Phát hiện sơ hở của chủ nhà trong việc quản lý tài sản, Trần Trọng Nghĩa cùng đồng bọn đột nhập lấy trộm 30 lượng vàng 9999, bán được khoảng 3 tỷ đồng rồi chia nhau tiêu xài.
Ngày 12/4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đang tạm giữ hình sự Trần Trọng Nghĩa (21 tuổi) và Nguyễn Văn Nha (19 tuổi, cùng ngụ phường Cai Lậy) để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản.


Hai nghi phạm Trần Trọng Nghĩa và Nguyễn Văn Nha. Ảnh: Công an Đồng Tháp
Theo điều tra ban đầu, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận tin báo về vụ mất trộm khoảng 30 cây vàng nữ trang 9999 xảy ra tại cơ sở kinh doanh của anh N.H.N trên địa bàn phường Cai Lậy.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, ngày 31/3, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp phối hợp cùng các công an địa phương và Công an phường Tân Bình (TPHCM) đã bắt giữ Nghĩa và Nha. 4 đối tượng khác có liên quan cũng bị mời về trụ sở làm việc.

Tại cơ quan điều tra, Nghĩa khai nhận phát hiện sơ hở của chủ nhà là anh N. trong việc quản lý tài sản (quên khóa tủ sắt). Lợi dụng lúc không có người, Nghĩa lén lút lấy đi toàn bộ số vàng trên.

Sau đó, Nghĩa kêu Nha mang số vàng đi bán nhiều lần, thu được khoảng 3 tỷ đồng rồi chia nhau tiêu xài cá nhân.

Cơ quan điều tra đã thu hồi tiền mặt và nhiều tài sản do hai đối tượng tiêu thụ từ số vàng trộm được, tổng giá trị khoảng 625 triệu đồng.

VietBF@ sưu tập

Tư thế ngồi đè lên tay của tiếp viên hàng không lúc máy bay cất và hạ cánh chính là một trong các quy tắc đảm bảo an toàn trên chuyến bay.

Đối với nhiều hành khách thường xuyên di chuyển bằng đường hàng không, việc lên máy bay đôi khi trở thành một thói quen. Họ tìm chỗ ngồi, cất hành lý, lướt qua các tiện nghi và nhanh chóng ổn định để chuẩn bị cho chuyến bay.

Thế nhưng, trong khi hành khách thư giãn chờ cất cánh, các tiếp viên hàng không lại bước vào giai đoạn làm việc tập trung cao độ nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho chuyến bay.

Theo Cơ quan An toàn hàng không châu Âu (EASA), cất cánh và hạ cánh là hai thời điểm rủi ro cao nhất trong chuyến bay, chiếm hơn 70% các sự cố hàng không nghiêm trọng.

Trong những giai đoạn này, tiếp viên hàng không không chỉ kiểm tra khoang hành khách, đảm bảo mọi người đã ngồi đúng vị trí và thắt dây an toàn, mà còn phải duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra.

Vậy làm thế nào để họ có thể duy trì sẵn sàng như vậy?

Một chi tiết nhỏ ít người để ý, đó chính là tư thế ngồi đặc biệt của tiếp viên trong lúc cất và hạ cánh.

Sau khi ổn định trên ghế, thắt dây an toàn, họ thường đặt tay dưới đùi. Thoạt nhìn, nhiều người cho rằng đây chỉ là một thói quen đơn giản, nhưng thực tế đây là một tư thế đã được huấn luyện kỹ lưỡng, theo Travelandleisure.

Katherine Drossos, một tiếp viên hàng không, cho biết tư thế này yêu cầu tiếp viên ngồi thẳng lưng, hai chân đặt phẳng trên sàn và tay đặt dưới đùi chắc chắn. Mục đích là giúp cơ thể ổn định, giảm thiểu nguy cơ chấn thương nếu xảy ra rung lắc mạnh hoặc tình huống khẩn cấp.

Đồng thời, việc giữ tay ở vị trí này cũng giúp họ có thể sẵn sàng phản ứng nhanh chóng khi cần hỗ trợ hành khách hoặc thực hiện sơ tán.

Không chỉ dừng lại ở giữ tư thế an toàn này, khi ngồi, tiếp viên còn thực hiện một “quy trình kiểm tra” trong đầu.

Họ âm thầm rà soát lại các quy trình an toàn, hình dung các tình huống khẩn cấp, xác định vị trí các cửa thoát hiểm, và chuẩn bị sẵn các mệnh lệnh cần thiết trong trường hợp phải sơ tán. Đây là một phần quan trọng trong việc đảm bảo mọi phản ứng đều chính xác và kịp thời.

Dù mỗi hãng hàng không hoặc loại máy bay có thể có những điều chỉnh nhỏ về tư thế, mục tiêu chung vẫn không thay đổi. Đó là duy trì sự ổn định, tỉnh táo và khả năng sẵn sàng cao nhất trong những thời điểm quan trọng nhất của chuyến bay.

Về phía hành khách, bạn không bắt buộc phải áp dụng tư thế này. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, điều quan trọng là cần chú ý lắng nghe hướng dẫn của tiếp viên, xem kỹ hướng dẫn an toàn đặt ở túi ghế phía trước và luôn thắt dây an toàn trong suốt hành trình. Ngoài ra, việc giữ ghế ở vị trí thẳng đứng khi cất cánh và hạ cánh cũng là yêu cầu bắt buộc nhằm giảm thiểu rủi ro.

VietBF@ sưu tập

Suốt gần 5 năm qua, người vợ trẻ ở An Giang luôn khởi đầu ngày mới bằng việc giúp chồng vệ sinh cá nhân, cho ăn sáng, tắm nắng rồi bế anh lên máy tập vật lý trị liệu.
Biến cố đau lòng

Gần 5 năm qua, mỗi sáng, người dân xã Long Điền (An Giang) đã quen với hình ảnh chị Mai Trần Bảo Trân (25 tuổi) bế chồng lên xe lăn, đưa ra sân tắm nắng.

Từ khi chồng gặp tai nạn lao động, ngày nào chị cũng bắt đầu bằng những công việc chăm sóc như vậy. Chồng chị - anh Nguyễn Minh Hiếu (26 tuổi) - phải nằm một chỗ, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào vợ.

Biến cố xảy ra vào tháng 6/2021, khi chị Trân đang ở nhà chăm con thì nhận tin chồng bị tai nạn lao động, dẫn đến tổn thương tủy sống, gãy 3 đốt sống cổ và phải nhập viện cấp cứu.


Sau khi gặp tai nạn, anh Hiếu chỉ nằm một chỗ, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vợ
Vì chấn thương nặng, anh Hiếu được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) để tiếp tục điều trị. Chị Trân phải gửi con nhỏ cho mẹ chồng, rời quê lên TPHCM chăm nuôi.

Ở quê, con trai nhỏ của chị thường xuyên nhớ bố mẹ, quấy khóc không ngừng. Thương con, thương cháu nội, mẹ chồng chị đưa bé lên TPHCM. Tại đây, bà thuê trọ để vừa chăm cháu nội vừa hỗ trợ con dâu chăm nuôi chồng đau bệnh.

Sau khoảng 2 tháng điều trị, anh Hiếu được xuất viện trong tình trạng cơ thể gần như bất động. Mỗi khi anh cố gắng cử động, ngồi dậy thì toàn thân đều đau đớn đến ngất xỉu.

Chị Trân kể: “Chồng gặp tai nạn, nằm một chỗ, tôi đau lòng lắm. Mỗi khi thấy anh đau đớn, bất lực vì không thể tự vận động, tôi đều rơi nước mắt.

Nhưng tôi không tuyệt vọng hay nghĩ mình bất hạnh. Tôi chỉ nghĩ sẽ bên cạnh, chăm sóc anh cho đến khi anh hồi phục”.

Gần 5 năm qua, chị Trân phải ẵm bồng chồng, hỗ trợ anh tập vật lý trị liệu
Từ đó, cuộc sống của chị Trân gần như gói gọn trong việc chăm sóc chồng. Mỗi sáng, chị giúp chồng vệ sinh cá nhân, cho ăn sáng. Sau đó, chị bế chồng đặt lên xe lăn, đẩy ra sân tắm nắng rồi tiếp tục hỗ trợ anh tập vật lý trị liệu.

