MỹMikayla Kloth, 27 tuổi, khai đâm vào ngực Lukas Rosch, 25 tuổi, vì cô muốn ra ngoài ăn tối nhưng anh này lại mang đùi gà, gia vị đến nấu.

Mikayla kể bị Lukas "khiêu khích", dẫn đến cãi vã và cô đã cầm dao đâm tại căn hộ ở Lac La Belle, bang Wisconsin, tối 24/4.

Nhận được cuộc gọi 911 từ Mikayla vào khoảng 19h, cảnh sát tìm thấy Lukas nằm ngửa trên sàn nhà, chảy máu. Khi nhân viên y tế đang nỗ lực hồi sức tim phổi cho nạn nhân, Mikayla thừa nhận đâm bạn trai vì tức giận việc anh ta không muốn đi ăn cùng.

"Mikayla thừa nhận: 'Tôi đã đâm anh ấy. Các anh phải đưa tôi vào tù à? Được thôi'. Cô ta không hề do dự khi nói chuyện với các sĩ quan", Ủy viên Tòa án Quận Waukesha, David Herring, cho biết tại phiên điều trần ngày 27/4.

Trên đường bị đưa đến đồn cảnh sát, Mikayla có vẻ kích động và nói "lẽ ra tôi nên đến quán bar luôn, mọi việc thật khó chịu".

Lukas được tuyên bố tử vong tại bệnh viện, do một vết đâm vào ngực. Mikayla bị buộc tội giết người có chủ ý cấp độ một.


Mikayla Kloth (trái) và Lukas Rosch. Ảnh: Waukesha County Sheriff's Office/WISN

Cặp đôi đã hẹn hò khoảng ba năm, Lukas thường xuyên đến căn hộ của Mikayla. Theo cáo buộc, khi Lukas nhắn tin nói sẽ đến nhà bạn gái nấu ăn, Mikayla đáp muốn đến quán bar ăn uống hơn.

Mikayla đang bị tạm giam với mức bảo lãnh tại ngoại là 2 triệu USD và có thể phải đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội.

Đối mặt với kẻ sát hại con trai ở phiên điều trần đầu tiên, ông Michael Rosch gọi Mikayla là "quái vật" và đề nghị tòa án "đừng bao giờ cho cô ta trở lại đường phố".

Theo cáo buộc, chỉ một tuần trước án mạng, Lukas tiết lộ với chủ cho thuê căn hộ rằng bị Mikayla cắn vào ngón tay cái. Chủ nhà cho biết Lukas có vẻ sợ bạn gái, thậm chí dặn dò: "Làm ơn ghi lại tên đầy đủ của tôi, phòng trường hợp có chuyện gì xảy ra với tôi".

VietBF@sưu tập

Công tố viên cáo buộc ca sĩ D4vd, 21 tuổi, lên kế hoạch sát hại bạn gái 14 tuổi rồi giấu xác trong cốp xe vì lo sợ 'bị hủy hoại sự nghiệp âm nhạc'.

Trong tài liệu tòa án đệ trình hôm 29/4, công tố viên hạt Los Angeles cáo buộc D4vd, tên thật là David Anthony Burke, đã giết Celeste Rivas Hernandez vào năm 2025 sau khi bị cô đe dọa tiết lộ mối quan hệ tình dục bất hợp pháp kéo dài giữa hai người, bắt đầu từ khi cô mới 13 tuổi.

Gần một năm sau cái chết của Celeste, D4vd bị bắt và bị buộc tội giết người cấp độ một với tình tiết đặc biệt; thực hiện hành vi dâm ô, đồi bại với người dưới 14 tuổi và hủy hoại thi thể. Công tố viên cho rằng D4vd và Celeste từng có quan hệ tình cảm.

Ca sĩ D4vd, 21 tuổi, bị nghi sát hại một thiếu nữ 14 tuổi, phân xác và giấu trong chiếc Tesla đăng ký dưới tên anh ta, vài tuần sau thi thể mới được phát hiện.


D4vd sau khi bị bắt. Ảnh: Los Angeles Police Department

Tài liệu tòa án nêu rõ nhiều tin nhắn giữa D4vd và Celeste, bao gồm các nội dung về tình dục, mang thai và phá thai khẩn cấp, cũng như các bức ảnh khiêu dâm. Công tố viên tin rằng mối quan hệ giữa hai người vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi họ chính thức chia tay vào tháng 11/2024, hai tháng sau sinh nhật thứ 14 của Celeste.

Tháng 4/2025, dường như vì ghen tuông, Celeste đã nói với D4vd rằng sẽ vạch trần mối quan hệ - điều này có thể làm gián đoạn việc phát hành album phòng thu đầu tiên của nam ca sĩ.

Theo công tố viên, D4vd trả tiền cho một tài xế dịch vụ gọi xe để đón Celeste về nhà mình ở Hollywood Hills vào ngày 23/4/2025.

"Biết rằng phải bịt miệng nạn nhân trước khi bị cô hủy hoại sự nghiệp âm nhạc như lời đe dọa, ngay sau khi cô đến nhà, bị cáo đã đâm nạn nhân nhiều nhát khiến cô chết vì mất máu", công tố viên viết.

Văn phòng ủy viên công tố quận cáo buộc D4vd đã cố gắng che giấu vụ giết người bằng cách nhắn tin và gọi điện cho Celeste hỏi đang ở đâu, dù biết cô đã chết.

Trong những tuần tiếp theo, ca sĩ dùng tên giả mua một cái xẻng, một túi đựng thi thể, nhiều túi đựng đồ giặt loại dày, hai máy cưa xích, một bể bơi bơm hơi và một lồng đốt bằng kim loại. Tất cả được đặt mua trên trang Amazon hoặc Postmates và được giao đến nhà anh ta.

Công tố viên viết trong hồ sơ tòa án rằng D4vd đã sử dụng "bể bơi bơm hơi màu xanh để ngăn máu của nạn nhân chảy ra sàn gara" trong khi phân xác, còn chiếc lồng đốt là một phần trong "kế hoạch thiêu hủy bằng chứng". Sau khi bỏ các bộ phận thi thể vào hai chiếc túi, bỏ lại trong xe trên đường ở khu Hollywood Hills, D4vd lên đường cho chuyến lưu diễn âm nhạc vòng quanh nước Mỹ.

Thi thể Celeste được phát hiện trong cốp sau khi chiếc xe được đưa đến bãi đậu xe.

Chính quyền California đã xác định được danh tính của thiếu nữ bị phân xác, khóa kín trong cốp xe Tesla đăng ký dưới tên nam ca sĩ D4vd.

Các chuyên gia pháp y xác định rằng Celeste bị giết bằng "nhiều vết thương xuyên thấu" vào tháng 4/2025, vài tháng trước khi thi thể không toàn vẹn của cô được tìm thấy trong cốp của chiếc Tesla đăng ký dưới tên D4vd.

