UAE cho biết quyết định này xuất phát từ “lợi ích quốc gia” trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông làm gián đoạn thị trường năng lượng.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đã tuyên bố sẽ rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và OPEC+ vào ngày 1 tháng 5. Các nhà phân tích xem động thái này là một bước thụt lùi nghiêm trọng đối với nhóm và quốc gia lãnh đạo không chính thức của nhóm, Ả Rập Xê Út.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh cuộc khủng hoảng ở Trung Đông do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran gây ra, làm gián đoạn dòng chảy dầu thô từ Vịnh Ba Tư. Các chuyến hàng đã bị tắc nghẽn do việc phong tỏa eo biển Hormuz – một tuyến đường thủy hẹp ngoài khơi bờ biển UAE, nơi thường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thô của thế giới.

Tại sao chuyện đó lại xảy ra?

Abu Dhabi cho biết động thái này xuất phát từ “lợi ích quốc gia” và là một phần của chiến lược dài hạn cũng như “lựa chọn chiến lược có chủ quyền” nhằm mang lại cho nước này sự linh hoạt hơn trong sản lượng dầu mỏ. Các quan chức UAE đã nhiều lần khẳng định nước này không còn muốn bị ràng buộc bởi hạn ngạch sản xuất, vốn đã hạn chế lượng dầu thực tế mà họ có thể bơm ra bất chấp việc đầu tư mạnh vào việc mở rộng năng lực sản xuất. Một nguồn tin chính phủ được cho là đã nói với AFP rằng quốc gia vùng Vịnh này đang tìm kiếm sự tự do lớn hơn để tăng sản lượng một khi tình trạng gián đoạn nguồn cung hiện tại được cải thiện.

UAE, quốc gia gia nhập OPEC năm 1967, cũng bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự hợp tác trong tổ chức và với các đối tác OPEC+, một nhóm rộng lớn hơn được thành lập năm 2016 bao gồm Nga, Kazakhstan, Oman, Mexico và các quốc gia không thuộc OPEC khác.

Ai đã rời khỏi và ai còn lại trong OPEC?

Trong thập kỷ qua, một số thành viên đã rời khỏi OPEC – bao gồm Angola, Ecuador, Indonesia và Qatar – với lý do đa dạng, từ hạn ngạch sản xuất và chi phí thành viên đến căng thẳng chính trị rộng hơn.

Hiện tại, nhóm này có 12 thành viên, trong khi OPEC+ mở rộng thêm 10 nhà sản xuất nữa, nâng tổng số lên 22 quốc gia, bao gồm cả những nước lớn không thuộc OPEC như Nga, Kazakhstan, Oman và Mexico.

Một số nhà phân tích cho rằng động thái của UAE có thể khuyến khích các nước khác đang tìm cách tăng sản lượng xem xét lại việc tham gia của họ. Robin Mills, người đứng đầu công ty tư vấn Qamar Energy có trụ sở tại Dubai, nói với CNN rằng “giờ là lúc để rời đi” đối với các thành viên đang hướng tới mục tiêu tăng sản lượng, và chỉ ra Kazakhstan như một ứng cử viên tiềm năng.

UAE sản xuất bao nhiêu dầu mỏ?

Theo các thỏa thuận gần đây của OPEC, sản lượng dầu của UAE được giới hạn ở mức khoảng 3-3,5 triệu thùng mỗi ngày, trong khi sản lượng thực tế dao động quanh mức 3,2 triệu thùng mỗi ngày. Quốc gia này luôn xếp sau các thành viên OPEC khác như Ả Rập Xê Út và Iraq về hạn ngạch sản xuất.

Abu Dhabi từ lâu đã tìm kiếm hạn ngạch cao hơn khi mở rộng công suất vượt quá giới hạn cho phép. Hiện nay, quốc gia này được cho là đang đặt mục tiêu nâng công suất sản xuất lên khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027. Các nhà phân tích cho rằng, nếu không nằm trong OPEC, Abu Dhabi sẽ có thể bơm dầu gần với công suất tối đa, thay vì mức do nhóm này đặt ra.

OPEC sẽ làm gì tiếp theo?

Việc UAE rời khỏi nhóm sẽ làm giảm đáng kể công suất sản xuất của khối – ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế vào khoảng 13% – giáng một đòn mạnh vào OPEC+, theo nhận định của các nhà phân tích.

Thay vì gây ra một cuộc chiến giá cả ngay lập tức, các chuyên gia dự đoán sẽ có một giai đoạn biến động cao hơn và "điều chỉnh nhẹ nhàng", khi các thành viên còn lại theo dõi sản lượng của UAE và cuối cùng đàm phán lại hạn ngạch sản xuất. Các nước OPEC+ dự kiến ​​sẽ thảo luận về quyết định của Abu Dhabi tại cuộc họp định kỳ tiếp theo vào tháng Sáu.

Nhà kinh tế Jorge Leon của Rystad Energy lập luận rằng động thái của UAE có thể "làm suy yếu OPEC về mặt cấu trúc" theo thời gian, tạo động lực lớn hơn cho quốc gia vùng Vịnh này tăng sản lượng và đặt ra câu hỏi về vai trò của Ả Rập Xê Út với tư cách là lực lượng ổn định chính của nhóm. Ole Hansen, người đứng đầu chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, bổ sung rằng mặc dù thị trường có thể hấp thụ nguồn cung bổ sung từ UAE trong ngắn hạn, nhưng việc các nhà sản xuất chuyển hướng sang ưu tiên thị phần hơn là kỷ luật hạn ngạch có thể làm suy yếu khả năng quản lý nguồn cung của OPEC thông qua hành động phối hợp.

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng như thế nào?

Thị trường dầu mỏ đã ở trong tình trạng căng thẳng trước khi UAE đưa ra thông báo, do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đang làm gián đoạn các chuyến hàng ở Vịnh Ba Tư và làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Giá dầu Brent đã tăng lên trên 110 đô la một thùng lần đầu tiên sau nhiều tuần, giao dịch quanh mức 111 đô la vào thứ Ba, trong khi giá dầu WTI chuẩn của Mỹ dao động quanh mức 99 đô la.

Các nhà phân tích cho rằng việc UAE rút lui đã làm gia tăng sự bất ổn, khi các nhà giao dịch cân nhắc triển vọng nguồn cung bổ sung so với những gián đoạn đang diễn ra ở eo biển Hormuz. Hầu hết đều dự đoán tác động trước mắt sẽ là sự gia tăng biến động. David Oxley, nhà kinh tế trưởng về hàng hóa tại Capital Economics, cho biết động thái này ban đầu có thể đẩy giá xuống thấp hơn nhưng sẽ khiến thị trường biến động hơn “trong nhiều thập kỷ”, đặc biệt nếu các nhà sản xuất khác làm theo.

Tin tốt cho Mỹ phải không?

Một số nhà quan sát cho rằng động thái này có thể mang lại lợi ích chính trị cho Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cáo buộc OPEC "lừa đảo phần còn lại của thế giới" bằng cách thổi phồng giá dầu và công khai liên kết việc Mỹ hỗ trợ quân sự cho các quốc gia vùng Vịnh với chi phí năng lượng, lập luận rằng trong khi Washington bảo vệ các thành viên OPEC, họ lại "lợi dụng" điều này bằng cách giữ giá cao. Các nhà phân tích cho rằng một khối các nhà sản xuất yếu hơn, kém phối hợp hơn có thể mang lại cho Mỹ nhiều đòn bẩy hơn đối với các nhà xuất khẩu riêng lẻ và các chuẩn mực toàn cầu.

OPEC có lợi cho người tiêu dùng toàn cầu không?

Được thành lập hơn sáu thập kỷ trước nhằm giúp các nước xuất khẩu dầu mỏ kiểm soát giá cả tốt hơn bằng cách điều phối sản xuất, OPEC thường bị các nhà phân tích chỉ trích vì sử dụng hạn ngạch và cắt giảm sản lượng để gây ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu.

Những người ủng hộ cho rằng sự phối hợp này đôi khi đã giúp ổn định giá cả, bao gồm cả trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và cú sốc cầu do Covid-19 gây ra, bằng cách ngăn chặn sự sụp đổ thị trường sâu rộng hơn.

Các nhà phân tích đều đồng ý rằng một OPEC yếu hơn và phân mảnh hơn có thể khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu trở nên khó dự đoán và khó quản lý hơn, với khả năng biến động giá lớn hơn và kiểm soát nguồn cung kém hiệu quả hơn.

Chính quyền đã ban bố tình trạng khẩn cấp khu vực tại huyện Tuapse theo lệnh của ông Veniamin Kondratyev, Thống đốc vùng Krasnodar. Trụ sở chỉ huy khu vực đã thông báo quyết định này trên kênh Telegram của mình.

Tình trạng khẩn cấp khu vực cho thấy hậu quả của sự cố ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực. Chính quyền đang huy động các nguồn lực và dự trữ từ chính quyền khu vực để xử lý tình hình.

Hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu

Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một nhà máy lọc dầu ở Tuapse vào đêm ngày 28 tháng 4 sau khi mảnh vỡ máy bay không người lái rơi xuống cơ sở này. Theo trụ sở điều hành khu vực, không có ai bị thương. Các quan chức đã kêu gọi cư dân của các ngôi nhà gần đó sơ tán do nguy cơ hỏa hoạn lan rộng.

Cơ quan giám sát y tế khu vực Rospotrebnadzor khuyến cáo người dân nên ở trong nhà, đóng kín cửa sổ và đeo khẩu trang hoặc mặt nạ phòng độc.

Ngày 28 tháng 4, Vladimir Putin chỉ thị Bộ trưởng Tình trạng Khẩn cấp Alexander Kurenkov đến Tuapse để giám sát công tác chữa cháy tại các kho chứa dầu và phối hợp ứng phó với sự cố.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố rằng cuộc tấn công vào các kho chứa dầu ở vùng Kuban có thể góp phần làm gia tăng tình trạng thiếu dầu trên thị trường toàn cầu.

Ông Peskov cho biết: "Những hành động như vậy làm tăng thêm sự thiếu hụt dầu mỏ trên thị trường toàn cầu, vốn đã chịu áp lực do tình hình ở eo biển Hormuz, và gây ra sự bất ổn hơn nữa trên thị trường năng lượng toàn cầu".