Kết thúc quá trình, chị cho chồng ngâm tay chân trong nước thuốc, xoa bóp bằng rượu thuốc để giảm tê bì.

Quả ngọt

Những ngày đầu, việc chăm sóc chồng không hề dễ dàng vì anh luôn mang tâm trạng tuyệt vọng, muốn buông xuôi.

Mỗi khi đau đớn, cảm thấy bất lực, anh nổi giận, đẩy đổ thức ăn. Anh cũng la hét, yêu cầu mọi người bỏ mặc mình. Thậm chí nhiều lần anh tìm cách đuổi vợ đi.

Chị Trân kể: “Năm đầu tiên, anh Hiếu điều trị trong trạng thái tinh thần tuyệt vọng. Anh không tin mình có thể phục hồi, càng không chấp nhận biến cố khiến mình nằm một chỗ.

Anh đau khổ, nghĩ mình trở thành gánh nặng cho vợ con, gia đình rồi dằn vặt bản thân. Những lúc cơ thể đau nhức, anh nổi giận. Tôi đến gần liền bị anh mắng, tìm cách đuổi đi. Anh muốn tôi bỏ mặc cho mình chết.

Anh còn hất đổ thức ăn tôi mang tới, thậm chí nhịn ăn uống. Biết anh đau khổ mới làm vậy nên tôi không buồn.

Tôi nhờ mẹ chồng đến cùng khuyên giải. Sau đó, tôi kiên trì động viên anh. Cuối cùng, anh cũng thấu hiểu, thay đổi cách suy nghĩ của mình”.

Về phần mình, anh Hiếu cho biết, thời gian đầu điều trị, cảm thấy mình khó có khả năng hồi phục như trước nên anh rất tuyệt vọng. Không muốn vợ chịu khổ vì mình, anh từng muốn làm điều dại dột.

Nhưng những lúc anh nổi nóng, chửi mắng, chị Trân lại càng dịu dàng, cận kề động viên. Sáng tối chị ở bên cạnh, đút cho anh ăn mà không hề than vãn. Quan trọng hơn, chị Trân khiến anh Hiếu tin mình luôn được chăm sóc, yêu thương và sẽ bình phục.

Anh Hiếu chia sẻ: “Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cô ấy cũng không giận, bỏ rơi tôi. Tôi đau, Trân xoa bóp tay, chân. Tôi mất ngủ, Trân cũng thức đêm kề cận…

Thấy vợ yêu thương mình quên cả bản thân, tôi xúc động, quyết không để cô ấy đau lòng thêm. Tôi chủ động hợp tác trong quá trình tập vật lý trị liệu với niềm tin sẽ hồi phục”.

Sau 5 năm, sự kiên trì, tình yêu của chị Trân đã đem đến quả ngọt. Từ chỗ không thể cử động, anh Hiếu đã ngồi vững, cánh tay có thể cử động nhẹ.

Anh cũng có thể tự đi vệ sinh, cầm muỗng ăn cơm, cháo. Quan trọng hơn, tinh thần của anh luôn tươi vui, yêu đời và có niềm tin mình sớm hồi phục.

“Hiện, bệnh tình của chồng tôi có những tiến triển lạc quan. Vì vậy, trong ngày, ngoài việc chăm sóc anh và con nhỏ, tôi còn có thể làm thêm nghề làm móng, gội đầu tạo thu nhập. Tôi rất hạnh phúc khi những cố gắng của mình dần mang lại kết quả”, chị Trân chia sẻ.

VietBF@ sưu tập

Nỗi đau đớn tột cùng của tôi khi mất đi người thân lại chẳng đáng là gì trong mắt mẹ chồng.
Bố mẹ ly hôn năm tôi 5 tuổi. Tám năm sau, mẹ tôi đi bước nữa. Cha dượng của tôi vì không còn người thân ở quê nên đã đến ở với mẹ con tôi. Cha hiền lành, hay giúp đỡ mọi người nên được xóm giềng yêu quý lắm.

Ngày cha mới về, tôi đang ở cái tuổi dậy thì ương bướng nên rất khó đón nhận. Suốt một thời gian, tôi tỏ thái độ với cha, không cự cãi thì cũng lầm lì chẳng chào, chẳng hỏi.

Việc học của tôi sa sút, mẹ giận và lo lắm nhưng chẳng có cách nào; cứng rắn với tôi không được, "lạt mềm buộc chặt” cũng chẳng xong.

Một lần, hay tin tôi trốn học, cha đã giấu mẹ đạp xe đi tìm. Cha tìm thấy tôi ở quán internet cách nhà vài km. Nhìn thấy cha, tôi tái mặt. Dẫu gì, bị bắt quả tang trong tình cảnh này, tôi vẫn thấy sợ hãi.

Nhưng cha không cáu giận hay mắng mỏ, chỉ bảo tôi: "Lên xe đi, cha đưa con về". Đó là lần đầu tiên tôi ngồi sau xe đạp của cha, nhìn chiếc áo đã bạc màu, bóng lưng gầy gò ướt đẫm mồ hôi, tôi chợt thấy có lỗi với cha. Một cảm giác thân thuộc, bình yên cũng dâng trào.

Kể từ đó, khoảng cách giữa tôi và cha dượng được kéo gần lại.

Cha mẹ tôi không sinh thêm con. Mẹ bảo, cha không muốn cảnh con chung, con riêng khiến tất cả cùng khó xử. Cha thương tôi như con gái ruột nên chỉ cần nuôi dạy tôi thật tốt là được rồi.

Và đúng như thế, cha dành cho tôi sự quan tâm tỉ mỉ, ấm áp. Suốt bao năm, cha luôn là chỗ dựa của mẹ con tôi. Dù cha chẳng giàu có nhưng tình yêu thương của cha chính là tài sản lớn nhất mà tôi được thừa hưởng.

Năm 28 tuổi, tôi lấy chồng xa nhà gần 300km. Mối quan hệ giữa tôi và mẹ chồng không căng thẳng nhưng cũng không quá mặn mà.

Tôi nhận ra, dường như mẹ chồng tôi rất định kiến về cha dượng của tôi. Nhiều lần bà bóng gió “cha dượng hay mẹ kế dù tốt đến đâu cũng mãi là người ngoài”. Bà không tin vào thứ tình cảm gắn bó khi không cùng máu mủ.

Tôi kết hôn được 2 năm thì cha qua đời vì đột quỵ. Ngày nhận tin dữ, con gái đầu lòng của tôi mới 4 tháng tuổi, còn chưa một lần được gặp ông ngoại.

Tôi đau đớn đến gục ngã, chỉ muốn thật nhanh ôm con gái về nhà gặp cha lần cuối. Ấy vậy, mẹ chồng tôi lại lấy cớ con nhỏ, muốn tôi ở lại hương khói từ xa.

Tôi nghĩ rằng, trước nỗi mất mát lớn thế này, không chỉ vợ chồng tôi phải về mà bố mẹ chồng tôi là thông gia cũng nên về kính viếng mới phải.

Vì vậy, mặc kệ bà ngăn cản, tôi vẫn vừa khóc vừa xếp đồ. Tôi gọi cho chồng, bảo anh mau xin nghỉ làm, đưa tôi về chịu tang cha.

Chồng tôi vừa về đến nhà, mẹ chồng đã chạy ra kể tội con dâu. Chồng tôi cãi lại, nói lúc này đưa vợ về con quê là chuyện đương nhiên phải làm, mẹ không được cấm cản.

Mẹ chồng tôi tức tối, nói một câu khiến tôi cả đời không quên: "Cha dượng chứ có phải cha đẻ đâu mà rối hết cả lên".

Tôi quay sang nhìn mẹ chồng với ánh mắt căm phẫn, xen lẫn nỗi thất vọng khôn cùng. Không ngờ, tôi lại có một người mẹ chồng cay nghiệt như thế và cha mẹ tôi lại có người thông gia vô tâm, vô tình như vậy… Đó là lần đầu tiên tôi về ngoại mà không chào hỏi mẹ chồng.

Tôi thương cha bao nhiêu thì giận mẹ chồng bấy nhiêu. Năm tháng qua đi, mộ cha tôi đã xanh cỏ nhưng câu nói ngày nào của bà vẫn như chiếc rằm cắm vào tim tôi. Kể từ giây phút ấy, tôi mãi không thể xóa nhòa khoảng cách với mẹ chồng.

