắc trong Đền thờ Amun-Re ở Karnak, miêu tả chi tiết cách ông đưa ra quyết định này.

Các tướng lĩnh của Thutmose III đã xin ông không ép họ đi qua đèo Aruna: “Hãy để Chúa tể chiến thắng của chúng ta hành quân theo con đường ông muốn, nhưng đừng để ông ép buộc chúng ta phải đi theo con đường nguy hiểm nhất”. Tuy nhiên, Thutmose quyết tâm thách thức kẻ thù bằng cách đi theo con đường nguy hiểm nhất. Ông đã thề trước Thần mặt trời Amun-Re: “Tôi sẽ hành quân theo con đường Aruna này!”.

Ông cũng quyết định đích thân dẫn đầu quân đội vượt qua con đèo hẹp. “Không ai được phép hành quân trên con đường này trước mặt đức vua của chúng ta và khi bắt đầu chính ông đã dẫn đầu quân đội, dẫn đường bằng chính bước chân của mình”. Con đường ông chọn dài hơn 12 km, có những đoạn chỉ rộng 9 mét. Với vách núi hai bên đường, đây là địa điểm hoàn hảo để kẻ địch phục kích từ trên cao đối với binh lính đang hành quân, vì họ không thể chạy thoát. Tuy nhiên, kẻ địch cho rằng người Ai Cập sẽ không bao giờ mạo hiểm như vậy, nên chỉ bố trí binh lính trên 2 con đường còn lại. Đội quân của Thutmose có thể đi qua đèo Aruna trong 1 ngày mà không phải gặp bất kỳ vấn đề nào. Các binh sĩ tiến vào thung lũng Qina trước sự kinh ngạc của quân địch đang đóng trại gần thành phố Megiddo.


Ai Cập tấn công trước

Vào rạng sáng ngày hôm sau, quân đội Ai Cập được huy động, triển khai thành 3 đơn vị lớn tiến theo đội hình lưỡi liềm về phía trại của lực lượng châu Á ở phía Nam thành phố Megiddo. Bia khắc tại Karnak ghi lại: “Cánh quân phía Nam đóng tại một ngọn đồi phía Nam suối Qina, còn cánh phía Bắc ở phía Tây Bắc Megiddo, trong khi Hoàng thượng ở khu vực trung tâm”.

Động thái này đã khiến binh sĩ địch hoảng loạn, nhiều người trong số họ đã bỏ lều và chạy về Megiddo. Quân đội của Thutmose III bắt đầu cướp phá trại của họ, khiến nhiều binh lính châu Á chạy trốn. Một số chỉ huy quân đội châu Á đã được những binh sĩ, vốn đang bảo vệ thành phố, an toàn vượ qua các bức tường của Megiddo. Những người khác chạy lên phía Bắc để tránh xa quân đội Ai Cập. Nhiều sử liệu ghi lại rằng nếu binh lính của Thutmose III truy đuổi quân địch đang tháo chạy thì đã nhanh chóng giành được chiến thắng cuối cùng: “Khi họ (các thủ lĩnh của quân địch) nhận thấy không thể chống lại được đội quân của Pharaoh, họ tháo chạy tán loạn về Megiddo với vẻ mặt sợ hãi, bỏ lại ngựa, xe ngựa bằng vàng, bạc, buộc quần áo của mình với dây thừng để binh lính kéo lên bức tường của thành phố. Khi đó, nếu quân đội Ai Cập từ bỏ cướp bóc tài sản của kẻ địch thì họ đã chiếm được Megiddo”. Đoạn văn này không giống miêu tả một trận chiến mà là một loạt cuộc giao tranh nhỏ khi quân Ai Cập tấn công.

Cuộc bao vây và chiến thắng

Trước cục diện không thể tấn công thành phố, người Ai Cập quyết định bao vây nó, đốn cây ở khu vực xung quanh để xây dựng một loạt công sự bằng gỗ. Biên niên sử của Thutmose III miêu tả Pharaoh nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của việc chinh phục Megiddo: “Tất cả hoàng tử của nhiều vùng đất (phía Bắc) đều bị giam cầm bên trong đó, chiếm được Megiddo là chiếm được hàng nghìn thành phố!”.

