Tờ Guardian (Anh) ngày 28/4 đưa tin, việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên đã giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này và quốc gia lãnh đạo trên thực tế của OPEC là Ả Rập Xê Út, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất trong lịch sử.

Việc UAE - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba của OPEC - bất ngờ rút khỏi tổ chức này dự kiến sẽ làm suy yếu OPEC, vốn đã hợp tác với nhau trong nhiều thập kỷ để sử dụng sản lượng dầu mỏ chung nhằm tác động đến giá dầu trên thị trường toàn cầu.

Theo Guardian, việc UAE rời khỏi OPEC là một thắng lợi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump - người trước đây từng cáo buộc tổ chức này "lừa đảo phần còn lại của thế giới" bằng cách thổi phồng giá dầu một cách giả tạo thông qua việc kìm hãm sản lượng.

Tuần trước, ông Trump xác nhận rằng Mỹ đã thảo luận về việc gia hạn gói cứu trợ tài chính cho UAE, theo đó ngân hàng trung ương của hai nước có thể thỏa thuận trao đổi lượng tiền tệ tương đương của nhau nếu cuộc khủng hoảng ở Trung Đông leo thang.

Phù hợp với “tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn” của UAE

Hôm 28/4, UAE thông báo sẽ rời khỏi OPEC từ ngày 1/5 tới, khi thị trường bước vào tuần thứ chín của cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran - chiến sự đã chặn đứng 1/5 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới từ các nhà sản xuất vùng Vịnh qua eo biển Hormuz, gây ra sự biến động kỷ lục trên thị trường dầu mỏ.

Một tuyên bố từ Bộ Năng lượng UAE cho biết việc rời khỏi OPEC sẽ giúp nước này linh hoạt hơn trong việc ứng phó với “kỷ nguyên năng lượng mới”, phù hợp với “tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn” của UAE.

UAE gia nhập OPEC năm 1967 thông qua Tiểu vương quốc Abu Dhabi, và vẫn là thành viên của tổ chức này khi UAE được thành lập năm 1971. Theo Guardian, việc UAE chuẩn bị rời khỏi OPEC đã phơi bày những căng thẳng kéo dài giữa UAE và Ả Rập Xê Út về cách tiếp cận của tổ chức này đối với giới hạn sản lượng dầu mỏ và địa chính trị.

Các bộ trưởng Ả Rập Xê Út ủng hộ việc hạn chế sản lượng dầu từ liên minh 12 nước nhằm giúp vực dậy thị trường dầu mỏ, vốn đã ghi nhận ba năm liên tiếp thua lỗ trước khi khủng hoảng xảy ra. Tuy nhiên, UAE được cho là đã tỏ ra không hài lòng với những hạn chế này và dự kiến sẽ bơm thêm dầu trong ngắn hạn để tài trợ cho kế hoạch hướng tới tương lai carbon thấp của mình.

Các thành viên OPEC kiểm soát khoảng 80% trữ lượng dầu mỏ đã được kiểm chứng của thế giới, nhưng chỉ sản xuất 40% lượng dầu thô toàn cầu, để giúp giữ giá thị trường ở mức có thể hỗ trợ nền kinh tế của các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ.

Năm thành viên sáng lập OPEC vào năm 1960 bao gồm Ả Rập Xê Út, Iran, Iraq, Kuwait và Venezuela. Sau đó có thêm Algeria, Guinea Xích đạo, Gabon, Libya, Nigeria và Cộng hòa Congo gia nhập. Ảnh hưởng của tổ chức này đã mở rộng trong những năm gần đây khi OPEC liên minh với 11 quốc gia sản xuất dầu mỏ khác ngoài tổ chức này, do Nga dẫn đầu, trong liên minh được gọi là OPEC+.

Tuy nhiên, cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm gia tăng những bất mãn về địa chính trị giữa các thành viên. Tại một phiên thảo luận trong Diễn đàn các nhà lãnh đạo vùng Vịnh vào ngày 27/4, Anwar Gargas - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE - đã chỉ trích các quốc gia Ả Rập và vùng Vịnh vì đã không có động thái đủ mạnh để bảo vệ UAE khỏi các cuộc tấn công của Iran trong cuộc xung đột Trung Đông.

Liên kết giữa các thành viên OPEC đã trở nên lỏng lẻo

Nhà phân tích Jorge León tại công ty nghiên cứu năng lượng và phân tích kinh doanh Rystad Energy (Na Uy) cho biết: “Việc UAE rút khỏi OPEC đánh dấu một sự thay đổi đáng kể. Cùng với Ả Rập Xê Út, UAE là một trong số ít các thành viên có năng lực dự phòng đáng kể – cơ chế mà tổ chức này sử dụng để gây ảnh hưởng đến thị trường.”

“Mặc dù tác động ngắn hạn có thể không đáng kể do những gián đoạn đang diễn ra ở eo biển Hormuz, nhưng hệ quả lâu dài hơn là một OPEC yếu hơn về mặt cấu trúc”, ông nói.

Xu hướng thế giới chuyển sang năng lượng carbon thấp cũng có thể đóng một vai trò trong việc UAE rút khỏi OPEC. Những nhà sản xuất có khả năng khai thác nhiều dầu thô hơn và có thể chịu được giá dầu thấp hơn dự kiến sẽ từ bỏ mọi giới hạn về sản lượng dầu thô để tập trung khai thác trữ lượng còn lại trước khi nhu cầu về nhiên liệu hóa thạch bắt đầu giảm.

Theo Rystad Energy, UAE có khả năng khai thác khoảng 4,8 triệu thùng dầu/ngày và còn nhiều dư địa để tăng sản lượng, điều này có nghĩa là nước này có vị thế đặc biệt thuận lợi để theo đuổi chiến lược vượt ra ngoài giới hạn của OPEC.

Giá dầu toàn cầu đã đạt mức cao nhất là 119,50 USD/thùng kể từ khi xung đột ở Iran bùng nổ. Vào ngày28/4, giá dầu đã tăng 3% lên khoảng 111 USD/thùng. UAE cho biết sẽ bổ sung thêm sản lượng vào thị trường dầu mỏ toàn cầu “một cách dần dần và có tính toán, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thị trường”.

David Oxley - nhà kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại công ty nghiên cứu kinh tế vĩ mô Capital Economics (Anh) - cho biết: “[Thông báo bất ngờ] của UAE về việc rời khỏi OPEC từ ngày 1/5 sẽ không có tác động ngay lập tức đến thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng nó cho thấy nguồn cung toàn cầu sẽ cao hơn so với mức thông thường sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại.”