VietBF@ sưu tập

3 con giáp dưới đây được dự báo sẽ đón cơ hội kiếm tiền mạnh mẽ, chuyện tình cảm cũng có dấu hiệu tích cực trong tuần từ 13-19/4.
Tuổi Tý: Đảo chiều vận mệnh, tài chính khởi sắc

Sau thời gian gặp khó khăn, người tuổi Tý được dự báo sẽ “lội ngược dòng” mạnh mẽ trong tuần từ 13-19/4, theo Sohu.

Công việc dần tháo gỡ vướng mắc, mở ra cơ hội hợp tác mới hoặc gặp được người hỗ trợ quan trọng. Những bước tiến này giúp tuổi Tý cải thiện thu nhập đáng kể.

Đáng chú ý, vận may đầu tư có dấu hiệu khởi sắc. Các cơ hội từng bỏ lỡ có thể quay trở lại, giúp con giáp này thu về nguồn lợi nhuận tốt. Tài chính vì thế bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh.

Chuyện tình cảm có nhiều khởi sắc. Tuổi Tý gặp được người trong mộng, sớm kết nhân duyên. Cuộc sống hôn nhân của người tuổi Tý cũng suôn sẻ, hạnh phúc.

Tuổi Tỵ: Vận may bứt phá, tài lộc tăng vọt

Từ 13-19/4, người tuổi Tỵ bước vào giai đoạn khởi sắc rõ rệt về tài chính. Những nỗ lực âm thầm trước đó bắt đầu mang lại thành quả.

Trong công việc, các kế hoạch từng trì trệ có dấu hiệu chuyển biến tích cực, mở ra cơ hội thăng tiến hoặc tăng thu nhập. Bên cạnh đó, vận may đầu tư cũng cải thiện, giúp tuổi Tỵ có thể thu về khoản lợi nhuận đáng kể từ các lĩnh vực như bất động sản, chứng khoán hoặc hợp tác kinh doanh.

Nguồn thu không chỉ đến từ lương thưởng mà còn mở rộng sang các khoản ngoài dự kiến, tạo nền tảng tài chính vững chắc.

Ai chưa có người yêu sẽ gặp được người tâm đầu ý hợp. Người này không chỉ giúp tuổi Tỵ trong công việc mà còn là nguồn động viên tinh thần lớn với bạn. Người đã có gia đình, cuộc sống hôn nhân viên mãn, được bạn đời yêu chiều hết mực.

Tuổi Thân: Quý nhân nâng đỡ, tiền bạc ổn định

Người tuổi Thân đón vận may rõ rệt trong tuần từ 13-19/4, đặc biệt nhờ sự hỗ trợ từ quý nhân.

Trong công việc, các mối quan hệ hợp tác giúp tháo gỡ khó khăn, mang lại cơ hội tăng thu nhập và phát triển lâu dài. Một số dự án hoặc hướng đi mới có thể trở thành bước đệm giúp tuổi Thân cải thiện tài chính.

Ngoài ra, vận may tài lộc phụ cũng khá tích cực. Nhờ khả năng nắm bắt cơ hội tốt, tuổi Thân có thể thu được lợi nhuận từ các khoản đầu tư hoặc nguồn thu ngoài dự kiến.

Chuyện tình yêu tiến triển ngoài mong đợi. Người mà bạn yêu thương bỗng tỏ tình với bạn, khiến hạnh phúc được nhân lên gấp bội.

(*) Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm

VietBF@ sưu tập

Chi 100 triệu đồng để được mai mối 'chồng giàu', người phụ nữ mất thêm 5 tỷ. Tin vào lời giới thiệu "hào nhoáng", một người phụ nữ đã bước vào mối quan hệ tưởng như dẫn tới hôn nhân. Nhưng chỉ sau hơn 1 năm, chị không có hạnh phúc như ý mà còn gánh khoản nợ khổng lồ.
Cách đây 2 năm, chị Uông ký hợp đồng với một công ty môi giới hôn nhân tại Thượng Hải (Trung Quốc) với mức phí khoảng 30.000 NDT (115 triệu đồng), để được giới thiệu 6 đối tượng, trang 163 đưa tin.

Trong đó, anh Vương được quảng bá là "ứng viên lý tưởng": sinh năm 1983, có nhà, có xe, thu nhập khoảng 600.000 NDT/năm (2,3 tỷ đồng). Sau khi gặp gỡ qua mai mối, hai người nhanh chóng nảy sinh tình cảm.

Chỉ sau 40 ngày quen biết, người đàn ông bắt đầu vay tiền với lý do gặp khó khăn trong công việc, ban đầu là 80.000 NDT (hơn 308 triệu đồng ). Đây là toàn bộ số tiền tiết kiệm của chị Uông.

Sau đó, hàng loạt lý do được đưa ra để tiếp tục vay: cần tiền để "ghi điểm" nhằm thăng chức; chi phí tiếp khách, đặt vé máy bay cho lãnh đạo; hay đi công tác bị giữ lại, cần tiền "giải cứu".
Tần suất vay dày đặc, gần như ngày nào anh ta cũng yêu cầu chị xoay tiền. Khi không còn khả năng, chị được gợi ý vay qua các nền tảng tín dụng. Tin vào tương lai về chung một nhà, chị Uông liên tục vay mượn từ người thân, ngân hàng, thậm chí vay online để đưa tiền cho bạn trai.

Từ tháng 6/2024 đến tháng 4/2025, chị đã chuyển tiền 30 lần, tổng số tiền lên tới 1,3 triệu NDT (hơn 5 tỷ đồng). Tuy nhiên, mỗi lần nhắc đến chuyện trả nợ, người đàn ông đều tìm cách trì hoãn. Thậm chí, anh ta còn viện lý do mẹ qua đời để xin khất nợ.

Đầu năm 2025, khi các khoản nợ bị thúc ép, chị Uông rơi vào trạng thái suy sụp, thường xuyên khóc vì áp lực. Sau đó, người đàn ông đột ngột chặn mọi liên lạc và biến mất khỏi nơi ở.

Khi tìm hiểu để khởi kiện, chị phát hiện, "bạn trai" thật ra sinh năm 1980 chứ không phải 1983 như lời giới thiệu và anh ta cũng không hề làm việc tại doanh nghiệp nhà nước như đã nói.

Trong quá trình trình báo công an, một tình tiết gây sốc xuất hiện. Người mẹ mà người đàn ông nói đã qua đời… lại có mặt tại cơ quan chức năng. Người này cho biết sẽ thay con trai giải quyết, đề xuất bán nhà để trả nợ. Tuy nhiên, chị Uông từ chối vì phát hiện người đàn ông đang vướng nhiều vụ kiện và nợ nần chồng chất.

Đáng chú ý, đối tượng đã xuất cảnh sang Thái Lan từ tháng 2/2025 và chưa quay về. Theo luật sư, hành vi của người đàn ông có dấu hiệu cấu thành tội lừa đảo. Hiện vụ việc vẫn đang được điều tra, xử lý.

VietBF@ sưu tập

Đi bộ dễ vấp, rơi dép, phải nhấc chân cao bất thường… là những biểu hiện tưởng chừng vô hại nhưng là dấu hiệu của tình trạng “bàn chân rủ”, biến chứng nguy hiểm do bệnh lý cột sống.
Dấu hiệu nhỏ, hậu quả lớn
PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống cho biết, nhiều người không để ý khi xuất hiện các biểu hiện như khó nhấc mũi bàn chân, hay bị vấp ngã khi đi bộ, rơi dép hoặc phải bước kiểu “nhấc chân cao”. Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng bàn chân rủ (Foot Drop).

Khoa Phẫu thuật Cột sống (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cơ sở Linh Đàm) vừa mới tiếp nhận bệnh nhân N.V.V (58 tuổi, Hưng Yên) trong tình trạng liệt hoàn toàn cổ bàn chân, cơ lực 0/5, biểu hiện tổn thương thần kinh nặng.

Suốt 2 năm trước đó, ông V. có triệu chứng tê yếu bàn chân, đi lại hay vấp, kèm đau lưng từng đợt. Tuy nhiên, do nghĩ là bệnh xương khớp thông thường nên ông không đi khám. Chỉ đến khi không thể nhấc mũi bàn chân, bệnh nhân mới nhập viện.

Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy ông V. bị hẹp khít ống sống L4-L5 gây chèn ép rễ thần kinh kéo dài. Các bác sĩ nhận định, việc đến viện muộn khiến dây thần kinh bị tổn thương không hồi phục, mất chức năng vận động. Dù bệnh nhân được can thiệp phẫu thuật cũng không thể phục hồi như ban đầu.

Vì sao bệnh cột sống gây liệt bàn chân?
Theo PGS.TS Tiến, nguyên nhân phổ biến nhất là rễ thần kinh bị chèn ép nặng, khiến tín hiệu từ não xuống cơ cẳng chân bị gián đoạn, dẫn đến yếu hoặc liệt cơ.

Tình trạng này thường gặp trong các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống thắt lưng, trượt đốt sống, nang hoạt dịch diện khớp hay cốt hóa dây chằng. Ngoài ra, một số nguyên nhân khác như tai biến mạch máu não, tổn thương dây thần kinh mác chung hoặc tủy sống cũng có thể gây yếu cơ bàn chân.

“Thống kê cho thấy, khoảng 8,1% bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng có biểu hiện bàn chân rủ. Riêng nhóm thoát vị đĩa đệm ảnh hưởng rễ thần kinh L5, tỷ lệ này có thể lên tới 23%. Đáng chú ý, gần một nửa số bệnh nhân thoát vị đĩa đệm có biểu hiện yếu cơ gập mu bàn chân ở các mức độ khác nhau”, PGS.TS Tiến nhấn mạnh.


Chủ quan với dấu hiệu nhỏ, nhiều người đã bị liệt vĩnh viễn khi không đến viện kịp thời. Ảnh: BSCC
PGS.TS Tiến cho biết, khả năng phục hồi sau phẫu thuật phụ thuộc vào 3 yếu tố chính:

- Thứ nhất là thời gian bị liệt, đây được xem là yếu tố quan trọng nhất. Người bệnh được can thiệp sớm, đặc biệt trong vòng 48 giờ hoặc dưới 30 ngày, có cơ hội hồi phục cao hơn nhiều so với trường hợp kéo dài.

- Thứ hai là mức độ liệt trước mổ. Nếu cơ người bệnh vẫn còn hoạt động (trên 3/5), khả năng hồi phục hoàn toàn có thể đạt tới 71%. Ngược lại, nếu đã liệt hoàn toàn, tiên lượng sẽ kém.

- Thứ ba là tuổi tác. Người trẻ có khả năng tái tạo thần kinh tốt hơn nên phục hồi nhanh và hiệu quả hơn.

PGS.TS Tiến nhấn mạnh, nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như: tổn thương thần kinh không hồi phục, biến dạng hệ vận động, thay đổi dáng đi đặc biệt bàn chân rủ làm tăng nguy cơ té ngã, dễ gây chấn thương, nhất là ở người lớn tuổi.

“Thống kê cho thấy có tới 69% bệnh nhân phải phụ thuộc vào dụng cụ hỗ trợ hoặc xe lăn nếu không được điều trị sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống”, PGS. TS Tiến nói.

Dấu hiệu cần đi khám ngay
TS Võ Văn Thanh, Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khuyến cáo tình trạng bàn chân rủ thường xuất hiện sau một thời gian đau lưng, tê chân kéo dài. Tuy nhiên, cũng có trường hợp “liệt không đau” khiến người bệnh chủ quan.

Vì thế, người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu: Không thể đứng bằng gót chân, không nhấc được mũi bàn chân, ngón chân cái yếu, thường xuyên vấp ngã hoặc phải đi nhấc chân cao bất thường.

“Dây thần kinh bị chèn ép càng lâu, khả năng hồi phục càng thấp. Cửa sổ cơ hội điều trị hiệu quả thường chỉ dưới một tháng. Nếu bỏ lỡ, nguy cơ liệt vĩnh viễn là rất cao”, PGS. TS Tiến nói.

VietBF@ sưu tập

Hungary đổi triều sau 16 năm: một đêm bầu cử làm rung chuyển cả châu Âu

Budapest đêm 12 Tháng Tư 2026 không còn là một thủ đô bình thường của Trung Âu, mà giống như một ngã ba lịch sử, nơi một thời đại khép lại và một thời đại khác bắt đầu hé cửa. Sau 16 năm cầm quyền liên tục, Thủ tướng Viktor Orbán đã chấp nhận thất bại trước Péter Magyar, lãnh đạo đảng đối lập Tisza. Kết quả này đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2010 Hungary có thay đổi chính phủ, đồng thời tạo ra một dư chấn chính trị lan xa khỏi biên giới nước này, chạm tới Brussels, Moscow, Washington, và toàn bộ mạng lưới dân túy cánh hữu từng xem Orbán là biểu tượng chiến thắng.

Có những thất bại chỉ là mất ghế, nhưng cũng có những thất bại mang ý nghĩa như một cuộc đổi chế độ trong cảm nhận xã hội. Nhiều người Hungary đã mô tả cảm giác ấy bằng thứ ngôn ngữ rất mạnh. Nhà văn, thi sĩ András Petöcz nói cảm giác đêm đó khiến ông nhớ lại Budapest vào thời điểm chế độ cộng sản Liên Xô sụp đổ. Cái so sánh ấy nghe qua tưởng như quá lời, nhưng lại phản ánh đúng bầu không khí của một xã hội đã bị nén quá lâu, đến mức khi cánh cửa thay đổi bật mở, người ta thấy như vừa bước ra khỏi một hành lang chật hẹp kéo dài hơn một thập niên rưỡi. Reuters và AP đều ghi nhận đây là một chiến thắng có tầm vóc lịch sử, với Tisza giành ưu thế áp đảo, còn Orbán gọi kết quả là “đau đớn nhưng rõ ràng.”
Sau 16 năm ngự trị trên đỉnh cao quyền lực với tư thế là một trong những chính khách kiên định nhất của chủ nghĩa dân túy tại châu Âu, "pháo đài" của Thủ tướng Viktor Orbán và đảng Fidesz cuối cùng đã rung chuyển dữ dội. Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự kiện chính trị; nó là một cơn đại hồng thủy đã cuốn phăng niềm tin sắt đá về một sự thống trị vĩnh cửu, minh chứng cho chân lý: "Tức nước thì vỡ bờ".

Một đồng minh của ông Trump thất thủ: cú đánh nặng vào trục dân túy quốc tế

Viktor Orbán từ lâu không chỉ là một chính khách Hungary. Ông là một biểu tượng đối với nhiều lực lượng bảo thủ dân túy trên thế giới, đặc biệt là trong quỹ đạo chính trị thân ông Donald Trump. Nhiều năm qua, Orbán xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo “phi tự do” nhưng hiệu quả, luôn nhân danh chủ quyền quốc gia để đối đầu với Liên minh châu Âu, truyền thông độc lập, các tổ chức dân sự, giới học thuật cấp tiến, phong trào LGBTQ và cả các tiêu chuẩn dân chủ phương Tây. Chính vì thế, thất bại của Orbán không còn là một biến cố nội bộ, mà là một cú lùi đáng kể của mô hình chính trị từng được nhiều nhân vật cánh hữu quốc tế ngưỡng mộ.

Điều trớ trêu là trong giai đoạn nước rút, chính Orbán lại phải dựa nhiều vào sự hậu thuẫn từ bên ngoài. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã sang Budapest công khai ủng hộ Orbán trước bầu cử, còn Tổng thống Donald Trump thì phát đi thông điệp kêu gọi cử tri Hungary đi bỏ phiếu cho nhà lãnh đạo này. Nhưng chính chỗ đó lại bộc lộ một nghịch lý khó giấu: một chính trị gia đi lên bằng khẩu hiệu chủ nghĩa dân tộc và chủ quyền, rốt cuộc lại cần đến tiếng nói từ các cường quốc bên ngoài để kêu gọi lá phiếu cho mình. “Treo đầu dê bán thịt chó” thì dân có thể bị lừa một dạo, chứ không thể bị lừa mãi. Sự can dự công khai ấy rốt cuộc đã không cứu được Orbán.