Vụ tấn công đã làm gián đoạn cơ sở hạ tầng địa phương. Theo ông Sergey Boyko , người đứng đầu chính quyền địa phương, nguồn cung cấp nước đã bị gián đoạn trên một số tuyến phố ở Tuapse và khu vực nông thôn Shepsinsky. Tình trạng mất nước cũng ảnh hưởng đến các làng Kroyanskoye và Volnoye, khiến khoảng 30 tuyến phố và một trường học không có nước sinh hoạt.

Các quan chức cho rằng sự gián đoạn này có liên quan đến sự cố trong hệ thống cung cấp điện của một trạm bơm nước nằm tại cơ sở đang cháy.

"Hiện tại, lượng nước dự trữ trong các hồ chứa của thành phố vẫn còn hạn chế. Từ 18:00 đến 19:00, việc cấp nước sẽ được nối lại để người dân có thể tích trữ nước cho nhu cầu sinh hoạt gia đình", ông Boyko viết.

Tuapse đã phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong những tuần gần đây. Các cuộc tấn công vào ngày 16 và 20 tháng 4 đã nhắm vào một nhà ga hàng hải, gây ra những vụ cháy lớn.

Các nhà chức trách tiếp tục theo dõi tình hình và kêu gọi người dân cũng như du khách tuân thủ các hướng dẫn an toàn, bao gồm hạn chế các hoạt động ngoài trời, đóng kín cửa sổ và uống đủ nước.

Các quan chức thuộc chính quyền tổng thống Mỹ lo ngại rằng cuộc xung đột với Iran sẽ leo thang thành bế tắc, Axios đưa tin, dẫn lời các quan chức Mỹ.

"Một cuộc xung đột đóng băng là lựa chọn tồi tệ nhất đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump xét từ góc độ chính trị và kinh tế," một nguồn tin nói với trang tin này.

Cần lưu ý rằng các bên có thể rơi vào tình huống không có sự leo thang quân sự, nhưng cũng không đạt được thỏa thuận hòa bình. Điều này có thể dẫn đến việc eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ không được dỡ bỏ. Cả hai bên sẽ chờ đợi phía bên kia thể hiện sự yếu thế.

Theo nguồn tin của Axios, ông Trump đang lưỡng lự giữa việc nối lại các cuộc ném bom và siết chặt các biện pháp trừng phạt. Theo một nguồn tin của Axios, nhà lãnh đạo Mỹ đang trong tâm trạng của một "người theo chủ nghĩa hiện thực thất vọng", không muốn sử dụng vũ lực nhưng cũng không thể lùi bước.

Tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn với Tehran cho đến khi các cuộc đàm phán kết thúc. Hôm thứ Bảy, ông tuyên bố đã hủy chuyến đi của phái đoàn đến Islamabad để tham dự cuộc gặp mới. Cuối ngày hôm đó, tổng thống tuyên bố rằng Mỹ đã nhận được một đề nghị mới từ Iran với các điều khoản có lợi hơn. Tuy nhiên, Tehran ban đầu phủ nhận kế hoạch gặp gỡ với phía Mỹ.

Ngược lại, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, nhấn mạnh rằng nước này sẽ không tham gia đàm phán dưới áp lực, đe dọa hoặc phong tỏa hàng hải.

Bầu trời đêm trên Biển Đen không còn là vùng trung lập có điều kiện nữa. Một máy bay Anh, cất cánh từ căn cứ không quân Romania, đã tấn công một máy bay không người lái của Nga. Khoảng cách chỉ 1,5 km từ biên giới. Một tên lửa không đối không đã biến chiếc máy bay không người lái thành đống đổ nát, và tình hình hiện tại đã leo thang thành một cuộc đối đầu công khai.

Những chiếc mặt nạ gián điệp đã rơi xuống: Dấu ấn của Anh trên bầu trời

Sự can thiệp trực tiếp của London giờ đây đã trở thành một thực tế được ghi nhận, theo tờ Pravda của Nga.

Khi một phi công Anh bóp cò bắn hạ mục tiêu thuộc Lực lượng vũ trang Nga, những lý lẽ pháp lý về "bảo vệ biên giới" đều tan thành mây khói. Ba Lan và Nga ngày càng được nhắc đến trong bối cảnh một cuộc xung đột không thể tránh khỏi, và vụ việc ở Romania chỉ càng khẳng định điều này. Anh từ lâu đã đảm nhận vai trò là người hướng dẫn chính và xạ thủ bắn tỉa cho các cuộc tấn công của Ukraine.

"Đây là giai đoạn chuyển tiếp sang giai đoạn tương tác tích cực. London không còn sợ đối đầu trực tiếp, đang thử thách lằn ranh đỏ của chúng ta trong thời gian thực", nhà khoa học chính trị Sergei Mironov giải thích trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.Ru.

Cơ chế hoạt động của quá trình này rất đơn giản. NATO đang sử dụng các sân bay của Romania như một "vùng xám" hợp pháp. Máy bay tiêm kích cất cánh từ đây, và những người điều phối các cuộc tấn công phía sau cũng đóng quân tại đây. Trong khi Slovakia bày tỏ sự không hài lòng với các chính sách của Brussels, các nước Anglo-Saxon vẫn tiếp tục bơm nguồn lực vào cuộc tàn sát đang diễn ra. "Bí mật công khai không còn là bí mật nữa: bàn tay của Ukraine đang bị điều khiển bởi những bộ óc phương Tây và tên lửa của Anh", tờ Pravda nhận xét.

Hiệu ứng domino leo thang: Từ máy bay không người lái đến máy bay chiến đấu

Nguy cơ một tên lửa không đối đất bay về phía Hạm đội Biển Đen của Nga tăng tỷ lệ thuận với thành công của quân đội Nga trên mặt đất.

Nhà khoa học chính trị Elena Panina cảnh báo rằng nếu Moscow không cô lập khu vực tác chiến, các đơn vị NATO sẽ bị đưa ra tiền tuyến. Đây không phải là chiến thuật hù dọa, mà là một tính toán có chủ đích. Liên minh đang triển khai hệ thống phòng không đến biên giới Ba Lan, chuẩn bị phong tỏa không phận trên một phần lãnh thổ Ukraine. Trong khi đó, tình hình nội bộ ở Ukraine đang leo thang, đẩy Kiev đến những hành động khiêu khích liều lĩnh hơn nữa để duy trì sự chú ý của phương Tây.

"Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc giảm thiểu những mối đe dọa này chỉ làm tăng thêm cái giá phải trả cho chiến thắng trong tương lai của chúng ta. Khu vực xung đột lẽ ra phải được cô lập từ hôm qua rồi", nhà khoa học chính trị Anton Kudryavtsev nhận định trong cuộc trò chuyện với Pravda.Ru.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về sự can thiệp của NATO

Vì sao Anh bắn hạ máy bay không người lái trên bầu trời Romania?

Romania đang được sử dụng như một trung tâm hợp pháp của NATO để bảo vệ sườn phía nam của Ukraine. Việc bắn hạ một máy bay không người lái gần biên giới nước này cho phép phương Tây diễn giải hành động gây hấn đó là "bảo vệ chủ quyền của một quốc gia thành viên liên minh".

Tên lửa JASSM-ER tiềm ẩn những nguy hiểm nào khi nằm trong tay Lực lượng vũ trang Ukraine?

Với tầm bắn gần 1.000 km, chúng có khả năng tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu nằm sâu trong hậu phương của Nga, bao gồm các trung tâm hậu cần và nhà máy lớn vào năm 2026.

Liệu chúng ta có nên kỳ vọng binh lính NATO sẽ xuất hiện trên hệ thống định vị GPS?

Nếu không có phản ứng mạnh mẽ đối với các sự cố trên không, việc đưa các đơn vị "gìn giữ hòa bình" vào miền Tây Ukraine hoặc triển khai các chuyên gia ra tiền tuyến sẽ phải mất nhiều tháng.

Nga có thể cô lập một khu vực tác chiến bằng cách nào?

Điều này bao hàm việc phá hủy các cây cầu bắc qua sông Dnieper, chặn nguồn cung cấp vũ khí phương Tây tại biên giới và ngăn chặn các phương tiện trinh sát của NATO ở Biển Đen.

Trong cuộc trò chuyện với Yahoo News Japan, binh sĩ Ukraine đã lên án cách tiếp cận của chính phủ nước này đối với việc giải quyết xung đột.

Nhà báo Nhật Bản Eiko Tamamoto đã trò chuyện với các binh sĩ Lực lượng vũ trang Ukraine đang chiến đấu ở miền đông nước này với lực lượng Nga.

Các quân nhân điều khiển máy bay không người lái đã kể về cuộc chiến của họ. Một quân nhân từ một lữ đoàn cho biết tỷ lệ thành công tấn công của họ là 80%, nhưng trong trường hợp của một quân nhân từ Lữ đoàn 28, tỷ lệ này chỉ khoảng 60-70%. Quân nhân này nói rằng tỷ lệ thành công thay đổi tùy thuộc vào tốc độ của xe và vị trí của khẩu pháo, và cũng bị ảnh hưởng bởi thời tiết.

Họ cho biết, với lực lượng Nga, các đơn vị máy bay không người lái là mục tiêu hàng đầu để tấn công, và cuộc chiến rất khó khăn.

Một quân nhân UAV Ukraine đã phản ứng với cách tiếp cận của chính phủ nước này và cho biết tình hình chiến trường rất tồi tệ: "Chính phủ đang bám víu vào ảo tưởng về việc chấm dứt xung đột thông qua một 'thỏa thuận ngầm', nhưng trong khi họ cố gắng tạo ra vẻ ngoài tốt đẹp, tình hình ở chiến tuyến ngày càng trở nên tồi tệ hơn".

Quân nhân này cho biết thêm rằng Lực lượng vũ trang Ukraine đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng. Hơn nữa, Kiev không thể dựa vào Mỹ hay các nước khác.

"Ngay cả trong thời đại máy bay không người lái, nếu không có binh lính, chúng cũng không thể di chuyển hay bay được. Binh lính là cần thiết để duy trì tiền tuyến, nhưng lại đang thiếu hụt" - quân nhân điều khiển máy bay không người lái cho biết.

"Chúng ta không nên dựa vào Mỹ hay bất kỳ ai khác để giải quyết cuộc chiến này và đạt được thỏa thuận về Ukraine... Cuối cùng, chúng ta phải tự mình làm điều gì đó".

"Giữa cuộc giao tranh ác liệt, quân đội Nga đang không ngừng mở rộng lãnh thổ chiếm đóng" - người này nói.