Cuối cùng, sau 7 tháng vây ép, thành phố đã đầu hàng, trong số các thủ lĩnh địch bị bắt bên có người cai trị Megiddo. Tuy nhiên, hoàng tử của Kadesh, tổng tư lệnh của liên minh châu Á, lại trốn thoát.

Chiến lợi phẩm phi thường

Các nguồn tài liệu ghi chép lại một danh sách dài và chi tiết về chiến lợi phẩm thu được sau khi chinh phục Megiddo, cho biết có 83 quân địch thiệt mạng và 340 tù binh, nhưng những con số này có thể chỉ bao gồm những nhân vật được coi là quan trọng.

Sau chiến thắng tại Megiddo, Thutmose củng cố quyền lực của ông ở phía Bắc, ở châu Á và phía Nam, tại Nubia. Vào năm thứ 33 trong triều đại của Thutmose, ông phát động một cuộc tấn công trực tiếp vào Mitanni, đế chế đã hỗ trợ cho các cuộc nổi dậy chống Ai Cập.

Mitanni nằm bên kia sông Euphrates, vì vậy Thutmose phải vận chuyển tàu chiến bằng xe bò từ thành phố ven biển Byblos (ngày nay thuộc Liban). Người Ai Cập đã sử dụng những chiếc tàu này để có thể vượt qua sông Euphrates, chiếm lấy nhà nước Mitanni và củng cố quyền kiểm soát của Ai Cập đối với toàn bộ khu vực. Thutmose III đã dựng bia chiến thắng ở phía Nam lãnh thổ của ông ở Jabal Barka, Nubia, ngày nay thuộc Sudan. Ông tự nhận mình là nhân vật chinh phục cả người phương Nam và phương Bắc, truy quét các bộ lạc ở châu Á... và đánh bại dân du mục ở Nubia.

Ngoài gia súc, lương thực và những vật dụng khác, quân đội Ai Cập còn thu được 2041 con ngựa, 924 cỗ xe ngựa, trong đó có những cỗ xe ngựa được chạm khắc bằng vàng của các vị vua của Kadesh và Megiddo, 200 bộ áo giáp và 502 cung tên. Những chiếc cung tên này, có nguồn gốc từ Mesopotamian, rất đắt tiền và được săn lùng ráo riết. Áo giáp, được làm bằng da cứng hoặc đồng, là một phát minh mới vào thời đó. Biên niên sử không đề cập đến mũ sắt, mặc dù việc sử dụng chúng rất phổ biến trong thời kỳ trị vì của Thutmose III. Điều này được chứng minh bằng danh sách cống nạp từ châu Á và các bức tranh trong một số lăng mộ tư nhân ở Theban, trong đó những người nước ngoài đi cống nạp đội mũ sắt.

Huyền thoại và sức mạnh

Thành quả trực tiếp của chiến thắng là sự củng cố quyền kiểm soát của Pharaoh đối với phần lớn lãnh thổ ngày nay là Israel và Palestine. Chiến thắng vang dội và mở rộng quyền kiểm soát của Pharaoh sẽ sống mãi trong trí tưởng tượng của người Ai Cập như là điểm khởi đầu của kỷ nguyên mới vĩ đại.

Tướng Djehuty, nhân vật được Thutmose bổ nhiệm làm người đứng đầu các vùng đất bị chinh phục, sau này được bất tử hóa như một anh hùng trong câu chuyện cổ Ai Cập - "Cuộc chinh phục Joppa". Câu chuyện này kể về việc Djehuty đã sử dụng tài trí của ông để chinh phục thành phố Joppa (ngày nay là Jaffa, gần Tel Aviv, Israel) khi đưa binh lính vào thành phố bằng cách giấu họ trong những chiếc thùng, có nội dung giống như thủ đoạn “con ngựa thành Troy” trong sử thi Iliad của nhà thơ Homer hàng trăm năm trước đó. Sự kiện này cũng có thể là nguồn gốc của truyện dân gian Arab "Alibaba và 40 tên cướp", trong đó toán cướp đã tìm cách lẻn vào một ngôi nhà bằng cách chui vào những thùng dầu.

Ngoài những câu chuyện truyền cảm hứng tuyệt vời, chiến thắng Megiddo đã tạo ra cục diện chính trị và ngoại giao mới trên khắp khu vực: Lãnh thổ mới của Canaan cung cấp điểm khởi đầu gần hơn cho Ai Cập để phát động các chiến dịch trong tương lai nhằm vào Mesopotamia. Tin tức về chiến thắng ấn tượng đã thúc đẩy các chế độ quân chủ ở Cận Đông cử sứ giả đến Thebes, thủ đô của Ai Cập khi đó, mang theo những món quà xa xỉ để lấy lòng Pharaoh.

