Ngứa kéo dài tưởng dị ứng, người đàn ông phát hiện mắc ung thư gan. Bác sĩ cảnh báo các dấu hiệu như ngứa, nước tiểu sẫm có thể liên quan tổn thương gan, cần lưu ý sớm.


Một số bệnh về gan thường diễn tiến trong âm thầm, khó phát hiện. Ảnh: Shutterstock.
Theo QQ News, ban đầu, ông Lý chỉ thấy ngứa ở hai chân nên nghĩ đó là dị ứng theo mùa và tự mua thuốc về dùng. Thế nhưng, cảm giác ngứa không thuyên giảm mà còn lan dần lên khắp cơ thể. Sau hơn hai tháng điều trị không hiệu quả, triệu chứng ngày càng rõ khiến ông quyết định đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả cho thấy nguyên nhân không phải dị ứng như ông nghĩ, mà là ung thư gan.

Trường hợp này là lời cảnh báo rằng các vấn đề về gan thường diễn tiến âm thầm. Trong đó, ngứa là một dấu hiệu không nên xem nhẹ.

Khi chức năng gan suy giảm, quá trình tiết và đào thải mật bị ảnh hưởng, khiến muối mật tích tụ dưới da và kích thích các đầu dây thần kinh, gây ngứa. Không chỉ da, tình trạng ngứa, khô hoặc đỏ mắt cũng có thể liên quan đến gan, do gan suy yếu làm giảm khả năng nuôi dưỡng vùng mắt.

Bên cạnh đó, sự thay đổi màu sắc của cơ thể cũng là dấu hiệu đáng chú ý. Khi gan không còn xử lý tốt bilirubin, chất này sẽ tích tụ trong máu và dần thấm vào các mô. Phần lòng trắng mắt thường xuất hiện màu vàng sẫm, sau đó đến da. Đồng thời, lượng bilirubin tăng cao cũng có thể khiến nước tiểu sẫm màu bất thường, giống như trà đặc hoặc màu xì dầu.

Tuy nhiên, không phải lúc nào nước tiểu vàng cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Các chuyên gia gợi ý một cách kiểm tra đơn giản là uống khoảng 1 lít nước trong vòng một giờ, sau đó quan sát màu nước tiểu. Nếu màu nhạt đi, có thể chỉ là do thiếu nước hoặc vận động. Ngược lại, nếu màu không thay đổi hoặc nhanh chóng sẫm trở lại, cần nghĩ đến khả năng gan bị tổn thương.

Do các bệnh lý về gan giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ là rất quan trọng.

Các chuyên gia khuyến cáo nhiều yếu tố trong sinh hoạt hàng ngày cũng có thể âm thầm gây hại cho gan.

Thực phẩm chưa nấu chín kỹ, đặc biệt là thịt và hải sản như sò, ngao, có thể chứa nhiều mầm bệnh, trong đó có cả ký sinh trùng nguy hiểm. Một số loại cá nước ngọt hoặc thủy sản sống trong môi trường ô nhiễm cũng có thể mang ấu trùng sán lá gan (như Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini).

Khi những nhóm thực phẩm này không được nấu chín kỹ, các ấu trùng này có thể xâm nhập vào cơ thể, ký sinh trong đường mật và gây tổn thương gan kéo dài, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư đường mật, theo Tổ chức Y tế Thế giới.

Bên cạnh đó, dụng cụ chế biến không phân biệt sống - chín, đặc biệt là thớt và dao, cũng có thể trở thành nguồn lây nhiễm chéo. Ngay cả khi thực phẩm đã được nấu chín, việc tiếp xúc lại với bề mặt nhiễm khuẩn từ thực phẩm sống vẫn có thể đưa vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng quay trở lại thức ăn.

Do đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo người dân nên sử dụng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và chín, đồng thời vệ sinh kỹ sau mỗi lần sử dụng để hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh.

Ngoài ra, số người bệnh tổn thương gan do thuốc cũng chiếm tỷ lệ khá cao, vì vậy khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới, bạn nên kiểm tra chức năng gan sau 1-2 tuần để theo dõi men gan.

VietBF@ sưu tập

Hai dự án xây dựng quan trọng được Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy ở thủ đô Washington D.C vừa nhận được tín hiệu tích cực dù vẫn còn tranh cãi.

Phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng
Đài NBC News hôm qua đưa tin tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 17.4 đã cho phép tiếp tục xây dựng phòng khiêu vũ mới của Nhà Trắng cho đến tháng 6. Cụ thể, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C đã ra phán quyết cho phép tiếp tục xây dựng cả phòng khiêu vũ trên mặt đất rộng hơn 8.000 m2 lẫn khu phức hợp quân sự dưới lòng đất mà Tổng thống Trump đưa vào dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại. Phán quyết cũng ấn định lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ vào ngày 5.6.

Chỉ một ngày trước đó, thẩm phán liên bang Richard Leon ra lệnh tạm dừng xây dựng phòng khiêu vũ của Nhà Trắng với lý do Tổng thống Trump đang cố lách luật bằng cách phớt lờ phán quyết ngày 31.3 của thẩm phán. Cụ thể, ông Leon ra lệnh tạm dừng dự án cho đến khi Nhà Trắng nhận được sự chấp thuận từ quốc hội, nhưng có ngoại lệ đối với các hoạt động hoàn toàn cần thiết để đảm bảo an toàn và an ninh cho Nhà Trắng, cho phép Nhà Trắng tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.


Công trình xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng vào ngày 9.4

Ảnh: AP

Đáp lại, chính quyền Tổng thống Trump ngày 16.4 lập luận rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Thẩm phán Leon đã không đồng ý, cho rằng lập luận của phía chính quyền "không phải là cách hiểu hợp lý cũng không phải là cách hiểu chính xác về phán quyết".

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay phòng khiêu vũ mới có sức chứa 650 người, dự kiến hoàn thành trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump kết thúc vào tháng 1.2029. Đây sẽ là một trong những dự án lớn nhất tại Nhà Trắng trong hơn một thế kỷ qua, theo AFP.

Khải hoàn môn Mỹ
Kế hoạch xây dựng khải hoàn môn theo yêu cầu của Tổng thống Trump cũng đã nhận được sự chấp thuận sơ bộ từ một hội đồng nghệ thuật liên bang do chính nhà lãnh đạo Mỹ lựa chọn hôm 16.4. Đài CBS trích dẫn đề xuất cho hay khải hoàn môn này sẽ được xây dựng trên đảo Columbia, một dải đất nhân tạo trên sông Potomac và thuộc thủ đô Washington D.C. Trên đỉnh công trình được đặt tượng Nữ thần Tự do mạ vàng và hai bên có hình đại bàng, trong khi khu vực chân đế được bố trí 4 tượng sư tử.

Cổng vòm này tương tự khải hoàn môn cao gần 50 m ở Paris (Pháp), nhưng cao tới 76,2 m, hơn gấp đôi chiều cao 30 m của Đài tưởng niệm Lincoln nằm bên kia sông Potomac. Nếu được xây dựng, đây sẽ là khải hoàn môn cao nhất thế giới, đúng như mong muốn của Tổng thống Trump. Thư ký báo chí Nhà Trắng Leavitt hôm 15.4 thông báo tên chính thức của công trình này là "Khải hoàn môn Mỹ", nhấn mạnh đây là công trình kỷ niệm 250 năm lập quốc, theo AFP.