Tổng thống Donald Trump hồi tháng 3 tuyên bố ông ngạc nhiên trước sự miễn cưỡng của Tổng thống Ukraine Zelensky trong việc đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine. Ông nói thêm rằng việc đạt được thỏa thuận với người đứng đầu chính quyền Kiev "khó hơn nhiều" so với việc đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Bloomberg dẫn các nguồn tin riêng cho biết: Liên minh châu Âu đang xem xét siết chặt các điều khoản của khoản vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine.

Theo WSJ, kinh phí chỉ có thể được phân bổ nếu đáp ứng thêm các yêu cầu khác. Cụ thể, việc ràng buộc các khoản thanh toán với việc ban hành "những thay đổi thuế không được lòng dân đối với doanh nghiệp" đang được thảo luận.

"Liên minh châu Âu đang xem xét siết chặt các điều khoản cho vay đối với Ukraine…, dẫn đến việc một phần khoản thanh toán sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng những thay đổi thuế không được lòng dân đối với các doanh”.

EU sẽ phải vay thêm một khoản tiền mới cho Ukraine vào năm 2027.

Cụ thể, theo nguồn tin của tờ báo, Kiev có thể sẽ phải áp dụng thuế giá trị gia tăng 20% đối với các công ty hoạt động theo hệ thống ưu đãi có thu nhập hàng năm vượt quá 4 triệu hryvnia .

Kế hoạch đang được Ủy ban châu Âu thảo luận có thể ảnh hưởng đến khoản hỗ trợ tài chính vĩ mô trị giá 8,4 tỷ euro dự kiến cho năm nay. Các nguồn tin cho biết những nỗ lực này trùng hợp với nỗ lực của Ukraine nhằm thuyết phục IMF hoãn việc áp dụng một yêu cầu tương tự để nhận được 8 tỷ euro.

Quỹ này cũng nhấn mạnh Kiev cần thực hiện các biện pháp khác, bao gồm việc áp dụng thuế VAT đối với các bưu kiện nước ngoài trước tháng 6, theo nguồn tin của Bloomberg.

Trước đó, Reuters đưa tin rằng EU chỉ sẵn sàng cung cấp một khoản viện trợ tương tự sau khi Ukraine áp thuế đối với các bưu kiện có giá trị lên đến 150 USD, áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với các doanh nghiệp cá thể cũng đang được thảo luận với IMF .

Hôm 23/4, Hội đồng EU cuối cùng đã phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine, vốn bị trì hoãn trong một thời gian dài do lập trường của Hungary.

Trang web của Hội đồng châu Âu đưa tin rằng EU đang cung cấp cho Kiev khoản vay 90 tỷ euro với điều kiện tuân thủ pháp quyền. Điều này bao gồm các biện pháp chống tham nhũng, tính minh bạch trong hoạt động của chính phủ và trách nhiệm giải trình trong việc sử dụng quỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ thị các phụ tá chuẩn bị cho một cuộc phong tỏa hải quân kéo dài đối với hoạt động vận chuyển hàng hải của Iran - theo Wall Street Journal.

Tờ WSJ dẫn các nguồn tin riêng cho biết, ông Trump có ý định phong tỏa hải quân kéo dài với Iran, vì thế ông đã quyết định không ném bom nước này, mà tiếp tục phong tỏa đường thủy để tước đoạt nguồn thu dầu mỏ của Tehran.

Theo các nguồn tin, trong các cuộc họp gần đây với các cố vấn và phụ tá, bao gồm cả cuộc họp tại Phòng Tình huống vào ngày 27/4, ông Trump đã quyết định tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế Iran và cản trở xuất khẩu dầu mỏ bằng cách phong tỏa vận chuyển tại các cảng của Iran.

Theo những người thân cận, ông Trump tin rằng các lựa chọn khác, chẳng hạn như nối lại các cuộc ném bom hoặc rút khỏi cuộc xung đột, sẽ rủi ro hơn so với việc duy trì phong tỏa.

Ông Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ chuẩn bị cho một cuộc phong tỏa kéo dài, điều đó có nghĩa là cuộc chiến đang bước vào giai đoạn dai dẳng.

Tehran cũng đóng cửa eo biển đối với hầu hết các loại hàng hóa khác. Tuy nhiên, như một phần của các cuộc đàm phán hòa bình, nước này đã đề xuất một kế hoạch giảm leo thang nhằm mở cửa eo biển Hormuz. Nhưng hôm qua, tờ New York Times đưa tin rằng ông Trump khó có thể chấp nhận đề xuất của Iran .

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đe dọa sẽ trừng phạt các cá nhân và doanh nghiệp Israel mua ngũ cốc được sản xuất tại các khu vực do Nga kiểm soát.

Ông Zelensky cho biết trong một bài đăng trên X hôm thứ Ba 28/4 rằng chính phủ Ukraine đang chuẩn bị một gói trừng phạt nhắm vào cả những người vận chuyển ngũ cốc cũng như những người ở phía bên kia giao dịch tại Israel.

Thông báo của ông báo hiệu sự leo thang căng thẳng giữa hai quốc gia vốn có quan hệ thân thiết. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai nước đã trở nên căng thẳng do Israel tiếp tục duy trì quan hệ với Nga .

Hai tàu được cho là chở lúa mì Ukraine "bị cướp bóc" đang hướng đến Israel trong tuần này để cập cảng Haifa và dỡ hàng. Trước đó, báo Haaretz của Israel đã đưa tin rằng đến nay đã có 4 chuyến hàng ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine được dỡ xuống ở Israel.

Theo ông Zelensky, Kiev đã thực hiện "tất cả các bước cần thiết thông qua các kênh ngoại giao để ngăn chặn những sự việc như vậy", nhưng điều đó vẫn không đủ để ngăn chặn các vụ vận chuyển hàng hóa.

"Đây không phải là - và không thể là - hoạt động kinh doanh hợp pháp. Chính quyền Israel không thể không biết những con tàu nào đang cập cảng nước này và chúng đang chở gì" - ông nói thêm.

Hai bên đã lời qua tiếng lại hôm thứ Hai, khi Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar cáo buộc Ukraine không cung cấp bằng chứng cho những lời buộc tội.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho rằng "thật khó hiểu khi Israel không có phản hồi thích đáng đối với yêu cầu chính đáng của Ukraine".

Về phía Nga, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận hôm thứ Ba, nói rằng Nga sẽ không can thiệp. "Hãy để chính quyền Kiev tự giải quyết vấn đề với Israel" - ông nói.

Một phát ngôn viên ngoại giao của Liên minh châu Âu cho biết vào tối thứ Ba rằng Liên minh châu Âu đã liên hệ với Israel về con tàu này.

“Chúng tôi lên án mọi hành động giúp tài trợ cho nỗ lực chiến tranh bất hợp pháp của Nga và né tránh các lệnh trừng phạt của EU, và sẵn sàng nhắm mục tiêu vào những hành động đó bằng cách đưa các cá nhân và thực thể ở các nước thứ ba vào danh sách đen nếu cần thiết” - người phát ngôn về Ngoại giao và Chính sách An ninh của Liên minh châu Âu, Anouar El Anouni, cho biết khi được yêu cầu bình luận về tình hình này.

“Chúng tôi đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Israel về vấn đề này,” ông nói thêm.

Hôm thứ Hai, Ukraine triệu tập Đại sứ Israel tại Kiev Michael Brodsky để phản đối việc một tàu Nga cập cảng Haifa, chở theo hàng hóa Ukraine "bị đánh cắp".

Ukraine vừa tiến hành một loạt cuộc tấn công phối hợp nhằm vào các căn cứ đóng quân và kho đạn của Nga tại những khu vực thuộc tỉnh Lugansk do Moscow kiểm soát, theo thông tin từ Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).

Giới chức Ukraine cho biết các đòn tấn công này nằm trong nỗ lực lâu dài nhằm làm suy giảm nhân lực và năng lực hậu cần của Nga tại các vùng bị chiếm, nơi Moscow vẫn phụ thuộc vào các căn cứ phân tán và kho hậu cần phía sau để hỗ trợ chiến sự tiền tuyến.
Hình ảnh đám cháy tại một địa điểm bị tấn công trong các cuộc tấn công của Ukraine vào các vị trí đóng quân và kho đạn dược của Nga ở tỉnh Lugansk ngày 28/4. Ảnh chụp màn hình từ video do SBU cung cấp.

SBU ngày 28/4 cho biết cơ quan này tại khu vực Donetsk và Lugansk đã phối hợp với lực lượng quốc phòng Ukraine và các đơn vị biên phòng để xác định và tấn công các mục tiêu của Nga.
Đánh trúng nhiều căn cứ và kho hậu cần

Theo tuyên bố, các cuộc tấn công đã nhằm vào những tòa nhà được sử dụng làm nơi đóng quân của binh sĩ Nga tại các khu vực Lugansk, Bilovodsk và làng Shulgynka thuộc huyện Starobilsk.

Ngoài ra, các mục tiêu khác cũng bị tấn công tại khu vực Rudove thuộc vùng Svatove, nơi lực lượng Ukraine cho biết họ đã phá hủy các cụm binh lực và kho đạn của Nga.

SBU nhấn mạnh rằng tất cả các mục tiêu đều được trinh sát, xác minh trước khi tọa độ được chuyển cho các đơn vị tấn công.
Sử dụng drone cho các đòn đánh chính xác

Các cuộc tấn công chính xác được thực hiện bằng hệ thống máy bay không người lái FP-2 do công ty quốc phòng Ukraine Fire Point sản xuất, cùng với nhiều nền tảng tấn công nội địa khác do quân đội và lực lượng biên phòng Ukraine vận hành.

Chiến dịch có sự phối hợp với lực lượng hệ thống không người lái của Ukraine và các đơn vị biên phòng, cho thấy mức độ tích hợp ngày càng cao giữa tình báo và năng lực tấn công bằng drone.

SBU cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng quốc phòng để xác định và tấn công cơ sở hạ tầng quân sự của Nga tại các khu vực bị chiếm đóng.

Những chiến dịch kiểu này được xem là một phần trong chiến lược dài hạn của Ukraine nhằm làm suy yếu hệ thống hậu cần và khả năng duy trì chiến đấu của Nga từ phía sau chiến tuyến.

