Một ngày sau khi một người đàn ông nổ súng tại sự kiện Bữa tối Phóng viên Nhà Trắng, giới chức Mỹ đang ra sức rà soát một thông điệp do nghi phạm gửi đi, nhằm tìm hiểu điều gì đã khiến ông ta – từ một giáo viên được kính trọng tại California – trở thành một kẻ mang âm mưu ám sát trong mình.
“Trước hết, tôi xin lỗi tất cả những người mà tôi đã phản bội niềm tin,” nội dung bức thư mà nhà chức trách cho biết do nghi phạm gửi. Người này được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ Torrance, California, làm giáo viên bán thời gian và phát triển trò chơi điện tử, theo hồ sơ công khai.
Bức thư, được Allen gửi cho các thành viên gia đình trước khi gây án, nói rằng ông có ý định nhắm vào các quan chức chính quyền và bày tỏ sự phẫn nộ về mặt chính trị, đồng thời viết: “Tôi không mong được tha thứ.”
Theo Nhà Trắng, chị gái của Allen nói với cơ quan thực thi pháp luật rằng ông có xu hướng đưa ra những phát ngôn cực đoan khi tham gia hoạt động cánh tả tại Los Angeles, mua súng và thường xuyên luyện tập tại trường bắn.
Những ngày gần đây, nhà chức trách cho biết, những lời nói đó đã chuyển thành hành động. Allen lên tàu từ Los Angeles, đến Chicago rồi tới Washington DC, nơi ông nhận phòng tại khách sạn trung tâm – địa điểm tổ chức bữa tiệc thường niên có sự tham dự của Tổng thống Donald Trump cùng nhiều quan chức cấp cao.
Ông ta mang theo một khẩu súng lục bán tự động cỡ .38 và một khẩu shotgun đạn 12 gauge, theo các quan chức. Sau đó, nghi phạm đã gửi một tuyên bố tới gia đình, tự gọi mình là “Sát thủ Liên bang Thân thiện” và bày tỏ quan điểm chống ông Trump, trước khi tìm cách vượt qua an ninh bên ngoài sự kiện tối 25/4 theo giờ Mỹ.Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết nghi phạm đã “bắn vài phát” và làm bị thương một đặc vụ mặc áo chống đạn trước khi nhanh chóng bị khống chế, trong khi ông Trump và các lãnh đạo khác tìm cách đảm bảo an toàn bên trong phòng tiệc.
Hiện các nhà chức trách đang xem xét tuyên bố mà Allen được cho là đã gửi, cùng lịch sử mạng xã hội của anh ta – mà ông Trump mô tả là “chống Cơ đốc giáo” – đồng thời trao đổi với gia đình để tìm hiểu động cơ phía sau vụ tấn công.
“Chúng tôi vẫn đang cố gắng xác định động cơ. Theo điều tra ban đầu, có vẻ nghi phạm nhắm vào các thành viên trong chính quyền,” ông Blanche nói.
Bức thư đề cập nhiều bất mãn, bao gồm sự tức giận đối với điều kiện tại các trại giam giữ và gọi ông Trump là “kẻ phản bội”.
Hồ sơ cá nhân và con đường dẫn tới cực đoan
Nghi phạm bị truy tố với hai tội danh sử dụng vũ khí và một tội tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm, theo công tố viên liên bang tại Washington DC Jeanine Pirro. Ông Blanche cho biết nghi phạm không hợp tác với nhà chức trách.
Allen từng theo học tại Viện Công nghệ California từ năm 2013 đến 2017, tham gia tổ chức sinh viên Cơ đốc giáo và câu lạc bộ Nerf của trường. Hình ảnh trên Facebook năm 2016 cũng cho thấy ông ta tham gia các sự kiện của hội này.
Năm 2017, Allen từng xuất hiện trong một bản tin địa phương với sáng chế phanh khẩn cấp cho xe lăn.
Ông tốt nghiệp ngành kỹ thuật cơ khí năm 2017 và được nhắc đến trong thông báo tốt nghiệp của Caltech.
Sau đó, Allen làm giáo viên bán thời gian tại C2 Education và được vinh danh là “giáo viên của tháng” vào tháng 12/2024.
