Quyết định này dự kiến có hiệu lực ngay từ tuần tới, đẩy nền kinh tế thế giới vốn đang trong giai đoạn mong manh vào một vòng xoáy bất ổn mới.
Trong một động thái gây chấn động thị trường quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức tuyên bố sẽ áp mức thuế quan mới lên tới 25% đối với các dòng xe hơi và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU).

Thông qua bài đăng trên mạng xã hội ngày 1/5, Tổng thống Trump cáo buộc phía Liên minh châu Âu đã "không tuân thủ thỏa thuận thương mại mà hai bên hoàn toàn nhất trí". Dù người đứng đầu Nhà Trắng không nêu rõ chi tiết vi phạm cụ thể, hành động này đã trực tiếp đe dọa đến khuôn khổ thương mại mang tên Thỏa thuận Turnberry – văn bản được cả Mỹ và EU cam kết duy trì trước đó.

Hành trình của thỏa thuận này vốn đã gặp nhiều trắc trở. Vào tháng 7/2025, Tổng thống Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen từng đạt được đồng thuận về mức thuế 15% cho hầu hết các mặt hàng. Tuy nhiên, sóng gió nổi lên khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết khẳng định Tổng thống thiếu thẩm quyền pháp lý trong việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế để áp thuế, đồng thời hạ mức thuế trần từ 15% xuống còn 10%.

Phản ứng gay gắt từ phía Liên minh châu Âu
Ngay sau những diễn biến từ phía Mỹ, Ủy ban châu Âu đã đưa ra tuyên bố cứng rắn nhằm bảo vệ quyền lợi của khối. Với vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU nhấn mạnh: "Thỏa thuận là thỏa thuận". Phía châu Âu kỳ vọng Mỹ tôn trọng các cam kết trong Tuyên bố chung và khẳng định các sản phẩm của EU phải được hưởng ưu đãi cạnh tranh, không được phép tăng thuế vượt mức trần đã thống nhất.

Bất chấp những lời kêu gọi từ đối tác, chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang đẩy mạnh các cuộc điều tra về mất cân bằng thương mại và rủi ro an ninh quốc gia. Những động thái này được xem là bước đệm để thiết lập một chế độ thuế quan mới, điều có thể dẫn tới sự đổ vỡ hoàn toàn của các thỏa thuận kinh tế giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Quyết định áp thuế 25% lên ngành công nghiệp ô tô không chỉ là vấn đề riêng của các nhà sản xuất xe hơi, mà còn đe dọa trực tiếp đến mối quan hệ kinh tế khổng lồ. Theo số liệu từ cơ quan thống kê Eurostat, giá trị giao dịch hàng hóa và dịch vụ giữa Mỹ và EU trong năm 2024 đã chạm mốc 1,7 nghìn tỷ Euro (tương đương khoảng 2 nghìn tỷ USD). Tính trung bình, mỗi ngày có tới 4,6 tỷ Euro luân chuyển giữa hai thị trường này.

Việc tăng thuế đột ngột này không chỉ làm rạn nứt niềm tin giữa các đối tác lớn mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về tương lai của chuỗi cung ứng toàn cầu, khi các rào cản bảo hộ đang dần thay thế cho những nỗ lực hợp tác tự do thương mại.

VietBF@ sưu tập

Bộ Chiến tranh Mỹ cho biết Iran đã mất gần 5 tỉ USD doanh thu dầu mỏ kể từ khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa tại Vịnh Oman, nhận định đây là sức ép lớn chưa từng có với Tehran.


Các tàu thuyền di chuyển tại eo biển Hormuz, khu vực Musandam, Oman, ngày 27-4 - Ảnh: REUTERS

Trang tin Axios ngày 2-5 cho biết theo các quan chức Lầu Năm Góc, kể từ ngày 13-4, quân đội Mỹ đã chặn hướng hoặc buộc hơn 40 tàu phải đổi lộ trình khi cố vận chuyển dầu và hàng hóa bị cấm qua vòng phong tỏa.