“[Điều này] phù hợp với quan điểm hiện tại của chúng tôi rằng mối liên kết giữa các thành viên OPEC đã trở nên lỏng lẻo.”

Nga trả đũa cho Sevastopol, Ukraine rúng động trong đêm

Đài TST (Nga) đưa tin, chiến sự bất ngờ leo thang khi Ukraine tiến hành loạt tấn công nhằm vào Sevastopol cùng các khu vực Vologda và Belgorod. Phản ứng của Nga đến gần như tức thì, không phải những đòn đánh rời rạc mà là một chuỗi phản công được tổ chức theo chiều sâu, kéo dài từ các cảng chiến lược ở Odessa cho tới những đầu mối hậu cần quanh Kyiv.

Sevastopol trải qua một đêm không ngủ. Hệ thống phòng không hoạt động hết công suất, các tổ hỏa lực cơ động liên tục truy đuổi mục tiêu trên bầu trời.

Theo số liệu được công bố, 71 mục tiêu đã bị đánh chặn, nhưng cái giá phải trả vẫn không hề nhỏ. Một người đàn ông thiệt mạng ngay trong xe khi mảnh vỡ rơi trúng, ba người khác bị thương, còn những mảnh kim loại từ UAV xuyên thẳng vào khoa tim mạch của bệnh viện thành phố. Hàng chục tòa nhà chung cư, nhà riêng và phương tiện bị hư hại chỉ sau một đêm.

Thống đốc Mikhail Razvozhaev ghi nhận diễn biến bằng những con số khô khan, nhưng phía sau đó là một thực tế rõ ràng: các khu dân cư đang trở thành mục tiêu.

Cùng thời điểm, đòn đánh lan rộng. Tại Vologda, một UAV gây hư hại đường ống axit sulfuric tại tổ hợp công nghiệp, khiến nhiều người phải nhập viện vì bỏng hóa chất. Ở Belgorod, các cuộc tấn công dồn dập vào nhiều khu vực khiến dân thường bị thương. Không khí chiến sự không còn bó hẹp ở tiền tuyến, mà lan sâu vào hậu phương.

Đáp trả của Nga không dừng ở việc phòng thủ. Các UAV "Geran" được triển khai theo từng đợt, đánh vào hạ tầng cảng, kho bãi, bể nhiên liệu và các điểm trung chuyển.

Các khu vực từ Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia đến Kharkiv và vùng ven Kyiv đồng loạt xuất hiện các đòn tấn công nhằm vào hệ thống hậu cần. Ministry of Defence of Russia không đưa ra bình luận, nhưng cách thức triển khai cho thấy đây không phải phản ứng bộc phát, mà là một chiến dịch có tính toán.

Thông điệp rất rõ ràng: Sevastopol không phải là đòn đánh đơn lẻ – và cái giá phải trả sẽ không dừng lại trong một đêm.
20.000 quả bom sẵn sàng – mọi thứ sẽ bay theo tuyến đã định

Khi tiếng nổ tạm lắng, một cảnh báo khác bắt đầu xuất hiện từ chiến trường. Theo các nguồn phân tích, Ukraine không hề giảm nhịp tấn công bằng UAV mà chỉ đang "lùi một bước" để tích lũy lực lượng. Những gì đã diễn ra trước đây cho thấy các đợt tấn công quy mô lớn hoàn toàn có thể lặp lại vào các mốc nhạy cảm như 1/5 và 9/5.

Các tuyến bay UAV được cho là đã được thử nghiệm nhiều lần, từ Leningrad Oblast cho tới hướng phía Nam, nơi Tuapse liên tiếp xảy ra sự cố cháy trong thời gian ngắn.

Đặc biệt, hướng từ Kherson bị đánh giá là điểm yếu, nơi hệ thống tác chiến điện tử và radar chưa theo kịp tốc độ thích nghi của UAV. Từ đây, các thiết bị bay không người lái có thể di chuyển sâu vào lãnh thổ, theo những hành lang đã được "định tuyến" sẵn.

Trong bối cảnh đó, theo TST, một thông tin gây chú ý xuất hiện: Quân đội Nga đã đặt mục tiêu tăng mạnh việc sử dụng bom có điều khiển tại Ukraine, với quy mô có thể lên tới 20.000–24.000 quả mỗi tháng.

Nếu UAV là công cụ gây sức ép liên tục, thì bom dẫn đường lại là đòn đánh mang tính áp đảo. Việc gia tăng sử dụng loại vũ khí này cho thấy Nga không chỉ phòng thủ trước các đợt tấn công bằng UAV, mà còn chuẩn bị cho một giai đoạn leo thang mới, nơi các mục tiêu hậu cần, cơ sở hạ tầng và điểm tập kết lực lượng có thể trở thành tâm điểm.

Trên mặt trận thông tin, các tin đồn về việc thu hẹp quy mô lễ duyệt binh 9/5 tại Moscow cũng bắt đầu lan ra.

Tuy nhiên, Điện Kremlin nhanh chóng bác bỏ, khẳng định sự kiện vẫn sẽ diễn ra. Dù quy mô ra sao, điều đó không thay đổi một thực tế: những ngày đầu tháng 5 đang trở thành mốc thời gian nhạy cảm, nơi cả hai bên đều sẵn sàng cho những bước đi tiếp theo.
Ông Putin triệu tập cuộc họp quan chức, nói về "bước ngoặt lịch sử"

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, ông Vladimir Putin đã triệu tập một cuộc họp an ninh tại Điện Kremlin vào tối 28/4. Thời điểm không phải ngẫu nhiên, khi Nga đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc hội sẽ diễn ra trong điều kiện được đánh giá là đặc biệt phức tạp.

Cuộc bầu cử vào State Duma dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 được chính ông Putin mô tả là "thời điểm bước ngoặt lịch sử". Nhưng trọng tâm của cuộc họp không chỉ là bầu cử, mà là bức tranh an ninh rộng lớn hơn.

Theo ông, các phương thức tấn công đã thay đổi. Khi không thể đạt được kết quả trên chiến trường, phía Ukraine được cho là chuyển sang các đòn đánh nhằm vào hạ tầng và khu vực dân sự. Những vụ tấn công bằng UAV vào cơ sở năng lượng, trong đó có khu vực Tuapse, được coi là tín hiệu cho thấy tình hình đang trở nên phức tạp hơn.

