Sản phẩm của Huang Xian chỉ nhỏ bằng nắm tay - một bộ cảm biến phát hiện rò rỉ điện, lắp vào các trạm sạc xe điện (EV) như một chốt chặn an toàn giữa chiếc xe và lưới điện.

Thiết bị này không chỉ là biểu tượng cho sự đổi mới và thành tựu của lĩnh vực công nghệ cao Trung Quốc. Nó phản ánh một xu hướng đang “xói mòn” ngành sản xuất cao cấp trên toàn cầu, đẩy các chính phủ từ Á sang Âu vào trạng thái gần như tuyệt vọng.

Sự bùng nổ của xe điện đã thúc đẩy sản lượng cảm biến của Huang dự kiến đạt 10 triệu đơn vị trong năm nay, tăng vọt so với con số 20.000 vào năm 2019 khi công ty Mega-Senway của ông gia nhập thị trường. Thời điểm đó, đây vẫn là một sản phẩm ngách, được cung cấp bởi một nhóm nhỏ các tập đoàn Đức và Thụy Sĩ với giá khoảng 200 Nhân dân tệ (tương đương 30 USD) hoặc cao hơn cho mỗi đơn vị.

Mega-Senway sản xuất những chiếc cảm biến đầu tiên với chi phí khoảng 40 Tệ và bán với giá 100 Tệ, mang lại cho Huang mức lợi nhuận biên rất khả quan.

Khi các đối thủ Trung Quốc ồ ạt đổ bộ, giá bắt đầu lao dốc. Các tập đoàn châu Âu dần rút lui khỏi thị trường. Hiện tại, công ty có trụ sở tại Thượng Hải của Huang bán một số loại cảm biến với giá chỉ 10 Tệ mỗi chiếc. “Chúng tôi chưa bao giờ nghĩ giá lại giảm nhanh đến thế”, ông nói.

Quỹ đạo của công ty ông là minh chứng cho những lực lượng kinh tế lớn hơn đang định hình lại thương mại và công nghiệp toàn cầu, khi các công ty Trung Quốc với năng lực cạnh tranh khủng khiếp đang lấn sân vào đủ mọi ngành nghề với tốc độ chóng mặt.
Cú sốc 2.0

Hai mươi năm trước, nền kinh tế toàn cầu từng rúng động bởi “cú sốc Trung Quốc” lần thứ nhất, khi làn sóng hàng hóa giá rẻ phá hủy mô hình kinh doanh của các nhà sản xuất tại các nền kinh tế tiên tiến, khiến hàng triệu công nhân mất việc và nuôi dưỡng sự bất mãn chính trị.

Giờ đây, cú sốc thứ hai đang diễn ra - thứ còn đe dọa hơn các đối tác thương mại của Trung Quốc: một cuộc tổng tấn công vào ngành sản xuất cao cấp.

Sự cạnh tranh nội địa khốc liệt, kết hợp với quy mô công nghiệp khổng lồ, nguồn nhân lực kỹ thuật dồi dào và mức trợ cấp thuộc hàng cao nhất thế giới, đã tạo ra những nhà vô địch Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện, pin năng lượng mặt trời, pin lưu trữ, tua-bin gió và một danh sách dài các ngành sản xuất tiên tiến khác.

Tuy nhiên, chính những lực lượng tạo nên sức mạnh cho các công ty này cũng dẫn đến tình trạng dư thừa năng lượng, bóp nghẹt lợi nhuận trong nước trong khi tràn ngập thị trường toàn cầu và làm gia tăng căng thẳng thương mại. Với sự hỗ trợ từ tỷ giá hối đoái thấp, các nhóm công ty Trung Quốc đang tạo ra một cuộc càn quét qua những ngành công nghiệp tiên tiến nhất hành tinh.

“Những công ty sống sót được ở Trung Quốc sẽ là những kẻ bất khả chiến bại ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới”,Huang He, một nhà đầu tư vào Mega-Senway, nhận định. “Trung Quốc đầy rẫy kỹ sư. Các rào cản công nghệ chỉ tồn tại được tối đa từ sáu tháng đến một năm”.
Vòng xoáy đi xuống

Đối với Huang của Mega-Senway, nó giống như một cơn lốc xoáy kéo tuột công ty xuống đáy. “Đây không phải là một tình trạng lành mạnh”, ông nói. “Đó là sự cạnh tranh ác tính”.

Thế giới bên ngoài nhìn thấy những nhà vô địch Trung Quốc không thể cản bước. Họ bán những sản phẩm chất lượng với mức giá không tưởng. Sau khi đạt thặng dư thương mại hàng hóa kỷ lục vượt mức 1.000 tỷ USD vào năm 2025, Trung Quốc tiếp tục tăng xuất khẩu thêm gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý đầu tiên của năm 2026.