Các nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đang rơi vào bế tắc, không có nhiều kỳ vọng về một thỏa thuận chấm dứt chiến sự trong thời gian ngắn. Tổng thống Donald Trump hiện chọn siết chặt phong tỏa kéo dài, còn Iran đáp trả bằng cách khống chế eo biển Hormuz. Hai bên không dốc sức đánh lớn nhưng liên tục “bóp nghẹt” nhau bằng kinh tế và chiến lược, đẩy thế giới và an ninh năng lượng rơi vào vòng xoáy rủi ro khó lường, theo The Arab Weekly.

Trong các cuộc họp gần đây, ông Trump đã lựa chọn tiếp tục gây sức ép lên nền kinh tế và xuất khẩu dầu của Iran bằng cách ngăn chặn hoạt động vận chuyển ra vào các cảng của nước này. Các báo cáo cho biết ông tin rằng các lựa chọn khác - như nối lại chiến dịch ném bom hoặc rút khỏi xung đột - đều tiềm ẩn rủi ro lớn hơn so với việc duy trì phong tỏa.

Ông Trump cũng bày tỏ không hài lòng với đề xuất mới nhất từ Tehran, trong đó Iran muốn gác lại vấn đề hạt nhân cho đến khi xung đột kết thúc và các tranh chấp hàng hải được giải quyết.

Tuy nhiên, phía Mỹ muốn vấn đề hạt nhân phải được xử lý ngay từ đầu, theo một quan chức Mỹ nắm rõ cuộc họp của ông Trump với các cố vấn hôm thứ Hai.
Thông điệp gây tranh cãi từ ông Trump

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Ba, ông Trump viết: “Iran vừa thông báo với chúng ta rằng họ đang ở trong ‘tình trạng sụp đổ’. Họ muốn chúng ta ‘mở lại eo biển Hormuz’ càng sớm càng tốt, trong khi họ tìm cách ổn định bộ máy lãnh đạo".

Tuy nhiên, không rõ Iran đã truyền đạt thông điệp này bằng cách nào và phía Tehran chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.

Trước đó, một phát ngôn viên quân đội Iran nói với truyền thông nhà nước rằng nước này chưa coi cuộc chiến đã kết thúc.
Eo biển Hormuz trở thành điểm nghẽn chiến lược

Kể từ khi chiến sự nổ ra ngày 28/2, Iran đã phần lớn chặn các tàu thuyền - ngoại trừ tàu của mình - đi qua eo biển Hormuz, một tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới. Đáp lại, Mỹ trong tháng này đã bắt đầu phong tỏa các tàu Iran.

Hy vọng nối lại các nỗ lực hòa bình - trong cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, làm chao đảo thị trường năng lượng và gián đoạn thương mại toàn cầu - đang suy giảm, đặc biệt sau khi ông Trump hủy chuyến thăm của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Pakistan. Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã nhiều lần tới Islamabad để vận động trung gian.
Đề xuất đàm phán theo từng giai đoạn

Các quan chức Iran tiết lộ đề xuất của Tehran bao gồm các bước đàm phán theo từng giai đoạn. Trước tiên là chấm dứt chiến sự và đảm bảo Mỹ không tái khởi động xung đột. Sau đó, hai bên sẽ giải quyết việc phong tỏa thương mại đường biển của Mỹ và tương lai của eo biển Hormuz, mà Iran muốn mở lại dưới sự kiểm soát của mình.

Chỉ sau đó, các vấn đề khác - bao gồm tranh chấp kéo dài về chương trình hạt nhân - mới được đưa ra bàn thảo, với yêu cầu của Iran là Mỹ phải công nhận quyền làm giàu uranium của nước này.

Đề xuất này gợi nhớ tới thỏa thuận hạt nhân năm 2015, vốn hạn chế mạnh chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận này trong nhiệm kỳ đầu và hiện muốn các điều khoản tốt hơn.
Phong tỏa – đáp trả, vòng xoáy leo thang

Hiện tại, hình ảnh rõ nhất về thế đối đầu Mỹ - Iran chính là việc Tehran siết chặt eo Hormuz trong khi Washington đáp trả bằng phong tỏa các cảng Iran.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy ít nhất 6 tàu chở dầu Iran đã bị buộc quay đầu trong những ngày gần đây. Trong khi trước chiến tranh có khoảng 125–140 tàu đi qua Hormuz mỗi ngày, thì hiện chỉ còn 7 tàu - và không có tàu nào chở dầu ra thị trường toàn cầu.

Phía Iran cho biết đang chuyển hướng sang các hành lang thương mại phía Bắc, Đông và Tây để giảm tác động của phong tỏa.
Mỹ siết trừng phạt, áp lực trong nước gia tăng đối với Iran

Mỹ mới đây vừa công bố các biện pháp trừng phạt đối với 35 tổ chức và cá nhân liên quan đến hệ thống ngân hàng “ngầm” của Iran. Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo mọi công ty trả “phí qua lại” cho Iran hoặc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo để đi qua eo Hormuz sẽ bị trừng phạt.

Trong nước, ông Trump đang đối mặt với áp lực gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống còn 34%, theo khảo sát của Reuters/Ipsos. Giá xăng tăng cao trở thành mối lo lớn đối với người dân Mỹ.

Giá dầu Brent đã tăng gần 3% lên khoảng 111 USD/thùng. World Bank dự báo giá năng lượng có thể tăng 24% trong năm 2026 - mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga-Ukraine leo thang - nếu các gián đoạn do chiến tranh Iran chưa được giải quyết.

Nhìn chung, khi ngoại giao đình trệ và các biện pháp phong tỏa – đáp trả liên tiếp leo thang, quan hệ Mỹ – Iran đang rơi vào trạng thái giằng co nguy hiểm: không bùng nổ thành chiến tranh toàn diện, nhưng cũng chưa có lối thoát hòa bình rõ ràng.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đặt mục tiêu ký hợp đồng ít nhất 50.000 phương tiện mặt đất không người lái (UGV hay robot) để triển khai ra chiến tuyến, giảm thương vong cho binh sĩ trên chiến trường vốn ngập tràn drone. Nhà lãnh đạo Ukraine gọi đây là “bước tiến lớn tiếp theo” trong chiến tranh hiện đại sau drone trên không, tờ Euromaidanpress đưa tin.

Động thái này phản ánh sự thay đổi rộng lớn trong cách Ukraine tiến hành chiến tranh, khi cả hai bên ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống không người lái. Trong khi drone trên không vẫn là công cụ tấn công chủ lực, robot mặt đất đang dần đảm nhiệm các vai trò hỗ trợ vốn trước đây khiến binh sĩ phải đối mặt trực tiếp với hỏa lực.

Ông Zelensky nhấn mạnh rằng, robot đã bắt đầu định hình lại cách tác chiến ở tiền tuyến và sẽ trở nên thiết yếu như drone trên không.

“Hiện nay không thể tưởng tượng việc phòng thủ mà thiếu drone, và điều tương tự cũng đang đúng với robot”, ông nói.

Ông cho biết số lượng robot mặt đất theo hợp đồng đã tăng hơn gấp đôi so với năm ngoái, nhưng vẫn cần tiếp tục mở rộng để đáp ứng nhu cầu chiến trường.

Theo ông, việc triển khai robot gắn trực tiếp với mục tiêu giảm thương vong. Các robot này ngày càng được sử dụng trong hậu cần tiền tuyến, sơ tán thương binh và thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở những khu vực nguy hiểm cao.
Tiền tuyến ngày càng phụ thuộc vào robot

Sự thay đổi này đã thể hiện rõ trên chiến trường. Theo truyền thông quân đội Ukraine, các đơn vị thuộc Lữ đoàn cơ giới số 42 gần khu vực Novopavlivka đang sử dụng UGV để tiếp tế cho các đội drone FPV hoạt động sát tiền tuyến - nơi hoạt động của drone Nga và mìn điều khiển từ xa khiến các tuyến hậu cần truyền thống trở nên quá nguy hiểm.

Robot mặt đất hiện đảm nhận việc vận chuyển đạn dược, nhiên liệu và thực phẩm tới các vị trí tiền phương hàng ngày, thay thế binh sĩ trong các nhiệm vụ tiếp tế đầy rủi ro.

Trong một trường hợp được ghi nhận, một nhiệm vụ hậu cần đã chuyển thành sơ tán y tế khi hai binh sĩ bị thương do drone FPV của Nga tấn công. Một UGV đã đưa họ đi khoảng 8 km tới khu vực an toàn, từ đó tiếp tục được vận chuyển bằng phương tiện khác.

Từ hậu cần đến chiến đấu

Các binh sĩ Ukraine cho biết hệ thống này vẫn đang được hoàn thiện, nhưng đã chứng minh độ bền đủ để thực hiện nhiều nhiệm vụ liên tiếp, với một số đơn vị hoàn thành hàng chục chuyến hoạt động.

Trong tương lai, quân đội kỳ vọng mở rộng vai trò của UGV sang các nhiệm vụ chiến đấu, rà phá bom mìn và thậm chí tấn công trực tiếp với các hệ thống vũ khí gắn trên robot.

Thông báo của ông Zelensky cho thấy Ukraine đang tăng tốc phát triển năng lực này, tích hợp robot mặt đất cùng với lực lượng drone quy mô lớn và mở rộng sản xuất quốc phòng trong nước.

Ông nhấn mạnh mục tiêu dài hạn là đạt được mức độ tự chủ công nghệ cao hơn, bao gồm phát triển các hệ thống then chốt trong nước hoặc hợp tác với các đối tác.

Trong bối cảnh Nga vẫn duy trì năng lực sản xuất quân sự, Ukraine đang đặt cược rằng tự động hóa - cả trên không lẫn mặt đất - sẽ giúp giảm rủi ro về nhân lực và duy trì nhịp độ tác chiến trên chiến trường.

Bất chấp khoản vay 90 tỷ euro được mô tả là mang lại “phao cứu sinh” cho Ukraine, giúp nước này tránh phải cắt giảm sâu các dịch vụ công. Tuy nhiên, các nhà kinh tế và quan chức Ukraine cảnh báo, Kiev có thể vẫn cần thêm nguồn tài chính để đáp ứng nhu cầu quân sự trong năm nay.

Theo Reuters, ngân sách Ukraine dự kiến thâm hụt khoảng 1.900 tỷ hryvnia (tương đương 43 tỷ USD) trong năm 2026 – tương đương khoảng 1/5 quy mô nền kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này vẫn đánh giá thấp chi phí thực tế của cuộc chiến với Nga.