Đặc biệt, các khu vực như Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson được đặt trong tình trạng ưu tiên cao về an ninh. Đây sẽ là nơi diễn ra cuộc bỏ phiếu mang tính biểu tượng, và cũng là những điểm dễ bị nhắm tới.

Song song với đó, hệ thống bầu cử được yêu cầu phải hoạt động ổn định tuyệt đối. Central Election Commission of Russia cho biết hơn 43.000 điểm bầu cử sẽ được giám sát bằng video trên toàn quốc, trong nỗ lực đảm bảo an ninh trước mọi nguy cơ can thiệp.

Cuộc họp không chỉ xoay quanh an ninh. Ông Putin cũng đề cập đến kinh tế, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp đang hoạt động trong điều kiện bị trừng phạt và cần được hỗ trợ, không phải gây thêm áp lực bằng các biện pháp hành chính cứng nhắc.

Các cơ quan địa phương được yêu cầu nhìn vào thực tế thay vì áp dụng máy móc quy định.

Thông điệp cuối cùng được đưa ra không phức tạp: phía trước là một giai đoạn khó khăn, nơi áp lực không chỉ đến từ chiến trường, mà còn lan sang chính trị, kinh tế và xã hội. Và trong bối cảnh đó, mọi bước đi đều phải được tính toán kỹ lưỡng.

Hãng thông tấn Reuters đưa tin, vào ngày 28/4, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 51 phiếu thuận và 47 phiếu chống, gần như hoàn toàn theo đường lối đảng phái, về một biện pháp thủ tục nhằm chặn một nghị quyết về quyền lực chiến tranh, vì các thành viên đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump lập luận rằng không có hành động thù địch nào của Mỹ nhắm vào Cuba.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rick Scott của bang Florida - người đã đưa ra ý kiến phản đối khiến nghị quyết bị đình chỉ - cho biết một cuộc bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh là không phù hợp vì Tổng thống Trump chưa triển khai quân đội.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tim Kaine của bang Virginia - một trong những người bảo trợ chính cho nghị quyết trên - đã lập luận rằng những nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn việc vận chuyển nhiên liệu đến Cuba cấu thành hành động quân sự.

“Nếu bất kỳ ai làm với Mỹ những gì chúng ta đang làm với Cuba, chúng ta chắc chắn sẽ coi đó là hành động chiến tranh”, Thượng nghị sĩ Kaine nói trong bài phát biểu trước Thượng viện Mỹ trước cuộc bỏ phiếu.

Theo Reuters, dưới thời Tổng thống Trump, lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền ngoài khơi Venezuela và đột kích thủ đô Caracas để bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro; và cùng với Israel tiến hành chiến dịch quân sự Epic Fury (tạm dịch: "Cuồng nộ") nhắm vào Iran kể từ ngày 28/2, tất cả đều không có sự cho phép của Quốc hội Mỹ.

Ông Trump từng cho biết: “Cuba là mục tiêu tiếp theo”, nhưng không nói rõ kế hoạch của mình đối với quốc đảo này.

Đảng Dân chủ đã nhiều lần thất bại tại cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ trong việc buộc Tổng thống Trump phải có sự cho phép của Quốc hội nước này trước khi triển khai các hành động quân sự.

Các thành viên đảng Cộng hòa của ông Trump - những người nắm giữ đa số sít sao ở cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ - hầu như đã nhất trí bỏ phiếu chống lại các nghị quyết như vậy, cáo buộc đảng Dân chủ sử dụng đạo luật quyền lực chiến tranh để cố gắng làm suy yếu Tổng thống Trump.

Mặc dù Hiến pháp Mỹ quy định Quốc hội có quyền tuyên chiến, chứ không phải Tổng thống, nhưng điều khoản này không áp dụng cho các hành động quân sự ngắn hạn hoặc để đối phó với mối đe dọa tức thời.

Nhà Trắng cho rằng hành động của Tổng thống Trump nằm trong quyền hạn và nghĩa vụ của ông với tư cách là Tổng tư lệnh để bảo vệ nước Mỹ.

Nó sốt, mệt… Hắn quan tâm lo lắng lắm
- em ăn cháo anh mua nhé
- ko nghĩ cháo mua em ớn lắm
- thế anh nấu nhé
Tuy não nó hay lag nhưng ký ức nấu cháo của hắn thì nó vẫn tởn lắm.
Chả là
Hồi tiêm vắc xin covid về, nó bị vật, sốt li bì… Mà hồi đó còn đang cách ly cả, ai bán mà mua, ai cho ra ngoài mà đi mua. Nên hắn quyết tâm nấu cháo cho vợ
1-2-3 tiếng sau, nó còn đang nằm mê man trong cơn sốt, hắn két cảnh cửa mở ra, nhẹ nhàng đi cào sờ tay lên trán nó
Nó mở mắt, tưởng có cháo ăn rồi thì thấy hắn thỏ thẻ
- Anh biết em còn sốt, nhưng em có thể chịu khó xuống bếp ngó hộ anh cái này tí, chứ anh ko biết sao nữa
- Ngó cái gì
- Ngó nồi cháo. anh nấu mấy lần liền nhưng nó không ra cháo như em nấu
Chân tay run rẩy bước khỏi giường, vịn tay hắn xuống nhà. Cái bếp lanh tanh bành, nồi niêu xoong chảo nhà có bao nhiêu cái thì bày bán hàng hết lượt.
- Anh nấu lại lần này là lần thứ 3 rồi mà vẫn ko biết sao ko được
Nó đi ra bếp, liếc vào cái chậu rửa thấy có cả cái nồi cháy đen xì đang ngâm trong đó. trên bếp thì nồi bé bé đang sôi lục bục
Mở nắp ra, thấy như nồi cơm đang sôi
Nó ko còn sức mà thở nói gì đến nói, lẳng lặng lấy cái nuôi và bát tô to, múc vớt từ trong cái nồi cháo trên bếp ra đúng 1 bát ô tô gạo. vâng. 1 bát ô tô gạo. sau đó cho thêm nước vào nồi
- Ơ, sao em lại bỏ gạo ra ngoài
- Anh nấu cơm hay nấu cháo. Tại sao cho lắm gạo thế này
- Thế anh tưởng là giống nấu cơm, chỉ là cho nhiều nước. nãy anh lấy 1 cốc nhỏ như em bảo, nhưng thấy ít quả nên anh lại múc thêm 5 cốc nữa cho vào
Nó chỉ liếc cho 1 phát nữa chứ ko đủ sức nói thêm, mà mắt cũng nhức nhức. Hắn lẩm bẩm thêm
- Thế hèn nào mà 2 nồi trước anh nấu cứ bị cháy hết cả
….
Nó tự vận nội công để đẩy hết dư chất của vacxin khỏi người, tự khỏi, tự khỏe, và từ lần sau không dám ốm nữa
Còn chuyện hôm nay thì nó thế này: sau khi hắn ngỏ lời nấu cháo, nó thủng thẳng bảo:
- Nhớ cho 3 nắm gạo thôi đấy nhé. Mà anh định nấu cháo gì cho em
- Anh nấu cháo gạo trắng ý
- Ơ sao ốm lại nấu cháo trắng
- Lát anh ra chợ mua cà muối cho em ăn cùng. Hồi xưa anh thích ăn món này lắm
Nó… lặng câm
Và đây là cà hắn mua về cho nó ăn cháo 🥶🥶🥶🥶
Nó băn khoăn xem nên ốm nữa hay là thôi.