Hiện có 31 tàu chở khoảng 53 triệu thùng dầu của Iran bị "mắc kẹt" tại vùng Vịnh, với tổng giá trị ước tính ít nhất 4,8 tỉ USD. Trong số này, hai tàu đã bị Mỹ thu giữ.

Tình thế càng thêm bế tắc khi các kho chứa dầu trên bờ của Iran dần đạt công suất tối đa, buộc Tehran phải chuyển sang dùng các tàu cũ làm kho nổi trên biển.

Một số tàu khác buộc phải chọn những tuyến đường dài và tốn kém hơn để vận chuyển dầu sang Trung Quốc, nhằm tránh nguy cơ bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên biển.

Một trong những tàu tìm được lối thoát là tàu chở dầu cỡ lớn mang tên "HUGE". Con tàu này đã đi men theo bờ biển Pakistan và Ấn Độ để tiến vào eo biển Malacca của Malaysia, nơi dầu thường được chuyển sang tàu khác trước khi đến Trung Quốc.

Tuy nhiên theo Samir Madani - nhà đồng sáng lập Công ty phân tích dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, đây chỉ là giải pháp tạm thời.

Ông dự đoán các tàu Iran bị dồn ứ có thể sẽ chờ thời cơ để thực hiện một cuộc "đào thoát tập thể" qua đêm, khi đã tích đủ lượng dầu dự trữ gần biên giới Pakistan.

Trong bối cảnh hiện nay, cả Mỹ và Iran đều sử dụng chiến thuật phong tỏa để gây áp lực kinh tế lẫn nhau.

Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận tải hàng hải bị đình trệ, thì Mỹ đáp trả bằng cách kiểm soát lối vào phía tây của vịnh Oman, tạo thế siết chặt nguồn thu chủ lực của Tehran.

Giới phân tích cho rằng mục tiêu then chốt của chiến lược này là đẩy Iran đến giới hạn lưu trữ dầu, buộc nước này phải cắt giảm hoặc ngừng khai thác.

Ông Gregory Brew, chuyên gia Công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định Iran có thể chỉ còn "vài tuần, hoặc tối đa một tháng" trước khi rơi vào tình trạng quá tải kho chứa.

Về phía Washington, quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Joel Valdez khẳng định chiến dịch đang "phát huy toàn bộ hiệu lực và tạo ra tác động quyết định như dự kiến".

Ông nhấn mạnh Mỹ đang giáng "đòn nặng nề" vào khả năng tài chính của Iran, đồng thời cam kết duy trì sức ép quân sự liên tục trong khu vực.

VietBF@sưu tập

BROOKLYN, New York
Damon Jones, ngôi sao bóng rổ gắn liền với chức vô địch NBA và những cú ném ba điểm lạnh lùng vừa thấy xuất hiện ra trên các trang nhất nhưng không còn được ca ngợi về thành tích vẻ vang mà vì "mắt xích" có dính líu đến đường dây cá độ giải thi đấu hàng đầu thế giới, theo tin từ Guardian ngày 1/5/26.

Damon Jones vốn là cựu ngôi sao bóng rổ NBA của câu lạc bộ Cleveland Cavaliers đã trở thành kẻ bị cáo đầu tiên nhận tội trong đại án liên quan cá độ do Bộ Tư Pháp đích thân cho điều tra. Ở tuổi 49, Jones bước ra tòa với tư cách là cựu cầu thủ bóng rổ và cũng là cựu huấn luyện viên từng lăn lộn với giải đấu NBA.

Damon Jones (áo trắng) khi còn thi đấu trong giải NBA, vừa qua khi có mặt tại phiên tòa ở Brooklyn, đã thừa nhận bán thông tin nội bộ ở NBA cho giới cá độ để trục lợi. (Ảnh: Getty Images)
Tại tòa án ở Brooklyn, N.Y., Damon Jones chính thức nhận tội với hai tội danh âm mưu lừa đảo qua mạng, liên quan đến cá độ thể thao và các ván bài chơi poker được dàn xếp trước.