Tuy nhiên, việc Tổng thống Trump thúc đẩy xây dựng khải hoàn môn quá lớn khiến nhiều nhóm cựu chiến binh và kiến trúc sư không ủng hộ, theo tờ The New York Times. Họ cho rằng công trình mới sẽ làm giảm giá trị của Nghĩa trang quốc gia Arlington gần đó. Nhà phê bình kiến trúc Catesby Leigh, từng khuyến khích ông Trump xây dựng khải hoàn môn, cho rằng cổng này không cần phải quá khổng lồ và không nên cao hơn 15 m.

VietBF@sưu tập

Chiến sự Iran khiến các đảng viên Cộng hòa ngày càng bất an, khi hệ lụy từ xung đột khiến triển vọng của họ trong bầu cử giữa kỳ trở nên bấp bênh.

Sau gần hai tháng chiến sự với Iran bùng phát, những dấu hiệu lo ngại trong đảng Cộng hòa ngày càng hiện rõ. Dù phần lớn vẫn công khai ủng hộ Tổng thống Donald Trump, các nghị sĩ và chiến lược gia của đảng này đang rơi vào thế khó xử, khi xung đột kéo dài vượt dự tính khiến giá xăng tăng, kéo theo nhiều loại chi phí tăng theo.

Theo dữ liệu của GasBuddy, giá xăng trung bình tại các trạm bơm Mỹ đã vượt 4 USD cho mỗi gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Hồi tháng 2, trước chiến sự, giá xăng trung bình tại Mỹ dao động dưới mốc 3 USD mỗi gallon và chưa lần nào vượt 3,25 USD suốt một năm qua.

Theo khảo sát của Pew, giá xăng cao là hậu quả khiến người Mỹ lo ngại nhất về chiến sự Iran. Khoảng 69% người Mỹ được Pew hỏi hồi cuối tháng 3 trả lời họ lo ngại về giá xăng, trong đó 45% "cực kỳ lo ngại". Nỗi bất an bên trong đảng Cộng hòa là có cơ sở, bởi đảng này gần đây có kết quả không như kỳ vọng tại một số cuộc bầu cử.

Ứng viên đảng Dân chủ Shawn Harris thua đối thủ Cộng hòa Clay Fuller trong cuộc bầu cử đặc biệt ở bang Georgia hồi đầu tháng 4 để lấp một ghế trống tại Hạ viện. Tuy nhiên, Harris chỉ thua Fuller 12 điểm phần trăm, ở bang mà ông Trump năm 2024 thắng áp đảo với chênh lệch 37 điểm. Ở Wisconsin, ứng viên được đảng Dân chủ hậu thuẫn đắc cử thẩm phán tòa án tối cao bang. Những kết quả này cho thấy cử tri Mỹ dường như đang muốn có sự thay đổi.

"Chúng ta sẽ khó có thể xoay chuyển tình thế ngay lập tức", Barrett Marson, chiến lược gia kỳ cựu của đảng Cộng hòa tại bang Arizona, nói với Politico. "Thời gian không đứng về phía Tổng thống, khi cuộc bầu cử tháng 11 đang đến gần".


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Phoenix, bang Arizona ngày 17/4. Ảnh: AP

Nỗi lo cử tri quay lưng

Nhà Trắng được cho là đã ngầm ấn định ngày 15/4 làm mốc khởi động chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử giữa kỳ. Đây là hạn chót để người dân Mỹ thực hiện quyết toán thuế thu nhập năm 2025 và đảng Cộng hòa dự định nhấn mạnh chính sách thuế của Tổng thống Trump đã giúp mọi người có thêm các khoản hoàn thuế để trang trải cuộc sống.

Tuy nhiên, mọi tính toán của đảng Cộng hòa giờ đây đã bị đảo lộn. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới, đã khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Nỗ lực đàm phán của ông Trump đến nay chưa thành công và Iran tiếp tục đóng cửa Hormuz chỉ sau vài giờ mở lại hôm 18/4.

Patrick Penfield, chuyên gia về chuỗi cung ứng tại Trường Quản lý Whitman thuộc Đại học Syracuse ở New York, cho hay nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 4, giá xăng trung bình ở Mỹ có thể tăng lên 5 USD mỗi gallon vào giữa tháng 5.

"Tôi mong chuyện này chấm dứt càng sớm càng tốt, tốt nhất là ngay lập tức", hạ nghị sĩ Cộng hòa Tim Burchett nói.

Burchett cho biết ông ngày nào cũng nhận được những phàn nàn từ cử tri tại khu vực ông đại diện về tình trạng giá xăng và phân bón leo thang do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nghị sĩ này dự đoán cử tri sẽ đổ lỗi cho đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ.

"Tôi nghĩ đã đến lúc cần tính đến cách kết thúc chiến sự", thượng nghị sĩ Josh Hawley trả lời WSJ. "Chúng ta cần một chiến lược rút lui để có thể nhanh chóng kéo giá năng lượng trong nước xuống. Giá đang rất, rất cao. Tôi nghe người dân nhắc đến điều này liên tục khi xuống cơ sở".

Thượng nghị sĩ Jon Husted chung quan điểm, cho rằng chiến dịch nhằm vào Iran cần sớm hoàn tất.

"Tổng thống đã nói sẽ chỉ mất vài tuần, không phải vài tháng. Ông ấy nên bám sát mục tiêu đó", ông Husted nói. "Cứ mỗi ngày kéo dài, người dân lại càng khó hiểu lý do chúng ta tham chiến".

CNN dẫn hai nguồn thạo tin nói một số nghị sĩ Cộng hòa đã bày tỏ lo ngại rằng Nhà Trắng đang đánh giá thấp tác động mà chiến sự với Iran gây ra, nhưng chưa rõ họ đã truyền đạt đến Tổng thống Trump hay chưa.

"Có mối liên hệ giữa sự ủng hộ dành cho Tổng thống và kết quả đảng cầm quyền nhận được trong bầu cử giữa kỳ. Đơn giản là vậy", Whit Ayres, chuyên gia thăm dò ý kiến của đảng Cộng hòa, nói. "Cử tri đang thất vọng và không hài lòng. Tình trạng này đã kéo dài một thời gian và ngày càng rõ rệt hơn".

Tiến thoái lưỡng nan

Điều đáng chú ý là dù lo ngại gia tăng, phần lớn nghị sĩ Cộng hòa vẫn chưa sẵn sàng hành động để hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống. Hạ viện và Thượng viện, do phe Cộng hòa kiểm soát, trong tuần qua đều bác bỏ các nghị quyết do phe Dân chủ đề xuất, yêu cầu ông Trump phải xin phép quốc hội để tiếp tục chiến dịch tại Iran. Đây là lần thứ hai Hạ viện phủ quyết nghị quyết, ở Thượng viện là lần thứ tư.

Lập trường này phản ánh tình thế lưỡng nan của phe Cộng hòa. Nhiều nghị sĩ muốn nhanh chóng kết thúc xung đột, nhưng họ lo ngại rằng việc siết quyền lực hoặc nguồn lực của Tổng thống trong thời điểm hiện tại có thể gây ra rủi ro.

"Điều gì xảy ra nếu chúng ta rút quân ngay lập tức? Điều gì xảy ra nếu chúng ta cắt nguồn lực cho các binh sĩ đang ở chiến trường?", thượng nghị sĩ Todd Young đặt câu hỏi. Theo ông, những kịch bản này chưa được xem xét đầy đủ và việc chính trị hóa vấn đề có thể dẫn đến hệ quả khó lường.