VietBF@sưu tập

Nỗi lo từ “chất độc” trong canh để qua đêm

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người lo lắng khi để canh, rau qua đêm là sự hình thành của nitrit từ nitrat có trong rau xanh. Theo một số thông tin lan truyền, khi để qua đêm, nitrat có thể chuyển hóa thành nitrit - chất có khả năng tạo thành nitrosamine nếu kết hợp với protein.

Tuy nhiên, bác sĩ CKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM), cho biết môi trường của các món canh rau thường giàu dinh dưỡng, ẩm và thường được nấu nhạt. Hai yếu tố này là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi. Nếu bảo quản không đúng cách (nhiệt độ không tối ưu), dễ gây mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

Vấn đề lớn nhất của canh để qua đêm không phải là gây ung thư, mà là nguy cơ nhiễm vi sinh vật. Khi thức ăn để ngoài môi trường, vi khuẩn có thể phát triển nhanh chóng, đặc biệt trong điều kiện nóng ẩm.

Một số vi khuẩn có thể sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm, dẫn đến các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói. Những trường hợp này thường bị nhầm lẫn với “ăn đồ độc”, trong khi bản chất là nhiễm khuẩn cấp tính.
Bảo quản đúng cách vẫn có thể sử dụng

Theo bác sĩ Mai, canh rau vẫn có thể để qua đêm nếu được bảo quản đúng cách trong tủ lạnh và dùng ngay vào hôm sau.

Việc để canh trong tủ lạnh qua đêm là an toàn nếu tuân thủ đúng nguyên tắc bảo quản:

- Đun sôi lại trước khi cất: Nhiệt độ cao giúp tiêu diệt phần lớn vi khuẩn ban đầu.

- Làm nguội nhanh rồi cho vào tủ lạnh: Tránh để ở nhiệt độ phòng quá lâu.

- Bảo quản ở nhiệt độ thấp (dưới 5°C): Hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

- Hâm nóng kỹ trước khi ăn lại: Đun sôi lại giúp giảm nguy cơ vi sinh.

Với các món như canh cua hay canh rau, nếu bảo quản đúng cách, việc dùng lại vào ngày hôm sau không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Dù bảo quản trong tủ lạnh, thực phẩm vẫn có “giới hạn an toàn”. Theo các chuyên gia, không nên sử dụng lại thực phẩm nếu:

- Canh có mùi lạ, chua hoặc đổi màu

- Để quá 24–48 giờ

- Bảo quản không kín hoặc tủ lạnh không đủ lạnh

Đặc biệt, với trẻ nhỏ, người già hoặc người có hệ miễn dịch yếu, cần thận trọng hơn khi dùng thức ăn để qua đêm.

Việc “canh để tủ lạnh qua đêm gây ung thư” là một cách hiểu chưa chính xác và dễ gây hoang mang. Nguy cơ thực sự nằm ở khâu bảo quản và vệ sinh thực phẩm, không phải bản thân việc để qua đêm. Hiểu đúng và làm đúng sẽ giúp bạn vừa tránh lãng phí thực phẩm, vừa bảo vệ sức khỏe gia đình.

Ung thư đại tràng là một dạng ung thư đường ruột, xảy ra tại đoạn dài nhất của ruột già. Theo Daily Mail, loại ung thư này được coi là “căn bệnh đáng sợ” vì nhiều lý do. Thứ nhất, bệnh thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn vì giai đoạn đầu có ít triệu chứng rõ ràng, hoặc các dấu hiệu dễ bị nhầm với những vấn đề ít nghiêm trọng hơn như hội chứng ruột kích thích. Thứ hai, nhiều người ngại nói về các bất thường khi đi vệ sinh, trong khi đây lại có thể là “chìa khóa” giúp phát hiện bệnh sớm. Thứ ba đó là giới khoa học vẫn chưa tìm được nguyên nhân chính xác dẫn tới sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh ở người trẻ tuổi.
6 dấu hiệu cảnh báo ung thư đại tràng

Mô phỏng ung thư đại tràng

Phát hiện sớm dấu hiệu ung thư đại tràng giúp tăng khả năng điều trị thành công và giảm nguy cơ tử vong. Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, các phương pháp điều trị sẽ hiệu quả hơn và ít tốn kém. Theo Daily Mail, dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo đỏ của ung thư đại tràng mà mọi người không nên bỏ qua.
1. Thay đổi thói quen đại tiện, phân nhỏ như bút chì

Một trong những dấu hiệu sớm thường gặp của ung thư đại tràng là thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện. Người bệnh có thể bị táo bón, tiêu chảy, đi vệ sinh nhiều hơn bình thường hoặc luôn có cảm giác chưa đi hết sau khi đại tiện.

Khi khối u phát triển trong đại tràng hoặc trực tràng, nó có thể làm cản trở hoặc thay đổi đường di chuyển của phân trong ruột. Trong một số trường hợp, phân đột ngột trở nên nhỏ, mảnh như bút chì vì khối u khiến lòng ruột bị thu hẹp.

Ngoài ra, một lượng nhỏ chất nhầy trong phân có thể là bình thường, nhưng nếu chất nhầy dạng gel xuất hiện nhiều hơn rõ rệt, người bệnh nên liên hệ bác sĩ để được kiểm tra.
2. Có máu trong phân

Máu trong phân có thể do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn búi trĩ ở trực tràng hoặc các khối u lành tính. Những trường hợp này thường gây máu đỏ tươi.