"Trong nhiều tuần, hoặc có thể là nhiều tháng, bị cáo đã để thi thể nạn nhân phân hủy bên trong chiếc Tesla của mình. Anh ta đã nói dối bạn bè, đối tác kinh doanh và những người khác khi họ nhận thấy mùi hôi thối nồng nặc trong và xung quanh nhà và xe của anh ta", công tố viên viết trong bản cáo trạng hôm 29/4.

Trong phiên điều trần tuần trước, công tố viên cáo buộc D4vd sở hữu "lượng lớn hình ảnh khiêu dâm trẻ em".

D4vd không nhận tội giết người cấp độ một và phủ nhận mọi cáo buộc. Nam ca sĩ hiện vẫn bị tạm giam. Phiên điều trần tiếp theo dự kiến vào ngày 12/5.

Nếu bị kết tội theo cáo trạng, D4vd có thể phải đối mặt với mức án tối đa là tù chung thân không được ân xá hoặc tử hình.

D4vd, phát âm đơn giản là "David", sinh năm 2005 tại Queens, New York. Vốn là streamer, D4vd chuyển sang làm ca sĩ và bắt đầu sáng tác nhạc, nổi tiếng với bài hát Romantic Homicide, phát hành năm 2022, lọt vào bảng xếp hạng Top 100 của Billboard chỉ sau vài ngày.

D4vd phát hành đĩa nhạc đầu tay vào tháng 5/2023 và được sự đón nhận nồng nhiệt. Bài hát Here With Me có khoảng 1,5 tỷ lượt phát trực tuyến trên Spotify.

VietBF@sưu tập

Mỹ cân nhắc triển khai tên lửa siêu thanh Dark Eagle dù hệ thống chưa hoàn thiện và chi phí lên tới 41 triệu USD mỗi quả.


Vụ phóng Dark Eagle và ảnh đồ họa phương tiện lượn siêu thanh trong chuyến bay. Ảnh: MW.
Lực lượng vũ trang Mỹ đang cân nhắc triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh mặt đất đầu tiên của nước này, Dark Eagle, nhằm hỗ trợ khả năng nối lại các hoạt động quân sự chống lại Iran. Hệ thống này được thiết kế để cung cấp năng lực tấn công chính xác tầm xa, tốc độ cao, có khả năng xuyên phá các hệ thống phòng thủ nhiều lớp tiên tiến, khiến nó đặc biệt phù hợp để tấn công các mục tiêu nhạy cảm về thời gian.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) – lực lượng chịu trách nhiệm các chiến dịch tại Trung Đông – nhấn mạnh hệ thống này có thể hữu ích nhờ khả năng tấn công các mục tiêu, đặc biệt là bệ phóng tên lửa của Iran, nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Precision Strike Missile (PrSM), loại vũ khí được phóng từ hệ thống HIMARS của Lục quân.

Quyết định cân nhắc triển khai Dark Eagle được đưa ra trong bối cảnh kho tên lửa của Mỹ bị suy giảm nghiêm trọng do chiến dịch quân sự chống Iran. Dù bị tiêu hao nặng nề, nhất là các hệ thống phòng không như THAAD và Patriot, các kho tên lửa hành trình và đạn đạo như Tomahawk, PrSM và JASSM cũng đang cạn kiệt với tốc độ không bền vững, đến mức lượng tiêu hao trong 5 tuần giao tranh có thể cần hơn nửa thập kỷ để phục hồi.

Trong khi đó, Dark Eagle vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và được xem là vũ khí thử nghiệm với số lượng triển khai rất hạn chế. Ngay cả khi có khả năng tác chiến, hệ thống này cũng không thể được triển khai với số lượng đủ lớn để tạo ra ảnh hưởng đáng kể đến cục diện chiến trường.

Mặc dù Dark Eagle đã hoàn thành một số thử nghiệm thành công trong năm 2024, nó cũng nhiều lần thất bại trong việc phóng thử do các vấn đề liên quan đến bệ phóng và chất lượng sản xuất tên lửa. Dù Fox News dẫn lời một quan chức quốc phòng giấu tên cho biết hệ thống đã đạt năng lực tác chiến ban đầu, cơ quan thử nghiệm của Lầu Năm Góc cho biết phải đến đầu năm 2027 mới có đủ dữ liệu để đánh giá hiệu quả chiến đấu của Dark Eagle.

Bình luận về quyết định cân nhắc triển khai, bà Jennifer Kavanagh, giám đốc phân tích quân sự tại Defense Priorities, cho rằng điều này “cho thấy Lầu Năm Góc đã mất đi sự cân nhắc hợp lý”.

“Iran không phải là mối đe dọa sống còn, và Mỹ không nên sử dụng các loại tên lửa tối tân nhất của mình tại đó trong bất kỳ hoàn cảnh nào… Chi phí mỗi quả tên lửa vào khoảng 41 triệu USD. Có mục tiêu nào ở Iran đáng giá đến mức đó không?” bà nói thêm.

Việc Iran không sở hữu các hệ thống phòng không tiên tiến – vốn là mục tiêu thiết kế để Dark Eagle xuyên phá – càng làm dấy lên nghi vấn về tính thực tế của việc triển khai. Trong khi số lượng hạn chế và chi phí quá cao khiến hệ thống khó có thể thay đổi cục diện chiến tranh, thông tin về khả năng triển khai có thể nhằm mục đích nâng cao tinh thần trong nước Mỹ, đồng thời gây sức ép tâm lý đối với giới lãnh đạo Iran – những đối tượng có thể trở thành mục tiêu của hệ thống này.

Đây không phải là tiền lệ hiếm. Không quân Mỹ từng triển khai tiêm kích F-22 tới Israel ngay trước khi các cuộc tấn công nhằm vào Iran bắt đầu, như một động thái nhằm răn đe Tehran và củng cố tinh thần cho Israel, dù loại máy bay này không trực tiếp tham gia chiến đấu.

Một số nhà phân tích khác cho rằng việc nhắc đến Dark Eagle có thể nhằm thúc đẩy ngân sách cho chương trình tên lửa này. Bà Kelly Grieco, chuyên gia tại Stimson Center, nhận định: “Làm sao biết Washington đang vào mùa ngân sách quốc phòng? Khi có một nỗ lực không cần thiết nhằm triển khai một tên lửa siêu thanh chưa hoàn thiện chống lại Iran… Có lẽ không gì kêu gọi tài trợ hiệu quả hơn việc sử dụng lần đầu.”

VietBF@ sưu tập

Người sinh vào những ngày Âm lịch này luôn xoay quanh công việc và những lo toan không dứt. Đổi lại, phúc phần của họ dường như được chuyển giao cho thế hệ sau.

Người sinh ngày 3 và 9 Âm lịch: Cả đời lo toan, dồn hết phúc cho con


Bao nhiêu vất vả, người sinh vào ngày 3 và 9 Âm lịch sẵn sàng nhận về mình để đổi lấy tương lai tốt đẹp hơn cho con. Ảnh minh họa

Theo tử vi, người sinh vào ngày 3 và 9 Âm lịch thường có tính cách nhanh nhạy, hoạt bát và sống giàu tình cảm.