Dưới thời Orbán, chính trị là một chuỗi những trận chiến không hồi kết với những "kẻ thù" tự tạo: từ các tổ chức phi chính phủ, trường đại học tự do, tỷ phú George Soros đến cộng đồng LGBTQ+. Khi những mục tiêu cũ dần cạn kiệt, ông quay sang công kích nước láng giềng Ukraine với những áp phích gây sợ hãi khắp Budapest. Tuy nhiên, "Cái kim trong bọc có ngày lòi ra", người dân không thể ăn những tấm áp phích để sống. Trong khi chính phủ mải mê săn đuổi những "con rồng" giả tưởng, thì nền kinh tế trì trệ, hệ thống y tế xuống cấp và nạn tham nhũng tràn lan đã trở thành những vết thương rỉ máu. Péter Magyar chỉ cần một động tác đơn giản: chỉ vào thực tại và nói lên sự thật mà Fidesz luôn tìm cách che giấu sau bức màn "bảo vệ giá trị gia đình".

Một trong những bài học đắt giá nhất từ thất bại này chính là sự mâu thuẫn trong chiến lược "quốc tế hóa chủ nghĩa dân tộc". Suốt nhiều năm, ông Orbán tự xây dựng hình ảnh như một hiệp sĩ bảo vệ chủ quyền Hungary trước "mối đe dọa" từ Liên minh châu Âu (EU) và tư tưởng tự do. Thế nhưng, trong cơn bĩ cực, ông lại bám víu vào những "ngoại viện" từ Mỹ và Nga. Việc Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đích thân đến Budapest để hỗ trợ, hay những dòng trạng thái ủng hộ nhiệt thành của Donald Trump trên Truth Social rằng Orbán là một "người chiến thắng thực thụ" đã phản tác dụng. "Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng", cử tri Hungary cảm thấy nực cười khi một chính khách luôn miệng hô hào chủ quyền lại kêu gọi người dân bỏ phiếu theo sự chỉ đạo của các cường quốc nước ngoài. Chuyên gia Ivan Krastev đã mỉa mai đầy cay đắng: "Sự mỉa mai là ở chỗ, nếu ông ấy thất bại, ông ấy đã thất bại như một kẻ toàn cầu hóa".
Cử tri Hungary đã nói bằng một tỷ lệ đi bầu kỷ lục

Một trong những chi tiết quan trọng nhất của cuộc bầu cử 2026 chính là mức độ huy động cử tri. Reuters, AP và nhiều nguồn lớn đều ghi nhận tỷ lệ đi bầu ở mức khoảng 80%, cao nhất trong thời kỳ hậu cộng sản của Hungary. Đây không chỉ là một con số thống kê đẹp mắt. Nó cho thấy xã hội Hungary bước vào cuộc bỏ phiếu này với tâm thế coi đây là một cuộc quyết định vận mệnh, chứ không phải một cuộc bầu cử thường kỳ. Khi dân đi bầu đông đến mức phá kỷ lục, đó thường là tín hiệu cho thấy tâm lý “được ăn cả, ngã về không” đang chiếm lĩnh quảng trường chính trị.

Trước đó, ngay trong ngày bỏ phiếu, các dấu hiệu đã cho thấy điều bất thường. Reuters dẫn dữ liệu và bối cảnh từ các cuộc thăm dò, trong đó đảng Tisza đã dẫn trước, nhưng ngay cả những người ủng hộ cũng không dám tin chiến thắng sẽ thật sự đến. Lý do là hệ thống chính trị và bầu cử ở Hungary nhiều năm qua bị đánh giá là nghiêng hẳn về phía Fidesz, với hiện tượng chia lại khu vực bầu cử, ưu thế truyền thông thân chính phủ và cả một bộ máy quyền lực đã ăn sâu bám rễ. Thành ra khi kết quả cuối cùng ngã hẳn sang phía đối lập, cảm giác của không ít người là họ vừa chứng kiến điều từng bị xem là gần như không thể xảy ra.

Tisza thắng không chỉ vì nói hay, mà vì Orbán hết phép

Péter Magyar và đảng Tisza thắng lớn, nhưng sẽ là thiếu sót nếu chỉ giải thích bằng tài vận động hay sự mới mẻ của một gương mặt chính trị. Phần sâu hơn của câu chuyện nằm ở chỗ mô hình cầm quyền của Orbán đã đi tới ngõ cụt. Trong nhiều năm, Fidesz cai trị bằng chiến lược tạo ra kẻ thù liên tục: khi thì Brussels, khi thì George Soros, khi thì các đại học tự do, khi thì NGO, khi thì cộng đồng LGBTQ, khi thì Ukraine. Chủ nghĩa dân túy luôn cần một con rồng để chém, vì nếu không có hiểm họa, người ta sẽ quay lại hỏi những câu hỏi rất thực tế: kinh tế ra sao, bệnh viện thế nào, giáo dục thế nào, lương sống nổi không, thanh niên có tương lai không. Và chính ở chỗ đó, Orbán dần hụt hơi.

Chiến dịch của Orbán năm nay tiếp tục xoáy mạnh vào đối ngoại, chiến tranh Ukraine, quan hệ quốc tế và luận điệu “an toàn hay hỗn loạn.” Nhưng khi đời sống trong nước trì trệ, lạm phát và mức sống khiến dân bức bối, hệ thống y tế không còn là niềm tự hào, thì các khẩu hiệu về hiểm họa từ bên ngoài bắt đầu mất công hiệu. Reuters ghi nhận rằng cử tri, đặc biệt là lớp trẻ, quan tâm nhiều hơn tới tiền lương, y tế, đời sống và tham nhũng, thay vì những lời cảnh báo mơ hồ về nguy cơ từ bên ngoài. Nói cách khác, Orbán muốn kéo cử tri nhìn lên bầu trời, còn Magyar chỉ cần chỉ tay xuống mặt đất. “Bụng đói thì đầu gối phải bò” – dân trước sau vẫn phải sống bằng thực tế thường nhật.

Câu chuyện về Péter Magyar ly kỳ như một cuốn tiểu thuyết. Từng là một "hạt giống đỏ" trong hàng ngũ Fidesz, từng dán ảnh Orbán lên tường phòng ngủ thời niên thiếu, Magyar hiểu rõ từng chân tơ kẽ tóc của bộ máy quyền lực này. Bước ngoặt xảy ra vào đầu năm 2024 sau bê bối ân xá cho kẻ che đậy lạm dụng trẻ em – một cú tát vào khẩu hiệu "bảo vệ giá trị Cơ đốc giáo" của chính phủ. Magyar đã dũng cảm bước ra khỏi bóng tối, cáo buộc những gia đình thân cận với Orbán đang "sở hữu một nửa đất nước". Với phong thái trẻ trung, lịch lãm và bản lĩnh của một người am hiểu hệ thống, ông đã biến Đảng Tisza (tên một con sông lớn tại Hungary) thành một cơn lũ quét sạch sự bảo thủ. "Tre già măng mọc", ở tuổi 45, Magyar mang đến một luồng sinh khí mới mà thế hệ trẻ Hungary đã khao khát từ lâu.

Péter Magyar: từ người của hệ thống thành người đánh sập hệ thống

Điều làm nên kịch tính đặc biệt của cuộc lật đổ này là nhân vật chính lại không phải một nhà đối lập cổ điển. Péter Magyar từng là người của hệ thống Orbán. Ông xuất thân từ một gia đình khá giả ở Budapest, có thân tộc là luật sư, thẩm phán, và cả cựu Tổng thống Ferenc Mádl. Khi còn trẻ, ông từng treo hình Viktor Orbán trong phòng ngủ, bởi khi ấy Orbán còn là biểu tượng tự do chống cộng, người từng đòi quân Liên Xô rút khỏi Hungary. Chính vì thế, hành trình của Magyar mang nhiều chất bi kịch lẫn biểu tượng: một người từng ngưỡng mộ Orbán nay trở thành người kết thúc 16 năm cầm quyền của ông.