Tuy nhiên, máu trong phân cũng có thể là dấu hiệu của ung thư. Nếu máu có màu đỏ sẫm hoặc đen, nguồn chảy máu có thể nằm ở vị trí cao hơn trong ruột. Đáng chú ý, có những trường hợp lượng máu rất ít, mắt thường không nhìn thấy được, vì vậy các xét nghiệm sàng lọc thường kiểm tra cả dấu vết máu vi thể trong phân.
3. Đầy hơi nặng hoặc đau bụng

Đầy hơi

Ung thư đại tràng cũng có thể gây khó chịu vùng bụng kéo dài, đau quặn hoặc đầy hơi. Dù các triệu chứng này đôi khi xuất hiện trong đời sống thường ngày, chúng vẫn có thể là tín hiệu cảnh báo nếu kéo dài hoặc tăng nặng.

Trong một số trường hợp, khối u có thể làm tắc một phần hoặc hoàn toàn đường ruột, gây đau bụng, đầy hơi, buồn nôn và táo bón. Tắc ruột là tình trạng cấp cứu y khoa, cần được xử trí kịp thời.
4. Mệt mỏi, yếu sức và da nhợt nhạt

Ung thư đại tràng có thể gây chảy máu mạn tính, dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt. Khi đó, người bệnh có thể thấy mệt mỏi kéo dài, yếu sức, da nhợt nhạt hoặc khó thở.

Đây là những biểu hiện dễ bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng chỉ do làm việc quá sức, thiếu ngủ hoặc ăn uống kém. Tuy nhiên, nếu mệt mỏi không rõ nguyên nhân đi kèm thay đổi đại tiện hoặc có máu trong phân, cần đi khám sớm.
5. Sụt cân không rõ lý do

Sụt cân không chủ ý cũng là dấu hiệu cần cảnh giác. Nếu cân nặng giảm dù không ăn kiêng, không thay đổi chế độ vận động hoặc sinh hoạt, đặc biệt khi đi kèm rối loạn đại tiện, đau bụng, mệt mỏi, người bệnh không nên chủ quan.
6. Xuất hiện khối bất thường ở trực tràng

Một khối ở trực tràng có thể được phát hiện trong quá trình thăm khám y tế. Người bệnh không nên đợi đến khi sờ thấy bất thường mới đi khám, bởi nhiều dấu hiệu của ung thư đại tràng có thể xuất hiện âm thầm trước đó.

Nguồn: Daily Mail

Trường hợp bệnh nhân nam 28 tuổi tại Hà Nội, sau 10 ngày chỉ ăn trái cây, cơ thể mệt mỏi, bủn rủn do rối loạn chuyển hóa, đường huyết tăng gấp 10 lần bình thường, nguy cơ hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu.

Bệnh nhân có chỉ số khối cơ thể BMI 31,1, thuộc nhóm béo phì, đã lựa chọn “thanh lọc cơ thể” bằng cách chỉ ăn trái cây. Cân nặng của bệnh nhân giảm 13 kg chỉ sau 10 ngày. Tuy nhiên, đi kèm là tình trạng mệt mỏi, mất vị giác, ho khan, khát nước liên tục, tiểu nhiều lần trong ngày.

Ban đầu, bệnh nhân cho rằng đó là phản ứng bình thường khi giảm cân. Chỉ đến khi xuất hiện cảm giác hồi hộp, mệt lả, người bủn rủn, anh mới đi khám.

Theo TS.BS Lê Bá Ngọc, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bệnh nhân nhập viện trong trạng thái lo lắng, da khô, mệt nhiều, huyết áp có lúc lên 170–180 mmHg. Đường máu mao mạch không đo được vì vượt ngưỡng máy. Xét nghiệm cho thấy đường huyết 51,7 mmol/l (gấp gần 10 lần bình thường), triglycerid 16,9 mmol/l (bình thường dưới 1,7), HbA1c 11%, kèm rối loạn điện giải, hạ natri máu và tổn thương tế bào gan.

Đây là mức đường huyết khiến máu cô đặc như siro, làm tăng áp lực thẩm thấu huyết tương – tình trạng có thể dẫn tới hôn mê tăng áp lực thẩm thấu, một biến chứng cấp tính nguy hiểm của đái tháo đường. Đồng thời, mỡ máu tăng vọt khiến máu đục như sữa, tiềm ẩn nguy cơ viêm tụy cấp, rối loạn điện giải và tổn thương gan.

Bác sĩ Ngọc cho biết người bệnh chưa từng được chẩn đoán đái tháo đường trước đó, song chỉ số HbA1c 11% cho thấy bệnh đã âm thầm tiến triển trong nhiều tháng.

Người bệnh được điều trị bằng insulin tĩnh mạch với nguyên tắc không hạ đường huyết quá nhanh.

“Nếu hạ đột ngột, bệnh nhân có nguy cơ phù não. Mức giảm 3–4 mmol/l mỗi giờ là ‘ngưỡng vàng’, đòi hỏi theo dõi liên tục và điều chỉnh rất sát”, bác sĩ Ngọc cho hay.

Song song, người bệnh được bù dịch, điều chỉnh điện giải, kiểm soát rối loạn mỡ máu, theo dõi áp lực thẩm thấu, hỗ trợ chức năng gan và kiểm soát huyết áp. Sau 24 giờ, tình trạng mất nước cải thiện rõ, huyết động ổn định, đường huyết được kiểm soát an toàn. Sau đó, bệnh nhân được chuyển sang tiêm insulin dưới da để duy trì.

Theo bác sĩ Ngọc, với người có rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn, việc nạp lượng lớn đường fructose từ hoa quả liên tục giống như “đổ thêm dầu vào lửa”. Nhiều người cho rằng chỉ cần ăn hoa quả để giảm cân, nhưng thực tế hoa quả chứa nhiều đường. Khi cơ thể đã rối loạn chuyển hóa, lượng đường này có thể khiến đường huyết tăng không kiểm soát.

Việc sụt 13 kg trong 10 ngày không phải là thành tựu mà là dấu hiệu của rối loạn nội tiết nghiêm trọng. Tiểu nhiều, uống nhiều, sụt cân nhanh là những triệu chứng điển hình của đái tháo đường, nhưng nhiều người trẻ thường bỏ qua vì nghĩ do thay đổi chế độ ăn hoặc làm việc quá sức.