Họ không thiếu cơm ăn áo mặc, cũng có gia đình êm ấm, nhưng cuộc sống lại luôn trong trạng thái bận rộn, khó có lúc thảnh thơi.

Điểm đặc trưng của họ là khó cân bằng giữa sự nghiệp và gia đình.

Cá tính mạnh mẽ khiến họ luôn muốn tự mình gánh vác, không muốn dựa dẫm vào ai. Chính vì vậy, con đường công danh thường có nhiều thăng trầm.

Dù vậy, họ có một nguyên tắc bất di bất dịch là không để con cái thiệt thòi. Bao nhiêu vất vả, họ sẵn sàng nhận về mình để đổi lấy tương lai tốt đẹp hơn cho con.

Nhờ đó, con cái của họ thường thông minh, có phúc khí và dễ đạt được thành công, cuộc sống viên mãn hơn thế hệ trước.

Người sinh ngày 12 và 18 Âm lịch: Không ngừng lao động, càng về già càng vượng

Những người sinh vào ngày 12 và 18 Âm lịch được xem là "con ong chăm chỉ" của cuộc đời. Họ không bao giờ hài lòng với hiện tại, cũng không chấp nhận sống an phận.

Thực tế, không ít người trong số họ đã có nền tảng tài chính ổn định, nhưng vẫn luôn trong trạng thái "tìm việc để làm".

Sự bận rộn của họ không hẳn là áp lực, mà là một cách tận hưởng cuộc sống thông qua lao động.

Chính quá trình bươn chải giúp họ tích lũy kinh nghiệm, bản lĩnh và cả tài sản.

Đến tuổi trung niên và hậu vận, họ thường có của ăn của để, cuộc sống sung túc, thậm chí bước vào giai đoạn hưởng vinh hoa phú quý.

Người sinh ngày 23 và 28 Âm lịch: Không chịu nghỉ ngơi, càng làm càng có

Người sinh vào ngày 23 và 28 Âm lịch mang trong mình tinh thần làm việc bền bỉ đáng nể. Họ không cho phép bản thân dừng lại quá lâu, kể cả khi đã đạt được những thành tựu nhất định.

Nhiều người nhìn vào sẽ thấy họ vất vả, ngày nào cũng tất bật từ sáng sớm đến tối muộn. Nhưng thực tế, chính sự bận rộn đó lại mang đến cho họ cảm giác thỏa mãn và ý nghĩa.

Họ không thích sự nhàn rỗi, luôn muốn chinh phục những mục tiêu mới. Càng làm việc, tài chính của họ càng gia tăng, cuộc sống ngày càng đủ đầy.

Nhờ tinh thần không an phận, hậu vận của họ thường rất tốt, vừa có tiền bạc vừa có phúc khí, con cháu thành đạt, cuộc sống tuổi già an yên.

Những người sinh vào các ngày Âm lịch kể trên có thể không phải là người tận hưởng cuộc sống nhiều nhất, nhưng lại là người âm thầm "gầy dựng phúc phần" cho gia đình. Sự hy sinh, chăm chỉ và bền bỉ của họ chính là nền tảng để con cháu vươn lên, thành danh và hưởng trọn thành quả.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

Trong một chiến dịch hậu cần quy mô lớn trên phạm vi toàn cầu, hai tàu chở hàng đã cập cảng Ashdod và Haifa, mang theo hàng nghìn loại đạn dược trên không và mặt đất, xe tải quân sự cùng nhiều trang thiết bị quân sự khác từ Mỹ tới Israel.


Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, thăm Căn cứ Không quân Tel Nof vào ngày 18/3/2025. Ảnh: Bộ Quốc phòng Israel

Báo The Jerusalem Post tối 30/4 cho biết cùng ngày, Bộ Quốc phòng Israel tiết lộ Mỹ gần đây đã vận chuyển 6.500 tấn đạn dược và vật tư quân sự tới Israel trong vòng 24 giờ, sử dụng hai tàu vận tải lớn và nhiều máy bay chở hàng.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Israel, trong chiến dịch hậu cần quy mô lớn này, hai tàu chở hàng đã cập cảng Ashdod và Haifa, mang theo hàng nghìn loại đạn dược trên không và mặt đất, xe tải quân sự, các phương tiện chiến thuật hạng nhẹ hỗn hợp (JLTV), cùng nhiều thiết bị quân sự bổ sung.

Chiến dịch do Cục Mua sắm Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Israel chủ trì, phối hợp với bộ phận vận tải quốc tế, phái bộ của Israel tại Mỹ và Cục Kế hoạch của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF).

Số thiết bị này được bốc dỡ lên hàng trăm xe tải từ Cục Hậu cần và Tài sản của Bộ Quốc phòng Israel, cùng với Cục Công nghệ và Hậu cần của IDF. Sau đó, chúng được vận chuyển tới các căn cứ của IDF trên khắp cả nước trong một chiến dịch tại cảng Ashdod, dưới sự giám sát của Tổng giám đốc Bộ Quốc phòng, Thiếu tướng (dự bị) Amir Baram.

Bộ Quốc phòng Israel cho biết cầu nối vận tải đường không và đường biển vẫn là “công cụ trung tâm để xây dựng khả năng sẵn sàng trong bối cảnh tình hình an ninh tiếp tục diễn biến” và kể từ khi phát động Chiến dịch “Sư tử Rống” vào ngày 28/2, “Israel đã tiếp nhận hơn 115.600 tấn thiết bị quân sự thông qua 403 chuyến bay và 10 chuyến vận tải đường biển”.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz nói rằng Israel “luôn sẵn sàng hành động chống lại kẻ thù, trên mọi mặt trận và ở bất cứ nơi nào cần thiết. Cầu nối vận tải đường không và đường biển đang được mở rộng này trực tiếp tăng cường năng lực và ưu thế tác chiến của IDF”.

Trong khi đó, Tướng Baram cho biết: “Tại bất kỳ thời điểm nào, các máy bay vận tải và tàu chở hàng đều đang trên đường tới Israel, mang theo hàng nghìn tấn đạn dược và trang thiết bị quân sự”.

Theo Tướng Baram, đây là trọng tâm trong chiến lược của Bộ Quốc phòng Israel nhằm đáp ứng mọi nhu cầu của IDF, đồng thời các hoạt động mua sắm quy mô lớn trong ngắn hạn còn giúp xây dựng khả năng sẵn sàng cho một thập kỷ an ninh đầy thách thức phía trước.


Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz. Ảnh: AFP/TTXVN

Cũng trong ngày 30/4, Bộ trưởng Katz cho biết Israel có thể “sớm phải hành động trở lại” nhằm loại bỏ các mối đe dọa mang tính “tồn vong” từ Iran, trong khi vẫn ủng hộ các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt.

Phát biểu tại lễ thăng cấp cho Tư lệnh mới của Không quân Israel, ông Katz nhận định Iran đã chịu “những đòn giáng rất nặng nề” trong năm qua, khiến năng lực của nước này bị suy giảm đáng kể trên nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, ông Katz nhấn mạnh mục tiêu chiến lược vẫn là bảo đảm Iran không thể tái trở thành mối đe dọa đối với Israel, Mỹ và các đồng minh trong dài hạn.