Jones thừa nhận đã sử dụng tin tức nội bộ khi thi đấu cũng như lúc huấn luyện đội ngũ tham dự giải NBA để cung cấp cho các tay cá độ. Thường xuyên và nổi bất nhất là những tin tức có giá trị cao có liên quan đến tình trạng bị chấn thương của các ngôi sao sẽ có ảnh hưởng lớn đến đội như LeBron James.

Từ những tin nội bộ này đã giúp cung cấp cho giới cá độ nắm rõ chuyện đi trước một bước, khi tham gia vào thị trường cá độ với lợi thế cao và kiếm lời lớn.

Không dừng lại ở đó, Jones còn tham gia vào các ván bài chơi poker gian lận với quy mô lớn, nơi mà người thamgia chơi bị dụ vào qua danh tiếng của các cựu ngôi sao NBA. Kỹ thuật gian lận tinh vi này được chính miệng Jones đã thừa nhận như máy xào bài bị cho chỉnh sửa, sắp đặt trước hay sử dụng kính sát tròng loại đặc biệt phục vụ cho chuyện gian lận và cả bàn chơi được cho rọi X-quang để thắng đến cả triệu USD.

Theo các công tố viên, Damon Jones có thể sẽ đối mặt mức án rất nặng với tổng khung hình phạt cho hai vụ án riêng biệt có thể từ 5-6 năm tù.(?)

Về lý thuyết là như vậy, nhưng với việc Jones là bị cáo đầu tiên nhận tội trong một chiến dịch truy quét lớn với hơn 30 người bị bắt bao gồm cả các cầu thủ và huấn luyện viên NBA có thể sẽ có yếu tố cho giảm án qua việc "đã nhận tội sớm" và mở lối thoát danh dự cho phiên tòa xét xử khá phức tạp này.

Đại án về nạn cá độ NBA mùa 2025 được nhận xét là ở mức quy mô lớn chưa từng có mà việc nhận tội trước tòa của Damon Jones chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Đây được xem là một trong những vụ bê bối lớn nhất trong lịch sử của NBA có dính líu l đến nạn cá độ và gian lận trắng trợn. Trước đó, từng có xảy ra vụ trọng tài Tim Donaghy năm 2007 đã bị bắt giam có liên quan những vụ cá độ vào các trận thi đấu do chính ông điều khiển. Thậm chí là ông còn cung cấp tin tức nội bộ cho "nhà cái" kiếm tiền bất chính.

Phiên tòa tại Brooklyn này có liên quan đến mặt trái của NBA khiến cho giải thi đấu hàng đầu thế giới đang đối mặt với áp lực lớn trong việc cho siết chặt thêm các quy định, bảo vệ tính cách minh bạch của kết quả thi đấu, nhất là niềm tin của hàng triệu người hâm mộ.

Dầu thô WTI về sát 100 USD một thùng khi Iran gửi đề xuất đàm phán mới cho Mỹ, trong khi cổ phiếu Apple giúp Wall Street lập kỷ lục.

Đóng cửa phiên giao dịch 1/5, giá dầu Brent giảm 2% về 108 USD một thùng. Dầu thô Mỹ WTI hạ 3% còn 102 USD.

Thị trường đi xuống sau khi hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA cho biết nước này đã chuyển đề xuất đàm phán mới nhất cho Mỹ thông qua Pakistan. Việc này được kỳ vọng phá vỡ thế bế tắc trong nỗ lực chấm dứt chiến sự.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tuyên bố chiến sự với Iran "đã chấm dứt", khi "không có cuộc giao tranh nào xảy ra giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4/2026". Tuy nhiên, ông thừa nhận xung đột có thể không được giải quyết, nói rằng Iran vẫn là "mối đe dọa đáng kể" đối với đất nước và quân đội Mỹ.



Tính chung cả tuần, dầu Brent và WTI vẫn tăng gần 3%. Giá Brent hôm 30/4 thậm chí lên cao nhất 4 năm, tại 126 USD một thùng. Tehran vẫn phong tỏa eo biển Hormuz và Hải quân Mỹ đang chặn xuất khẩu dầu thô của Iran.