Phe Dân chủ tuyên bố họ sẽ tạo ra nhiều cơ hội để các đồng nghiệp đảng Cộng hòa kiềm chế ông Trump, bằng cách yêu cầu tổ chức bỏ phiếu về quyền hạn chiến tranh của Tổng thống mỗi tuần, cho đến khi cuộc chiến kết thúc.

"Tôi biết họ ngày càng bất an trong lòng vì những hệ quả ngày càng tăng đối với người nộp thuế, cũng như áp lực đè nặng lên quân đội", thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine nói. "Chúng tôi sẽ hỏi 'các ông đã thấy đủ chưa?' và đến một lúc nào đó, họ buộc phải hành động".

Một điều được coi là tích cực với đảng Cộng hòa là kết quả các thăm dò cho thấy quan điểm của cử tri về đảng Dân chủ hầu như không cải thiện. Điều này đồng nghĩa đảng Cộng hòa vẫn có cơ hội thuyết phục cử tri, nếu họ thể hiện tốt trong những tháng trước bầu cử giữa kỳ.

Các cố vấn của Tổng thống Trump đã thúc giục đảng Cộng hòa làm nổi bật sự khác biệt giữa hai đảng. Họ cho rằng các nghị sĩ nên vừa quảng bá chính sách, vừa tự định vị mình như một "lá chắn", nhằm ngăn đảng Dân chủ theo đuổi một chương trình nghị sự cấp tiến hơn.

Một chiến lược gia Cộng hòa ở bang Georgia cho rằng bầu cử giữa kỳ vốn dĩ đã khó khăn ngay từ trước chiến sự Iran. Do đó, kết quả của các cuộc bầu cử đặc biệt "chỉ xác nhận điều mà phe Cộng hòa đã biết từ trước là chúng tôi sẽ phải nỗ lực nhiều hơn bao giờ hết".

VietBF@sưu tập

Khi "bầu sữa" từ hải ngoại dần cạn kiệt

Cổ nhân ta thường có câu: "Chim có tổ, người có tông", dù đi đâu về đâu, khúc ruột ngàn dặm vẫn luôn hướng về quê cha đất tổ. Thế nhưng, trong những tháng đầu năm 2026, dòng "mạch máu" kinh tế ấy đang có dấu hiệu tắc nghẽn đáng báo động. Theo báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2, lượng kiều hối chảy về TP.HCM trong quý I/2026 chỉ đạt hơn 2 tỷ USD, sụt giảm một cách thê thảm gần 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây không chỉ là những con số vô hồn trên mặt giấy, mà là hồi chuông cảnh báo về một giai đoạn kinh tế cực kỳ u tối. Nếu ví kiều hối là cơn mưa rào tưới mát ruộng đồng trong cơn hạn hán, thì nay, bầu trời ấy đang dần khô khốc, để lại nỗi lo "đứt bữa" hiện hữu ngay giữa lòng Sài thành phồn hoa.

Bão chồng bão: Khi kiều bào nơi viễn xứ cũng "lực bất tòng tâm"

"Sông có khúc, người có lúc", nhưng dường như cái "lúc" khó khăn này đang kéo dài đằng đẵng. Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực, nhận định rằng sự sụt giảm này là hệ quả tất yếu của một thế giới đầy bất ổn. Kinh tế toàn cầu phục hồi chậm chạp như "sên bò", lạm phát leo thang khiến giá cả sinh hoạt tại nước ngoài đắt đỏ hơn bao giờ hết. Người Việt nơi hải ngoại giờ đây cũng phải "thắt lưng buộc bụng", nhịn ăn nhịn mặc mới có dư chút ít gửi về. Chưa dừng lại ở đó, bóng ma xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá năng lượng lên cao, khiến thu nhập thực tế bị bào mòn. Khi chính bản thân những người lao động nơi đất khách quê người còn phải lo "chạy ăn từng bữa", thì việc dòng tiền gửi về quê hương bị hụt hẫng cũng là điều dễ hiểu.

Những con số biết nói và viễn cảnh u ám

Nhìn vào biểu đồ tăng trưởng, người ta không khỏi rùng mình khi thấy dòng kiều hối đã lao dốc từ cuối năm 2025. Nếu quý IV/2025 đạt gần 2,4 tỷ USD (đã giảm 13% so với quý trước), thì sang quý I/2026, con số này chỉ còn là một bóng ma của chính nó. Không chỉ riêng TP.HCM, ngay cả "người hàng xóm" Đồng Nai cũng ghi nhận mức sụt giảm tương tự, khi lượng tiền chuyển về qua các tổ chức tín dụng tính đến hết 31/3 chỉ đạt vỏn vẹn hơn 36,4 triệu USD. "Kiến tha lâu cũng đầy tổ", nhưng giờ đây con kiến cũng mỏi gối chồn chân, còn cái tổ thì cứ vơi dần theo năm tháng. Tâm lý chờ đợi, chênh lệch lãi suất không còn hấp dẫn cùng sự đóng băng của các kênh đầu tư trong nước đã khiến người ta ngần ngại khi muốn mang tiền về đầu tư.

Nguy cơ đói kém và bài toán sinh tồn

Với tình hình hiện tại, câu nói "Đói cho sạch, rách cho thơm" đang trở thành một thử thách khắc nghiệt cho nhiều gia đình sống dựa vào nguồn lực bên ngoài. Kiều hối giảm kỷ lục, giá cả trong nước thì "té nước theo mưa", nguy cơ người nghèo tại các đô thị lớn như Sài Gòn phải đối mặt với cảnh thiếu thốn, thậm chí là đói kém, đang hiện hữu hơn bao giờ hết. Dự báo từ giới chuyên gia cho thấy, tương lai gần vẫn chưa có chút ánh sáng nào ở cuối đường hầm khi xung đột quốc tế vẫn diễn biến phức tạp. Nếu không có những phép màu từ kinh tế vĩ mô, cái cảnh "nhìn lên chẳng bằng ai, nhìn xuống chẳng ai bằng mình" sẽ sớm được thay thế bằng những tiếng thở dài trong những căn nhà vốn từng trông chờ vào từng tờ Dollar nơi viễn xứ. Dòng kiều hối đã vơi, và nỗi lo cơm áo gạo tiền đang đè nặng lên vai mỗi người dân trong mùa "giáp hạt" đầy biến động này.

Quân đội Mỹ vừa xác nhận tàu khu trục hải quân nổ súng vào một tàu treo cờ Iran. Vụ việc bắn phá tàu Touska đánh dấu một bước leo thang mới.
Khoảnh khắc Mỹ nã súng vào tàu hàng Iran Mỹ công bố video cho thấy một tàu khu trục tên lửa của Hải quân Mỹ, được cho là tàu USS Spruance (DDG 111), nổ súng vào tàu chở hàng M/V Touska của Iran khi tàu này cố gắng vượt qua vòng phong tỏa mà Washington đang duy trì xung quanh các cảng của Iran.

Rạn nứt Tehran
Quân đội Mỹ vừa xác nhận tàu khu trục hải quân nổ súng vào một tàu treo cờ Iran. Vụ việc bắn phá tàu Touska đánh dấu một bước leo thang mới.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục USS Spruance đã chặn tàu Touska mang cờ Iran khi con tàu này đang di chuyển về phía một cảng của Iran.