Sau khi giành chiến thắng, Thutmose III đã sử dụng vị thế của ông để mở rộng quyền lực của Ai Cập ở châu Á thông qua kế hoạch chinh phục đầy tham vọng nhằm vào Syria. Biên niên sử được khắc trên tường của Đền Amun-Re ở Karnak đề cập đến 16 chiến dịch khác, mặc dù trong một số trường hợp, không có dữ liệu nào được lưu giữ. Các hoạt động quân sự này diễn ra từ năm 1454-1437 trước Công nguyên và có thể được chia thành các giai đoạn riêng biệt.

Giai đoạn đầu tiên liên quan đến việc chinh phục những thành phố cảng quan trọng như Ullaza và Simyra, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển đến và đi từ Ai Cập, cũng như cung cấp các kho chứa. Giai đoạn thứ hai là chiến dịch chiếm đóng phần lớn miền Trung Syria, từ đó vô hiệu hóa sức mạnh của thành phố Kadesh. Giai đoạn thứ ba bao gồm một cuộc tấn công trực tiếp vào lãnh thổ Mitannia. Giai đoạn thứ tư chủ yếu là một loạt chiến dịch đàn áp các cuộc nổi dậy ở một số vùng lãnh thổ bị chinh phục.

Sự mở rộng lãnh thổ của Ai Cập

Các chiến dịch quân sự của Thutmose III đã giúp Ai Cập giành được quyền kiểm soát Megiddo và mở rộng quyền lực của họ trong khu vực. Khi xem xét đến chiến dịch được Thutmose thần thoại hóa, mặc dù có sự phóng đại không thể tránh khỏi trong nhiều tuyên bố và nội dung của Biên niên sử Thutmose III, nhiều học giả vẫn nhận định các chi tiết của tài liệu này là một nguồn thông tin đáng tin cậy.

Trên thực tế, trận Megiddo là một trong những trận chiến được ghi chép lại sớm nhất trong lịch sử. Bước ngoặt quan trọng này không chỉ mở rộng lãnh thổ, mà còn đánh dấu thành công đầu tiên của một trong những nhà lãnh đạo quân sự vĩ đại nhất của Ai Cập cổ đại.

Vietbf @ Sưu tầm

"CHƯA THẤY QUAN TÀI CHƯA ĐỔ LỆ": MỸ RA TAY TRỪNG PHẠT MA GIÁO BA TƯ

Người xưa có câu: "Rượu mời không uống, muốn uống rượu phạt". Sau bao ngày kìm nén và đưa ra những lời cảnh báo đanh thép, cuối cùng chính quyền Tổng thống Donald Trump đã hiện thực hóa lời đe dọa của mình bằng những phát súng rền vang trên biển. Lần này, Washington không còn nói suông; họ đã chọn cách dùng sức mạnh của họng súng để đáp trả sự bướng bỉnh của "con ngựa bất kham" Iran. Một thông điệp rõ ràng đã được gửi đi: Bất cứ con tàu nào dám thách thức lệnh phong tỏa của Mỹ đều sẽ phải trả giá đắt.

CUỘC ĐỤNG ĐỘ TRÊN BIỂN ARAB: KHI "SÓI BIỂN" TRỔ TÀI

Mới đây, Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) đã công bố những thước phim rùng mình về một cuộc vây ráp nghẹt thở. Tâm điểm của sự chú ý là chiếc tàu container M/V Touska – một con tàu mang dòng máu Iran, đang lừng lững tiến về cảng Bandar Abbas bất chấp lệnh cấm.

Chớ thấy "ông ba mươi" ngủ mà ngỡ là hiền. Chiếc tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance thuộc lớp Arleigh Burke – vốn được coi là "ngựa chiến" tinh nhuệ nhất của hạm đội Mỹ – đã bám đuổi Touska suốt 6 giờ đồng hồ. Sau nhiều lần cảnh báo vô hiệu, khi đối phương vẫn "ngựa quen đường cũ", USS Spruance đã khai hỏa khẩu pháo 5-inch (127mm) đầy uy lực. Ba phát súng đanh gọn đã găm thẳng vào mục tiêu, đánh quỵ động cơ diesel của con tàu vận tải, khiến nó nằm bất động như một con cá mắc cạn trên biển.