Theo ông Katz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phối hợp chặt chẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhằm hoàn tất các mục tiêu của chiến dịch thông qua cả biện pháp ngoại giao và gây sức ép quân sự. Israel ủng hộ tiến trình này và sẵn sàng đóng góp cần thiết.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Israel lưu ý trong trường hợp các nỗ lực hiện nay không đạt kết quả như mong muốn, Israel có thể phải tiến hành các hành động quân sự bổ sung trong thời gian tới.
Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Iran vẫn ở mức cao, dù các kênh đàm phán do Mỹ thúc đẩy đang được duy trì song song với các biện pháp răn đe quân sự.

Cũng tại sự kiện, quân đội Israel thông báo ông Omer Tischler sẽ đảm nhiệm vị trí Tư lệnh Không quân từ ngày 5/5, thay thế người tiền nhiệm trong bối cảnh lực lượng này tiếp tục đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch quân sự gần đây.

Một nghiên cứu mới từ Canada đã tìm ra phương pháp giúp các tế bào 'sát thủ tự nhiên' đủ sức chống lại bệnh ung thư.

Các tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK) trong cơ thể người đóng vai trò là tuyến phòng thủ sớm trong hệ thống miễn dịch. Những tế bào này có thể nhận diện và tiêu diệt ung thư, nhưng khối u thường hình thành các rào cản ngăn chặn chúng.

Một nghiên cứu mới từ Viện Ung thư Rosalind & Morris Goodman thuộc Đại học McGill và Viện Nghiên cứu Trung tâm Y tế Đại học McGill (Canada) đã tìm ra phương pháp mới để tháo gỡ rào cản này.


Phương pháp mới đã chứng minh hiệu quả lên nhiều loại bệnh ung thư trong các thử nghiệm tiền lâm sàng - Ảnh minh họa: SCITECH DAILY

Theo SciTech Daily, nhóm nghiên cứu phát hiện việc ngăn chặn hoạt động của 2 loại protein cụ thể có thể giúp các tế bào NK vượt qua hệ phòng thủ của khối u.

Họ đã thí nghiệm dựa trên các tế bào NK được thu thập từ máu dây rốn hiến tặng. Chúng được tiếp cận với các loại thuốc phân tử nhỏ có khả năng ngăn chặn hoạt động các protein liên quan.

Trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, phương pháp này đã tiêu diệt thành công các tế bào ung thư ở người thuộc nhiều loại khối u khó điều trị, bao gồm bệnh bạch cầu, u nguyên bào thần kinh đệm, ung thư thận và ung thư vú thể tam âm.

Trong thử nghiệm động vật, cách can thiệp này đã làm chậm sự phát triển của các khối u.

Phương pháp mới là một liệu pháp miễn dịch trị ung thư mang ít nhiều khác biệt với các liệu pháp miễn dịch "truyền thống".

Nhiều liệu pháp miễn dịch ung thư dựa trên chỉnh sửa gene, vốn làm thay đổi tế bào vĩnh viễn và có thể mang lại tác dụng phụ không mong muốn.

Phương pháp mới có một cách tiếp cận khác: Các loại thuốc được sử dụng chỉ mang tính điều chỉnh tạm thời, giúp tăng cường hoạt động của tế bào NK một thời gian ngắn, đủ để phục vụ mục tiêu điều trị.

Mặc dù vẫn cần trải qua các bước thử nghiệm lâm sàng, các kết quả khả quan nói trên đã thắp lên hy vọng mới cho nhiều loại ung thư khó điều trị.

Phiên tòa giữa Elon Musk và OpenAI đang dần trở thành một trong những cuộc đối đầu pháp lý đáng chú ý nhất của ngành công nghệ. Không chỉ xoay quanh tiền bạc hay quyền lực, vụ việc còn chạm đến câu hỏi lớn về cách kiểm soát tương lai của trí tuệ nhân tạo...

Khi đứng ra làm chứng trong vụ kiện lớn nhằm vào OpenAI và CEO Sam Altman, Elon Musk kể lại vai trò của mình như một người đồng sáng lập đã góp phần xây dựng nên một trong những công ty AI quyền lực nhất thế giới.


Thế nhưng, theo ông, công ty ấy giờ đã trở thành một thứ hoàn toàn xa lạ, không còn giống với những gì ông từng hình dung ban đầu.

Theo các báo cáo, Musk nói với bồi thẩm đoàn: “Tôi đã cho họ 38 triệu USD gần như là vốn tài trợ miễn phí và họ đã dùng số tiền đó để tạo ra một công ty vì lợi nhuận trị giá 852 tỷ USD. Tôi đúng là một kẻ ngốc”.

CUỘC TRANH CHẤP VỀ SỨ MỆNH BAN ĐẦU CỦA OPENAI

Trọng tâm của vụ kiện giữa Elon Musk và OpenAI xoay quanh một câu hỏi khá căn bản là một tổ chức được thành lập với mục tiêu phi lợi nhuận, nhằm phục vụ lợi ích chung của nhân loại, liệu có thể chuyển mình thành một công ty AI thương mại mà không phản bội cam kết ban đầu hay không?

Musk cho rằng điều đó là không thể. Theo ông, mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa OpenAI và Microsoft, cùng việc chuyển sang mô hình lợi nhuận giới hạn, đã đi ngược lại sứ mệnh sáng lập.

Ông còn lo ngại rằng sự thay đổi này khiến rủi ro về an toàn ngày càng gia tăng, nhất là khi các hệ thống AI trở nên mạnh hơn nhưng lại thiếu minh bạch hơn trước.

Musk cho rằng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa OpenAI và Microsoft, cùng việc chuyển sang mô hình lợi nhuận giới hạn, đã đi ngược lại sứ mệnh sáng lập

Phía OpenAI thì bác bỏ lập luận này. Công ty khẳng định không có bất kỳ thỏa thuận ràng buộc nào buộc họ phải duy trì mô hình phi lợi nhuận truyền thống. Theo họ, cấu trúc hiện tại là cần thiết để có thể đáp ứng chi phí khổng lồ cho việc phát triển và triển khai AI tiên tiến một cách an toàn.

Đáng chú ý, OpenAI cũng đưa ra các bằng chứng nhằm phản bác Musk. Họ công bố loạt email từ năm 2018, trong đó chính Musk từng đề xuất gắn OpenAI với Tesla như một cỗ máy kiếm tiền. Đồng thời, thừa nhận rằng cần ngay lập tức hàng tỷ USD nếu muốn cạnh tranh với Google.

Bên cạnh đó, các trao đổi từ năm 2016 cho thấy Musk từng đồng ý với đồng sáng lập Ilya Sutskever rằng khi tiến gần hơn đến việc xây dựng AI, việc trở nên ít cởi mở hơn là hợp lý. Điều này dường như mâu thuẫn với lập luận hiện tại của ông rằng OpenAI vốn phải luôn theo hướng mã nguồn mở.