"Sau khi thủy thủ đoàn tàu Touska không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ, tàu USS Spruance đã bắn loạt đạn vào buồng lái của tàu Iran", CENTCOM cho biết trong một tuyên bố.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ tuyên bố lực lượng hải quân đã lập tức can thiệp sau khi thủy thủ đoàn Iran từ chối tuân thủ mệnh lệnh. Theo đó, tàu Mỹ đã nổ súng trực diện vào khoang động cơ để vô hiệu hóa phương tiện.

Đồng thời, ông Trump xác nhận lính thủy đánh bộ Mỹ đã tiếp quản con tàu và đang tiến hành kiểm tra hàng hóa bên trong.

Tehran cáo buộc hành động của Mỹ là 'cướp biển'
T rong tuyên bố được hãng tin bán chính thức Tasnim đăng tải, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy tối cao của các lực lượng vũ trang Iran, đã chính thức xác nhận vụ việc và đưa ra cảnh báo đối với Washington.

Tehran khẳng định Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn thông qua các hành động quân sự trực diện trên biển và gọi việc quân đội Mỹ tấn công tàu thương mại của nước này trên biển Oman là "hành vi cướp biển".

“Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn và thực hiện hành vi cướp biển khi nổ súng vào một tàu thương mại Iran, vô hiệu hóa hệ thống định vị và triển khai lính thủy đánh bộ lên boong”, tuyên bố nêu rõ, đồng thời xác nhận con tàu đã bị bắt giữ. “Chúng tôi cảnh báo Lực lượng vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm có hành động đáp trả, trả đũa hành vi cướp biển có vũ trang này của quân đội Mỹ”, phía Iran nhấn mạnh.

Nguồn tin này cũng khẳng định, nhờ phản ứng nhanh của các đơn vị hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, lực lượng Mỹ đã buộc phải rút lui khỏi khu vực.

Kể từ khi lệnh phong tỏa hải quân có hiệu lực, quân đội Mỹ đã cưỡng chế thành công 25 tàu thương mại phải quay đầu hoặc trở lại cảng, ngăn chặn các nỗ lực vi phạm quy định vận tải do Washington áp đặt.

Quân đội Mỹ đang chuẩn bị triển khai giai đoạn mới trong cuộc trấn áp hải quân nhắm vào các tàu chở dầu và tàu thương mại liên quan đến Iran trên phạm vi toàn thế giới. Động thái này đánh dấu sự mở rộng đáng kể của chiến dịch thực thi pháp luật đường biển ra ngoài khu vực Trung Đông.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, phát biểu vào thứ Năm: "Mỹ sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào treo cờ Iran hoặc bất kỳ con tàu nào cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran. Trong đó bao gồm cả các tàu thuộc 'hạm đội bóng tối' chở dầu của Iran".

Tàu vận tải Pháp bị tấn công tại eo biển Hormuz
Hãng tin Al Jazeera cho biết tập đoàn vận tải biển khổng lồ của Pháp - CMA CGM - xác nhận một trong những con tàu của hãng đã trở thành mục tiêu của các "loạt đạn cảnh cáo" khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz.

Sự việc xảy ra vào ngày 18/4 khi tàu chở hàng mang tên Everglades bị áp sát bởi các tàu vũ trang.

Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), báo cáo tại thực địa cho thấy hai tàu cao tốc được cho là thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng tấn công con tàu này.

Dù phía CMA CGM khẳng định không có thành viên thủy thủ đoàn nào bị thương, nhưng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) xác nhận tàu Everglades đã bị hư hại sau cuộc chạm trán.

Hiện mức độ thiệt hại cụ thể đối với thân tàu vẫn chưa được công bố chi tiết. Đây là vụ tấn công trực diện đầu tiên nhắm vào một tàu vận tải của cường quốc phương Tây kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.

Iran kiên quyết yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa trước khi nối lại đàm phán
Iran tuyên bố chỉ tham gia vòng đàm phán tiếp theo tại Islamabad nếu Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.

Một nguồn tin am hiểu tình hình tiết lộ với Al Jazeera cho biết đây cũng là lập trường chính thức của Đại sứ Iran tại Pakistan. Trong nỗ lực cứu vãn tiến trình đối thoại, Thủ tướng và Ngoại trưởng Pakistan đã trực tiếp điện đàm với Tổng thống và Ngoại trưởng Iran nhằm thuyết phục Tehran quay lại bàn đàm phán. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng đã nhóm họp để cân nhắc quyết định.

Tuy nhiên, Tehran vẫn giữ thái độ hoài nghi, đồng thời lo ngại rằng tiến trình này khó mang lại thỏa thuận như kỳ vọng. Mối quan ngại đầu tiên là nguy cơ kịch bản đàm phán kéo dài nhiều tháng nhưng rốt cuộc các lệnh trừng phạt không được dỡ bỏ, trong khi các tài sản bị phong tỏa của Iran vẫn không được giải ngân. Song song đó, giới chức Iran cũng cảnh báo khả năng đây có thể là một “cái bẫy chiến lược”.

Các nguồn tin tại Tehran dẫn lại tiền lệ từ hai vòng đàm phán trước, khi tiến trình ngoại giao nhanh chóng bị phá vỡ và sau đó leo thang thành xung đột với Israel, thậm chí là đối đầu trực tiếp giữa Israel và liên minh Israel - Mỹ.

Lực lượng Houthi cảnh báo phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb
Lực lượng Houthi (Yemen) vừa đưa ra cảnh báo về việc phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Ngày 19/4, Thứ trưởng Ngoại giao Houthi Hussein al-Ezzi tuyên bố trên mạng xã hội X rằng nếu Sanaa quyết định, lệnh phong tỏa sẽ là "không thể đảo ngược". Ông yêu cầu Tổng thống Trump tôn trọng quyền lợi của Yemen và chấm dứt các hành động cản trở hòa bình.

Trước đó, phía Houthi cảnh báo kịch bản đóng cửa eo biển để bảo vệ Iran và Hezbollah có thể đẩy giá dầu thế giới lên mức 200 USD/thùng.

Lực lượng này xác lập ba "lằn ranh đỏ" để can thiệp quân sự trực tiếp: Mỹ và Israel leo thang chống Iran; hai nước nhận thêm hỗ trợ từ đồng minh; hoặc sử dụng Biển Đỏ để tấn công các quốc gia Hồi giáo.

Hiện Houthi duy trì hiện diện quân sự dày đặc tại bờ biển phía Tây Yemen, sẵn sàng sử dụng tên lửa và thiết bị bay không người lái để gây gián đoạn vận tải quốc tế, đe dọa nghiêm trọng an ninh năng lượng toàn cầu.

Kỳ vọng thượng đỉnh Mỹ - Iran và Tuyên bố Islamabad
Tổng thống Trump vừa công bố phái đoàn Mỹ sẽ tới Pakistan vào ngày 20/04 để đàm phán vòng hai, trong khi Iran cho hay sẽ tới Pakistan vào thứ Ba để đàm phán với Mỹ, theo CNN.

Phía Iran đang kỳ vọng vào một thông báo chung mang tính biểu tượng về việc gia hạn lệnh ngừng bắn vào thứ Tư tới.