Ông Maksym Samoiliuk, nhà kinh tế tại Trung tâm Chiến lược Kinh tế (một viện nghiên cứu tại Kiev), cho biết chi tiêu quân sự sẽ được đánh giá lại sát thực tế hơn sau khi khoản vay bị trì hoãn trước đó đã được thông qua, đặc biệt khi tính đến các yếu tố như tăng lương cho binh sĩ dự kiến vào mùa hè.

“Khoản vay này rất quan trọng vì nó tạo ra dư địa cần thiết để xử lý áp lực trong ngân sách quốc phòng của Ukraine”, ông nói.

Chỉ khoảng một nửa trong tổng số 90 tỷ euro sẽ được giải ngân trong năm nay, phần còn lại dự kiến vào năm 2027. Phần lớn khoản vay sẽ dành cho chi tiêu quân sự, trong khi khoảng 17 tỷ euro mỗi năm được phân bổ cho các nhu cầu ngân sách chung như y tế và giáo dục.

Nhưng bà Yuliya Markuts, Phó Chủ tịch phụ trách tài chính công tại Viện KSE (Kiev), ước tính ngân sách quốc phòng có thể cần tăng thêm tới 10 tỷ euro, tùy thuộc vào diễn biến trên chiến trường.

Bà cho biết năm ngoái Ukraine cũng từng phải điều chỉnh tăng dự báo chi tiêu quân sự, với một phần được tài trợ thông qua phát hành trái phiếu chính phủ và các khoản vay từ chương trình Extraordinary Revenue Acceleration của Nhóm G7.

“Năm nay sẽ thế nào thì còn khó nói, nhưng khả năng kịch bản tương tự lặp lại là có”, bà nhận định, đồng thời cho rằng khoản vay của EU có thể giúp bù đắp phần ngân sách điều chỉnh này.

Các nhà kinh tế cảnh báo Ukraine có thể bắt đầu cạn tiền từ tháng 6 nếu khoản vay EU không được giải ngân kịp thời, buộc phải cắt giảm mạnh các dịch vụ công.

Việc gói hỗ trợ được thông qua đã giúp nhiều người dân Ukraine thở phào nhẹ nhõm, trong bối cảnh lĩnh vực nhân đạo đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc Mỹ cắt giảm viện trợ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Hanna Fedotova, 58 tuổi, một nhân viên chăm sóc trẻ, cho biết nguồn hỗ trợ từ EU mang lại sự ổn định cho các cơ quan nhà nước “đặc biệt là cho giáo dục và phát triển”.

“Khoản viện trợ này mang lại niềm tin cho tương lai, rằng chúng tôi có thể tiếp tục công việc của mình”, bà nói tại một nhà trẻ ở thành phố Zaporizhzhia, cách tiền tuyến khoảng 40 km.

Khoản vay EU chỉ phải hoàn trả nếu Nga bồi thường chiến tranh cho Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng thừa nhận rằng, ngay cả khi có khoản vay này, Ukraine vẫn cần thêm nguồn tài chính cho cuộc chiến.

“Chúng ta nói đến 90 tỷ euro và cho rằng số tiền này đủ cho tất cả – điều đó là sai”, ông Zelensky nói.

Theo ông, khoản vay hiện tại chỉ đủ để Ukraine đặt mua khoảng 60% số vũ khí mà ngành công nghiệp quốc phòng trong nước có thể sản xuất. Ngoài ra, Ukraine còn cần thêm 5 tỷ euro để củng cố hệ thống điện sau các cuộc tấn công của Nga.

Dù các đồng minh đã chi gần 5 tỷ USD cho chương trình PURL năm ngoái, chủ yếu là thiết bị phòng không, Ukraine vẫn cần tới 15 tỷ USD.

EU thừa nhận khoản vay hai năm này chỉ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính đối ngoại của Ukraine. Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cho biết các đối tác quốc tế vẫn cần cam kết phần tài trợ còn lại cho năm 2027, dù nhu cầu năm nay đã được đảm bảo.

Ukraine cũng có các nguồn tài chính khác. Thủ tướng Yulia Svyrydenko cho biết nước này sắp nhận thêm 2,7 tỷ euro từ chương trình Ukraine Facility của EU, sau khi Quốc hội thông qua một số cải cách còn tồn đọng. Ngoài ra, Ukraine đã đạt thỏa thuận vay 8,1 tỷ USD trong 4 năm với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 2.

Tuy nhiên, các khoản hỗ trợ này đều đi kèm điều kiện, bao gồm cải cách quản trị và thuế – nhiều trong số đó không được lòng người dân. IMF gần đây đã đồng ý trì hoãn việc áp thuế VAT đối với các hộ kinh doanh sau khi Quốc hội Ukraine phản đối.

“Khả năng duy trì đà cải cách sẽ là thách thức lớn nhất của Ukraine trong thời gian tới. Các đối tác quốc tế cần gây thêm sức ép… và nhấn mạnh rằng chính Ukraine cũng cần những cải cách này", ông Samoiliuk nhận định.
EU còn bất ngờ "làm khó" Ukraine?

Trong một diễn biến bất ngờ không có lợi cho Ukraine, Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét áp đặt các điều kiện nghiêm ngặt hơn đối với khoản vay trị giá 90 tỷ euro dành cho nước này, trong đó một phần giải ngân có thể phụ thuộc vào việc Kiev phải tiến hành những thay đổi liên quan đến thuế doanh nghiệp.

Các cuộc thảo luận hiện tập trung vào việc điều chỉnh một cơ chế thuế ưu đãi đang áp dụng cho một số doanh nghiệp tại Ukraine.

Ban đầu, chính sách này được thiết kế cho hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ, cho phép các công ty chỉ phải nộp mức thuế tối thiểu khoảng 5% trên doanh thu.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính Ukraine cùng các nhà tài trợ chủ chốt cho rằng, cơ chế này đang gây áp lực lên ngân sách thời chiến, làm méo mó cạnh tranh và tiếp tay cho nền kinh tế ngầm.

Theo các nguồn tin của Bloomberg, đề xuất mới có thể yêu cầu Kiev áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT) 20% đối với các doanh nghiệp hiện đang hưởng ưu đãi nhưng có doanh thu hằng năm vượt 4 triệu hryvnia (khoảng 77.623 euro).

Phần hỗ trợ của EU có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện mới này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng gói hỗ trợ kéo dài hai năm, bao gồm khoảng 60 tỷ euro dành cho quốc phòng. Phần còn lại là hỗ trợ tài chính vĩ mô và chương trình Ukraine Facility – nguồn chi cho ngân sách chung.

Người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết, cơ quan này đang “làm việc không ngừng nghỉ” để hoàn tất bản ghi nhớ quy định các điều kiện tài trợ cho Ukraine, nhưng từ chối cung cấp chi tiết cụ thể.

Theo một đại diện của Ủy ban, EU luôn điều chỉnh chương trình cải cách của mình phù hợp với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), và điều này vẫn đang được áp dụng.

Mục tiêu là các cuộc đàm phán “với một chương trình cải cách tham vọng nhằm củng cố nền kinh tế Ukraine” và thúc đẩy quá trình hội nhập EU.

Tuy nhiên, các nỗ lực này nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng chính trị nội bộ Ukraine, bởi các biện pháp đề xuất vốn không được lòng người dân.

Những bất đồng giữa Quốc hội và Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng khiến việc triển khai trở nên phức tạp hơn.

Dù các điều kiện mới không ảnh hưởng đến hỗ trợ quốc phòng then chốt, việc thực thi vẫn được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Bloomberg cũng cho biết ngay cả khi Ukraine có thể trì hoãn trong ngắn hạn, về lâu dài nước này vẫn cần cải cách hệ thống thuế để phù hợp với các quy định gia nhập EU, bao gồm việc loại bỏ một số ưu đãi thuế hiện hành.

Một nguồn tin cho biết các nhà tài trợ quốc tế của Kiev cũng có thể cân nhắc các biện pháp thay thế nhằm tăng nguồn thu hoặc hạn chế nền kinh tế ngầm.

Hãng thông tấn Reuters đưa tin, vào ngày 28/4, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 51 phiếu thuận và 47 phiếu chống, gần như hoàn toàn theo đường lối đảng phái, về một biện pháp thủ tục nhằm chặn một nghị quyết về quyền lực chiến tranh, vì các thành viên đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump lập luận rằng không có hành động thù địch nào của Mỹ nhắm vào Cuba.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rick Scott của bang Florida - người đã đưa ra ý kiến phản đối khiến nghị quyết bị đình chỉ - cho biết một cuộc bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh là không phù hợp vì Tổng thống Trump chưa triển khai quân đội.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tim Kaine của bang Virginia - một trong những người bảo trợ chính cho nghị quyết trên - đã lập luận rằng những nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn việc vận chuyển nhiên liệu đến Cuba cấu thành hành động quân sự.

“Nếu bất kỳ ai làm với Mỹ những gì chúng ta đang làm với Cuba, chúng ta chắc chắn sẽ coi đó là hành động chiến tranh”, Thượng nghị sĩ Kaine nói trong bài phát biểu trước Thượng viện Mỹ trước cuộc bỏ phiếu.

Theo Reuters, dưới thời Tổng thống Trump, lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền ngoài khơi Venezuela và đột kích thủ đô Caracas để bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro; và cùng với Israel tiến hành chiến dịch quân sự Epic Fury (tạm dịch: "Cuồng nộ") nhắm vào Iran kể từ ngày 28/2, tất cả đều không có sự cho phép của Quốc hội Mỹ.

Ông Trump từng cho biết: “Cuba là mục tiêu tiếp theo”, nhưng không nói rõ kế hoạch của mình đối với quốc đảo này.

Đảng Dân chủ đã nhiều lần thất bại tại cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ trong việc buộc Tổng thống Trump phải có sự cho phép của Quốc hội nước này trước khi triển khai các hành động quân sự.

Các thành viên đảng Cộng hòa của ông Trump - những người nắm giữ đa số sít sao ở cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ - hầu như đã nhất trí bỏ phiếu chống lại các nghị quyết như vậy, cáo buộc đảng Dân chủ sử dụng đạo luật quyền lực chiến tranh để cố gắng làm suy yếu Tổng thống Trump.

Mặc dù Hiến pháp Mỹ quy định Quốc hội có quyền tuyên chiến, chứ không phải Tổng thống, nhưng điều khoản này không áp dụng cho các hành động quân sự ngắn hạn hoặc để đối phó với mối đe dọa tức thời.