Nhìn rộng hơn, điều Musk thực sự nhấn mạnh không chỉ là tiền bạc, mà là linh hồn của AI. Ông cho rằng việc OpenAI chuyển từ một tổ chức phi lợi nhuận sang một thế lực vì lợi nhuận có sự hậu thuẫn của Microsoft (điều ông gọi là cướp bóc từ thiện) đã tạo ra một rủi ro an toàn mang tính sống còn.

Theo Musk, khi một công ty đặt lợi nhuận và định giá IPO lên trên sự an toàn của con người, các công ty sẽ bị cuốn vào một cuộc đua xuống đáy, nơi những biện pháp bảo vệ dễ bị xem nhẹ để vượt qua đối thủ như Google. Ông cảnh báo rằng việc để một tập đoàn duy nhất nắm quyền kiểm soát siêu trí tuệ số có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

SAI SÓT CỦA ELON MUSK

Dù Elon Musk đưa ra những cảnh báo mang màu sắc “tận thế kiểu Terminator”, không khí phiên tòa lại trở nên khá gượng gạo khi bước vào phần đối chất. Cụ thể, luật sư chính của OpenAI, William Savitt, đã xoáy sâu vào mức độ hiểu biết thực tế của Musk về các quy trình an toàn đang được áp dụng trong ngành AI.

Khi bị hỏi liệu có quen thuộc với “safety cards” (thẻ an toàn) hay không, Musk phải thừa nhận rằng ông không chắc đó là gì, theo The Washington Post.

Với một người tự nhận là tiếng nói hàng đầu về an toàn AI, chi tiết này là một bất lợi đáng kể. Trong ngành, “Safety Card” hay “Model Card” được xem như “nhãn dinh dưỡng” của hệ thống AI, cung cấp thông tin về cách mô hình được huấn luyện, những thiên kiến có thể tồn tại, cũng như kết quả của các bài kiểm tra “red-teaming” nhằm đánh giá rủi ro của AI.

Việc Musk không nắm rõ khái niệm này đã tạo cơ hội để phía OpenAI lập luận rằng mối quan ngại của ông có thể không xuất phát từ hiểu biết kỹ thuật sâu, mà phần nào mang tính cá nhân khi ông không còn nắm quyền kiểm soát.

Nhìn bề ngoài, vụ kiện này giống như một cuộc đối đầu giữa các tỷ phú, nhưng tác động của nó có thể lan rộng hơn nhiều. Nếu Musk thành công trong việc buộc OpenAI quay trở lại mô hình phi lợi nhuận, cách thức cung cấp các dịch vụ như ChatGPT có thể thay đổi đáng kể, thậm chí chuyển sang hướng dễ tiếp cận hơn với công chúng.

Nếu Musk thành công trong việc buộc OpenAI quay trở lại mô hình phi lợi nhuận, cách thức cung cấp các dịch vụ như ChatGPT có thể thay đổi đáng kể

Đồng thời, mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa Microsoft và OpenAI cũng có nguy cơ bị đảo ngược, kéo theo những thay đổi lớn trong cách các công cụ AI được tích hợp vào Windows hay các phần mềm như Word.

Bên cạnh đó, đề xuất mở mã nguồn các mô hình AI tiên tiến có thể thúc đẩy sự phổ biến của công nghệ mạnh mẽ đến tay nhiều người hơn và cũng đi kèm những lo ngại về an toàn, đúng như chính Musk đã cảnh báo.

Tính đến ngày 30/4, phiên tòa mới đi được khoảng một phần tư chặng đường và đang khép lại tuần xét xử đầu tiên. Musk dự kiến hoàn tất phần làm chứng của mình trong ngày, trong khi phiên tòa sẽ còn kéo dài thêm vài tuần nữa.

Trong thời gian tới, Sam Altman và Satya Nadella cũng được cho là sẽ ra làm chứng. Musk hiện yêu cầu khoản bồi thường lên tới 134 tỷ USD, số tiền mà ông nói sẽ được chuyển lại cho bộ phận phi lợi nhuận của OpenAI, đồng thời kêu gọi cách chức ngay lập tức CEO của công ty.

Hệ lụy từ xơ vữa động mạch có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ gây suy tim, các biến cố mạch máu não... Bổ sung 15 loại thực phẩm dưới đây vào thực đơn là một cách chủ động bảo vệ mạch máu.

Làm sạch mạch máu chính là một cách bảo vệ hệ thống huyết mạch vận chuyển oxy từ tim đi nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể. Tuy nhiên, chế độ ăn uống và lối sống thiếu khoa học theo thời gian sẽ khiến các mảng bám từ chất béo và cholesterol tích tụ, dẫn đến xơ vữa động mạch. Khi lòng mạch hẹp lại, dòng máu bị cản trở sẽ làm tăng nguy cơ đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim hay đột quỵ…

1. Danh mục 15 thực phẩm bảo vệ mạch máu

Các loại quả mọng


Các loại quả mọng giàu chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mạch máu.

Việt quất, dâu tây, mâm xôi... không chỉ ngon miệng mà còn là kho tàng polyphenol và flavonoid. Những chất chống oxy hóa này giúp giảm viêm mạch máu, hạ huyết áp và ngăn chặn sự oxy hóa cholesterol LDL - bước đầu tiên của quá trình hình thành mảng bám.

Các loại đậu

Đậu đen, đậu Hà Lan, đậu nành chứa lượng chất xơ hòa tan lớn. Chất xơ này liên kết với cholesterol trong hệ tiêu hóa và đào thải chúng ra ngoài trước khi kịp thấm vào máu, giúp làm sạch lòng mạch một cách tự nhiên.

Cá béo

Cá hồi, cá thu, cá mòi giàu acid béo omega-3 giúp giảm chất béo trung tính (triglyceride), hạ huyết áp và ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Đây là thực phẩm hàng đầu được các Hiệp hội tim mạch thế giới khuyên dùng.

Cà chua

Sắc tố đỏ trong cà chua (lycopene) là chất chống oxy hóa mạnh mẽ. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ cà chua nấu chín kết hợp với một chút dầu ô liu giúp tăng mức cholesterol tốt (HDL), dọn dẹp các mảng xơ vữa mới hình thành.

Hành tây

Hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh đặc biệt. Chúng giúp ngăn ngừa tình trạng viêm mạch máu và ức chế sự kết tập tiểu cầu, từ đó giữ cho dòng máu luôn lưu thông trơn tru, không bị vón cục.

Trái cây có múi

Cam, quýt, bưởi giàu vitamin C và flavonoid giúp bảo vệ thành mạch khỏi sự tấn công của các gốc tự do, ngăn chặn quá trình xơ cứng động mạch.

Gia vị ấm: Gừng, nghệ, quế

Không chỉ gia tăng hương vị, các loại gia vị này có đặc tính chống viêm cực mạnh. Chúng cải thiện mức lipid máu và hỗ trợ tuần hoàn, giúp mạch máu luôn dẻo dai.