Ông cũng phát triển trò chơi điện tử độc lập mang tên “Bohrdom” trên nền tảng Steam với giá 1,99 USD, và đăng ký nhãn hiệu từ năm 2018.
Trò chơi được mô tả là một “trò đối kháng phi bạo lực dựa trên kỹ năng, lấy cảm hứng từ mô hình hóa học.”
Hoạt động chính trị và quá trình chuẩn bị
Những năm gần đây, Allen tham gia hoạt động chính trị, bao gồm việc gia nhập nhóm cánh tả “The Wide Awakes”, lấy cảm hứng từ phong trào chống chế độ nô lệ thế kỷ 19.
Anh ta cũng quyên góp 25 USD cho chiến dịch tranh cử của bà Kamala Harris vào tháng 10/2024.
Theo hồ sơ của Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ, Allen đã mua hợp pháp khẩu súng lục .38 vào tháng 10/2023 và khẩu shotgun vào tháng 8/2025, đều qua kiểm tra lý lịch của FBI.
Sau khi tới Washington, nghi phạm nhận phòng tại khách sạn Washington Hilton – nơi tổ chức sự kiện.
Tối 25/4, Nhà Trắng cho biết nghi phạm đã gửi thông điệp cho gia đình, “rõ ràng nêu ý định nhắm vào các quan chức chính quyền”.Bức thư xin lỗi cha mẹ, đồng nghiệp và học sinh, đồng thời nói không chủ đích nhắm vào lực lượng thực thi pháp luật, nhưng viết thêm: “Tôi vẫn sẽ bỏ qua hầu hết mọi người ở đây nếu cần thiết để tiếp cận mục tiêu.”
Nghi phạm còn lập luận hành động của mình không mâu thuẫn với giá trị Cơ đốc giáo: “Ngoảnh mặt đi khi người khác bị áp bức không phải là hành vi của Cơ đốc, mà là đồng lõa.”
Bức thư kết thúc bằng sự phẫn nộ: “Tôi cảm thấy tức giận khi nghĩ về mọi điều mà chính quyền này đã làm.”
Phản ứng của gia đình và cuộc điều tra mở rộng
Sau khi nhận được thông điệp, anh trai của Allen đã liên hệ với cảnh sát tại Connecticut để bày tỏ lo ngại, trong khi các thành viên khác trong gia đình cũng báo cho cơ quan chức năng.
Bên ngoài khách sạn, nghi phạm lao qua một chốt an ninh. Đặc vụ Mật vụ bị thương đã được điều trị và xuất viện.
Sau vụ việc, lực lượng chức năng bắt đầu dựng lại hành trình và động cơ của Allen. Các đặc vụ Mật vụ và cảnh sát địa phương đã thẩm vấn chị gái của nghi phạm tại Maryland, trong khi FBI triển khai lực lượng quanh một ngôi nhà liên quan tại Torrance.Khu vực này bị phong tỏa, đèn chiếu sáng được bật lên và nhiều phóng viên cùng trực thăng tin tức có mặt tại hiện trường.
Một người hàng xóm cho biết không chắc Allen có sống tại đó hay không, nhưng đã thấy ông ta “vài ngày trước”. Người này mô tả cha của nghi phạm là thân thiện và dễ nói chuyện.
Trong quan niệm phong thủy phương Đông, mỗi người đều có một “nhịp phát triển” riêng trong cuộc đời. Có người thành công từ sớm, nhưng cũng có những con giáp phải đi qua nhiều thử thách, tích lũy đủ kinh nghiệm và bản lĩnh mới thực sự bước vào giai đoạn thịnh vượng. Đặc biệt, sau tuổi 40 - thời điểm được xem là chín muồi về tư duy và trải nghiệm - nhiều người bắt đầu đón nhận vận may rõ rệt hơn, nhất là trong lĩnh vực tài chính và sự nghiệp.
Theo nhận định của Tần Dương Minh - bậc thầy phong thủy nổi tiếng Trung Quốc, có bốn con giáp được cho là bước vào giai đoạn “đổi vận” sau tuổi 40. Không chỉ sự nghiệp thăng tiến, họ còn có cơ hội gia tăng tài sản mạnh mẽ, gặp được quý nhân hỗ trợ và từng bước xây dựng cuộc sống giàu có, ổn định.