Nhà Trắng cho rằng hành động của Tổng thống Trump nằm trong quyền hạn và nghĩa vụ của ông với tư cách là Tổng tư lệnh để bảo vệ nước Mỹ.

Nga trả đũa cho Sevastopol, Ukraine rúng động trong đêm

Đài TST (Nga) đưa tin, chiến sự bất ngờ leo thang khi Ukraine tiến hành loạt tấn công nhằm vào Sevastopol cùng các khu vực Vologda và Belgorod. Phản ứng của Nga đến gần như tức thì, không phải những đòn đánh rời rạc mà là một chuỗi phản công được tổ chức theo chiều sâu, kéo dài từ các cảng chiến lược ở Odessa cho tới những đầu mối hậu cần quanh Kyiv.

Sevastopol trải qua một đêm không ngủ. Hệ thống phòng không hoạt động hết công suất, các tổ hỏa lực cơ động liên tục truy đuổi mục tiêu trên bầu trời.

Theo số liệu được công bố, 71 mục tiêu đã bị đánh chặn, nhưng cái giá phải trả vẫn không hề nhỏ. Một người đàn ông thiệt mạng ngay trong xe khi mảnh vỡ rơi trúng, ba người khác bị thương, còn những mảnh kim loại từ UAV xuyên thẳng vào khoa tim mạch của bệnh viện thành phố. Hàng chục tòa nhà chung cư, nhà riêng và phương tiện bị hư hại chỉ sau một đêm.

Thống đốc Mikhail Razvozhaev ghi nhận diễn biến bằng những con số khô khan, nhưng phía sau đó là một thực tế rõ ràng: các khu dân cư đang trở thành mục tiêu.

Cùng thời điểm, đòn đánh lan rộng. Tại Vologda, một UAV gây hư hại đường ống axit sulfuric tại tổ hợp công nghiệp, khiến nhiều người phải nhập viện vì bỏng hóa chất. Ở Belgorod, các cuộc tấn công dồn dập vào nhiều khu vực khiến dân thường bị thương. Không khí chiến sự không còn bó hẹp ở tiền tuyến, mà lan sâu vào hậu phương.

Đáp trả của Nga không dừng ở việc phòng thủ. Các UAV "Geran" được triển khai theo từng đợt, đánh vào hạ tầng cảng, kho bãi, bể nhiên liệu và các điểm trung chuyển.

Các khu vực từ Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia đến Kharkiv và vùng ven Kyiv đồng loạt xuất hiện các đòn tấn công nhằm vào hệ thống hậu cần. Ministry of Defence of Russia không đưa ra bình luận, nhưng cách thức triển khai cho thấy đây không phải phản ứng bộc phát, mà là một chiến dịch có tính toán.

Thông điệp rất rõ ràng: Sevastopol không phải là đòn đánh đơn lẻ – và cái giá phải trả sẽ không dừng lại trong một đêm.
20.000 quả bom sẵn sàng – mọi thứ sẽ bay theo tuyến đã định

Khi tiếng nổ tạm lắng, một cảnh báo khác bắt đầu xuất hiện từ chiến trường. Theo các nguồn phân tích, Ukraine không hề giảm nhịp tấn công bằng UAV mà chỉ đang "lùi một bước" để tích lũy lực lượng. Những gì đã diễn ra trước đây cho thấy các đợt tấn công quy mô lớn hoàn toàn có thể lặp lại vào các mốc nhạy cảm như 1/5 và 9/5.

Các tuyến bay UAV được cho là đã được thử nghiệm nhiều lần, từ Leningrad Oblast cho tới hướng phía Nam, nơi Tuapse liên tiếp xảy ra sự cố cháy trong thời gian ngắn.

Đặc biệt, hướng từ Kherson bị đánh giá là điểm yếu, nơi hệ thống tác chiến điện tử và radar chưa theo kịp tốc độ thích nghi của UAV. Từ đây, các thiết bị bay không người lái có thể di chuyển sâu vào lãnh thổ, theo những hành lang đã được "định tuyến" sẵn.

Trong bối cảnh đó, theo TST, một thông tin gây chú ý xuất hiện: Quân đội Nga đã đặt mục tiêu tăng mạnh việc sử dụng bom có điều khiển tại Ukraine, với quy mô có thể lên tới 20.000–24.000 quả mỗi tháng.

Nếu UAV là công cụ gây sức ép liên tục, thì bom dẫn đường lại là đòn đánh mang tính áp đảo. Việc gia tăng sử dụng loại vũ khí này cho thấy Nga không chỉ phòng thủ trước các đợt tấn công bằng UAV, mà còn chuẩn bị cho một giai đoạn leo thang mới, nơi các mục tiêu hậu cần, cơ sở hạ tầng và điểm tập kết lực lượng có thể trở thành tâm điểm.

Trên mặt trận thông tin, các tin đồn về việc thu hẹp quy mô lễ duyệt binh 9/5 tại Moscow cũng bắt đầu lan ra.

Tuy nhiên, Điện Kremlin nhanh chóng bác bỏ, khẳng định sự kiện vẫn sẽ diễn ra. Dù quy mô ra sao, điều đó không thay đổi một thực tế: những ngày đầu tháng 5 đang trở thành mốc thời gian nhạy cảm, nơi cả hai bên đều sẵn sàng cho những bước đi tiếp theo.
Ông Putin triệu tập cuộc họp quan chức, nói về "bước ngoặt lịch sử"

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, ông Vladimir Putin đã triệu tập một cuộc họp an ninh tại Điện Kremlin vào tối 28/4. Thời điểm không phải ngẫu nhiên, khi Nga đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc hội sẽ diễn ra trong điều kiện được đánh giá là đặc biệt phức tạp.

Cuộc bầu cử vào State Duma dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 được chính ông Putin mô tả là "thời điểm bước ngoặt lịch sử". Nhưng trọng tâm của cuộc họp không chỉ là bầu cử, mà là bức tranh an ninh rộng lớn hơn.

Theo ông, các phương thức tấn công đã thay đổi. Khi không thể đạt được kết quả trên chiến trường, phía Ukraine được cho là chuyển sang các đòn đánh nhằm vào hạ tầng và khu vực dân sự. Những vụ tấn công bằng UAV vào cơ sở năng lượng, trong đó có khu vực Tuapse, được coi là tín hiệu cho thấy tình hình đang trở nên phức tạp hơn.

Đặc biệt, các khu vực như Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson được đặt trong tình trạng ưu tiên cao về an ninh. Đây sẽ là nơi diễn ra cuộc bỏ phiếu mang tính biểu tượng, và cũng là những điểm dễ bị nhắm tới.

Song song với đó, hệ thống bầu cử được yêu cầu phải hoạt động ổn định tuyệt đối. Central Election Commission of Russia cho biết hơn 43.000 điểm bầu cử sẽ được giám sát bằng video trên toàn quốc, trong nỗ lực đảm bảo an ninh trước mọi nguy cơ can thiệp.

Cuộc họp không chỉ xoay quanh an ninh. Ông Putin cũng đề cập đến kinh tế, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp đang hoạt động trong điều kiện bị trừng phạt và cần được hỗ trợ, không phải gây thêm áp lực bằng các biện pháp hành chính cứng nhắc.

Các cơ quan địa phương được yêu cầu nhìn vào thực tế thay vì áp dụng máy móc quy định.

Thông điệp cuối cùng được đưa ra không phức tạp: phía trước là một giai đoạn khó khăn, nơi áp lực không chỉ đến từ chiến trường, mà còn lan sang chính trị, kinh tế và xã hội. Và trong bối cảnh đó, mọi bước đi đều phải được tính toán kỹ lưỡng.

Tờ Guardian (Anh) ngày 28/4 đưa tin, việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên đã giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này và quốc gia lãnh đạo trên thực tế của OPEC là Ả Rập Xê Út, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất trong lịch sử.

Việc UAE - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba của OPEC - bất ngờ rút khỏi tổ chức này dự kiến sẽ làm suy yếu OPEC, vốn đã hợp tác với nhau trong nhiều thập kỷ để sử dụng sản lượng dầu mỏ chung nhằm tác động đến giá dầu trên thị trường toàn cầu.

Theo Guardian, việc UAE rời khỏi OPEC là một thắng lợi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump - người trước đây từng cáo buộc tổ chức này "lừa đảo phần còn lại của thế giới" bằng cách thổi phồng giá dầu một cách giả tạo thông qua việc kìm hãm sản lượng.

Tuần trước, ông Trump xác nhận rằng Mỹ đã thảo luận về việc gia hạn gói cứu trợ tài chính cho UAE, theo đó ngân hàng trung ương của hai nước có thể thỏa thuận trao đổi lượng tiền tệ tương đương của nhau nếu cuộc khủng hoảng ở Trung Đông leo thang.

Phù hợp với “tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn” của UAE

Hôm 28/4, UAE thông báo sẽ rời khỏi OPEC từ ngày 1/5 tới, khi thị trường bước vào tuần thứ chín của cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran - chiến sự đã chặn đứng 1/5 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới từ các nhà sản xuất vùng Vịnh qua eo biển Hormuz, gây ra sự biến động kỷ lục trên thị trường dầu mỏ.

Một tuyên bố từ Bộ Năng lượng UAE cho biết việc rời khỏi OPEC sẽ giúp nước này linh hoạt hơn trong việc ứng phó với “kỷ nguyên năng lượng mới”, phù hợp với “tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn” của UAE.

UAE gia nhập OPEC năm 1967 thông qua Tiểu vương quốc Abu Dhabi, và vẫn là thành viên của tổ chức này khi UAE được thành lập năm 1971. Theo Guardian, việc UAE chuẩn bị rời khỏi OPEC đã phơi bày những căng thẳng kéo dài giữa UAE và Ả Rập Xê Út về cách tiếp cận của tổ chức này đối với giới hạn sản lượng dầu mỏ và địa chính trị.

Các bộ trưởng Ả Rập Xê Út ủng hộ việc hạn chế sản lượng dầu từ liên minh 12 nước nhằm giúp vực dậy thị trường dầu mỏ, vốn đã ghi nhận ba năm liên tiếp thua lỗ trước khi khủng hoảng xảy ra. Tuy nhiên, UAE được cho là đã tỏ ra không hài lòng với những hạn chế này và dự kiến sẽ bơm thêm dầu trong ngắn hạn để tài trợ cho kế hoạch hướng tới tương lai carbon thấp của mình.