Các nguồn tin cho biết thêm rằng nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ và Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng ý tới Islamabad, Tổng thống Iran cũng sẽ có mặt để thực hiện một "cuộc gặp chung giữa các tổng thống". Tại đây, hai nhà lãnh đạo sẽ ký kết bản "Tuyên bố Islamabad" chung.

Sau nhiều giờ hỗn loạn, đàm phán Mỹ - Iran được nối lại
Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Iran và Mỹ đã chính thức được nối lại tại Islamabad, Pakistan vào đầu tuần này. Đây là sự kiện mang tính quyết định, có thể đem lại thắng lợi chính trị cho Tổng thống Trump và sự ổn định kinh tế toàn cầu.

Theo CNN, thủ đô của Pakistan đang chuẩn bị công tác an ninh cho phái đoàn ngoại giao hai bên. Các tuyến đường chính bị đóng cửa. Nhiều nhân viên Mỹ cùng trang thiết bị quân sự đã xuất hiện tại các khách sạn cao cấp.

Những khách sạn phục vụ đàm phán tuần trước đã yêu cầu khách lưu trú rời đi để dành toàn bộ không gian cho các nhà ngoại giao.

Dư luận đang đặt câu hỏi về khả năng Tổng thống Trump có đích thân đến Islamabad để ký kết thỏa thuận nếu tiến trình diễn ra thuận lợi hay không.

Những rào cản và căng thẳng hiện hữu
Dù đối thoại được nối lại, con đường đi đến thỏa thuận giữa hai bên vẫn đầy rẫy khó khăn. Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Ghalibaf, cảnh báo rằng khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn.

Căng thẳng leo thang đỉnh điểm vào thứ Bảy khi tàu vũ trang Iran nổ súng vào một tàu chở dầu tại eo biển Hormuz. Tehran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi tiếp tục phong tỏa các cảng biển Iran.

Việc hai bên chấp nhận ngồi lại bàn đàm phán chỉ một ngày sau vụ đụng độ tại eo biển Hormuz cho thấy cả Mỹ và Iran vẫn đang đặt ưu tiên cao nhất vào việc đạt được một thỏa thuận chung để hạ nhiệt căng thẳng.

Iran tăng tốc bổ sung bệ phóng tên lửa, tuyên bố Mỹ - Israel 'thua' Ngày 19/4, Iran công bố video tướng Majid Mousavi đang thị sát hoạt động tại các hầm ngầm chứa tên lửa và UAV tự sát tầm xa. Cùng với đó là hình ảnh các bệ phóng tên lửa đạn đạo xếp trong hầm, triển khai trên mặt đất và khai hỏa.
Áp lực bủa vây Tổng thống Mỹ
Cuộc chiến tại Iran đang trở thành gánh nặng chính trị lớn đối với Tổng thống Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ông Trump đang chịu áp lực lớn trong nước để chấm dứt chiến tranh, một cuộc chiến không được công chúng Mỹ ủng hộ và đã gây ra một cú sốc kinh tế làm tăng giá xăng trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 1

Tiến trình ngoại giao Mỹ - Iran đình trệ do chính quyền Iran kiên quyết kháng cự các yêu sách của Mỹ. Các điểm mấu chốt bao gồm: Số phận của số uranium làm giàu mức độ cao mà Tehran đang sở hữu. Các ràng buộc đối với hoạt động hạt nhân của Iran trong tương lai. Quyền quản lý tuyến đường thủy huyết mạch eo biển Hormuz.

Tehran tuyên bố sẽ không mở lại lối tiếp cận eo biển Hormuz chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhắm vào các cảng biển của Iran (có hiệu lực từ thứ Hai tuần trước).

Phái đoàn đàm phán Mỹ - Iran tại Pakistan
Vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra tại Islamabad, Pakistan trong ngày thứ 2 (20/4). Dưới đây là thông tin chi tiết về các thành viên chủ chốt trong phái đoàn của hai quốc gia:

Phái đoàn Mỹ
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance - người từng hoài nghi về chiến tranh với Iran. Một quan chức cao cấp của chính quyền nói với CNN rằng ông đã tham gia vào việc đảm bảo lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần hiện nay giữa Mỹ và Iran, cũng như lệnh ngừng bắn gần đây giữa Israel và Lebanon. Tháng trước, các đại diện Iran cũng ưu tiên làm việc với ông Vance hơn các quan chức Mỹ khác.

Ông Steve Witkoff - nhà phát triển bất động sản giàu có và là bạn của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong nhiều thập kỷ. Cùng với Kushner, ông đã giúp đàm phán lệnh ngừng bắn ở Gaza và cũng từng tham dự các cuộc đối thoại với Tổng thống Nga Vladimir Putin về cuộc chiến tại Ukraine.

Ông Jared Kushner - chồng của Ivanka, con gái ông Trump. Ông từng là nhà đàm phán chính về Trung Đông trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và đã xây dựng được mối quan hệ sâu sắc với các nhà lãnh đạo trong khu vực. Các quan chức chính quyền Trump và những người thân cận với ông Kushner nói với CNN vào năm ngoái rằng ông đã làm cố vấn không chính thức cho các quan chức chính quyền về các cuộc đàm phán với nhà lãnh đạo Ả Rập.

Phái đoàn Iran
Ông Mohammad Bagher Ghalibaf: Trưởng phái đoàn Iran, đồng thời là Chủ tịch Quốc hội Iran. Là một nhân vật cốt cán của chính quyền, ông Ghalibaf đã nổi lên như một người đối thoại quan trọng với chính quyền Trump trong suốt cuộc chiến.

Ông Abbas Araghchi: Ngoại trưởng Iran, Araghchi đã tham gia sâu rộng vào các cuộc đàm phán hạt nhân trước đây với các cường quốc phương Tây. Vài tuần trước khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công vào Iran, ông Araghchi nói với CNN rằng Tehran đã "mất lòng tin" vào Mỹ, nhưng ông "tự tin" rằng Iran và Mỹ có thể "đạt được một thỏa thuận" về chương trình hạt nhân của Tehran.

Ông Ali Bagheri Kani: Một nhà đàm phán cứng rắn chủ chốt, người cũng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đối thoại trước đây với Mỹ, bao gồm cả các cuộc đàm phán hạt nhân.

Ông Trump dọa 'san phẳng' Iran trước đàm phán
Ngày 19/4, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo phái đoàn Mỹ đang trên đường tới Islamabad để chuẩn bị cho vòng đàm phán tiếp theo với Iran.

Phái đoàn Mỹ dự kiến có mặt tại Islamabad vào tối 20/4 nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần chính thức hết hiệu lực vào thứ Tư (22/4).

Tổng thống Trump khẳng định Tehran đã vi phạm nghiêm trọng các cam kết chung. Phía Mỹ cáo buộc Iran nổ súng vào các tàu vận tải tại eo biển Hormuz vào thứ Bảy vừa qua, ngay trong thời hạn lệnh ngừng bắn đang còn hiệu lực.

Đi kèm với thông tin về nỗ lực ngoại giao, Tổng thống Mỹ đã đưa ra lời cảnh báo về một kịch bản tấn công quân sự diện rộng nếu Iran khước từ thỏa thuận: "Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận. Nếu thỏa thuận đổ vỡ, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran".

Trước vấn đề này, Bộ Ngoại giao Iran đã chính thức lên tiếng phản pháo, khẳng định lệnh phong tỏa hải quân của chính quyền Trump đối với các cảng Iran là vi phạm trực tiếp các thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian.