Ngay khi màn đêm buông xuống, cảnh tượng như trong phim hành động Hollywood đã diễn ra: Các chiến sĩ Thủy quân lục chiến từ Đơn vị Viễn chinh số 31 (31st MEU) đã từ trực thăng đu dây xuống boong tàu Touska, chính thức áp giải con tàu này vào vòng kiểm soát của Mỹ. "Tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa", Iran tưởng chừng có thể luồn lách qua các khe hở của vòng vây, nhưng không ngờ lại đụng ngay phải "vách sắt tường đồng" của Hải quân Hoa Kỳ.

"LỘ MẶT" CON TÀU TỘI PHẠM VÀ SỐ PHẬN CỦA "CHIẾN LỢI PHẨM"

Theo dữ liệu từ MarineTraffic, M/V Touska không phải là một "tay mơ". Con tàu này có một hồ sơ đen tối khi liên tục di chuyển giữa cảng Chu Hải (Trung Quốc) và các cảng của Iran. Chủ sở hữu của nó – Công ty Vận tải biển Mosakhar Darya – đã nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ từ lâu.

Các chuyên gia quân sự cho rằng, Touska giờ đây không khác gì "cá nằm trên thớt". Nếu cuộc thanh tra cho thấy con tàu này chở vũ khí hoặc hàng cấm cho Iran, nó sẽ chính thức trở thành "chiến lợi phẩm" (Prize) của chính phủ Mỹ theo luật chiến tranh hàng hải. Đối với thủy thủ đoàn, số phận của họ cũng đang treo trên sợi tóc. Nếu là người nước ngoài, họ có thể được hồi hương, nhưng nếu là thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), họ sẽ bị coi là tù binh chiến tranh. Thật đúng là: "Gieo gió thì gặt bão".

TỐI HẬU THƯ CỦA TRUMP VÀ THỜI KHẮC SINH TỬ

Sự kiện tàu Touska bị bắn hạ diễn ra ngay trong bối cảnh chính trị cực kỳ nhạy cảm. Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra một tuyên bố đầy sức ép rằng lệnh ngừng bắn với Iran sẽ kết thúc vào tối thứ Tư (theo giờ Washington). Ông khẳng định "rất khó" để gia hạn thêm nếu một thỏa thuận mới – một thỏa thuận mà ông cam kết sẽ "tốt hơn nhiều so với JCPOA thời Obama" – không được ký kết.

Trong khi Phó Tổng thống JD Vance tới Islamabad, Pakistan để đàm phán, thì phía Iran vẫn tỏ ra ngoan cố. Cố vấn tối cao của Iran, ông Mohammad Mokhber, thậm chí còn đe dọa về một "sự trừng phạt cuối cùng" đối với Mỹ. Tuy nhiên, nhìn vào đống đổ nát trên boong tàu Touska, người ta tự hỏi liệu Iran còn đủ sức để đối đầu trực diện hay chỉ đang "thùng rỗng kêu to".

THẾ GIỚI RÚNG ĐỘNG – GIÁ DẦU LEO THANG

Căng thẳng tại eo biển Hormuz – cuống họng của năng lượng thế giới – đang khiến các thị trường chao đảo. Giá dầu tăng vọt khi eo biển này gần như bị đóng cửa hoàn toàn. Trong khi tướng nghỉ hưu Wesley Clark cảnh báo rằng việc khai thông Hormuz bằng vũ lực sẽ là một cuộc "hỗn chiến" khủng khiếp, thì ông Trump lại tự tin rằng giá xăng sẽ giảm ngay lập tức khi cuộc chiến này kết thúc.

Hiện tại, cả thế giới đang nín thở dõi theo từng bước đi của "đại bàng" Mỹ. Liệu Iran sẽ chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán trong thế yếu, hay sẽ tiếp tục đẩy khu vực vào một cuộc can qua không có hồi kết? Có lẽ, bài học từ tàu Touska đã đủ để Tehran hiểu rằng: "Đi đêm lắm có ngày gặp ma", và "Ma giáo Ba Tư" lần này đã gặp phải một khắc tinh thực sự từ bên kia đại dương.