Magyar mới chỉ hai năm trước còn là thành viên Fidesz. Ông từng kết hôn với Judit Varga, một gương mặt đang lên của Fidesz và sau đó là Bộ trưởng Tư pháp. Hai người từng sống nhiều năm ở Brussels; Magyar làm ngoại giao, còn Varga làm việc trong không gian chính trị châu Âu trước khi trở về Budapest. Biến cố bẻ gãy trục đời chính trị của cả phe cầm quyền là vụ ân xá gây chấn động đầu năm 2024: Tổng thống khi đó là Katalin Novák đã ân xá cho một cựu quan chức bị kết tội che đậy hành vi lạm dụng trẻ vị thành niên tại một cơ sở nuôi trẻ. Vụ việc này đục thủng hình ảnh mà Fidesz luôn cố công xây dựng: chính quyền bảo vệ giá trị gia đình, bảo vệ trẻ em, bảo vệ luân lý Cơ Đốc. Khi lớp sơn đạo đức bong ra, người dân nhìn thấy bên dưới là sự đạo đức giả.

Chính trong khoảnh khắc đó, Magyar xuất hiện như một mũi khoan phá vỡ bức tường im lặng. Trong cuộc phỏng vấn video gây tiếng vang với Partizan hồi Tháng Hai 2024, ông cáo buộc những nhân vật chóp bu của Orbán “núp sau váy phụ nữ” trong vụ ân xá và tố rằng chỉ “vài gia đình sở hữu nửa đất nước.” Cuộc phỏng vấn ấy được xem gần 3 triệu lượt tại một quốc gia chưa tới 10 triệu dân, tức là sức chấn động gần như lan khắp xã hội. Cuối năm 2024 ông gia nhập Tisza, rồi nhanh chóng trở thành lãnh đạo. Tới cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu tháng 6/2024, Tisza bất ngờ giành gần 30% phiếu ở Hungary, báo hiệu rằng đối lập cuối cùng đã có một gương mặt đủ sức biến sự bất mãn của dân thành một phong trào có khả năng chiến thắng.

Tisza là gì, và vì sao con sông ấy thành cơn lũ?

“Tisza” vừa là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Hungary mang nghĩa “tôn trọng và tự do,” vừa là tên một con sông lớn của đất nước này. Trong thực tế chính trị, cái tên ấy trở thành ẩn dụ hoàn hảo cho làn sóng dâng lên quét qua Hungary. Tisza không thắng chỉ vì có chương trình hay, mà vì nó trở thành chỗ dồn tụ của đủ mọi tầng lớp đã chán Orbán: từ cử tri bảo thủ không còn tin Fidesz, đến giới trung lưu thành thị, giới trẻ, tầng lớp tự do, và cả những người cánh tả chấp nhận dằn lòng bỏ phiếu cho một người không hẳn là “phe mình” chỉ để kết thúc kỷ nguyên Orbán.

Các nhà phân tích Reuters cùng AP phản ánh bằng dữ liệu rộng hơn, đều chỉ ra một thực tế giống nhau: lá phiếu cho Magyar phần lớn là lá phiếu chống Orbán. Nhưng không vì vậy mà giá trị chiến thắng bị giảm đi. Trong chính trị, rất nhiều bước ngoặt lịch sử khởi đầu từ một sự phủ định mạnh mẽ, trước khi trở thành một chương trình kiến thiết. Người Hungary đã chấp nhận “không để cái hoàn hảo giết chết cái đủ tốt.” Nói theo cách dân gian: qua được con đò đã, rồi mới tính chuyện sang sông bằng lối nào.

Vì sao giới trẻ và cử tri thành thị quay lưng với Orbán?

Một trong những tín hiệu quan trọng nhất của cuộc bầu cử lần này là sự rạn nứt rõ rệt trong nền tảng ủng hộ của Fidesz, đặc biệt ở lớp cử tri trẻ. Reuters ghi nhận Fidesz chỉ còn 8% ủng hộ trong nhóm 18 đến 29 tuổi ở bối cảnh ăn mừng hậu bầu cử tại Budapest. Con số này không chỉ là một thất bại truyền thông. Nó phản ánh sự già nua về mặt chính trị của một mô hình từng rất giỏi khơi dậy nỗi sợ, nhưng ngày càng kém sức hấp dẫn với một thế hệ lớn lên trong không gian số, quen với tiếp cận đa chiều, và bực bội với tham nhũng, trì trệ, cùng hình ảnh một đất nước bị kéo lùi khỏi dòng chính châu Âu.

Magyar đã làm điều mà những đối thủ trước của Orbán không làm được: xây quan hệ trực tiếp với cử tri ngoài vòng vây truyền thông thân chính phủ. Ông đi nhiều thị trấn, thành phố, tiếp xúc trực tiếp, ở lại hàng giờ sau các cuộc nói chuyện để gặp dân địa phương. Ông tập trung cứng vào kinh tế nội địa, tham nhũng, dịch vụ công, thay vì để mình bị cuốn hoàn toàn vào những trận chiến biểu tượng mà Orbán luôn muốn dựng lên. Một bên rao giảng hiểm họa, bên kia nói về cuộc sống. Cuối cùng cử tri chọn người nói chuyện cơm áo.

Orbán thua ngay trên thứ vũ khí từng làm nên quyền lực của ông

Orbán nhiều năm nay rất thành thạo trong việc dùng “bộ máy quyền lực” để dập đối thủ: kiểm soát truyền thông, dựng chiến dịch bôi nhọ, gắn cho đối phương cái nhãn nguy hiểm, phản quốc, thân chiến tranh, thân Brussels, hay xa rời giá trị truyền thống. Năm 2022, ông từng làm chùn bước ứng viên Péter Márki-Zay bằng cách dựng nên hình ảnh một mối đe dọa với hòa bình khi chiến tranh Ukraine bùng nổ. Nhưng lần này, chiến thuật cũ không còn dễ thi triển với Péter Magyar, bởi Magyar quá hiểu cơ chế vận hành của Fidesz. Reuters dẫn phân tích cho rằng ông biết cách “ra đòn phủ đầu,” chặn trước khi đòn bôi nhọ kịp rơi xuống.

Một ví dụ điển hình là khi Magyar công khai nói trước rằng Fidesz có thể tung ra video bí mật quay ông trong khoảnh khắc riêng tư với bạn gái cũ để tống tiền chính trị. Ông không tránh né, mà đối diện thẳng: tôi là đàn ông 45 tuổi, tôi có đời sống riêng với bạn tình trưởng thành, nếu có gì thì cứ tung ra. Chính cách “bẻ bài trước” ấy khiến vũ khí kompromat mất phần lớn tác dụng. Đó là chỗ mà người ta thấy một cựu người trong cuộc đã quay lại dùng kiến thức nội bộ để vô hiệu hóa chính hệ thống cũ.

Giữ im lặng đúng chỗ: nghệ thuật né bãi mìn của Péter Magyar

Nếu nhìn kỹ, một trong những lý do khiến Magyar sống sót và thắng lớn là ông rất kỷ luật trong thông điệp. Orbán muốn kéo ông vào các bãi mìn văn hóa như LGBTQ, Ukraine, đối đầu Đông - Tây, di dân và những biểu tượng khiến xã hội bị phân cực. Nhưng Magyar đã né phần lớn những cái bẫy ấy. Khi Orbán cấm tuần hành Budapest Pride năm ngoái, Magyar không để mình bị đóng khung như một chính khách tự do kiểu Brussels. Ông ra tuyên bố rất tiết chế, tránh sa vào ngôn ngữ mà Fidesz có thể dùng để đóng dấu ông là “địch thủ của giá trị truyền thống.” Trên hồ sơ Ukraine, ông cũng cực kỳ thận trọng, gần như im lặng trong chiến dịch, để không cho Fidesz cơ hội dựng ông thành “người của chiến tranh” hay “tay sai châu Âu.”

Sự im lặng ấy khiến có người hồ nghi, nhưng nhiều nhà quan sát châu Âu hiểu đây là chiến thuật. Theo đánh giá được Reuters thuật lại, Brussels hiểu rằng Magyar chỉ đang từ chối cho Fidesz những lối tấn công quen thuộc. Điều quan trọng hơn là phần lớn giới quan sát đều cho rằng Magyar không phải Orbán phiên bản khác. Ông không ở trong khuôn dân túy quốc gia chủ nghĩa kiểu cũ, mà là một gói hỗn hợp hơn: bảo thủ ở vài điểm, nhưng thực dụng và thân châu Âu hơn rất nhiều.