VietBF@ sưu tập

Ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington.

"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.

Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.


Tổng thống Donald Trump tại sự kiện ở Las Vegas, bang Nevada ngày 16/4. Ảnh: AP

Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng "điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi". Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.

"Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)", ông Trump viết.

Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên "vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng".

Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.

Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia".

Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.

VietBF@sưu tập

Dù phần lớn lực lượng hải quân chính quy đã bị phá hủy, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn có thể triển khai các tàu cao tốc cỡ nhỏ để gây rối hoạt động hàng hải.

Những xác tàu chiến Iran bị đánh chìm trong các đợt tấn công của Mỹ và Israel hiện nằm rải rác tại các cảng dọc bờ Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, trong bóng tối, một lực lượng gọi là “hạm đội muỗi” vẫn âm thầm tồn tại, theo New York Times.

Đây là tập hợp các xuồng chiến cỡ nhỏ, tốc độ cao, cơ động linh hoạt, được thiết kế nhằm quấy rối tàu thuyền. Lực lượng này là nòng cốt trong năng lực tác chiến trên biển của IRGC - một nhánh quân sự tách biệt với hải quân chính quy Iran.

Chính các tàu nhỏ này, cùng với tên lửa và máy bay không người lái mà hải quân IRGC có thể phóng từ trên biển hoặc từ các trận địa ngụy trang trên bờ, đã trở thành mối đe dọa chủ yếu khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz nhiều lần tê liệt.

"Lực lượng gây rối"
Iran từng tuyên bố sẽ duy trì việc phong tỏa eo biển cho đến khi đạt được lệnh ngừng bắn tại Lebanon. Tuy nhiên, các tuyên bố trái chiều từ giới chức cấp cao Iran hôm 17/4 đã làm dấy lên nghi vấn về việc liệu thỏa thuận ngừng bắn có khiến Tehran mở lại tuyến hàng hải hay không.

Đến ngày 18/4, quân đội Iran khẳng định tuyến đường thủy đã “trở lại trạng thái trước đó” và vẫn “được kiểm soát, quản lý chặt chẽ bởi lực lượng vũ trang”.

Hoan nghênh tín hiệu mở cửa ban đầu, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tình hình tại Hormuz “đã kết thúc”, song nhấn mạnh trên mạng xã hội rằng lệnh phong tỏa các cảng của Iran vẫn sẽ được duy trì cho đến khi đạt được một thỏa thuận hòa bình.

Trong kịch bản tiếp tục phong tỏa, nhiệm vụ này nhiều khả năng sẽ do hải quân IRGC đảm trách.

“Hải quân IRGC vận hành giống một lực lượng du kích trên biển”, ông Saeid Golkar, chuyên gia về IRGC và giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tennessee tại Chattanooga, nhận định.

“Họ tập trung vào chiến tranh phi đối xứng, đặc biệt tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Thay vì dựa vào tàu chiến cỡ lớn hay các trận hải chiến truyền thống, họ ưu tiên các đòn đánh nhanh, rút gọn”, ông cho biết thêm.

Video Iran ra lệnh tàu Ấn Độ hủy hành trình qua eo biển Hormuz Đoạn video ghi lại thời điểm lực lượng quân sự Iran phát tín hiệu buộc một tàu treo cờ Ấn Độ phải hủy bỏ hành trình khi đang tìm cách đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tehran tuyên bố đóng cửa trở lại tuyến hàng hải chiến lược, với lý do đáp trả việc Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa các cảng của Iran.
Trong suốt cuộc xung đột, ít nhất 20 tàu thuyền đã bị tấn công, theo Cơ quan Hàng hải Quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc. IRGC hiếm khi nhận trách nhiệm, song các nhà phân tích cho rằng phần lớn các vụ tấn công nhiều khả năng được thực hiện bằng UAV phóng từ bệ cơ động trên đất liền - loại vũ khí có dấu vết rất khó truy vết.

Ngày 8/4, sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được công bố, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết hơn 90% hạm đội hải quân chính quy Iran, bao gồm các tàu chiến chủ lực, đã nằm dưới đáy biển.

Ông cũng cho biết khoảng một nửa số xuồng tấn công nhanh của IRGC đã bị đánh chìm, dù không nêu con số cụ thể. Tổng quy mô lực lượng này được ước tính từ hàng trăm đến hàng nghìn chiếc và rất khó xác định chính xác.

Theo các nhà phân tích, nhiều tàu có kích thước quá nhỏ để xuất hiện trên ảnh vệ tinh, thường neo đậu tại các cầu cảng nằm sâu trong những hang động được đào dọc bờ biển đá, sẵn sàng triển khai chỉ trong vài phút. Kho vũ khí của chúng tạo ra mối đe dọa đáng kể đối với tàu thương mại trong khu vực.

“Đây vẫn là một lực lượng gây rối hiệu quả”, Đô đốc Gary Roughead, cựu Tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ, nhận định. “Không ai có thể chắc chắn họ đang làm gì hay mục tiêu thực sự là gì”.

Kho vũ khí nhỏ nhưng linh hoạt, khó lường
Ban đầu, Iran sử dụng các xuồng dân sự được gắn súng máy hoặc súng phóng lựu. Theo thời gian, nước này phát triển nhiều dòng tàu chiến cỡ nhỏ chuyên dụng, cùng với tàu ngầm mini và thiết bị không người lái trên biển. Một số tàu được cho là có thể đạt tốc độ trên 100 hải lý/giờ (khoảng 185 km/h).

Gần đây, hải quân IRGC cũng phát triển các tàu chiến lớn và hiện đại hơn, dù nhiều chiếc đã bị tấn công trong xung đột, bao gồm cả tàu sân bay drone Shahid Bagheri - một tàu container cải hoán có thể phóng tên lửa chống hạm.

Để đối phó với chiến thuật “bầy đàn” từ các xuồng nhỏ, tàu chiến Mỹ được trang bị pháo cỡ lớn và nhiều loại vũ khí hiện đại. Tuy nhiên, các tàu thương mại gần như không có khả năng tự vệ trước kiểu tấn công này.

Đáng chú ý, Iran chưa từng thử nghiệm chiến thuật tấn công bầy đàn quy mô lớn trong thực chiến.


Hình ảnh vệ tinh của tàu không người lái Shahid Bagheri của Iran, neo đậu gần cảng Bandar Abbas ở Iran vào năm 2024. Ảnh: Maxar Technologies.
Sau khi ông Trump áp đặt phong tỏa hải quân đối với tàu rời các cảng Iran, ngay cả các tàu chiến mạnh nhất của Mỹ cũng hạn chế tuần tra trực tiếp trong eo biển Hormuz - nơi không gian cơ động hẹp và thời gian phản ứng trước tên lửa hoặc UAV gần như bằng không.

Thay vào đó, lực lượng Mỹ nhiều khả năng duy trì hiện diện bên ngoài eo biển, tại Vịnh Oman hoặc xa hơn ở biển Arab, nơi vẫn có thể giám sát giao thông hàng hải nhưng khó bị IRGC tấn công hơn. Iran cũng cảnh báo có thể mở rộng hoạt động sang Biển Đỏ thông qua lực lượng ủy nhiệm tại Yemen.

Lấp chỗ trống của hải quân chính quy
Lực lượng Vệ binh Cách mạng được thành lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, khi lãnh tụ Ayatollah Ruhollah Khomeini không tin tưởng quân đội chính quy đủ khả năng bảo vệ chính quyền mới.