Tuổi Sửu
Người tuổi Sửu nổi tiếng với sự chăm chỉ, kiên trì và tinh thần trách nhiệm cao. Trong giai đoạn trước 40 tuổi, họ thường phải làm việc rất vất vả, thậm chí có lúc chưa đạt được thành quả như mong muốn. Tuy nhiên, chính những năm tháng nỗ lực đó lại tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển về sau.
Sau tuổi 40, tuổi Sửu bắt đầu bước vào thời kỳ ổn định và gặt hái thành công. Trong công việc, họ được đánh giá cao nhờ sự đáng tin cậy và kinh nghiệm dày dặn. Những người làm kinh doanh cũng dần xây dựng được uy tín, từ đó thu hút khách hàng và đối tác lâu dài.
Về tài chính, tuổi Sửu có xu hướng tích lũy đều đặn. Khi thu nhập tăng lên và kinh nghiệm đầu tư được cải thiện, tài sản của họ bắt đầu tăng trưởng rõ rệt. Càng lớn tuổi, họ càng có cuộc sống sung túc và ít phải lo lắng về tiền bạc.
Tuổi Dần
Tuổi Dần là con giáp mang tinh thần mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm. Tuy nhiên, chính sự táo bạo này đôi khi khiến họ gặp không ít thử thách trong giai đoạn đầu đời.
Sau nhiều lần va vấp, người tuổi Dần dần trở nên chín chắn và biết cân nhắc hơn trong các quyết định quan trọng. Khi bước qua tuổi 40, họ có đủ kinh nghiệm để nhận diện cơ hội và tránh những rủi ro không cần thiết.
Trong sự nghiệp, tuổi Dần có thể đạt được bước tiến lớn nhờ sự quyết đoán và khả năng lãnh đạo. Những người làm kinh doanh dễ mở rộng quy mô, trong khi người làm công ăn lương có cơ hội thăng tiến rõ rệt.
Về tài chính, khi kinh nghiệm và thời vận cùng hội tụ, tuổi Dần có thể đạt được những khoản thu nhập đáng kể. Tài sản vì thế tăng lên nhanh chóng, giúp họ xây dựng cuộc sống ổn định và giàu có.
Tuổi Tỵ
Người tuổi Tỵ nổi bật với sự thông minh, khéo léo và khả năng quan sát tinh tế. Họ không phải là người vội vàng trong việc kiếm tiền, mà thường chọn cách đi chậm nhưng chắc.
Trước tuổi 40, tuổi Tỵ có thể chưa đạt được thành công lớn, nhưng họ luôn âm thầm tích lũy kinh nghiệm và xây dựng nền tảng tài chính. Khi bước vào giai đoạn trung niên, những nỗ lực này bắt đầu mang lại kết quả rõ rệt.
Trong công việc, tuổi Tỵ có khả năng phân tích và đưa ra quyết định chính xác. Nhờ đó, họ dễ dàng nắm bắt cơ hội và phát triển sự nghiệp một cách ổn định.
Về tài chính, tuổi Tỵ thường lựa chọn các hình thức đầu tư an toàn nhưng hiệu quả. Khi gặp thời điểm thuận lợi, họ có thể đạt được lợi nhuận đáng kể, giúp tài sản ngày càng gia tăng. Càng lớn tuổi, họ càng có xu hướng đạt được sự ổn định và sung túc.
Tuổi Hợi
Tuổi Hợi là con giáp được xem là mang nhiều phúc khí. Người tuổi này sống chân thành, biết cách xây dựng mối quan hệ tốt đẹp nên thường nhận được sự hỗ trợ từ những người xung quanh.
Trong giai đoạn trước 40 tuổi, tuổi Hợi có thể không quá nổi bật về tài chính, nhưng cuộc sống tương đối ổn định. Khi bước qua cột mốc này, vận may của họ có xu hướng tăng lên rõ rệt.