Sau 8 ngày điều trị, bệnh nhân ăn uống ngon miệng trở lại, hết khát nước, ngủ bình thường, các chỉ số sinh tồn ổn định và được xuất viện. Hiện bệnh nhân tiếp tục điều trị ngoại trú, tuân thủ chế độ ăn, kiểm soát cân nặng và dùng thuốc theo chỉ định.

Bác sĩ Ngọc khuyến cáo người thừa cân, béo phì nên tầm soát đái tháo đường định kỳ, không áp dụng các chế độ ăn cực đoan như chỉ ăn trái cây để giảm cân. Khi có các biểu hiện như tiểu nhiều, khát nhiều, mệt mỏi, sụt cân nhanh, cần kiểm tra đường huyết sớm.

Khi nghĩ về sự lão hóa ở nam giới, hầu hết mọi người chỉ nghĩ đến tóc bạc và nếp nhăn, mà không biết rằng những dấu hiệu lão hóa thực sự lại ẩn giấu trong "mùi cơ thể, vấn đề về đường ruột và những vấn đề nhỏ khác". Nhiều người xem nhẹ những dấu hiệu này, bỏ lỡ cơ hội tốt nhất để làm chậm quá trình lão hóa.
Mùi cơ thể nặng hơn, không mất sau khi tắm

Một số người đàn ông trung niên tắm rửa hàng ngày nhưng vẫn có mùi khó chịu. Đó không phải là mùi cơ thể. Bản thân họ cũng không nhận ra nhưng rất dễ nhận thấy khi có người khác ở gần.

Đây là dấu hiệu đầu tiên của sự lão hóa ở nam giới, "mùi cơ thể", hay chính xác hơn là mùi cơ thể ngày càng tệ hơn, hoàn toàn khác với mùi mồ hôi của nam giới trẻ tuổi. Nam giới trẻ tuổi có mùi cơ thể nồng nhưng sạch sẽ, biến mất sau khi tắm. Còn mùi của sự lão hóa đến từ bên trong và xuất hiện trở lại ngay sau khi tắm.

Vấn đề không chỉ nằm ở vệ sinh, mà còn là sự suy giảm nồng độ androgen ở nam giới theo tuổi tác, dẫn đến rối loạn tiết bã nhờn. Bã nhờn trở nên đặc hơn và dễ bị oxy hóa hơn, tạo ra mùi khó chịu.

Bã nhờn bị oxy hóa kết hợp với vi khuẩn trên da tạo ra "nonenal", nguyên nhân gốc rễ của mùi cơ thể, chất này được tiết ra nhiều hơn theo tuổi tác. Giống như một quả táo bị oxy hóa và có mùi khó chịu, quá trình lão hóa làm chậm quá trình trao đổi chất và đẩy nhanh quá trình oxy hóa.

Chỉ vệ sinh thôi là chưa đủ, chế độ ăn uống cũng rất quan trọng. Nên ăn ít đồ ăn cay, dầu mỡ để tránh kích ứng tuyến bã nhờn. Ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C, chẳng hạn như bông cải xanh và rau bina, để ức chế quá trình oxy hóa và giảm sản xuất nonenal.

Nhiều nam giới bỏ qua chứng hôi miệng, một dấu hiệu đáng kể của lão hóa. Khi tuổi tác tăng lên, lượng nước bọt tiết ra giảm, khiến việc ức chế vi khuẩn trở nên khó khăn hơn. Sự phân hủy cặn thức ăn dẫn đến hôi miệng, điều mà chỉ đánh răng không thể giải quyết được.

Gợi ý: Uống một cốc nước ấm khi thức dậy để thúc đẩy sản xuất nước bọt; nhai kẹo cao su không đường thường xuyên để kích thích sản xuất nước bọt, làm sạch miệng và giảm hôi miệng hiệu quả hơn.
Bụng to ra

Nhiều người đàn ông trung niên gặp khó khăn trong việc giảm mỡ bụng, dường như là do ăn quá nhiều và thiếu vận động, nhưng nguyên nhân cốt lõi là do tuổi tác. Theo tuổi tác, quá trình trao đổi chất của nam giới chậm lại, khiến lượng calo dư thừa dễ dàng chuyển hóa thành chất béo, đặc biệt là tích tụ ở vùng bụng.

Quan trọng hơn, tuổi tác gây ra sự mất cân bằng tỷ lệ estrogen và androgen. Lượng estrogen tăng cao làm tăng tốc độ tích tụ mỡ bụng, dẫn đến nhiều người đàn ông có bụng phình to dù tay chân tương đối thon gọn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe.

Mỡ bụng dư thừa chèn ép các cơ quan nội tạng, gây táo bón và khó tiêu, đồng thời làm tăng nguy cơ cao huyết áp, tiểu đường và cholesterol cao, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Nó hoàn toàn không phải là "dấu hiệu của sự trưởng thành".

Gợi ý: Không cần phải ăn kiêng một cách có chủ đích, chìa khóa là kiểm soát chế độ ăn uống và tập thể dục. Ăn ít thực phẩm nhiều chất béo, nhiều đường và nhiều muối, ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt, rau củ và protein chất lượng cao, 30 phút tập thể dục nhịp điệu mỗi ngày hiệu quả hơn trong việc giảm mỡ bụng so với các bài tập gập bụng.
Phì đại tuyến tiền liệt (tăng sản lành tính tuyến tiền liệt)

Đi tiểu thường xuyên, tiểu gấp và tiểu đêm ở nhiều nam giới trung niên và cao tuổi là dấu hiệu của phì đại tuyến tiền liệt.

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt là một hiện tượng sinh lý bình thường của quá trình lão hóa ở nam giới, nhưng nếu bỏ qua nó có thể làm trầm trọng thêm sự khó chịu. Bỏ qua lâu dài có thể dẫn đến khó tiểu và nhiễm trùng đường tiết niệu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Đừng chịu đựng điều đó.

Gợi ý: Uống 1500-2000 ml nước mỗi ngày để làm loãng nước tiểu và giảm kích thích tuyến tiền liệt; đứng dậy và vận động trong 5 phút mỗi giờ để thúc đẩy tuần hoàn máu vùng chậu; bỏ hút thuốc và hạn chế uống rượu; ăn ít thức ăn cay và kích thích.

Nếu bạn có những dấu hiệu trên, đừng lo lắng. Việc bạn cần làm bây giờ là thay đổi thói quen ăn uống, ngủ nghỉ và tập thể dục lành mạnh để làm chậm quá trình lão hóa, duy trì sức sống trẻ trung một cách hiệu quả.