Đến khoảng năm 1986, nhánh hải quân của lực lượng này được thành lập. Trong chiến tranh Iran - Iraq, hải quân chính quy từng tỏ ra do dự khi tấn công các tàu chở dầu của Kuwait và Saudi Arabia - những nước hỗ trợ tài chính cho Iraq.

Sau đó, các cuộc tấn công leo thang, buộc Mỹ phải triển khai tàu chiến hộ tống tàu chở dầu. Một trong số đó, tàu USS Samuel B. Roberts, suýt bị đánh chìm sau khi trúng thủy lôi Iran. Trong các cuộc giao tranh tiếp theo, hải quân Mỹ đã đánh chìm hai khinh hạm Iran cùng nhiều tàu khác.

Ba năm sau, Iran chứng kiến Mỹ nhanh chóng đánh bại quân đội Iraq trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.

Chuỗi sự kiện này khiến Tehran nhận ra họ không thể giành chiến thắng trong đối đầu trực diện với quân đội Mỹ, từ đó chuyển hướng phát triển lực lượng “ẩn mình” nhằm quấy rối tàu thuyền trong khu vực.

Hải quân IRGC hiện có khoảng 50.000 quân, chia thành 5 khu vực dọc Vịnh Ba Tư, với hiện diện trên nhiều trong số 38 hòn đảo mà Iran kiểm soát.

Khoảnh khắc Hải quân Iran cản tàu chiến Mỹ ở eo biển Hormuz Iran công bố video cho thấy lực lượng Vệ binh Cách mạng cảnh báo tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. rời eo biển Hormuz, dọa tấn công nếu không tuân lệnh, trong khi phía Mỹ khẳng định hoạt động phù hợp luật quốc tế.
Tổng thể, lực lượng này đã xây dựng ít nhất 10 căn cứ tàu tấn công được bảo vệ và ngụy trang kỹ lưỡng. Trong đó, căn cứ Farur được xem là trung tâm hoạt động của lực lượng đặc nhiệm hải quân, với trang bị, thậm chí cả kính râm, mô phỏng theo quân đội Mỹ.

“Hải quân IRGC luôn coi mình là tuyến đầu trong cuộc đối đầu với ‘Đại Satan’ và liên tục va chạm với Mỹ tại Vịnh Ba Tư”, chuyên gia Farzin Nadimi nhận định.

Hải quân IRGC từ lâu đã duy trì thế “mèo vờn chuột” với lực lượng Mỹ tại Vịnh Ba Tư. Trong những năm 1990-2000, các xuồng cao tốc Iran thường áp sát tàu chiến Mỹ với tốc độ cao rồi bất ngờ đổi hướng khi còn cách khoảng 800 mét.

Sự phát triển của chiến tranh UAV càng làm gia tăng mức độ nguy hiểm. UAV có chi phí thấp, khó phát hiện nhưng có thể gây thiệt hại đáng kể cho các tàu chiến trị giá hàng tỷ USD.

Đôi khi, IRGC cũng trực tiếp đối đầu với lực lượng Mỹ. Đầu năm 2016, họ bắt giữ hai tàu hải quân Mỹ cùng 10 thủy thủ. Những hình ảnh các binh sĩ quỳ gối sau đó gây chấn động dư luận Mỹ, dù họ đã được thả an toàn.

Chuẩn tướng Mohammad Nazeri - một trong những người sáng lập lực lượng đặc nhiệm hải quân IRGC và là chỉ huy vụ bắt giữ - trở thành biểu tượng tại Iran.

Ông thậm chí truyền cảm hứng cho chương trình truyền hình thực tế “The Commander”, kéo dài 5 mùa, nơi các thí sinh cạnh tranh để trở thành đặc nhiệm hải quân, thể hiện kỹ năng sinh tồn và lòng dũng cảm trước khi được khán giả bình chọn.

VietBF@ sưu tập

Hai cảnh sát Ukraine bị đình chỉ công tác sau khi xuất hiện video cho thấy họ chạy khỏi hiện trường vụ xả súng khiến 6 người chết.

Trong video được truyền thông Ukraine đăng hôm 19/4, hai sĩ quan mặc cảnh phục và áo phản quang màu vàng đang đứng cạnh một người ngồi trên mặt đất. Họ nhanh chóng chạy khỏi hiện trường khi tiếng súng vang lên, trong lúc một người ngã xuống đường.

"Đây là hành vi đáng xấu hổ, không thể chấp nhận nổi và cũng là nỗi hổ thẹn đối với toàn ngành. Hai cảnh sát đã bị đình chỉ công tác, chúng tôi đang mở cuộc điều tra", Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Igor Klymenko cho hay, nhưng lưu ý không nên "đánh đồng toàn bộ lực lượng cảnh sát chỉ dựa trên hành động của hai cá nhân".

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết sẽ đánh giá toàn diện hành động của lực lượng tuần tra. "Họ đã có mặt tại hiện trường, nhưng không ngăn chặn kẻ sát nhân mà chỉ biết bỏ chạy. Lẽ ra họ phải hành động trong tình huống đó", ông nói.

Nghi phạm ngày 18/4 nổ súng vào dân thường trên đường phố tại quận Holosiivsky ở thủ đô Kiev, rồi lao vào siêu thị gần đó để bắt con tin và cố thủ. Người này bị bắn hạ trong lúc đấu súng với cảnh sát. Sự việc khiến 6 người thiệt mạng và 14 người bị thương.

Công tố viên trưởng Ukraine Ruslan Kravchenko xác định tay súng là người đàn ông sinh năm 1968 tại Nga. Vũ khí sử dụng là súng trường tự động, được đăng ký hợp pháp.

Cảnh sát chưa xác định được động cơ của vụ xả súng, nhưng ông Klymenko cho biết "tình trạng tâm lý của kẻ tấn công rõ ràng không ổn định". "Cần làm rõ việc người này làm thế nào để có được chứng nhận y tế cần thiết nhằm gia hạn giấy phép sử dụng súng", ông nói thêm.


Chuyên gia pháp y tại hiện trường vụ xả súng ở Kiev ngày 18/4. Ảnh: AFP

Giám đốc cảnh sát quốc gia Ivan Vygivsky cho biết nghi phạm từng phục vụ trong quân đội Ukraine trước khi giải ngũ năm 2005, rồi sống tại Nga cho đến năm 2017.

"Chúng tôi đã kiểm tra các tài khoản mạng xã hội của nghi phạm. Quan điểm của người này mang tính tiêu cực. Không thể nói là ủng hộ Ukraine, mà có thể theo hướng ngược lại", ông Vygivsky cho hay, thêm rằng nghi phạm không có người thân và "sống khép kín".

Bộ trưởng Klymenko khẳng định sẽ không kiểm tra diện rộng đối với những người sở hữu súng hợp pháp ở Ukraine. Tuy nhiên, ông cam kết tổ chức các cuộc thảo luận chuyên sâu với sự tham gia của nghị sĩ, công chúng, báo giới và cộng đồng cựu binh về luật kiểm soát súng.

VietBF@sưu tập

Nghi phạm nổ súng khiến 8 trẻ em thiệt mạng tại bang Louisiana, cảnh sát nhận định đây là một vụ bạo lực gia đình.