Trong sự nghiệp, tuổi Hợi được đánh giá cao nhờ sự chăm chỉ và tinh thần trách nhiệm. Họ cũng dễ gặp được quý nhân, giúp mở ra cơ hội mới hoặc hỗ trợ vượt qua khó khăn.
Về tài chính, tuổi Hợi có khả năng tích lũy tốt. Khi thu nhập tăng lên, họ biết cách quản lý và đầu tư hợp lý, từ đó giúp tài sản ngày càng dồi dào. Cuộc sống vì thế trở nên thoải mái và ít áp lực hơn.
Trong khi đó, lập trường của người đứng đầu Nhà Trắng vẫn tỏ ra rất quyết liệt. Trong cuộc phỏng vấn với đài Fox News cuối tuần qua, ông Trump đã phát tín hiệu về việc sẽ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân để bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của quốc gia Trung Đông này với hy vọng sức ép kinh tế sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ.
"Khi bạn có một lượng lớn dầu mỏ đang chảy qua hệ thống... mà vì bất kỳ lý do gì đường ống này bị đóng lại, không thể đưa dầu vào bồn chứa hoặc tàu, điều xảy ra là đường ống đó sẽ nổ tung từ bên trong. Họ chỉ còn khoảng ba ngày trước khi điều đó xảy ra", Tổng thống Mỹ cảnh báo.
Bước tiến mới cho đàm phán?
Thực tế, đề xuất mới của Iran được đưa ra ngay sau khi các nỗ lực ngoại giao cuối tuần qua rơi vào khủng hoảng. Chuyến công du của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Pakistan đã không mang lại tiến triển nào. Mặc dù Nhà Trắng từng thông báo hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ gặp ông Araghchi tại Islamabad, nhưng phía Iran không đưa ra được cam kết rõ ràng nào. Điều này khiến ông Trump quyết định hủy chuyến đi của đoàn đại biểu Mỹ.
Một số nguồn tin tiết lộ, chính Ngoại trưởng Araghchi đã nêu kế hoạch "gác lại vấn đề hạt nhân" trong các cuộc gặp ở Islamabad. Đồng thời, ông cũng thừa nhận với các nhà trung gian hòa giải (gồm Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar) rằng hiện tại, giới lãnh đạo cấp cao tại Tehran vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về cách thức đáp ứng các yêu cầu từ phía Mỹ.
Hiện tại, mục tiêu cốt lõi của Washington vẫn không thay đổi: Yêu cầu Tehran đình chỉ hoàn toàn việc làm giàu uranium trong ít nhất một thập kỷ tới và phải đưa toàn bộ lượng uranium đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ.
Nhóm nghiên cứu do Xie Heping, thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và nhà khoa học thuộc Đại học Thâm Quyến, dẫn đầu đã lần đầu tiên phát triển thành công hệ thống được gọi là pin nhiên liệu than trực tiếp không phát thải carbon (ZC-DCFC).
Thay vì đốt than để tạo nhiệt như các nhà máy điện truyền thống, công nghệ mới đưa than trực tiếp vào một hệ thống điện hóa tương tự pin nhiên liệu. Trong quy trình này, than trước tiên được nghiền mịn, sấy khô, tinh chế và xử lý bề mặt trước khi đưa vào khoang cực dương của pin. Oxy được đưa vào cực âm.
Bên trong hệ thống, bột than siêu mịn trải qua phản ứng oxy hóa điện hóa thông qua màng oxit, từ đó tạo ra điện trực tiếp mà không cần qua công đoạn đun nước tạo hơi, quay turbine hay các hệ thống cơ khí truyền thống.
Trong các nhà máy nhiệt điện than hiện nay, than phải được đốt để tạo nhiệt, nhiệt làm sôi nước thành hơi nước, sau đó hơi nước quay turbine phát điện. Chuỗi chuyển đổi năng lượng nhiều tầng này bị giới hạn bởi chu trình Carnot, khiến hiệu suất điện than truyền thống thường chỉ quanh mức 40%.
Ngược lại, công nghệ pin nhiên liệu than trực tiếp loại bỏ khâu đốt cháy và tổn thất nhiệt, mở ra khả năng đạt hiệu suất cao hơn đáng kể về mặt lý thuyết.