Các thành viên OPEC kiểm soát khoảng 80% trữ lượng dầu mỏ đã được kiểm chứng của thế giới, nhưng chỉ sản xuất 40% lượng dầu thô toàn cầu, để giúp giữ giá thị trường ở mức có thể hỗ trợ nền kinh tế của các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ.

Năm thành viên sáng lập OPEC vào năm 1960 bao gồm Ả Rập Xê Út, Iran, Iraq, Kuwait và Venezuela. Sau đó có thêm Algeria, Guinea Xích đạo, Gabon, Libya, Nigeria và Cộng hòa Congo gia nhập. Ảnh hưởng của tổ chức này đã mở rộng trong những năm gần đây khi OPEC liên minh với 11 quốc gia sản xuất dầu mỏ khác ngoài tổ chức này, do Nga dẫn đầu, trong liên minh được gọi là OPEC+.

Tuy nhiên, cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm gia tăng những bất mãn về địa chính trị giữa các thành viên. Tại một phiên thảo luận trong Diễn đàn các nhà lãnh đạo vùng Vịnh vào ngày 27/4, Anwar Gargas - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE - đã chỉ trích các quốc gia Ả Rập và vùng Vịnh vì đã không có động thái đủ mạnh để bảo vệ UAE khỏi các cuộc tấn công của Iran trong cuộc xung đột Trung Đông.

Liên kết giữa các thành viên OPEC đã trở nên lỏng lẻo

Nhà phân tích Jorge León tại công ty nghiên cứu năng lượng và phân tích kinh doanh Rystad Energy (Na Uy) cho biết: “Việc UAE rút khỏi OPEC đánh dấu một sự thay đổi đáng kể. Cùng với Ả Rập Xê Út, UAE là một trong số ít các thành viên có năng lực dự phòng đáng kể – cơ chế mà tổ chức này sử dụng để gây ảnh hưởng đến thị trường.”

“Mặc dù tác động ngắn hạn có thể không đáng kể do những gián đoạn đang diễn ra ở eo biển Hormuz, nhưng hệ quả lâu dài hơn là một OPEC yếu hơn về mặt cấu trúc”, ông nói.

Xu hướng thế giới chuyển sang năng lượng carbon thấp cũng có thể đóng một vai trò trong việc UAE rút khỏi OPEC. Những nhà sản xuất có khả năng khai thác nhiều dầu thô hơn và có thể chịu được giá dầu thấp hơn dự kiến sẽ từ bỏ mọi giới hạn về sản lượng dầu thô để tập trung khai thác trữ lượng còn lại trước khi nhu cầu về nhiên liệu hóa thạch bắt đầu giảm.

Theo Rystad Energy, UAE có khả năng khai thác khoảng 4,8 triệu thùng dầu/ngày và còn nhiều dư địa để tăng sản lượng, điều này có nghĩa là nước này có vị thế đặc biệt thuận lợi để theo đuổi chiến lược vượt ra ngoài giới hạn của OPEC.

Giá dầu toàn cầu đã đạt mức cao nhất là 119,50 USD/thùng kể từ khi xung đột ở Iran bùng nổ. Vào ngày28/4, giá dầu đã tăng 3% lên khoảng 111 USD/thùng. UAE cho biết sẽ bổ sung thêm sản lượng vào thị trường dầu mỏ toàn cầu “một cách dần dần và có tính toán, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thị trường”.

David Oxley - nhà kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại công ty nghiên cứu kinh tế vĩ mô Capital Economics (Anh) - cho biết: “[Thông báo bất ngờ] của UAE về việc rời khỏi OPEC từ ngày 1/5 sẽ không có tác động ngay lập tức đến thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng nó cho thấy nguồn cung toàn cầu sẽ cao hơn so với mức thông thường sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại.”

“[Điều này] phù hợp với quan điểm hiện tại của chúng tôi rằng mối liên kết giữa các thành viên OPEC đã trở nên lỏng lẻo.”

Theo Axios , Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các cố vấn cấp cao đã gặp gỡ lãnh đạo nhiều tập đoàn năng lượng lớn tại Nhà Trắng hôm thứ Ba (28/4) để thảo luận về tác động của cuộc khủng hoảng Trung Đông đối với thị trường dầu khí.

Trong số những người tham dự có Giám đốc điều hành của Tập đoàn Chevron, ông Mike Wirth. Ngoài ra còn có Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và các đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết các cuộc gặp như vậy diễn ra thường xuyên nhằm thu thập ý kiến từ doanh nghiệp về thị trường năng lượng trong và ngoài nước. Nội dung thảo luận lần này bao gồm sản xuất nội địa, triển vọng của Venezuela, giá dầu tương lai, khí tự nhiên và vận tải biển.

Cuộc họp diễn ra khi Mỹ đối mặt với áp lực lớn từ giá xăng dầu tăng cao. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình đã lên tới 4,18 USD/gallon - mức cao nhất kể từ năm 2022.

Nhà Trắng đã triển khai một số biện pháp giảm áp lực, bao gồm miễn trừ Đạo luật Jones để linh hoạt vận chuyển nhiên liệu trong nước. Tuy nhiên, các lựa chọn chính sách vẫn khá hạn chế trước cú sốc thị trường.

Sự bất ổn đang đè nặng lên nhiều doanh nghiệp. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nó sẽ làm giảm nhu cầu dầu mỏ tại Mỹ và trên toàn thế giới.

Giá năng lượng leo thang gắn liền với tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu, đặc biệt khi nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/4 lượng dầu đường biển thế giới ngày càng rõ rệt.

Biến động lớn từ OPEC

Trong một diễn biến đáng chú ý, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố sẽ rút khỏi OPEC và cả OPEC+ từ ngày 1/5.

"Quyết định này phù hợp với tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng như sự phát triển của ngành năng lượng, bao gồm việc đẩy nhanh đầu tư vào sản xuất năng lượng trong nước", theo hãng tin WAM.

Động thái này được cho là giáng một đòn mạnh vào OPEC và thành viên hàng đầu của tổ chức này, trong đó có Ả Rập Xê Út. Tổ chức này chiếm 36% sản lượng dầu mỏ toàn cầu và cùng nhau kiểm soát gần 80% tổng trữ lượng dầu mỏ trên thế giới.

OPEC là một nhóm các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ phối hợp sản xuất để kiểm soát nguồn cung và định giá. OPEC+ là một liên minh rộng lớn hơn bao gồm Nga và các quốc gia khác không phải là thành viên của OPEC.

"Quyết định rút khỏi OPEC của UAE phản ánh sự phát triển dựa trên chính sách, phù hợp với các yếu tố cơ bản của thị trường dài hạn. Chúng tôi vẫn cam kết đảm bảo an ninh năng lượng, cung cấp nguồn cung đáng tin cậy, có trách nhiệm và ít phát thải carbon hơn, đồng thời hỗ trợ thị trường toàn cầu ổn định", Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouie viết trên nền tảng X.

OPEC được thành lập năm 1960 bởi Ả Rập Xê Út, Iran, Iraq, Venezuela và Kuwait. UAE gia nhập bảy năm sau đó. UAE nằm trong số mười quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 3% đến 4% sản lượng dầu toàn cầu.

Bình luận về động thái mới nhất của UAE, Giám đốc điều hành của Qamar Energy, một công ty tư vấn có trụ sở tại Dubai cho biết, việc nước này rời khỏi OPEC+ có thể khiến các thành viên khác làm theo nhằm thoát khỏi những hạn chế về sản lượng của liên minh.

Một nghiên cứu mới từ Đại học Indiana, Đại học Columbia (Mỹ), Đại học Bắc Kinh và Viện Công nghệ Bắc Kinh (Trung Quốc) đã tiết lộ thông tin gây sốc: Người Neanderthal, một loài người cổ đại đã tuyệt chủng, có thể thông minh tương đương Homo sapiens chúng ta.

Phát hiện này đã lật đổ giả thuyết cho rằng người Neanderthal tuyệt chủng vì kém tiến hóa, đồng thời thách thức dòng thời gian tiến hóa của nhân loại.

Neanderthal là một loài cùng thuộc chi Homo (chi Người) với người hiện đại Homo sapiens chúng ta. Họ được cho là đã tuyệt chủng khoảng 40.000 năm trước, nhưng đã để lại một ít DNA trong chính chúng ta, bởi các cuộc giao phối dị chủng với tổ tiên chúng ta thời cổ đại.

Khi mới được biết đến, người Neanderthal cũng như các loài người cổ khác được cho là còn rất mông muội, thậm chí chưa trút hết những đặc tính của loài vượn.

Nhưng ngày càng nhiều bằng chứng khảo cổ cho thấy loài người này có thể thông minh hơn chúng ta nghĩ: Họ đã vẽ nên những bức tranh ấn tượng trong hang động, làm đồ trang sức đẹp đến kinh ngạc, biết sử dụng lửa, dệt sợi, chế thuốc kháng khuẩn...

Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PNAS, nhóm tác giả Mỹ - Trung Quốc đã nghiên cứu hộp sọ của 4 người Neanderthal, 4 người Homo sapiens cổ đại và 400 bản quét MRI não bộ của người hiện đại.

Kết quả hoàn toàn bất ngờ: Cấu trúc hộp sọ chứng minh rằng người Neanderthal có bộ não phát triển không chênh lệch mấy so với Homo sapiens cùng thời kỳ.

Ở một số khía cạnh, sự khác biệt thậm chí còn nhỏ hơn khác biệt giữa não người châu Mỹ gốc Âu và châu Á thời hiện đại.

Thể tích não trung bình của người Neanderthals là 1.500 cm3, thậm chí còn lớn hơn Homo sapiens một chút, vốn vào khoảng 1.350 cm3. Họ cao lớn hơn chúng ta, nên về mặt tỉ lệ não bộ với cơ thể thì là tương đương.

Cấu trúc tai cho thấy họ có khả năng thính giác nhạy bén với các tần số âm thanh của tiếng người, cộng với thể tích các vùng não liên quan đến xử lý ngôn ngữ không hề thua kém - thậm chí một số phần còn lớn hơn - người hiện đại.

Người ta từng phát hiện rằng loài người cổ này cũng sở hữu biến thể gene ngôn ngữ then chốt FOXP2 như chúng ta. Thêm vào bằng chứng mới từ hộp sọ, các nhà khoa học tin rằng người Neanderthal đã thực sự giao tiếp bằng tiếng nói.