Bài học lớn cho những ai muốn đánh bại dân túy: đừng chờ một vị thánh

Điểm rất đáng chú ý là không phải mọi cử tri tự do hay cánh tả ở Hungary đều yêu mến Péter Magyar. Nhiều người vẫn dè chừng ông vì ông xuất thân từ Fidesz, vẫn có gốc bảo thủ rõ nét, và hoàn toàn không phải hình mẫu cấp tiến thuần túy. Nhưng cuối cùng, một bộ phận rất lớn trong số họ vẫn dồn phiếu cho ông, bởi họ hiểu rằng trong hoàn cảnh Hungary hiện nay, đây là lựa chọn có tính khả thi nhất để hạ Orbán. Đó là bài học mà phe đối lập ở nhiều nước có lẽ phải đọc thật kỹ: chính trị không phải lúc nào cũng là cuộc hẹn hò với người trong mộng; nhiều khi là quyết định chọn người có thể thắng để chấm dứt một trật tự đã mục ruỗng.

Nói cho cùng, người Hungary lần này đã không để “cái hoàn hảo trở thành kẻ thù của cái tốt.” Họ gạt bớt những do dự về lý tưởng để nắm lấy cơ hội lịch sử. Chính điều ấy đã giúp một liên minh cử tri cực rộng hình thành, kéo từ cánh hữu bảo thủ bất mãn sang tận các nhóm tự do và cánh tả. Lá phiếu cho Magyar, vì vậy, vừa là lá phiếu cho hy vọng, vừa là lá phiếu trừng phạt.

Quan hệ với EU, Nga và Ukraine rồi sẽ đổi hướng ra sao?

Chiến thắng của Tisza mở ra khả năng Hungary xoay trục mạnh về phía châu Âu. Dưới thời Orbán, Budapest thường xuyên va chạm với Brussels vì các vấn đề pháp quyền, truyền thông, tư pháp, và những bước lùi dân chủ. Ủy ban châu Âu hiện vẫn đóng băng khoảng 18 tỷ euro quỹ dành cho Hungary do lo ngại nước này thoái lui dân chủ dưới thời Orbán. Số tiền này tương đương khoảng 10% sản lượng kinh tế quốc gia, và việc bị giữ lại đã đào sâu thêm tình trạng khó khăn của kinh tế Hungary. Nếu Magyar tái lập lòng tin với EU, đây có thể là nguồn lực rất lớn để cứu nền kinh tế và tái thiết các dịch vụ công.

Về địa chính trị, thất bại của Orbán cũng là tin xấu cho Moscow. Trong nhiều năm, Orbán là một trong những tiếng nói khó chịu nhất với nỗ lực thống nhất của EU trong hồ sơ Ukraine, đồng thời duy trì quan hệ gần gũi với Nga và tiếp tục phụ thuộc năng lượng Nga. Reuters, AP và các nguồn khác đều xem thất bại này là cú suy yếu đáng kể đối với mạng lưới ảnh hưởng thân Nga trong lòng châu Âu. Dĩ nhiên, không có nghĩa Hungary dưới thời Magyar sẽ trở thành một chính phủ “diều hâu” tuyệt đối, nhưng gần như chắc chắn Budapest sẽ bớt là một vật cản cố ý trong nhiều hồ sơ chung của châu Âu.

Nhưng thắng bầu cử chưa phải thắng cả chế độ

Dẫu chiến thắng rất lớn, thử thách phía trước của Péter Magyar còn nặng hơn đêm ăn mừng. Fidesz không chỉ là một đảng chính trị, mà là cả một hệ sinh thái quyền lực đan cài vào truyền thông, kinh doanh, hành chính, luật pháp và tư pháp. Việc “gỡ” mô hình Orbán, như chính Magyar thừa nhận trong chiến dịch, sẽ phải diễn ra “từng bước, từng viên gạch một.” Một đa số lớn trong quốc hội là điều kiện cần, nhưng không đủ để ngay lập tức thay đổi tất cả những gì đã được cài đặt suốt 16 năm. “Phá nhà dễ, xây nhà khó”; thắng được trận này mới chỉ là mở cửa vào công trường.

Ngay trong phát biểu chiến thắng, Magyar cũng đã gửi thông điệp vừa hân hoan vừa dè chừng. Ông nói với người ủng hộ rằng họ đã “thay thế chế độ Orbán,” đã “giải phóng Hungary,” đã “giành lại đất nước.” Nhưng ông cũng kêu gọi Orbán đóng vai “người giữ nhà” trong giai đoạn chuyển tiếp và đừng cản trở công việc của chính phủ mới. Câu nói ấy cho thấy ông hiểu rất rõ rằng ở Hungary hiện nay, đổi người đứng đầu không có nghĩa là guồng máy cũ tự động tan biến.

Kết cuộc của một thời đại, mở màn cho một phép thử mới

Hungary đã cho châu Âu và cả thế giới một bài học đắt giá. Không có mô hình quyền lực nào là bất khả chiến bại, kể cả khi nó được chống lưng bởi bộ máy truyền thông, hệ thống bầu cử nghiêng lệch, mạng lưới lợi ích ăn sâu, và sự ủng hộ công khai từ những đồng minh quyền lực ở nước ngoài. Viktor Orbán từng khiến nhiều người tin rằng ông là thứ định mệnh chính trị của Hungary, rằng chủ nghĩa dân túy quốc gia có thể kéo dài mãi bằng cách dựng hết kẻ thù này đến bóng ma khác. Nhưng cuối cùng, dân vẫn hỏi về cơm áo, công lý và tương lai con cái họ. Khi những câu hỏi đó dồn lại đủ lâu, mọi tường thành rồi cũng nứt.

Mặc dù chiến thắng là vang dội, nhưng con đường trước mắt của Đảng Tisza và ông Magyar vẫn đầy rẫy chông gai. Hệ thống chính trị bị Fidesz bóp méo, truyền thông bị thao túng và những khoản ngân sách khổng lồ bị đóng băng từ EU là những bài toán khó cần lời giải. Tuy nhiên, lòng dân đã quyết, ý trời đã định. Người dân Hungary đã chấp nhận chọn một "điều tốt" thay vì mưu cầu một "điều hoàn hảo" để chấm dứt kỷ nguyên độc đoán. Như chuyên gia Péter Krekó nhận định, đây là một "cú xoắn cốt truyện" ngoạn mục của lịch sử: Hungary từ hình mẫu của chủ nghĩa phi tự do đang chuyển mình trở thành ngọn hải đăng cho sự thay đổi dân chủ. Chiến dịch "từng bước một, từng viên gạch một" của Magyar để tháo dỡ hệ thống cũ có thể mất thời gian, nhưng với niềm tin của hàng triệu người dân bên bờ sông Danube, một bình minh mới đã thực sự bắt đầu.

Đối với phe thân ông Trump trên thế giới, đây là một thất bại biểu tượng rất đau. Đối với châu Âu, đây là một tia hy vọng lớn. Còn đối với chính người Hungary, đây mới chỉ là khởi đầu. Đêm ăn mừng bên bờ Danube có thể rực rỡ như lễ hội, nhưng ngày mai sẽ là ngày của sổ sách, ngân sách, thể chế, và những cuộc đọ sức âm thầm trong lòng bộ máy. Thành hay bại của Péter Magyar rồi sẽ không được quyết định bởi những khẩu hiệu hô vang trong đêm chiến thắng, mà bởi khả năng biến một liên minh chống Orbán thành một chính quyền biết trị quốc. Song ít nhất, sau 16 năm, Hungary đã chứng minh một điều: lịch sử không ngủ quên mãi. “Sông có khúc, người có lúc,” thời thế xoay vần, và Budapest vừa sang một khúc quanh lớn.

Sức khỏe của gan chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những thói quen sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt là các hành vi trước khi đi ngủ.
Đây là khoảng thời gian quan trọng để gan thực hiện chức năng thải độc và tự phục hồi. Tuy nhiên, nhiều người không nhận ra rằng những hành vi tưởng như vô hại trước giờ ngủ lại đang âm thầm làm suy giảm chức năng gan. Nếu kéo dài, các thói quen này có thể khiến tình trạng gan ngày càng xấu đi. Những người có chức năng gan kém thường mắc phải một số sai lầm phổ biến dưới đây, cần sớm điều chỉnh để bảo vệ sức khỏe.