Điểm đáng chú ý hơn là lượng khí CO2 tạo ra trong quá trình phản ứng không bị xả thẳng ra môi trường.
Theo nhóm nghiên cứu, khí carbon dioxide tinh khiết sinh ra tại đầu ra của cực dương sẽ được thu giữ ngay trong hệ thống. Sau đó, khí này tiếp tục chuyển hóa thành các nguyên liệu hóa học có giá trị như khí tổng hợp hoặc khoáng hóa thành hợp chất như natri bicarbonate.
Toàn bộ quá trình được mô tả là diễn ra gần như không tiếng ồn, sạch hơn nhiều so với mô hình nhiệt điện truyền thống.
Nhắc đến điện than, phần lớn thế giới thường nghĩ ngay đến khói bụi, lượng phát thải carbon khổng lồ. Tuy nhiên, các nhà khoa học Trung Quốc đã thay đổi định kiến đó.
Kể từ năm 2018, nhóm của Xie đã từng bước giải quyết hàng loạt rào cản kỹ thuật như vật liệu pin, độ bền hệ thống, xử lý nhiên liệu và khả năng nạp than liên tục.
Các thế hệ pin carbon trực tiếp trước đây thường gặp vấn đề về công suất thấp và tuổi thọ vận hành ngắn. Phiên bản mới được cho là đã cải thiện đáng kể khả năng mở rộng quy mô, độ ổn định dài hạn và hiệu suất chuyển đổi carbon.
Một ứng dụng đầy tham vọng khác của công nghệ này là khai thác các vỉa than siêu sâu.
Theo Xie, hệ thống có thể được triển khai trực tiếp tại các mỏ than nằm sâu tới 2 km dưới lòng đất. Thay vì khai thác than lên mặt đất với chi phí cực lớn, công nghệ mới có thể chuyển đổi than thành điện ngay tại chỗ, sau đó chỉ cần truyền tải điện lên bề mặt.
Ý tưởng này đặc biệt hấp dẫn trong bối cảnh các mỏ than nông của Trung Quốc đang dần cạn kiệt.
Dự án hiện cũng nằm trong chương trình nghiên cứu trọng điểm quốc gia về thăm dò lòng đất sâu và khai thác tài nguyên khoáng sản mà Trung Quốc khởi động từ năm 2025.
Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng còn quá sớm để công nghệ này thay thế các nhà máy điện than hiện hữu.
Theo kỹ sư Wei Zhijiang của tập đoàn thép HBIS Group, đến cuối năm 2025, điện than vẫn chiếm khoảng 45% công suất lắp đặt điện của Trung Quốc, nhưng lại cung cấp gần 60% tổng sản lượng điện quốc gia.
Đáng chú ý, khoảng một nửa số nhà máy điện than của Trung Quốc mới hoạt động được khoảng 15 năm, vẫn còn khá mới theo vòng đời công nghiệp.
Wei cho rằng việc thương mại hóa rộng rãi pin nhiên liệu than trực tiếp sẽ cần rất nhiều thời gian và chỉ có thể đạt tính cạnh tranh về chi phí sau năm 2045.
Tâm điểm của thị trường sẽ dồn vào báo cáo kết quả kinh doanh từ các tập đoàn công nghệ khổng lồ cùng cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Đây có thể là dấu mốc khép lại nhiệm kỳ của ông Jerome Powell trên cương vị người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ.
Các chỉ số chứng khoán đã tăng vọt trong tháng 4 và liên tục thiết lập đỉnh mới. Thị trường đã phục hồi mạnh mẽ sau những lo ngại về tác động kinh tế từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Tính đến thứ Sáu (24/4), chỉ số S&P 500 đã tăng khoảng 13% kể từ ngày 30/3. Trong khi đó, Nasdaq Composite nhảy vọt hơn 19%.
Chuyên gia chiến lược thị trường Anthony Saglimbene tại Ameriprise nhận định thị trường đã đi một quãng đường dài trong thời gian ngắn. Tuần này sẽ là thời điểm xác nhận quan trọng cho đà tăng này.
Dù thỏa thuận ngừng bắn tại Trung Đông đã xoa dịu nỗi lo căng thẳng leo thang, nhưng các diễn biến liên quan đến cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran vẫn có khả năng gây biến động giá tài sản trong những ngày tới.