Hạt lanh

Hạt lanh là nguồn cung cấp alpha-linolenic acid (ALA) và lignan dồi dào. Để hấp thụ tốt nhất, bạn nên xay nhỏ hạt lanh trước khi thêm vào sữa chua hoặc sinh tố để giúp hạ cholesterol hiệu quả.

Rau họ cải

Nhóm rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải chứa các hợp chất giúp ngăn ngừa tình trạng vôi hóa động mạch – hiện tượng làm thành mạch bị cứng lại và mất đi độ đàn hồi tự nhiên.

Củ dền

Ăn củ dền tốt cho mạch máu.

Củ dền giàu nitrat tự nhiên, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành nitric oxide. Chất này giúp giãn nở mạch máu, cải thiện lưu lượng máu và giảm áp lực lên thành động mạch.

Yến mạch

Yến mạch chứa một loại chất chống oxy hóa là avenanthramides. Chất này giúp ức chế các protein gây viêm và ngăn mảng bám dính vào thành mạch máu.

Các loại hạt

Nguồn protein và chất béo lành mạnh trong các loại hạt như hạnh nhân, óc chó không chỉ giúp no lâu mà còn bảo vệ nội mạc mạch máu, cải thiện chức năng co bóp của tim.

Rau lá xanh đậm

Xà lách, cải xoăn, rau bina là nguồn cung cấp kali dồi dào. Kali giúp trung hòa tác hại của muối, ngăn ngừa vôi hóa và giữ cho huyết áp ở mức ổn định.

Ca cao và socola đen

Một miếng socola đen (trên 70% ca cao) mỗi ngày có thể giúp tăng sản xuất nitric oxide, giúp mạch máu thư giãn và giảm nguy cơ đột quỵ đáng kể.

Dầu ô liu nguyên chất

Dầu ô liu giàu polyphenol giúp giảm dấu hiệu viêm và bảo vệ tim mạch toàn diện. Hãy ưu tiên loại Extra Virgin để có hiệu quả tốt nhất.

2. Lời khuyên giúp mạch máu khỏe mạnh

Đa dạng hóa màu sắc: Mỗi màu sắc của thực phẩm (đỏ của cà chua, tím của việt quất, xanh của rau...) đại diện cho một loại chất chống oxy hóa khác nhau.

Cắt giảm đường và tinh bột trắng: Đây là những tác nhân gây viêm thầm lặng.

Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày: Đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe giúp mạch máu đàn hồi tốt hơn.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Theo dõi các chỉ số huyết áp, đường huyết và cholesterol để có sự can thiệp kịp thời.

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, 'lục địa thứ 8' giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Từ giấc mơ Apollo đến tham vọng định cư của Artemis

Ngày 10/4/2026, phi hành đoàn Artemis II của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã trở về Trái Đất sau hành trình kéo dài gần 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu một trong những hành trình đưa con người tiến xa nhất vào không gian kể từ kỷ nguyên Apollo. Con tàu vũ trụ mang tên Orion, với hình dáng như “viên kẹo gum” đã hạ cánh xuống Thái Bình Dương, khoang tàu được Hải quân Mỹ thu hồi và phi hành đoàn đều trong tình trạng sức khỏe tốt.

Những ngày sau khi hạ cánh, phi hành đoàn - gồm chỉ huy Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia Christina Koch (NASA) và chuyên gia Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada - CSA) đã chia sẻ rất nhiều cảm xúc về hành trình lịch sử của mình, đồng thời cũng chỉ ra những vấn đề kỹ thuật mà họ ghi nhận được.


Phi hành đoàn Artemis II bên trong tàu vũ trụ Orion trên đường trở về Trái Đất sau khi bay vòng quanh phía xa của Mặt Trăng. Ảnh: NASA.

Chẳng hạn như khi con tàu lao trở lại bầu khí quyển ở tốc độ gấp 30 lần tốc độ âm thanh, ma sát cực lớn tạo ra lớp plasma bao quanh tàu, gây mất liên lạc vô tuyến trong khoảng 6 phút. Và trong cuộc họp báo, các phi hành gia thừa nhận đã quan sát thấy hiện tượng tấm chắn nhiệt bị bong tróc từng mảng nhỏ trong quá trình hạ cánh xuống Trái Đất, như từng xuất hiện trong chuyến bay thử nghiệm Artemis I năm 2022.

Khi các phi hành gia bay qua phía sau Mặt Trăng vào khoảng 23h47 giờ BST, tức 5h47 sáng thứ Ba (7/4) các tín hiệu vô tuyến và laser cho phép liên lạc hai chiều giữa tàu vũ trụ và Trái Đất sẽ bị chính Mặt Trăng chặn lại. Trong khoảng 40 phút, 4 phi hành gia chìm trong sự tĩnh lặng và cô độc. Mỗi người với những suy nghĩ và cảm xúc riêng, du hành trong bóng tối của vũ trụ. Đấy sẽ là trải nghiệm cực kỳ hữu ích cho NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác trong nỗ lực hướng tới việc xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng hoặc đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động thám hiểm. “Để duy trì sự hiện diện bền vững trên Mặt Trăng, bạn cần hệ thống liên lạc đầy đủ - bạn cần liên lạc 24 giờ một ngày, ngay cả ở phía xa”, Tiến sĩ Matt Cosby - Giám đốc công nghệ của Trạm mặt đất Goonhilly, nơi tiếp nhận tín hiệu từ Artemis II cho biết.

Hành trình quanh Mặt Trăng lần này không chỉ là một phép thử kỹ thuật đơn thuần; mục tiêu tối thượng của người Mỹ lần này là tìm cách ở lại, thiết lập sự hiện diện vĩnh viễn trên Mặt Trăng - sớm hơn bất cứ đối thủ cạnh tranh nào.

“Lục địa thứ 8” và cuộc đua giữa các vì sao

NASA tin rằng thành công của Artemis II sẽ trở thành nền tảng trực tiếp cho sứ mệnh Artemis III, dự kiến đưa các phi hành gia đáp xuống vùng cực Nam của Mặt Trăng vào năm 2028. Đây là khu vực chưa từng được thám hiểm trực tiếp bởi con người, nơi giới khoa học tin rằng có trữ lượng băng nước khổng lồ nằm sâu trong các hố va chạm vĩnh cửu.

Nước không chỉ duy trì sự sống; nó là nguyên liệu để tách hydro làm nhiên liệu tên lửa và oxy để thở. Giới khoa học đều nhìn nhận, việc kiểm soát được nguồn nước trên Mặt Trăng sẽ quyết định ai là người nắm giữ chìa khóa cho các chuyến du hành xa hơn vào hệ Mặt Trời và sao Hỏa.