1. Thức khuya, sử dụng điện thoại đến đêm muộn

Theo nghiên cứu của các Đại học Y King George (Ấn Độ), từ 23h đến 3h sáng hôm sau được xem là “khung giờ vàng” để gan tiến hành thải độc và phục hồi tế bào. Tuy nhiên, nhiều người lại duy trì việc lướt điện thoại, xem phim và thường xuyên ngủ sau nửa đêm. Điều này làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể, khiến gan không được nghỉ ngơi đúng lúc, tế bào gan không được sửa chữa đầy đủ. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm tổn thương gan nghiêm trọng hơn, thậm chí làm tăng nguy cơ xơ hóa gan.

2. Ăn khuya, đặc biệt là thực phẩm nhiều dầu mỡ

Ăn trước khi ngủ làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và gan, buộc cơ thể phải tiếp tục xử lý thức ăn thay vì nghỉ ngơi. Những món như đồ nướng, đồ chiên rán hay bánh ngọt chứa nhiều chất béo và đường, khiến gan phải làm việc nhiều hơn để chuyển hóa. Với những người có chức năng gan suy giảm, điều này càng khiến gan bị quá tải. Nếu kéo dài, chất béo dễ tích tụ trong gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và tiếp tục gây tổn thương tế bào gan.

3. Uống rượu bia hoặc đồ uống nhiều đường trước khi ngủ

Theo nghiên cứu của Đại học Southern California (Mỹ), rượu bia có thể trực tiếp gây hại cho tế bào gan, làm tổn thương màng tế bào và ảnh hưởng đến chức năng chuyển hóa. Khi bạn uống rượu bia vào buổi tối, gan không kịp xử lý hết lượng cồn, dẫn đến tích tụ trong cơ thể và làm tăng mức độ tổn thương. Trong khi đó, các loại đồ uống nhiều đường lại khiến lượng đường dư thừa chuyển hóa thành chất béo, làm tăng áp lực cho gan và cản trở quá trình phục hồi. Đối với người có gan yếu, thói quen này càng khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Gan có khả năng tự phục hồi nhưng để cải thiện chức năng gan, trước hết mọi người cần loại bỏ các thói quen xấu trước khi đi ngủ. Bạn nên hạn chế sử dụng điện thoại trước giờ ngủ, cố gắng đi ngủ trước 23 giờ; tránh ăn khuya, đặc biệt là thực phẩm nhiều dầu mỡ, nhiều đường; không uống rượu bia hay đồ uống ngọt vào buổi tối. Đồng thời, mọi người cần giữ tâm trạng ổn định, tránh căng thẳng trước khi ngủ để tạo điều kiện cho gan nghỉ ngơi và phục hồi hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.

VietBF@ sưu tập

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã gọi điện cho lãnh đạo phe đối lập Peter Magyar và chúc mừng đảng Tisza của ông về chiến thắng trong cuộc bầu cử. Tại thời điểm cuộc gọi, đảng Tisza đang dẫn trước đảng Fidesz của ông Orban với tỷ lệ 52% so với 39% số phiếu bầu.

Ông Magyar dẫn đầu các cuộc thăm dò trước bầu cử, sau khi vận động tranh cử dựa trên các vấn đề như chống tham nhũng, dịch vụ công cộng và khôi phục quan hệ với EU. Chiến thắng của ông không chỉ quyết định ai sẽ lãnh đạo Hungary, mà còn quyết định mức độ Budapest phản kháng lại các đề xuất chính sách đến từ Brussels.

Ông Orban đã nhiều năm khiến EU thất vọng với lập trường của mình về Nga, các lệnh trừng phạt và sự hỗ trợ quân sự cho Ukraine, khiến cuộc bầu cử này trở thành một phép thử được theo dõi sát sao đối với Brussels cũng như các đồng minh của ông Orban ở cánh hữu quốc tế. Ukraine cũng đang theo dõi – và bị cáo buộc đã can thiệp vào – cuộc bỏ phiếu, vì ông Orban hiện đang phủ quyết gói cho vay 90 tỷ euro mà EU dự định dành cho Kiev.

Dữ liệu từ Văn phòng Bầu cử Quốc gia Hungary cho thấy tỷ lệ cử tri đi bầu đạt mức kỷ lục 77,8%, cao nhất trong bất kỳ cuộc bầu cử nào trong lịch sử Hungary.

Các cuộc thăm dò độc lập cho thấy đảng Tisza bước vào ngày bầu cử với đà thắng lợi, mặc dù cuộc đua vẫn được dự đoán là gay cấn do sự ủng hộ vững chắc của cử tri nông thôn dành cho ông Fidesz và lợi thế mà ông Orban có được từ vị thế đương nhiệm và hệ thống bầu cử của Hungary.

Trước đó, Magyar đã bác bỏ những thông tin cho rằng ông đang lên kế hoạch kích động bạo loạn hậu bầu cử là "những câu chuyện hù dọa và dối trá", sau khi một cựu cố vấn của đảng Tisza công bố một tài liệu cáo buộc rằng những người ủng hộ Magyar ở EU đang thúc giục ông tuyên bố chiến thắng sớm và bắt đầu bạo lực đường phố theo mô hình cuộc đảo chính Maidan năm 2014 ở Ukraine nếu kết quả không như ý muốn của ông.



Thất bại trong cuộc bầu cử của Viktor Orbán đã được đón nhận với sự thở phào nhẹ nhõm, và cả một chút hả hê, ở Brussels, khi các quan chức châu Âu hy vọng chính phủ Hungary mới sẽ mang đến thái độ thân châu Âu hơn.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đăng tải trên mạng xã hội rằng "Hungary đã chọn châu Âu".

“Châu Âu luôn chọn Hungary. Cùng nhau, chúng ta mạnh mẽ hơn. Một quốc gia giành lại con đường châu Âu của mình. Liên minh ngày càng vững mạnh hơn”, bà nói.

Bà Roberta Metsola, Chủ tịch Nghị viện châu Âu, đã chúc mừng ông Péter Magyar về chiến thắng, nói rằng: “Vị trí của Hungary nằm ở trung tâm của châu Âu".

Những bình luận từ bà von der Leyen và bà Metsola không có gì đáng ngạc nhiên – ông Orbán đã gây ra rất nhiều khó khăn cho Liên minh châu Âu trong suốt 16 năm cầm quyền, thường xuyên xung đột với Brussels về nhiều vấn đề. Từ luật di cư đến sự hỗ trợ của EU dành cho Ukraine, ông Orbán đã nhiều lần sử dụng các thủ tục trì hoãn và quyền phủ quyết để phá vỡ các thỏa thuận quan trọng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người từng có những bất đồng với ông Orbán trong quá khứ, phát biểu trên kênh X rằng Pháp hoan nghênh “một chiến thắng thể hiện sự gắn bó của người dân Hungary với các giá trị của Liên minh châu Âu và vai trò của Hungary trong châu Âu”.

Thủ tướng Đức Friedrich Mertz đã chúc mừng Hungary và nói: "Hãy cùng nhau hợp lực vì một châu Âu mạnh mẽ, an toàn và trên hết là thống nhất".

Thủ tướng Anh Keir Starmer gọi chiến thắng của Magyar là “một khoảnh khắc lịch sử, không chỉ đối với Hungary mà còn đối với nền dân chủ châu Âu”.

Thủ tướng Estonia, Kristen Michal, nói: “Người dân Hungary đã đưa ra một lựa chọn lịch sử vì một nước Hungary tự do và hùng mạnh trong một châu Âu thống nhất, bác bỏ những thế lực phớt lờ lợi ích của họ.”

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết cuộc bầu cử "đánh dấu một chương mới trong lịch sử Hungary."

Thủ tướng Ireland Micheál Martin đã chúc mừng ông Magyar về chiến thắng và ca ngợi “người dân Hungary đã tham gia bỏ phiếu với số lượng lớn để thực hiện quyền lựa chọn dân chủ của mình trong cuộc bầu cử ngày hôm nay”. Ông Martin nói thêm rằng ông hy vọng sẽ tăng cường quan hệ Ireland-Hungary dựa trên tư cách thành viên EU chung và các giá trị chung.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố: “Hungary. Ba Lan. Châu Âu. Đoàn kết trở lại!” Ông Magyar nói với đám đông những người ủng hộ tối nay rằng Ba Lan sẽ là chuyến đi nước ngoài đầu tiên của ông trên cương vị thủ tướng.