Kỳ vọng về kết quả kinh doanh khả quan của doanh nghiệp đã thúc đẩy tâm lý lạc quan của giới đầu tư. Mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý 1 đang có khởi đầu vững chắc. Theo dữ liệu từ LSEG, tính đến ngày 24/4 đã có hơn 81% công ty thuộc nhóm S&P 500 công bố lợi nhuận vượt dự báo của các nhà phân tích.
Tổng lợi nhuận toàn thị trường trong quý 1 dự kiến sẽ tăng 16,1%. Chỉ riêng trong tuần này, hơn 1/3 số công ty trong S&P 500 sẽ công bố kết quả. Danh sách này bao gồm 5 trong số 7 tập đoàn công nghệ lớn nhất thị trường hay còn gọi là nhóm "Magnificent Seven".
Các "ông lớn" như Microsoft, Alphabet, Amazon và Meta sẽ báo cáo vào thứ Tư (29/4). Nhà đầu tư sẽ tập trung vào kế hoạch chi tiêu vốn khổng lồ của các hãng này để xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng hỗ trợ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Apple sẽ công bố kết quả vào ngày 30/4, sau thông báo thay đổi vị trí CEO gần đây.
Về phía chính sách tiền tệ, Fed được dự báo nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuyên bố vào ngày 29/4. Nhà đầu tư sẽ tìm kiếm quan điểm mới của các nhà hoạch định chính sách về tác động của chiến sự đối với nền kinh tế và lộ trình lãi suất.
Nỗi lo về giá năng lượng tăng vọt đã khiến giới đầu tư hạ kỳ vọng vào việc cắt giảm lãi suất. Thị trường hiện dự đoán chỉ chưa đến một đợt hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12 thay vì dự báo ít nhất hai đợt trước khi cuộc chiến nổ ra vào cuối tháng 2.
Cuộc họp tới đây cũng có khả năng là lần cuối cùng ông Jerome Powell giữ vị trí chủ tọa do nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông sẽ kết thúc vào ngày 15/5. Ứng viên Kevin Warsh do Tổng thống Donald Trump lựa chọn đã xuất hiện trong phiên điều trần phê chuẩn tại Thượng viện tuần này. Một rào cản quan trọng đã được dỡ bỏ khi Bộ Tư pháp Mỹ vừa khép lại cuộc điều tra nhắm vào ông Powell liên quan đến chi phí cải tạo trụ sở Fed.
Ngoài ra, thị trường cũng sẽ đón nhận dữ liệu tăng trưởng kinh tế Mỹ quý 1 và chỉ số giá chi tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 3. Cả hai báo cáo này sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về những tổn thất kinh tế do xung đột Trung Đông gây ra cho đến nay.
Một sợi cáp quang nằm tĩnh lặng dưới đáy biển đã ghi lại được 56.000 vụ vỡ băng chỉ trong vòng ba tuần. Thí nghiệm này tiết lộ chi tiết đáng kinh ngạc về cách các sông băng nứt vỡ, sụp đổ và tái định hình đại dương xung quanh chúng. Quá trình "đẻ băng" (Glacial calving) - khi các tảng băng tách rời khỏi sông băng - là một trong những dấu hiệu rõ rệt nhất của sự thay đổi tại các vùng cực.
Dọc theo bờ biển Greenland, những sự kiện này diễn ra liên tục, từ những mảnh vỡ nhỏ đến các khối băng khổng lồ lao xuống biển. Phần lớn các hoạt động này xảy ra bên dưới bề mặt và vẫn còn rất ít được hiểu rõ. Các nhà nghiên cứu từ lâu đã gặp khó khăn trong việc quan sát những gì xảy ra tại mặt trước bị ngập nước của sông băng. Viễn thám chỉ chụp được những gì nhô lên trên mực nước, để lại một khoảng trống dữ liệu lớn.