Chính yếu tố kể trên đã biến Mặt Trăng từ một vệ tinh tự nhiên thành "lục địa thứ tám" đầy tiềm năng tranh chấp. Trong khuôn khổ chương trình Artemis, Mỹ đã thúc đẩy một hiệp định hợp tác quốc tế mang tên Artemis Accords, nhằm thiết lập các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt Trăng và các thiên thể khác. Các nguyên tắc này bao gồm việc chia sẻ dữ liệu khoa học, đảm bảo an toàn cho các hoạt động và tránh xung đột.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia đều tham gia hoặc đồng thuận với cách tiếp cận này. Trung Quốc và Nga, chẳng hạn, theo đuổi một mô hình hợp tác riêng, phản ánh sự khác biệt về lợi ích và tầm nhìn chiến lược. Dưới góc nhìn của các đối thủ, tham vọng của Mỹ bị coi là một nỗ lực nhằm “bao chiếm” những vị trí đắc địa nhất trước khi các quốc gia khác kịp đặt chân tới.

Thành công của sứ mệnh Artemis II, vì thế, sẽ thúc đẩy một phản ứng dây chuyền, buộc các cường quốc khác phải tăng tốc để không bị gạt ra ngoài lề của trật tự không gian mới. Trung Quốc đã vạch ra một lộ trình chi tiết với tham vọng đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030. Sứ mệnh Thường Nga-6 của Trung Quốc đã thành công trong việc lấy mẫu từ vùng tối của Mặt Trăng. Nhưng bước tiến mới của Mỹ có thể khiến Bắc Kinh phải xem xét lại tiến độ của dòng tên lửa đẩy Trường Chinh 10, nhằm đảm bảo khoảng cách công nghệ không bị nới rộng quá xa.

Ấn Độ cũng đã vươn mình trở thành một người chơi không thể bỏ qua trên đường đua. Sau kỳ tích Chandrayaan-3 hạ cánh xuống gần cực Nam với chi phí "rẻ đến kinh ngạc" (chỉ khoảng 75 triệu USD, thấp hơn cả… kinh phí sản xuất một bộ phim lớn tại Hollywood), New Delhi đã chứng minh rằng họ không còn là kẻ đứng ngoài cuộc.

Trong khi đó, Nga - quốc gia từng dẫn đầu về chinh phục vũ trụ trong thế kỷ trước - đang ở trong một tình thế lưỡng nan. Ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt kinh tế và việc ưu tiên ngân sách cho chiến sự tại Ukraine đã khiến sứ mệnh Luna của Nga bị đình trệ. Việc Moscow phải lùi thời điểm thực hiện sứ mệnh Luna-26 và Luna-27 sang cuối thập kỷ là một bước lùi đáng kể. Tuy nhiên, Moscow - với kinh nghiệm vô giá về hạ tầng không gian - đang dồn lực vào dự án trạm chung với Trung Quốc, tạo nên một liên minh đối trọng có sức cạnh tranh mạnh mẽ hơn hẳn.

Vượt trên những yếu tố khoa học, cuộc đua Mặt Trăng còn phản ánh sự dịch chuyển của cạnh tranh quyền lực trong thế kỷ XXI. Không gian đang trở thành một “miền chiến lược” mới, nơi các quốc gia tìm cách mở rộng ảnh hưởng mà không bị giới hạn bởi biên giới truyền thống. Việc khai thác tài nguyên trên Mặt Trăng - dù còn ở giai đoạn sơ khai - cũng dần trở thành một phần trong tính toán chiến lược của các quốc gia.

Nước, helium-3 hay các kim loại hiếm đều được xem là những nguồn lực tiềm năng cho tương lai. Sự chuẩn bị từ bây giờ - với những sứ mệnh như Artemis hay Thường Nga - cho thấy các cường quốc đều đang rất chủ động. Điều này làm gia tăng nguy cơ cạnh tranh gay gắt không chỉ về công nghệ, mà còn về quyền tiếp cận tài nguyên trên Mặt Trăng.


Trái Đất, nhìn từ phía xa của Mặt Trăng. Ảnh: NASA.

Một câu hỏi lớn trên không gian

Theo tờ The Conversation, nếu như trước đây Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là biểu tượng của sự hợp tác quốc tế về không gian, vượt trên xung đột dưới mặt đất, thì những gì đang diễn ra xung quanh Mặt Trăng lại cho thấy điều ngược lại. Cuộc đua mới tới “lục địa thứ 8” đang khiến không gian vũ trụ đang bị phân mảnh thành các cực do những siêu cường nắm giữ hoặc thành các liên minh chiến lược. Và ở đó, khả năng tìm sự hợp tác như từng xảy ra với ISS được dự báo sẽ rất khó khăn.

Thách thức lớn nhất không phải nằm ở câu hỏi ai đến trước, mà đến từ việc thiếu một cơ chế quản lý xung đột khi các bên cùng hoạt động tại các khu vực nhỏ hẹp giàu tài nguyên ở cực Nam Mặt Trăng. Khi vùng "vàng trắng" trở thành mục tiêu khai thác, biên giới giữa nghiên cứu khoa học và kiểm soát lãnh thổ trở nên mờ nhạt. Việc thiết lập các hệ thống định vị vệ tinh riêng biệt, mạng lưới viễn thông độc lập và các căn cứ lưỡng dụng (vừa phục vụ khoa học vừa phục vụ giám sát quân sự) trên bề mặt Mặt Trăng là những viễn cảnh hoàn toàn khả thi trong thập kỷ tới.

Hệ quả rộng hơn của cuộc đua này sẽ tác động ngược trở lại địa chính trị tại Trái Đất. Các quốc gia đang phát triển sẽ buộc phải chọn phe để có thể tiếp cận được công nghệ và lợi ích từ nền kinh tế không gian tương lai. Mặt Trăng giờ đây không còn là "vùng đất của chung" theo tinh thần của Hiệp ước Không gian năm 1967, mà đang dần biến thành một đấu trường của những tham vọng chủ quyền và ưu thế công nghệ.

Dưới lăng kính ấy, thành công của sứ mệnh Artemis II là phát súng lệnh, chính thức mở ra một chương mới đầy bất định của cuộc cạnh tranh quyền lực giữa các vì sao. “Đằng sau các thành tựu kỹ thuật và cột mốc thám hiểm, những quyết định về điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và ai sẽ được hưởng lợi đã bắt đầu hình thành”, chuyên gia luật vũ trụ Cassandra Steer - Giám đốc Trung tâm Quản trị không gian Úc - châu Á, nhận định.

Nhưng câu chuyện quan trọng hơn nằm ở phía dưới. Khi con người một lần nữa bay quanh “lục địa thứ 8”, câu hỏi không còn là liệu chúng ta có thể quay lại hay không, mà là chúng ta sẽ hành xử như thế nào khi đặt chân trở lại đó?

xNhờ các vùng đồng bằng rộng lớn, Mỹ trở thành cường quốc xuất khẩu lúa gạo hàng đầu, thế nhưng lượng tiêu thụ gạo của người dân bản địa lại rất thấp.