Cô Triệu (Trung Quốc) năm nay 26 tuổi, đang làm nhân viên bán hàng tại một công ty liên doanh khá loén với mức lương cao. Cũng vì thế mà cô vô cùng bận rộn, thường xuyên phải chịu áp lực. Thế nhưng, cô không bao giờ nghĩ "món ăn tinh thần", thứ giúp mình tỉnh táo, giải tỏa áp lực, làm việc hiệu quả hơn trong mấy năm qua lại là "thủ phạm" khiến mình suy thận giai đoạn cuối.

Suốt nửa năm trước khi nhập viện, cô Triệu thường xuyên bị sưng phù mặt và chân vào buổi sáng, tiểu nhiều lần. Tuy nhiên, quá bận rộn và chủ quan, cô gái trẻ cho rằng đó là hệ quả tất yếu của việc nạp nhiều chất lỏng mỗi ngày và hay thức khuya. Cứ thế, thận của cô suy kiệt trong âm thầm.

Cho đến một buổi tối muộn, khi đang tăng ca tại công ty, cô đột nhiên cảm thấy lồng ngực thắt lại, hơi thở đứt quãng. Sau đó chưa kịp nói trọn lời cầu cứu với đồng nghiệp thì cô đã ngất xỉu. Đồng nghiệp hoảng loạn gọi xe cấp cứu đưa cô Triệu đi bệnh viện ngay lập tức.

Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang cho biết: "Khi đến bệnh viện, bệnh nhân đã rơi vào hôn mê. Kiểm tra cho thấy chức năng thận của cô đã suy kiệt hoàn toàn, nồng độ urê trong máu cao bất thường gây phù phổi cấp. Bệnh nhân phải đặt nội khí quản và chạy thận khẩn cấp để duy trì sự sống. Sau khi may mắn giữ được tính mạng, bệnh nhân cũng phải chạy thận cả đời".
2 "thủ phạm" gây suy thận giai đoạn cuối rất quen với người trẻ tuổi

Sau khi thoát khỏi "bàn tay tử thần", cô Triệu được bác sĩ phân tích tình trạng bệnh lý và hướng điều trị. Nghe đến "suy thận giai đoạn cuối" khiến cô gái trẻ chết lặng, nước mắt cứ thế tự nhiên trào ra.

Cô hỏi trong nức nở rằng tại sao mình không mấy khi uống bia rượu, chưa từng hút thuốc mà lại mắc suy thận được. Bác sĩ Hung thở dài một tiếng xót xa rồi bắt đầu giải thích cho cô hiểu. Có 2 "thủ phạm" chính đẩy cô gái trẻ này vào "hố sâu" suy thận, đó là:

1. Tiêu thụ đồ uống nhiều đường quá mức trong thời gian dài

Cô Triệu thú nhận mình chỉ biết rằng đồ uống nhiều đường gây tăng cân, tiểu đường chứ không ngờn nó còn hại gan, phá thận. Cô tưởng rằng: "nước nào chẳng là nước, đủ chất lỏng là tốt cho thận" nên thường dùng chúng thay thế gần như hoàn toàn nước lọc. Đặc biệt, ngày nào cô cũng phải gọi ít nhất một cốc trà sữa ngọt đậm để "xả stress". Những ngày căng thẳng, phải tăng ca hoặc dùng trà sữa thay cơm, cô có thể uống tới 4 ly. Ngoài ra, cô còn uống nước tăng lực, nước ngọt có ga và cà phê sữa thường xuyên nhưng lượng ít hơn hẳn. Bác sĩ Hung cho rằng, thói quen dùng đồ uống nhiều đường thay nước lọc thì thận có làm bằng sắt cũng sẽ nhanh chóng hỏng.

Theo phân tích của ông, trà sữa chứa một lượng lớn siro ngô và fructose, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa và làm tăng axit uric trong máu. Axit uric không chỉ gây ảnh hưởng đến khớp mà còn trực tiếp lắng đọng, gây viêm mô kẽ mãn tính tại các ống thận. Quá trình này diễn ra âm thầm, không gây đau đớn khiến người bệnh hoàn toàn không biết rằng các đơn vị lọc thận đang bị xơ hóa dần theo thời gian.

2. Thức khuya thường xuyên

Thứ hai, cô Triệu thức khuya rất thường xuyên. Không chỉ vì tăng ca mà còn vì cô cảm giác nếu về nhà muộn mà đi ngủ ngay thì cuộc sống sẽ chỉ có công việc, không có thời gian dành riêng cho bản thân. Cứ như vậy, cô thường đi ngủ sau 2 giờ sáng, ngày hôm sau mệt mỏi lại phải dùng đồ uống ngọt để "an ủi" bản thân, như một vòng tròn độc hại.

Bác sĩ Hung cho biết, việc thức khuya triền miên làm mất đi khả năng tự phục hồi của cơ thể. Ban đêm là thời điểm vàng để thận điều hòa huyết áp và thực hiện chức năng giải độc. Việc thức đêm liên tục khiến các mạch máu tại thận luôn trong trạng thái căng thẳng, không được nghỉ ngơi, dẫn đến suy giảm khả năng lọc.

Câu chuyện đau lòng ở tuổi 26 của cô Triệu chính là bài học đắt giá cho mỗi chúng ta. Hãy thay đổi trước khi quá muộn, bởi tổn thương của thận là không thể phục hồi, hối hận cũng không có tác dụng!

8 thói quen thiết yếu để bảo vệ thận

- Uống đủ nước (trên 1,5 lít) nhưng ưu tiên nước lọc.

- Hạn chế nước ngọt, đồ uống nhiều đường, đồ uống có cồn, kiểm soát cafeine.

- Ngủ sớm và ngủ đủ giấc, tốt nhất là trước 23h và ngủ trên 6 tiếng - 80% là ban đêm.

- Kiểm soát nghiêm ngặt lượng muối trong ăn uống hàng ngày.

- Kiểm soát cân nặng và lượng đường huyết, tránh để béo phì gây biến chứng thận mãn tính.

- Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc giảm đau hay thực phẩm chức năng, nhất là nếu không rõ nguồn gốc.

- Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn vốn chứa nhiều phospho và natri gây hại cho mô thận.

- Thăm khám sức khỏe định kỳ và thực hiện xét nghiệm nước tiểu để tầm soát sớm tình trạng protein niệu.