Đột phá cáp quang bên dưới vịnh hẹp
Để giải quyết thách thức này, một nhóm nghiên cứu do Dominik Gräff từ Đại học Washington dẫn đầu đã triển khai một sợi cáp quang dài 10 km xuyên qua một vịnh hẹp ở miền nam Greenland, gần sông băng Eqalorutsit Kangilliit Sermiat (EKaS). Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature, sợi cáp được đặt cách mặt trước của sông băng khoảng 500 mét, biến đáy biển thành một hệ thống cảm biến liên tục.
Hoạt động này đòi hỏi việc điều hướng cẩn thận qua lớp "hỗn hợp băng" (ice mélange) dày đặc - một sự kết hợp thay đổi giữa băng biển và các tảng băng trôi có thể nhanh chóng bao vây con tàu. Gräff giải thích rằng:
“Nếu bạn đi quá chậm, lớp hỗn hợp băng mà bạn đẩy ra bằng con tàu sẽ đóng lại nhanh chóng. Và điều đó ngăn cản sợi cáp của bạn chìm xuống đáy.”
Sau khi lắp đặt thành công, hệ thống dựa vào cảm biến âm thanh phân tán (DAS) và cảm biến nhiệt độ phân tán (DTS). Các xung laser gửi qua sợi cáp đã phát hiện những rung động và thay đổi nhiệt độ dọc theo toàn bộ chiều dài của nó. Kỹ thuật này giúp có thể theo dõi các sự kiện chỉ kéo dài trong vài phần nghìn giây.
56.000 sự kiện hé lộ toàn bộ trình tự vỡ băng
Trong khoảng thời gian ba tuần, sợi cáp đã ghi nhận hơn 56.000 vụ tách tảng băng, cung cấp một hồ sơ liên tục về hoạt động vỡ băng. Khối lượng dữ liệu này là điều hiếm khi đạt được trong ngành băng hà học.
Các quan sát đã tiết lộ một trình tự rõ ràng. Nó bắt đầu bằng các vết nứt nội bộ bên trong sông băng, tạo ra các tín hiệu âm thanh truyền qua vịnh hẹp. Tiếp theo là sự tách rời của băng, tạo ra các sóng dưới nước và sự thay đổi áp suất có thể phát hiện dọc theo sợi cáp.
Một số sự kiện đã gây ra các trận sóng thần nhỏ cục bộ, trong khi những sự kiện khác tạo ra những xáo trộn tinh vi hơn. Hệ thống cũng phát hiện ra âm thanh của các tảng băng vỡ ra sau khi rơi xuống nước. Những tín hiệu này giống với giai đoạn nứt vỡ ban đầu nhưng có nguồn gốc từ bên trong vịnh hẹp.
Theo nhà địa chấn học Andreas Fichtner từ ETH Zürich, việc ghi lại được nhiều quy trình vật lý khác nhau trong một khoảng thời gian ngắn như vậy là điều bất thường. Ông lưu ý rằng:
“Có rất ít bộ dữ liệu địa chấn mà trong một khoảng thời gian ngắn như vậy, bạn có thể ghi lại được nhiều hiện tượng khác nhau đến thế.”
Động lực học dưới nước cuối cùng đã được hé lộ
Bên cạnh những vụ vỡ băng có thể nhìn thấy, sợi cáp còn tiết lộ những chuyển động phức tạp của nước vốn hiếm khi được quan sát trực tiếp. Trong số đó có "sóng trọng trường nội bộ", di chuyển dọc theo ranh giới giữa nước ngọt lạnh từ băng tan và nước mặn ấm hơn bên dưới.
Khi các tảng băng trôi ra xa sông băng, chúng tạo ra các vệt nước khuấy động các lớp nước này. Chuyển động này ảnh hưởng đến cách nhiệt lượng được phân phối trong vịnh hẹp và tác động đến tốc độ tan chảy của phần băng chìm dưới nước. Theo báo cáo của Tạp chí EOS, các phép đo nhiệt độ của sợi cáp đã ghi lại được những thay đổi tinh vi này trong thời gian thực.
Các nhà nghiên cứu cũng quan sát thấy chuyển động của tảng băng dẫn dắt các mô hình lưu thông nước như thế nào, thêm một lớp hiểu biết khác vào quá trình vỡ băng. Những tương tác này giữa băng và đại dương thường bị thiếu trong các mô hình hiện tại.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.