Thùy chẩm ở phía sau não người Neanderthal cũng cực kỳ phát triển, mang lại cho họ thị giác siêu đẳng, phù hợp với điều kiện ánh sáng yếu của mùa đông châu Âu băng giá thời kỳ đó.

Hộp sọ của họ được thiết kế để điều khiển một cơ thể lực lưỡng, giúp họ trở thành những "siêu thợ săn" với khả năng phối hợp vận động cực nhạy.

Dù hình dạng sọ không tròn bằng người hiện đại, nhưng thùy đỉnh của họ (nơi xử lý thông tin không gian và biểu trưng) vẫn rất phát triển, giải thích cho việc họ có nghệ thuật hang động, biết làm đồ trang sức - trang trí, mai táng người chết với hoa.

Nói cách khác, nếu họ vẫn tồn tại được cho đến bây giờ, có thể thế giới hiện đại đã có một loài người khác thông minh không kém cạnh Homo sapiens.

Ngày 29/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây sức ép lên Iran, kêu gọi Tehran “sớm tỉnh táo” và ký thỏa thuận, trong bối cảnh đàm phán chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc và xuất hiện thông tin Washington cân nhắc kéo dài phong tỏa các cảng của nước này.

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng nói Iran có thể gọi điện nếu muốn đối thoại và nhiều lần nhấn mạnh Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân – cho rằng nước này “không thể tự xoay xở”.

Theo The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ, ông Trump đã chỉ đạo chuẩn bị cho kịch bản duy trì phong tỏa các cảng Iran trong thời gian dài nhằm buộc Tehran nhượng bộ. Một số nguồn tin cho biết Nhà Trắng lựa chọn tiếp tục siết chặt kinh tế và xuất khẩu dầu của Iran, thay vì nối lại không kích hoặc rút khỏi xung đột – những phương án được đánh giá là tiềm ẩn rủi ro lớn hơn.

“Iran không biết cách ký một thỏa thuận phi hạt nhân. Họ nên sớm tỉnh táo!” , ông Trump viết, song không nêu rõ chi tiết của thỏa thuận.

Về phía Iran, Tehran yêu cầu Mỹ phải thừa nhận quyền làm giàu uranium vì mục đích dân sự. Các quan chức Iran ngày 28/4 cũng khẳng định nước này có thể thích ứng với phong tỏa thông qua các tuyến thương mại thay thế, đồng thời nhấn mạnh cuộc chiến chưa kết thúc.

Xung đột kéo dài đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, làm rung lắc thị trường năng lượng và gián đoạn các tuyến thương mại toàn cầu.

Bất đồng về lộ trình đàm phán

Iran được cho là sẽ sớm trình một đề xuất sửa đổi về việc chấm dứt chiến sự tới các bên trung gian tại Pakistan trong vài ngày tới. Diễn biến này xuất hiện sau khi ông Trump phát tín hiệu sẽ không chấp nhận đề xuất trước đó của Tehran, trong đó đề cập đến việc mở lại eo biển Hormuz nhưng lùi việc thảo luận về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.

Các cơ quan tình báo Mỹ đang nghiên cứu phản ứng của Iran trong trường hợp Washington tuyên bố chiến thắng đơn phương trong cuộc chiến – kịch bản được cho là có thể làm gia tăng áp lực chính trị đối với Nhà Trắng.

Trong khi đó, triển vọng đạt được giải pháp nhanh chóng ngày càng mờ nhạt sau khi ông Trump hủy chuyến công du của đặc phái viên Steve Witkoff cùng con rể ông là Jared Kushner tới Pakistan – quốc gia đóng vai trò trung gian.

Trong nước, ông Trump đang đối mặt áp lực gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống mức thấp nhất nhiệm kỳ, theo khảo sát của Reuters/Ipsos.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu tăng gần 3% trong phiên 29/4, dầu Brent lên mức cao nhất trong một tháng, do lo ngại việc kéo dài phong tỏa sẽ khiến nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.

World Bank dự báo giá năng lượng có thể tăng tới 24% trong năm 2026 – lên mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát toàn diện – nếu các gián đoạn nghiêm trọng nhất do cuộc chiến với Iran kết thúc vào tháng 5.

"Iran không thể tự mình giải quyết vấn đề. Họ không biết cách ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân. Họ nên sớm tỉnh ngộ!" - Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 29-4, kèm theo một bức ảnh đồ họa mang tính đe dọa, mô tả chính ông đang cầm súng và đứng trước cảnh quan mô tả các tòa nhà chìm trong khói lửa giữa hoang mạc.

Bình luận của ông Donald Trump được đưa ra trong bối cảnh cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn bế tắc.

Các tín hiệu cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ khó lòng chấp thuận đề xuất của Iran về việc khai thông eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột trước rồi mới bàn đến thỏa thuận hạt nhân. Đây được xem là đề xuất mới nhất từ phía Iran.

Trước đó, người phát ngôn quân đội Iran đe dọa rằng lực lượng nước này vẫn còn những quân bài chủ chốt và sẵn sàng đáp trả "tàn khốc" hơn trước các hành động gây hấn mới.

Trước đó, ông Donald Trump cũng có bài đăng chỉ trích gay gắt Thủ tướng Đức Friedrich Merz về cuộc xung đột với Iran, sau khi ông Merz bình luận rằng Tehran đang "trên cơ" Washington tại bàn đàm phán và cho rằng Mỹ thiếu chiến lược.

Tổng thống Mỹ đã cáo buộc thủ tướng Đức "nghĩ rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được".

Theo Al Jazeera, vào cùng ngày lực lượng Houthi ở Yemen đã lên tiếng ủng hộ Iran, Lebanon và Palestine, lên án việc Mỹ bắt giữ các tàu của Iran là "cướp biển".

Houthi tuyên bố họ "không trung lập" và đe dọa phong tỏa eo biển Bab al-Mandeb nếu căng thẳng leo thang.

"Cổng nước mắt" Bab al-Mandeb nằm giữa Yemen và Sừng châu Phi, vốn là tuyến đường thủy hẹp nối liền với vịnh Aden và Ấn Độ Dương, là "cửa Nam" của biển Đỏ, trong khi kênh đào Suez là "cửa Bắc".

Đây cũng là một trong những tuyến đường thủy huyết mạch của thế giới, nơi lượng lớn dầu mỏ và hàng hóa khác đi qua. Trong bối cảnh Hormuz vẫn tắc nghẽn, việc Bab al-Mandeb bị phong tỏa sẽ là mối đe dọa lớn đối với kinh tế thế giới.
Lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon: Đạn pháo vẫn bay

Theo Al Jazeera, vụ tấn công "hai phát" - tức chiến thuật tấn công 2 lần liên tiếp vào cùng một địa điểm - mà Israel vừa trút vào miền Nam Lebanon đã khiến 5 người thiệt mạng, bao gồm 3 nhân viên y tế đang làm nhiệm vụ cứu hộ sau vụ tấn công đầu tiên.

Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam đã chỉ trích Israel gay gắt, gọi hành động này là "tội ác".

Trong ngày 28-4, lực lượng Israel tiếp tục các cuộc không kích, pháo kích và phá hủy nhắm vào Lebanon, trong khi Hezbollah tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và bắn tên lửa, cho thấy việc thực thi lệnh ngừng bắn là rất mong manh.

Theo Breaking Defense, Đô đốc Pierre Vandier, Tư lệnh tối cao Lực lượng Chuyển đổi của NATO (ACT), đầu tháng 4 cho biết NATO đang xem xét lại toàn bộ phạm vi giám sát và phòng thủ, bao gồm giám sát không phận tích hợp, hệ thống chỉ huy, kiểm soát và phòng không.

Đây là những yếu tố hiện đóng vai trò quan trọng đối với một cuộc chiến kéo dài hơn là chỉ dựa vào số lượng tên lửa.

Quan chức này chỉ ra chương trình Giám sát và Kiểm soát Liên quân Đồng minh (AFSC) đang triển khai là một yếu tố then chốt trong việc tăng cường các khả năng đó. Dự án này nhằm thay thế các máy bay cảnh báo và kiểm soát trên không (AWACS) Boeing E-3A đã lỗi thời của liên minh, vốn đã được đưa vào sử dụng từ những năm 1980 và sắp hết hạn sử dụng.

Ông Vandier cũng nhấn mạnh thế hệ AWACS tiếp theo sẽ không chỉ là một dòng máy bay đơn lẻ, mà là một "hệ thống của các hệ thống". NATO muốn thoát khỏi việc phụ thuộc vào một loại khí tài duy nhất để hướng tới xây dựng mạng lưới giám sát đa miền, được kết nối từ nhiều hệ thống chỉ huy và kiểm soát cũng như tình báo khác nhau.

Ông Vandier nói thêm hệ thống mới sẽ tận dụng các thành phần từ không gian, trên không, trên mặt đất và cảm biến radar cải tiến, điều này sẽ khiến việc tiêu diệt chúng trở nên rất khó khăn.

Đại tá Martin L. O’Donnell, người phát ngôn của NATO tại khu vực châu Âu hồi tháng 3 cũng xác nhận liên minh này đã nâng cao trạng thái sẵn sàng phòng thủ tên lửa đạn đạo trên toàn khối.

Theo Kyiv Post, động thái này nhằm ứng phó với tình hình bất ổn đang lan rộng từ Trung Đông sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran. Cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã châm ngòi cho các cuộc tấn công trả đũa từ Tehran, nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Mỹ cũng như cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp Vùng Vịnh.

Đại tá Martin L. O’Donnell lấy việc NATO đánh chặn thành công một quả tên lửa phóng từ Iran hướng vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ hôm 4-3 làm minh chứng cho sự hiệu quả của hệ thống phòng không liên minh.

Tại một cuộc họp của NATO sau đó, ông nhấn mạnh NATO đã thực thi hoàn hảo các quy trình phòng thủ tên lửa đạn đạo của mình.

Người phát ngôn của NATO tại khu vực châu Âu nói thêm: "Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, các binh sĩ NATO đã phát hiện ra mối đe dọa đối với các nước đồng minh là một quả tên lửa đạn đạo, xác nhận quỹ đạo bay, báo động cho các hệ thống phòng thủ tên lửa trên bộ và trên biển, đồng thời phóng tên lửa đánh chặn để tiêu diệt mối đe dọa, bảo vệ lãnh thổ và người dân của chúng ta. Đó mới là sức mạnh thực sự!".