Năm 2025, Mỹ xếp ở thứ 5 trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, với khối lượng xuất khẩu đạt khoảng 3,02 triệu tấn, cung cấp lương thực cho hàng chục quốc gia từ Mỹ Latinh đến Trung Đông. Đây là cường quốc nông nghiệp với các dải đất trồng lúa gạo trù phú tại vùng đồng bằng sông Mississippi hay bang California.

Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại ngay trong lòng nước Mỹ chính là mức tiêu thụ gạo nội địa lại chỉ đạt khoảng 40% tổng sản lượng, thấp đến mức đáng ngạc nhiên so với các quốc gia khác. Trong khi nhiều nước coi gạo là linh hồn của bữa ăn, người Mỹ lại giữ không quá ưa thích loại hạt này.


Xuất khẩu gạo đứng thứ 5 thế giới nhưng người Mỹ lại rất ít ăn gạo. (Ảnh: Outsider)

Vì sao Mỹ xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới nhưng rất ít ăn gạo?

Câu chuyện về hạt gạo tại Mỹ là một minh chứng điển hình cho việc sản xuất và tiêu dùng không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau. Mỹ có thể là bậc thầy về kỹ thuật canh tác và xuất khẩu gạo, nhưng để tiêu thụ nội địa lại gặp rất nhiều rào cản.

Di sản văn hóa lúa mỳ

Lý do đầu tiên và quan trọng nhất nằm ở gốc rễ văn hóa ẩm thực của Mỹ vốn được định hình bởi các làn sóng di cư từ châu Âu, đặc biệt là Anh, Đức và các nước Bắc Âu. Đối với những cư dân này, lúa mỳ mới là cây lương thực chủ đạo.

Bánh mì, pasta và các loại ngũ cốc từ lúa mỳ đã trở thành nền tảng của mọi bữa ăn trong suốt hàng thế kỷ. Khi người Mỹ nghĩ về "tinh bột", hình ảnh hiện ra đầu tiên trong đầu họ thường là lát bánh mì sandwich, chiếc hamburger hay đĩa khoai tây nghiền chứ không phải là bát cơm trắng nóng hổi.

Sự ưu tiên này là thói quen mà đã ăn sâu vào tâm thức, khiến gạo chỉ được coi là món phụ (side dish) thay vì món chính yếu (staple food). Ngay cả khi gạo xuất hiện trên bàn ăn, nó thường được chế biến theo kiểu trộn lẫn với các nguyên liệu khác thay vì ăn riêng biệt, phản ánh sự khác biệt rõ rệt trong tư duy ẩm thực so với các quốc gia Đông Nam Á.

Ngành công nghiệp khoai tây

Mỹ là thiên đường của các loại thực phẩm chế biến sẵn và khoai tây đóng vai trò chính. Từ những năm giữa thế kỷ 20, sự phát triển của công nghệ thực phẩm và chuỗi thức ăn nhanh đã đưa khoai tây chiên, khoai tây nướng và khoai tây nghiền lên vị trí thống trị.

Khoai tây không chỉ dễ trồng tại Mỹ mà còn cực kỳ phù hợp với lối sống nhanh của người dân nơi đây. So với việc phải vo gạo và chờ đợi nồi cơm điện nấu trong 20 đến 40 phút, việc ném túi khoai tây vào lò vi sóng hoặc mua phần khoai tây chiên tại cửa hàng tiện lợi là lựa chọn hấp dẫn hơn nhiều.

Sự tiện dụng của khoai tây trong các bữa ăn nhanh làm sẵn vô tình đẩy gạo vào một thế yếu trong cuộc đua giành vị trí trên đĩa ăn hàng ngày của người Mỹ.

Cấu trúc nông nghiệp xuất khẩu

Ngành trồng lúa gạo tại Mỹ không được thiết kế để phục vụ nhu cầu ăn uống hàng ngày của người dân trong nước mà chủ yếu nhằm mục đích thương mại toàn cầu. Các trang trại lúa gạo ở Arkansas, Louisiana hay California được cơ giới hóa ở mức độ cực cao, cho phép sản xuất ra khối lượng khổng lồ với chi phí thấp trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Vì nhu cầu trong nước không cao, chính phủ và các hiệp hội nông nghiệp Mỹ sớm định hướng xuất khẩu để tối ưu hóa lợi nhuận. Khoảng 60% sản lượng gạo của Mỹ mỗi năm được xuất khẩu sang các thị trường quốc tế.

Việc tập trung vào các giống gạo hạt dài, khô, phù hợp với sở thích của các nước nhập khẩu ở Trung Mỹ hay Trung Đông cũng vô tình làm giảm sự đa dạng của các loại gạo ngon, dẻo vốn có thể thu hút người tiêu dùng nội địa Mỹ vốn đang dần quan tâm hơn đến hương vị.

Xu hướng ăn kiêng

Trong vài thập kỷ gần đây, người Mỹ ngày càng trở nên khắt khe hơn với chế độ ăn uống của mình, đặc biệt là sự trỗi dậy của các trào lưu ăn kiêng. Trong mắt nhiều người Mỹ theo đuổi lối sống lành mạnh, gạo trắng thường bị gắn mác là "carbohydrate rỗng" (empty carbs) – loại thực phẩm có chỉ số đường huyết cao và dễ gây tăng cân nếu không kiểm soát tốt.

Mặc dù gạo lứt và các loại gạo nguyên hạt tốt cho sức khỏe, nhưng định kiến về việc tinh bột trắng là kẻ thù của cân nặng vẫn tồn tại mạnh mẽ. Điều này dẫn đến xu hướng thay thế gạo bằng các loại hạt khác có hàm lượng protein và chất xơ cao hơn như quinoa (diêm mạch), cauliflower rice (súp lơ nghiền giả gạo) hay các loại đậu.

Xu hướng ăn kiêng, quan tâm đến sức khỏe khiến gạo trở thành lựa chọn thỉnh thoảng mới ăn thay vì là thực phẩm thiết yếu hàng ngày.

Sự phân hóa sắc tộc

Mức tiêu thụ gạo trung bình toàn quốc tại Mỹ khá thấp, nhưng con số này không phản ánh sự đồng nhất trên toàn lãnh thổ. Gạo chủ yếu được tiêu thụ bởi các cộng đồng người Mỹ gốc Á, gốc Phi và gốc Latinh – những nhóm dân cư giữ gìn truyền thống ẩm thực sử dụng gạo.

Ở những bang có mật độ dân nhập cư cao hoặc các vùng miền Nam, gạo được ưa chuộng hơn hẳn. Tuy nhiên, tại các vùng Trung Tây hay vùng nông thôn Mỹ, nơi văn hóa ẩm thực truyền thống của người da trắng chiếm ưu thế, gạo vẫn xa lạ trong thực đơn hàng ngày.

Sự phân hóa này cho thấy rằng gạo tại Mỹ vẫn mang tính chất ẩm thực dân tộc nhiều hơn là một loại lương thực mang tính toàn dân. Điều này giải thích vì sao dù xuất khẩu hàng triệu tấn mỗi năm, hạt gạo vẫn chưa thực sự đi sâu vào thói quen ăn uống của người tiêu dùng Mỹ đại chúng.