Xung đột nổ ra từ ngày 28/2, gây gián đoạn 20% nguồn cung dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Dù vậy, hai bên sau đó công bố lệnh ngừng bắn, áp dụng từ 8/4. "Thị trường tăng hay giảm phụ thuộc vào triển vọng giải quyết xung đột. Hiện tại, tình hình đang bế tắc", John Kilduff - nhà phân tích tại Again Capital đánh giá.

Trên thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số S&P 500 chốt phiên cuối tuần tăng 0,5% lên kỷ lục 7.230 điểm. Nasdaq Composite cũng lên mức đỉnh mới, khi tăng gần 0,9% lên 25.114 điểm. Trong khi đó, DJIA giảm 0,3%.

S&P 500 và Nasdaq tăng tốc nhờ cổ phiếu Apple tăng hơn 3%. Táo Khuyết vừa công bố doanh thu và lợi nhuận quý I vượt kỳ vọng. Bên cạnh đó, triển vọng doanh thu quý hiện tại của họ cũng được nâng lên.

Tính chung cả tháng, cả S&P 500 và Nasdaq đều ghi nhận tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 2020. DJIA cũng có tháng diễn biến tốt nhất kể từ tháng 11/2024.

Báo cáo tài chính quý I lạc quan và kỳ vọng căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt đang kéo chứng khoán Mỹ đi lên thời gian qua. Dù các chỉ số giảm mạnh đầu chiến sự, đến nay cả ba đều cao hơn thời điểm đầu năm.

David Krakauer - nhà phân tích tại Mercer Advisors cho rằng xu hướng tích cực của thị trường cổ phiếu có thể tiếp diễn trong dài hạn. Tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận tại Mỹ cũng như thế giới tiếp tục tạo động lực cho cổ phiếu, kể cả khi xung đột vẫn kéo dài.

"Luôn có các tin tức khiến thị trường đi xuống sau một đợt tăng mạnh. Nhưng nhìn chung, chúng tôi vẫn lạc quan về cổ phiếu", ông kết luận.

VietBF@sưu tập

Dù giá xăng tại Mỹ đang ở mức cao nhất 4 năm qua, người tiêu dùng nước này vẫn trả ít hơn rất đáng kể so với nhiều quốc gia ở châu Âu và châu Á.

Xung đột tại Iran đẩy giá xăng tại Mỹ vượt mốc 4 USD/gallon (khoảng 3,785 lít), mức trung bình cao nhất trong vòng 4 năm, tuy nhiên người tiêu dùng nước này vẫn đang hưởng mức giá xăng rẻ hơn nhiều nước châu Âu và châu Á. Theo phân tích của Wall Street Journal, nguyên nhân chủ yếu đến từ sản lượng dầu nội địa lớn và mức thuế nhiên liệu thấp hơn đáng kể so với nhiều nước phát triển khác.

Mỹ hiện là quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, với sản lượng cao hơn nhiều so với thời kỳ khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970. Nhờ đó, nền kinh tế Mỹ có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc nguồn cung toàn cầu so với nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Dù vậy, giá nhiên liệu vẫn là vấn đề nhạy cảm tại Mỹ, nơi người dân phụ thuộc nhiều vào ô tô cá nhân. Theo dữ liệu của chính phủ liên bang, trung bình mỗi người Mỹ lái xe khoảng 13.000 dặm (tương đương 20.900km) mỗi năm. Trong nhiều năm qua, người tiêu dùng Mỹ thường xuyên được hưởng mức giá xăng thấp hơn đáng kể so với người dân tại nhiều quốc gia phát triển khác.

Yếu tố tạo ra khác biệt lớn nhất là thuế. Theo dữ liệu của S&P Global Energy, Mỹ là một trong những quốc gia áp thuế nhiên liệu thấp nhất thế giới. Trong tháng 3, giá xăng trung bình tại Mỹ ở mức 3,64 USD/gallon, trong đó chỉ khoảng 60 cent là thuế liên bang và tiểu bang. Đến cuối tháng, mức giá này đã tăng lên khoảng 4 USD/gallon.