Nguồn và ảnh: News Yahoo, EBC, Family Doctor

Từng tin rằng tiểu đường type 2 là “bệnh của người già”, Đặng Thu H (25 tuổi, Hà Nội) không nghĩ có ngày mình trở thành bệnh nhân. Suốt một thời gian dài, cơ thể thường xuyên mệt mỏi, hay khát nước và đi tiểu nhiều về đêm, H nghĩ do áp lực công việc. Đến khi đi khám, cô bàng hoàng khi bác sĩ chẩn đoán mắc tiểu đường type 2.

Thói quen uống trà sữa của H bắt đầu từ những năm cấp 3. Hàng ngày cô cùng bạn bè uống trà sữa sau giờ tan học, mỗi lần đạt kết quả học tập tốt, phần thưởng cô tự chọn cho mình luôn là ly trà sữa. Dần dần, sở thích ấy trở thành thói quen khó bỏ. Khi đi làm, thu nhập ổn định, H gần như ngày nào cũng uống trà sữa, thậm chí “thẩm định” các quán khác nhau để tìm ra nơi hợp khẩu vị.

Không chỉ vậy, cô còn có thói quen ăn vặt liên tục, ít vận động. “ Em nghĩ còn trẻ, cơ thể sẽ tự chuyển hóa được. Ngày nào em cũng uống trà sữa, ăn đồ ngọt, nhưng lại lười tập thể dục” , H nói.

Những thay đổi nhỏ ban đầu như tăng cân nhẹ, mệt mỏi, khát nước… bị bỏ qua. Chỉ đến khi các triệu chứng rõ rệt hơn, H mới đi kiểm tra và nhận chẩn đoán khiến cô “sụp đổ”.

Ngày càng nhiều người trẻ mắc tiểu đường.

Câu chuyện của Trần Hoàng N (23 tuổi, Ninh Bình) cũng không khác. Là nhân viên IT, N dành phần lớn thời gian trong ngày trước màn hình máy tính, từ 10 - 12 giờ. Sau giờ làm, anh tiếp tục thức khuya chơi game, sinh hoạt đảo lộn.

Những đêm chơi game kéo dài, N thường uống 2 - 3 lon nước ngọt thay nước lọc, ăn mì tôm hoặc đồ ăn nhanh cho tiện. Thói quen này lặp lại trong thời gian dài mà anh không nghĩ sẽ gây hậu quả nghiêm trọng.

Gần đây, N tăng 5 kg, thường xuyên mệt mỏi, khát nước và đi tiểu nhiều về đêm. Anh cho rằng đó là do thiếu ngủ. Tuy nhiên, khi đến khám tại Bệnh viện E, bác sĩ thông báo đường huyết tăng cao và chẩn đoán tiểu đường type 2.

“ Tôi thực sự sốc. Trước giờ chỉ nghĩ bệnh này dành cho người lớn tuổi. Do thiếu hiểu biết và có lối sống chưa khoa học, giờ mỗi ngày của tôi đều phải gắn với việc uống thuốc ”, N nói.
Vì sao ngày càng nhiều người trẻ bị tiểu đường?

Theo ThS.BSCK II Đinh Thị Mỹ Dung (Trưởng khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện E), nếu trước đây tiểu đường type 2 thường xuất hiện sau tuổi 35 - 40, thì bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, gặp ở người dưới 35 tuổi, thậm chí ở thanh niên, thiếu niên.

Tiểu đường là bệnh mạn tính xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng hiệu quả insulin, dẫn đến tăng đường huyết kéo dài. Tình trạng này có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như tim mạch, thận, mắt và thần kinh.

Ở góc độ chuyên môn, Ths Dung cho rằng sự “trẻ hóa” này không phải hiện tượng bất thường, mà là hệ quả của những thay đổi sâu sắc trong lối sống.

Theo Ths Dung, lối sống hiện đại đóng vai trò rất lớn. Chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt; thói quen ít vận động, ngồi nhiều; thức khuya kéo dài và căng thẳng mạn tính… không gây bệnh ngay lập tức, nhưng âm thầm tạo ra tình trạng kháng insulin từ rất sớm, khiến hệ chuyển hóa “già đi” nhanh hơn tuổi thật.

“Chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều đồ uống có đường, thực phẩm chế biến sẵn; thói quen ngồi nhiều, ít vận động; thức khuya và căng thẳng kéo dài… không gây bệnh ngay lập tức, nhưng âm thầm tạo ra tình trạng kháng insulin từ rất sớm. Kháng insulin là tình trạng các tế bào trong cơ thể giảm đáp ứng với insulin - hormone có vai trò đưa đường từ máu vào tế bào. Khi tình trạng này kéo dài, đường huyết sẽ tăng dần và dẫn đến đái tháo đường type 2”, ThS Dung phân tích.

Điều đáng lo ngại là quá trình này đang diễn ra nhanh hơn ở người trẻ hiện nay. Nếu trước đây phải mất 10 - 15 năm tích lũy rối loạn chuyển hóa mới dẫn đến bệnh, thì với lối sống hiện tại ăn nhanh, uống ngọt, thức khuya, stress - quá trình đó có thể rút ngắn chỉ còn vài năm”, bác sĩ Dung nhấn mạnh.

Cần ăn uống khoa học và vận động để tránh tiểu đường.

Bên cạnh đó, nhiều yếu tố nguy cơ từ sớm trong cuộc đời thường bị bỏ qua: tiền sử gia đình có người mắc đái tháo đường, mẹ từng bị đái tháo đường thai kỳ, trẻ sinh to hoặc béo phì từ nhỏ… Khi những yếu tố này kết hợp với lối sống kém lành mạnh, bệnh có thể xuất hiện sớm hơn nhiều so với các thế hệ trước.

Một thực tế khác khiến nhiều người chủ quan là quan niệm “chỉ người béo mới mắc tiểu đường”. Theo bác sĩ, không ít bệnh nhân trẻ có chỉ số BMI bình thường, thậm chí vóc dáng gầy, vẫn được chẩn đoán mắc bệnh. Ở nhóm này, vấn đề nằm ở chất lượng chuyển hóa: mỡ nội tạng vẫn có thể tích tụ, kháng insulin vẫn xảy ra dù bên ngoài không biểu hiện rõ.

“ Chính suy nghĩ ‘trẻ thì chưa sao’ hoặc ‘không béo thì không nguy cơ’ khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh sớm ”, bác sĩ nói.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh bệnh ngày càng trẻ hóa, việc thay đổi lối sống và chủ động tầm soát sớm đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Những người trẻ có thói quen ít vận động, ăn nhiều đồ ngọt, thức khuya hoặc có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra đường huyết định kỳ, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng.