Hình ảnh được đăng tải trên đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) cho thấy đám đông tập trung tại quảng trường tối 21/4, ngay trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran.

Điểm nhấn của cuộc tuần hành là sự xuất hiện của tên lửa đạn đạo tầm trung Khorramshahr 4. Không chỉ cuộc tuần hành ở Tehran, các tên lửa của Iran cũng xuất hiện tại một số cuộc tuần hành ở thành phố khác trong ngày 21/4.

Cuộc tuần hành diễn ra trong bối cảnh quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đang gặp bế tắc. Một chỉ huy của Lực lượng Không quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đe dọa tấn công các cơ sở sản xuất dầu mỏ của các nước láng giềng vùng Vịnh có quan hệ thân thiết với Mỹ.

Ngày 22/4 cũng là ngày kỷ niệm thành lập Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Trong một tuyên bố, IRGC cho biết lực lượng này đang ở trạng thái sẵn sàng cao nhất, và sẽ giáng những đòn mạnh mẽ vào các mục tiêu còn lại của đối phương trong khu vực, theo đài truyền hình nhà nước Iran Press TV .

IRGC cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải cảnh giác khi “chiến trường im tiếng súng” và theo dõi hành động của đối phương trong thời gian ngừng bắn.

Trung tâm Điều phối thương mại hàng hải Vương quốc Anh nói rằng tàu cao tốc của Vệ binh Cách mạng không phát cảnh báo trước khi nổ súng. Cơ quan này cũng cho biết không có ai bị thương trong vụ tấn công.

Tuy nhiên, hãng tin Nour News của Iran cho rằng lực lượng này chỉ nổ súng sau khi con tàu “phớt lờ cảnh báo của lực lượng vũ trang Iran”. Hãng thông tấn Fars mô tả đây là hành động “thực thi hợp pháp quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz”.

Cuộc tấn công diễn ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn, để Tehran có thêm thời gian thống nhất và đưa ra đề xuất trước khi hai bên gặp lại nhau tại bàn đàm phán.

Iran chưa xác nhận chính thức việc gia hạn ngừng bắn mà ông Trump công bố.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif lên tiếng cảm ơn ông Trump vì quyết định này, cho rằng sẽ trao thêm thời gian cho các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra.

“Với sự tin tưởng mà chúng tôi nhận được, Pakistan sẽ tiếp tục nỗ lực nghiêm túc nhằm đạt được một giải pháp đàm phán cho cuộc xung đột”, ông viết trong bài đăng trên mạng xã hội X.

Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran gọi đây là điều “không thể chấp nhận được” và là lý do khiến nước này chưa đồng ý tham gia đàm phán tại Islamabad.

Cùng ngày, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố sẽ “giáng những đòn tấn công nghiền nát vượt ngoài tưởng tượng của kẻ thù vào các tài sản còn lại của họ trong khu vực”.

Cuối tuần qua, lực lượng Mỹ nổ súng và thu giữ 1 tàu container của Iran, sau đó ập lên kiểm tra 1 tàu chở dầu liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran trên Ấn Độ Dương.

Pakistan đang nỗ lực không ngừng để đưa hai bên trở lại bàn đàm phán vòng hai.

Cho đến nay, Iran vẫn chưa cam kết, nhưng các quan chức Pakistan bày tỏ tin tưởng rằng Tehran sẽ cử phái đoàn tham gia nối lại đàm phán. Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra vào giữa tháng này mà không đạt được thỏa thuận.

Cuối tuần qua, Iran cho biết đã nhận được các đề xuất mới từ Washington, nhưng cũng ám chỉ rằng khoảng cách giữa hai bên vẫn còn lớn. Những vấn đề khiến vòng đàm phán trước đổ vỡ bao gồm chương trình làm giàu hạt nhân của Iran, các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực và tình hình tại eo biển Hormuz.

Không chỉ vậy, IRGC còn thiết lập cái mà các nguồn tin mô tả là vành đai an ninh bao quanh Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Iran International khẳng định IRGC trên thực tế đã nắm quyền kiểm soát các chức năng then chốt của nhà nước Iran.

Ông Behnam Ben Taleblu, chuyên gia tại tổ chức tư vấn có tên Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, chia sẻ với Fox News Digital rằng việc IRGC gia tăng quyền lực chỉ còn là vấn đề thời gian, khi lực lượng này đã mở rộng ảnh hưởng liên tục trong hơn 30 năm qua.

Kênh Fox News Digital nhận định sự dịch chuyển quyền lực này có thể gây ra những hệ lụy to lớn vượt ra ngoài biên giới Iran.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran bị đình trệ và không rõ vòng tiếp theo có diễn ra hay không, theo các nhà phân tích, sự trỗi dậy của IRGC đồng nghĩa với việc Iran cứng rắn hơn, ít sẵn lòng thỏa hiệp trong các cuộc đàm phán với Washington và có khuynh hướng tiếp tục leo thang quân sự trên khắp khu vực.

Nỗ lực gần đây của Tổng thống Pezeshkian nhằm bổ nhiệm một bộ trưởng tình báo mới đã thất bại sau áp lực trực tiếp từ Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi. Các nguồn tin cho biết mọi ứng viên được đề cử, kể cả cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hossein Dehghan, đều bị bác bỏ.

Ông Vahidi được cho là đã quả quyết rằng trong điều kiện thời chiến, mọi vị trí then chốt và nhạy cảm phải do IRGC trực tiếp lựa chọn và quản lý cho đến khi có thông báo mới.

Theo nhận định của nhà phân tích chính sách đối ngoại Lisa Daftari, ông Vahidi được xem là người có lập trường cứng rắn trong nội bộ giới lãnh đạo Iran. Vai trò gia tăng của ông Vahidi trong giới cầm quyền cho thấy các nhân tố quân sự ngày càng có tác động lớn hơn trong việc hoạch định chính sách của Tehran.

Trong hệ thống chính trị Iran, theo thông lệ, tổng thống đề cử bộ trưởng tình báo sau khi được lãnh tụ tối cao chấp thuận.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tình trạng và vị trí của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei không rõ ràng trong những tuần gần đây, IRGC dường như đang hành động mà không cần sự giám sát của chính quyền dân sự.

Theo Iran International, một "hội đồng quân sự" gồm các sĩ quan cao cấp của IRGC đang kiểm soát quyền tiếp cận trung tâm quyền lực. Nhóm này chặn các báo cáo của chính phủ gửi tới ông Mojtaba Khamenei, từ đó cô lập ông khỏi bộ máy chính quyền dân sự.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu container ở eo biển Hormuz khiến phương tiện hư hại, theo AP.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 7 giờ 55 phút ngày 22-4 (giờ địa phương).

Con tàu trúng hỏa lực của Iran khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz khiến nó bị hư hại.

"Không có thương vong sau vụ việc, cũng không gây ra tác động môi trường" – UKMTO nêu rõ.

UKMTO thêm rằng một xuồng vũ trang của Iran đã khai hỏa nhằm vào con tàu mà không hề phát tín hiệu cảnh báo trước.

Tuy nhiên, hãng tin Nour News của Iran cho biết IRGC chỉ nổ súng vào con tàu sau khi tàu này đã “phớt lờ các cảnh báo của lực lượng vũ trang Iran.”

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran mô tả vụ việc là hành động “thực thi hợp pháp quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz.”

Vụ việc xảy ra đúng lúc căng thẳng trên biển tiếp tục leo thang, trong khi các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Iran với Mỹ dự kiến tổ chức tại Pakistan rốt cuộc không thể diễn ra như kế hoạch.

Vụ tấn công này cũng nối tiếp chuỗi động thái đối đầu giữa Mỹ và Iran trên biển trong những ngày gần đây. Cuối tuần trước, Mỹ đã nổ súng trước khi bắt giữ một tàu container của Iran.

Chưa hết, lực lượng Mỹ còn đổ bộ lên một tàu chở dầu có liên quan đến đến Iran tại Ấn Độ Dương.

Các nhà phân tích quan ngại rằng chuỗi diễn biến liên tiếp này đang khiến an ninh hàng hải quanh Iran và eo biển Hormuz thêm căng thẳng.

Ukraine đề xuất tên Donnyland, chuẩn bị cờ và bài hát?

Biệt danh này, ám chỉ đến "Donbas" và "Donald", được tờ New York Times trích dẫn từ 4 nguồn tin ẩn danh. Theo New York Times, khi một nhà đàm phán Ukraine lần đầu tiên đề cập đến thuật ngữ này, một phần là nói đùa, được xem là nằm trong nỗ lực thuyết phục chính quyền Trump phản đối mạnh mẽ hơn các yêu sách lãnh thổ của Nga, theo 3 người quen thuộc với các cuộc đàm phán.

Việc một cái tên gợi nhớ đến Disneyland được áp dụng cho một vùng đất rộng lớn, bị tàn phá và thưa dân của Ukraine, nơi sản sinh ra than và thép, có vẻ gây sốc khi cuộc xung đột đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến II vẫn đang diễn ra. Nhưng cũng phản ánh một thực tế rằng các nước đang muốn có được sự ủng hộ của Mỹ về phía mình.

Các quan chức Ukraine đã đề xuất đổi tên một phần của khu vực Donbas đang tranh chấp thành "Donnyland" để "xoa dịu" Tổng thống Donald Trump và để ông "nghiêng về phía họ hơn".

Donnyland, dài khoảng 150 km và rộng 120 km, dường như là một cách ám chỉ sở thích của tổng thống trong việc đặt tên mình lên mọi thứ, từ các tòa nhà liên bang và nhà chọc trời đến tài khoản ngân hàng và tiền xu kỷ niệm.

Một nhà đàm phán Ukraine thậm chí đã tạo ra một lá cờ màu xanh lá cây và vàng cùng bài hát cho Donnyland bằng ChatGPT. Tờ báo này cho biết thêm rằng không rõ liệu các quan chức Mỹ có từng nhìn thấy thiết kế này hay không.
Nỗ lực của Ukraine chưa mang lại kết quả

Đối với Ukraine, nỗ lực này vẫn chưa mang lại kết quả. Thuật ngữ này tiếp tục được sử dụng trong các cuộc đàm phán, mặc dù không rõ liệu nó có được ghi vào bất kỳ văn kiện chính thức nào hay không. Các nhà đàm phán cũng đã đưa ra khả năng Hội đồng Hòa bình của ông Trump đóng vai trò quản lý khu vực này.

Các cuộc đàm phán với Ukraine đã diễn ra âm thầm trong những tuần gần đây, ngay cả khi các nhà đàm phán chính của Mỹ - Steve Witkoff, đặc phái viên của ông Trump, và Jared Kushner, con rể của tổng thống - đang tập trung vào cuộc chiến với Iran. Tổng thống Zelensky của Ukraine cho biết tháng này rằng ông đang mong đợi ông Witkoff và ông Kushner sớm đến thăm Ukraine. Nhưng một người quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết phía Mỹ vẫn đang chờ đợi đủ tiến triển để đảm bảo một chuyến đi như vậy và họ cũng dự định sẽ có một chuyến thăm khác tới Nga.

Phần lớn vùng Donbas, trung tâm khai thác mỏ của Ukraine, đang bị lực lượng Nga chiếm đóng và việc kiểm soát khu vực này là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Điều này diễn ra khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ sự thất vọng rằng các phái viên của Trump đã nhiều lần đến Moscow để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng lại không đến Kiev để đàm phán.

Ông Zelensky thừa nhận rằng Mỹ hiện đang tập trung vào cuộc chiến ở Trung Đông, nhưng nói rằng "trong bất kỳ trường hợp nào, đối với chúng tôi, việc tiếp tục hợp tác với Mỹ là rất quan trọng".

Theo như các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) mới đây đã bắt người vợ gốc El Salvador của một trung sĩ lục quân Mỹ do chưa có thẻ xanh, dù cô đã được cấp giấy phép lao động, khi hai vợ chồng đến cơ quan di trú để hoàn tất các thủ tục xin thẻ xanh cho cô. Ortega đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang khu vực để khiếu nại việc bị giam giữ, đồng thời đề nghị tòa ban hành lệnh ngăn trục xuất cô sang Mexico, nơi cô không có người thân nào.

Joe Serrano, trung sĩ Mỹ tại ngũ từng ba lần được triển khai tới Afghanistan, ngày 21/4 nói với AP rằng các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã bắt vợ anh là Deisy Rivera Ortega, khi hai vợ chồng đến cơ quan di trú để hoàn tất các thủ tục xin thẻ xanh cho cô.

"Một người mở cửa, đưa chúng tôi đi dọc hành lang, đến cuối hành lang thì vợ tôi bị bắt. Không có bất kỳ lệnh nào, không có trát nào. Họ đưa vợ tôi đi, không nói điều gì với tôi cả", Serrano kể.

Ortega, người sinh ra tại El Salvador, sau đó bị giam tại Trung tâm Xử lý El Paso, bang Texas. Serrano đến thăm vợ ngày 19/4 và chỉ được trò chuyện với cô qua tấm kính ngăn.

Ortega đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang khu vực để khiếu nại việc bị giam giữ, đồng thời đề nghị tòa ban hành lệnh ngăn trục xuất cô sang Mexico, nơi cô không có người thân nào. Nếu cô bị trục xuất sang Mexico, Serrano cũng sẽ không được xuất cảnh sang nước này để thăm vợ, do quy định của quân đội Mỹ với binh sĩ tại ngũ.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sau đó cho biết Ortega nhập cảnh trái phép vào Mỹ năm 2016. Thẩm phán đã ban hành lệnh trục xuất cô vào cuối năm 2019, nhưng Ortega được chấp thuận hưởng một biện pháp tạm hoãn trục xuất. Cô cũng có giấy phép lao động hợp lệ, theo luật sư của gia đình.

"Giấy phép lao động không đồng nghĩa đương sự có tình trạng pháp lý hợp lệ để ở lại. Ortega đang bị tạm giữ chờ trục xuất", DHS cho biết.

Ortega từng nộp đơn xin hưởng chính sách "parole in place" cùng chồng, cơ chế trước đây cho phép vợ/chồng quân nhân được tạo điều kiện rút ngắn lộ trình xin thẻ xanh, được ban hành năm 2022.

Tuy nhiên, DHS đã bỏ chính sách này vào tháng 4/2025, nêu rõ "việc có người thân phục vụ trong quân đội không đủ để miễn cho người nước ngoài khỏi hậu quả của việc vi phạm luật nhập cư Mỹ".

Đây là trường hợp thứ hai vợ của quân nhân Mỹ bị cơ quan di trú bắt. Hồi đầu tháng, các đặc vụ ICE bắt Annie Ramos, 22 tuổi, người vợ gốc Honduras của trung sĩ Matthew Blank. Cô bị bắt khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ. Ramos được phóng thích sau gần một tuần, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS ở cổ chân.

Tín hiệu phức tạp từ Iran

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến sẽ lên đường đến Pakistan vào thứ Ba, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran dự kiến kết thúc, trong bối cảnh các quan chức Iran cho biết nhà đàm phán hàng đầu của nước này sẽ tham dự các cuộc đàm phán với Mỹ nếu ông Vance có mặt.

Hai quan chức Mỹ cho biết ông Vance dự kiến sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ trở lại Islamabad, chỉ hơn một tuần sau khi vòng đàm phán với Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Iran công khai từ chối xác nhận liệu các quan chức của họ có tham gia thêm các cuộc đàm phán hay không. Khi được hỏi về các báo cáo về việc một phái đoàn Mỹ dự định đến Pakistan, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, gọi đó là "việc của họ". Ông Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, cho biết hôm thứ Hai rằng Iran sẽ không tham dự do bị Mỹ đe dọa.

Tuy nhiên, các nguồn tin chính thức của Pakistan nói với Nikkei Asia, một phái đoàn Iran sẽ đến Islamabad vào thứ Ba, bất chấp tuyên bố của Tehran rằng họ không có ý định cử các nhà đàm phán khi hải quân Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của nước này.

Một quan chức Pakistan giấu tên, cho biết Pakistan đang chờ đợi phái đoàn Iran đến Islamabad.

"Iran cũng đã làm điều tương tự trong giai đoạn đàm phán đầu tiên ở Islamabad, nhưng cuối cùng họ cũng đã đến", quan chức này nói thêm.

Chính phủ Pakistan, với vai trò trung gian hòa giải giữa hai bên tham chiến, đang tăng cường nỗ lực để đảm bảo gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, dự kiến sẽ hết hạn vào sáng sớm thứ Tư theo giờ Pakistan.

Tại eo biển Hormuz, tình hình vẫn căng thẳng một ngày sau khi Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng của Iran. Hải quân Mỹ cho biết họ đã chặn 27 tàu cố gắng đi qua các cảng của Iran.
Phản ứng đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần này đã kêu gọi mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đây là những bình luận đầu tiên của ông kể từ khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này vào tháng trước để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ của mình.

Ông Tập Cận Bình đã đưa ra những bình luận này trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman của Ả Rập Xê Út hôm thứ Hai, theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã của Trung Quốc.

Eo biển Hormuz nên được mở cửa cho giao thông hàng hải bình thường, điều này nằm trong lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế, ông Tập Cận Bình nói, theo Tân Hoa Xã.

Iran là đối tác chiến lược của Bắc Kinh ở Trung Đông, nhưng Trung Quốc cũng có quan hệ kinh tế với các quốc gia vùng Vịnh là mục tiêu của các cuộc tấn công từ Iran.

Cuộc điện đàm của ông Tập Cận Bình với Thái tử Mohammed diễn ra sau cuộc gặp tại Bắc Kinh tuần trước với Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Thái tử Abu Dhabi, trong đó ông Tập Cận Bình cảnh báo thế giới đang quay trở lại "luật rừng". Ông không trực tiếp đề cập đến eo biển Hormuz trong cuộc gặp đó, như trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed.

Trong cuộc hội đàm với Thái tử Mohammed, ông Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc ủng hộ các quốc gia trong khu vực xây dựng "một ngôi nhà chung của tình láng giềng tốt đẹp" để họ có thể "tự quyết định tương lai và vận mệnh của mình", theo Tân Hoa Xã.

Manoj Kewalramani, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tại Viện Takshashila ở Bangalore, Ấn Độ, cho biết thông điệp của ông Tập Cận Bình phù hợp với những lời kêu gọi trước đó của Trung Quốc về việc tất cả các bên giảm leo thang căng thẳng.

Cả Ả Rập Xê Út và Iran đều kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò trung gian hòa giải lớn hơn trong cuộc khủng hoảng. Gần 3 năm trước, Bắc Kinh đã giúp hai bên khôi phục quan hệ ngoại giao.

Các nhà phân tích cho rằng mối quan ngại chính của Bắc Kinh về cuộc chiến này là kinh tế. Trung Quốc nhập khẩu tới 40% lượng dầu mỏ thông qua eo biển Hormuz. Việc đóng cửa kéo dài tuyến đường thủy chiến lược này có thể gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, đe dọa thương mại, động lực chính của nền kinh tế Trung Quốc.