Giá xăng được niêm yết tại một trạm xăng Mobil ở Portland, bang Oregon, ngày 29/4/2026. (Ảnh: AP/Jenny Kane)

Trong khi đó, tại nhiều quốc gia châu Âu, thuế chiếm tới 50%-60% giá bán lẻ nhiên liệu, theo ông Rob Smith, Giám đốc mảng bán lẻ nhiên liệu toàn cầu của S&P Energy.

Tại Đức, người tiêu dùng phải trả trung bình 8,75 USD/gallon trong tháng 3, trong đó hơn một nửa là thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu.

Tại Mexico, giá xăng trung bình ở mức 5,07 USD/gallon, với gần 2 USD trong số đó là thuế. Chênh lệch giá khiến nhiều người dân sống gần biên giới sang các thành phố của bang Texas như El Paso và Brownsville để đổ xăng rẻ hơn.

Theo ông Smith, trong khi Mỹ chủ yếu sử dụng nguồn thu từ thuế nhiên liệu để duy tu đường sá và hệ thống cao tốc, nhiều quốc gia khác từ lâu đã dùng khoản thu này cho phạm vi rộng hơn, từ tài trợ giao thông công cộng đến bổ sung ngân sách nhà nước.

Chỉ trong những năm gần đây, một số bang như California mới bắt đầu áp thêm các khoản phí và quy định liên quan đến môi trường nhằm hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, các chính sách này tại Mỹ vẫn còn hạn chế và nhìn chung ít nghiêm ngặt hơn đáng kể so với châu Âu.

Giá xăng tại Mỹ tăng gần 30 cent chỉ trong một tuần, trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp diễn và bế tắc ngoại giao giữa Washington và Tehran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình của một gallon xăng tại Mỹ là 4,3 USD vào ngày 30/4, tăng mạnh so với mức dưới 3 USD trước khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát hôm 28/2.

Mức giá mới được công bố trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định Washington đang nắm lợi thế trong thế đối đầu với Iran, đồng thời bác bỏ đề xuất về một thỏa thuận sơ bộ từ Tehran nhằm mở lại eo biển Hormuz.

Theo AAA, giá xăng tại Mỹ đã tăng thêm 27 cent trong tuần qua khi bế tắc ngày càng nghiêm trọng, với việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz trong khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào các cảng của Tehran.

“Giá xăng trung bình trên toàn quốc hiện cao hơn 1,12 USD so với cùng kỳ năm ngoái, trong bối cảnh giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng và chưa có dấu hiệu cho thấy khi nào eo biển Hormuz sẽ được mở lại”, AAA cho biết trong báo cáo ngắn công bố ngày 30/4.

Tổ chức này nhấn mạnh đây là mức giá xăng cao nhất tại Mỹ trong vòng 4 năm, kể từ cuối tháng 7/2022.

Tại bang California, nơi có gần 40 triệu dân, giá xăng đã vượt mốc 6 USD/gallon trong ngày 30/4.

Đà tăng của giá năng lượng đang làm gia tăng áp lực lạm phát và khiến triển vọng kinh tế Mỹ thêm bất ổn, đồng thời tạo thêm sức ép chính trị đối với ông Trump.

Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông Trump đã rơi xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh ngày càng nhiều cử tri bất mãn với cuộc xung đột với Iran.

Kể từ khi chiến sự bùng phát, ông Trump và các đồng minh liên tục cho rằng việc giá xăng tăng chỉ là tác động tạm thời để đạt được các mục tiêu quân sự trong chiến dịch. Khi được hỏi về đợt tăng giá mới nhất hôm 30/4, ông Trump tiếp tục bảo vệ quan điểm này.

“Và các bạn biết không? Chúng ta sẽ không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Trump nói với các phóng viên. “Giá xăng sẽ giảm. Ngay khi chiến tranh kết thúc, giá sẽ lao dốc".

Tuy nhiên, giá dầu không tự động giảm ngay sau khi giao tranh chấm dứt. Dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập từ ngày 8/4, giá xăng tại Mỹ vẫn tiếp tục leo thang.

Dù Mỹ là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới và không phụ thuộc quá nhiều vào nguồn năng lượng từ Trung Đông, biến động giá dầu toàn cầu vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến giá xăng mà người dân Mỹ phải trả.

VietBF@sưu tập