Vụ xả súng xảy ra lúc 6h ngày 19/4 (18h giờ Hà Nội) tại thành phố Shreveport thuộc bang Louisiana, miền nam nước Mỹ. Danh tính và động cơ của nghi phạm chưa được công bố, nhưng các quan chức địa phương cho biết người này đã bị cảnh sát bắn hạ.

Trong cuộc họp báo sau sự việc, sĩ quan cảnh sát Chris Bordelon nói rằng hiện trường khá rộng, bao trùm 3 ngôi nhà và các điều tra viên đang thu thập bằng chứng. 8 trẻ em thiệt mạng ở độ tuổi 1-14 và một số là con của nghi phạm.


Cảnh sát tại hiện trường vụ xả súng ở thành phố Shreveport, bang Louisiana, Mỹ ngày 19/4. Ảnh: KSLA

Kênh KTBS đưa tin hai phụ nữ trúng đạn vào đầu và chưa rõ tình trạng. Một bé trai cũng bị thương khi nhảy từ mái nhà xuống đất.

Hạ sĩ Bordelon cho biết nghi phạm đã cướp một chiếc xe để chạy trốn trước khi bị các sĩ quan cảnh sát bắn hạ. "Chúng tôi tin rằng người đàn ông này là thủ phạm duy nhất của vụ xả súng. Đó là một vụ bạo lực gia đình", ông cho hay.

"Đây là buổi sáng kinh hoàng ở Shreveport, tất cả chúng tôi xin chia buồn với các nạn nhân", thị trưởng Tom Arceneaux phát biểu tại cuộc họp báo. Thượng nghị sĩ Bill Cassidy gọi đây là "vụ bạo lực kinh hoàng", trong khi Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry bày tỏ đau lòng trước vụ xả súng.

Gun Violence Archive, tổ chức thống kê về bạo lực súng đạn tại Mỹ, nhận định sự việc tại Louisiana là vụ xả súng gây chết nhiều người nhất trong hơn hai năm qua. Theo định nghĩa của tổ chức này, một vụ nổ súng được coi là xả súng khi có ít nhất 4 người thương vong, không tính kẻ tấn công.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ Iran sau khi xảy ra các biến cố bị xem là vi phạm hoàn toàn thỏa thuận ngưng bắn mong manh tại eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải có ý nghĩa chiến lược đối với nguồn năng lượng toàn cầu.

Trong bản tuyên bố với lời lẽ cứng rắn, Tổng thống Trump xác nhận rằng lực lượng Iran đã nổ súng vào các tàu thương mại đang lưu thông qua eo biển, trong đó có một chiến hạm Pháp và một tàu hàng của Vương quốc Anh. Ông nhấn mạnh rằng hành động này cấu thành một sự vi phạm trầm trọng đối với thỏa thuận ngưng bắn mà Hoa Kỳ đã đứng ra dàn xếp. Tổng thống Trump đồng thời cảnh cáo rằng nếu Iran không chấp nhận một giải pháp do Hoa Kỳ đề nghị, hậu quả có thể bao gồm việc phá hủy toàn bộ các cơ sở hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện và cầu đường trên lãnh thổ Iran.

Căng thẳng gia tăng trong bối cảnh eo biển Hormuz tiếp tục giữ vai trò là điểm nghẽn chiến lược của thương mại năng lượng thế giới, nơi có khoảng 20 phần trăm lượng dầu thô toàn cầu và khối lượng lớn khí đốt hóa lỏng đi qua mỗi ngày. Trước đó, Iran từng tuyên bố mở lại eo biển vào ngày 18 tháng 4 năm 2026 sau một thỏa thuận ngưng bắn do Hoa Kỳ bảo trợ. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, Tehran đã đảo ngược lập trường, tái áp đặt kiểm soát quân sự nghiêm ngặt và cáo buộc rằng việc phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ đối với các hải cảng Iran đã vi phạm điều kiện ngưng bắn.

Các phúc trình hàng hải quốc tế xác nhận có nổ súng xảy ra trong khu vực. Nhiều nguồn tin, trong đó có cơ quan theo dõi hàng hải của Vương quốc Anh, cho biết các xuồng vũ trang thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã khai hỏa vào ít nhất một tàu chở dầu, trong khi các tàu khác, có thể bao gồm cả tàu treo cờ Ấn Độ, cũng bị đe dọa khi cố gắng di chuyển qua eo biển. May mắn là chưa có thương vong nghiêm trọng được ghi nhận trong các sự việc này.

Đáp lại các cáo buộc từ phía Iran, Tổng thống Trump khẳng định rằng chính biện pháp phong tỏa của Hoa Kỳ đã khiến eo biển thực chất bị đóng lại, và Tehran đang tự gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng, với ước tính tổn thất lên đến $500 triệu Mỹ kim mỗi ngày, trong khi Hoa Kỳ không chịu tổn thất tương ứng. Ông cũng cho biết nhiều tàu đã chuyển hướng sang các cảng tại Texas, Louisiana và Alaska để nhận dầu.



Tổng thống Trump thông báo rằng các đặc phái viên Hoa Kỳ sẽ đến Islamabad, Pakistan vào tối Ngày 20 tháng 4 năm 2026 nhằm nối lại các cuộc đàm phán với đại diện Iran. Pakistan hiện đang đóng vai trò trung gian trong tiến trình thương thuyết giữa hai bên, bao gồm cả các tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp.

Thỏa thuận ngưng bắn hiện tại, có thời hạn hai tuần, được thiết lập sau các hành động quân sự trực tiếp của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào các mục tiêu Iran kể từ cuối tháng 2 năm 2026. Một trong những điều kiện cốt lõi của thỏa thuận là việc tái mở cửa eo biển Hormuz cho lưu thông quốc tế. Tuy nhiên, việc Iran nhanh chóng đảo ngược quyết định đã làm bùng phát trở lại thế đối đầu.

Về phía mình, các giới chức Iran bác bỏ hoàn toàn lập luận của Tổng thống Trump, tố cáo Hoa Kỳ thực hiện hành vi “hải tặc” và vi phạm thỏa thuận ngưng bắn. Tehran khẳng định sẽ duy trì quyền kiểm soát nghiêm ngặt đối với eo biển cho đến khi Hoa Kỳ dỡ bỏ phong tỏa. Lãnh tụ tối cao của Iran cũng tuyên bố rằng hải quân nước này sẵn sàng tiếp tục gây tổn thất cho các đối thủ.

Tình hình hiện tại đặt ra nguy cơ nghiêm trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu, vốn đã có dấu hiệu giảm nhẹ sau thông báo mở cửa eo biển, có thể tăng trở lại trong bối cảnh bất định. Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, nhiều nền kinh tế phụ thuộc năng lượng tại Á châu và Âu châu sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề.

Dù duy trì lập trường cứng rắn, Tổng thống Trump vẫn bày tỏ niềm tin rằng một thỏa thuận hòa bình có thể đạt được, đồng thời nhấn mạnh quyết tâm chấm dứt những gì ông gọi là mối đe dọa kéo dài từ Iran mà các chính quyền trước đây không giải quyết được.

Trong những ngày sắp tới, khi thời hạn ngưng bắn sắp hết hiệu lực, tình hình tại eo biển Hormuz được dự báo sẽ tiếp tục là điểm nóng toàn cầu, với nguy cơ leo thang quân sự và hệ lụy sâu rộng đối với an ninh năng lượng quốc tế.