Tại Trung Quốc, có một từ dùng để mô tả hiện tượng này: Nội quyển - thuật ngữ ám chỉ một động lực cạnh tranh mà ở đó tất cả mọi người đều phải nỗ lực điên cuồng hơn chỉ để nhận về những thành quả ngày càng ít ỏi.

Nó buộc các công ty phải cắt giảm chi phí một cách quyết liệt. Huang giải quyết bài toán này bằng cách mua lại nhà máy sản xuất, học hỏi quy trình từ các đối thủ lân cận và thay thế sức người bằng robot. Từ việc kiểm tra từng chiếc cảm biến một, ông chuyển sang bốn chiếc, rồi tám chiếc cùng lúc, và giờ đây là các cánh tay robot đảm nhiệm toàn bộ.

“Chúng tôi cập nhật quy trình hai hoặc ba lần mỗi năm”, Huang nói. “Áp lực đến nhanh tới mức đó”.

Áp lực lan tỏa toàn chuỗi cung ứng

Chu kỳ sản phẩm 5 năm cùng các cuộc đàm phán giá hàng năm từng tồn tại trong ngành ô tô giờ đã biến mất. Một nhà sản xuất ô tô lớn hiện cắt bỏ mọi trung gian, trực tiếp mở thầu hàng tháng cho các nhà cung cấp như Mega-Senway. Các công ty đấu thầu, được thông báo liệu họ có phải là bên thấp nhất hay không, và tiếp tục nộp lại - hết vòng này đến vòng khác cho đến khi không còn ai có thể hạ thấp hơn được nữa.

Tình trạng này lan rộng khắp các ngành công nghiệp Trung Quốc, từ hóa chất đến năng lượng mặt trời: sản lượng tiếp tục tăng nhưng lợi nhuận đang thu hẹp hoặc âm. Tại sao họ vẫn tiếp tục?

Dữ liệu của OECD cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc được trợ cấp gấp 3 đến 9 lần so với các đối tác ở các nước phát triển, chủ yếu thông qua các khoản vay lãi suất thấp từ ngân hàng nhà nước. Đồng Nhân dân tệ được định giá thấp (ước tính khoảng 16%) giúp hàng xuất khẩu giữ được lợi thế cạnh tranh về giá.
Phản ứng toàn cầu: Sống còn hay biến mất

Làn sóng xuất khẩu này đang nhắm thẳng vào châu Âu, nơi có chi phí năng lượng và nhân công cao. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không ngần ngại gọi sự trỗi dậy của hàng hóa chất lượng cao từ Trung Quốc là vấn đề sống còn đối với ngành sản xuất của châu lục.

Ngay cả những đối thủ lâu đời cũng phải thay đổi để thích nghi. John McLuskie, lãnh đạo mảng kinh doanh tại châu Á của công ty cảm biến Thụy Sĩ LEM, cho biết lựa chọn duy nhất của họ là phải trở nên giống như các đối thủ Trung Quốc: tìm nguồn cung từ chuỗi cung ứng giá rẻ của Trung Quốc và tăng cường đội ngũ R&D tại Thượng Hải.

Ngay cả Volkswagen cũng đã mở trung tâm R&D mới tại Hợp Phì để xử lý toàn bộ kỹ thuật cho các mẫu xe mới tại Trung Quốc, coi đó là cách duy nhất để cạnh tranh.

“Chúng ta phải chặn đứng cỗ xe Trung Quốc hoặc làm chậm nó lại, nếu không ngành công nghiệp của chúng ta sẽ biến mất chỉ sau một đêm”, Jeromin Zettelmeyer, người đứng đầu tổ chức tư vấn Bruegel, cảnh báo.

Theo: Financial Times

Theo nguồn tin từ Iran, ngày cụ thể cho vòng đàm phán mới vẫn chưa được quyết định, nhưng cả hai nước có thể trở lại sớm nhất là vào cuối tuần này.

"Chưa có ngày cụ thể nào được ấn định, các phái đoàn vẫn để ngỏ thời gian từ thứ Sáu đến Chủ nhật", nguồn tin lưu ý.

Hai nguồn tin Pakistan am hiểu về các cuộc đàm phán cho biết, Islamabad đang tích cực liên lạc với cả hai bên về thời điểm diễn ra vòng đàm phán tiếp theo và cuộc gặp có khả năng sẽ diễn ra vào cuối tuần.

"Chúng tôi đã liên lạc với Iran và nhận được phản hồi tích cực, rằng họ sẵn sàng tham gia vòng đàm phán thứ hai", một quan chức cấp cao của Chính phủ Pakistan cho biết.

Trong khi đó, tờ Express Tribune dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif cho biết, vòng đàm phán trực tiếp tiếp theo giữa Iran và Mỹ dự kiến sẽ diễn ra sớm, khi các nỗ lực ngoại giao đang cho thấy tín hiệu khả quan.

Trước đó, tờ The Atlantic đưa tin, vòng đàm phán trực tiếp tiếp theo giữa Iran và Mỹ sẽ được tổ chức tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào thứ Năm.

Theo hãng tin AP , hai bên đang thảo luận về khả năng tổ chức một cuộc họp tiếp theo tại thủ đô Pakistan. Song song, một số quan chức Mỹ cũng đề cập Geneva như một địa điểm thay thế tiềm năng cho vòng đàm phán mới.

"Iran chỉ tiếp tục đàm phán trong khuôn khổ luật pháp quốc tế"

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Hai (13/4), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhấn mạnh Tehran sẵn sàng tiếp tục đối thoại, nhưng phải dựa trên luật pháp và các quy định quốc tế.

"Cộng hòa Hồi giáo Iran sẵn sàng tiếp tục đàm phán trong khuôn khổ luật pháp và quy định quốc tế, nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi của người dân Iran", ông nói.

Tổng thống Pezeshkian tuyên bố rằng châu Âu có thể đóng vai trò mang tính xây dựng bằng cách khuyến khích Washington tôn trọng các khuôn khổ pháp lý này.

Tổng thống Iran đã thảo luận với tổng thống Pháp về những diễn biến mới nhất trong khu vực, kết quả các cuộc đàm phán ở Islamabad và tiến trình ngừng bắn. Đồng thời nhấn mạnh sự nghiêm túc và thiện chí mà nhóm đàm phán của Iran đã thể hiện trong suốt các cuộc đàm phán tại Islamabad, Pakistan.

Tổng thống Pezeshkian tái khẳng định chính sách kiên định của Iran về việc tăng cường hòa bình, ổn định và an ninh khu vực, đồng thời thúc đẩy tương tác mang tính xây dựng với các nước láng giềng.

Đề cập đến tuyên bố cứng rắn gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với eo biển Hormuz, Tổng thống Pezeshkian cảnh báo về những hậu quả nguy hiểm của nó.

"Cộng hòa Hồi giáo Iran luôn nỗ lực đảm bảo an ninh bền vững cho việc lưu thông tàu thuyền trên tuyến đường biển chiến lược này, và bất kỳ mối đe dọa nào đối với an ninh khu vực này sẽ gây ra những hậu quả diện rộng đối với thương mại toàn cầu", ông Pezeshkian lưu ý, đồng thời nói thêm, Iran sẵn sàng đối mặt với bất kỳ kịch bản nào để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Về vấn đề hạt nhân, Tổng thống Pezeshkian nói rằng, Cộng hòa Hồi giáo Iran trước đây đã đạt được các thỏa thuận cụ thể với các nước châu Âu, và khuôn khổ của các thỏa thuận này vẫn hoàn toàn rõ ràng.

Triển vọng về một vòng đàm phán mới giữa Tehran và Washington vẫn chưa rõ ràng. Mỹ tuyên bố rằng áp đặt lệnh phong tỏa đối với cảng của Iran, ngăn chặn các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bắt đầu từ ngày 13/4.

"Iran chưa bao giờ tìm cách hành động ngoài các quy định quốc tế và vẫn sẵn sàng tiếp tục đàm phán trong khuôn khổ đó", ông nói.

Iran và Mỹ đã tổ chức đàm phán tại Islamabad vào ngày 11/4. Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, trong khi Phó Tổng thống J.D. Vance đại diện phái đoàn Mỹ. Cả Tehran và Washington đều tuyên bố sau các cuộc đàm phán rằng chưa đạt được thỏa thuận nào về việc tìm kiếm giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột do nhiều bất đồng.

Tòa án thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) cho biết, nhà sáng lập tập đoàn China Evergrande - nhà phát triển bất động sản nợ nhiều nhất thế giới - vừa nhận một loạt tội danh bao gồm: chiếm dụng vốn, gian lận huy động vốn và huy động tiền gửi trái phép.

Kể từ năm 2021, Evergrande phá sản với phần lớn khoản nợ trị giá 300 tỷ USD, cùng hàng tỷ USD tiền thanh toán cho các sản phẩm quản lý tài sản. Rắc rối này là minh chứng điển hình cho cuộc khủng hoảng lĩnh vực bất động sản Trung Quốc, vốn đã kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế của nước này trong một thời gian dài.

Trong các phiên xét xử diễn ra mới đây nhắm vào cá nhân ông và tập đoàn Evergrande, nhà sáng lập Hứa Gia Ấn (Hui Ka Yan) đã nhận tội và bày tỏ rõ sự ăn năn.

“Các chủ nợ đã rất thất vọng khi ông Hui không dùng tiền của mình để trả nợ. Số tiền ông nhận về từ cổ tức trong những năm qua là rất lớn”, Leonard Law, nhà phân tích tín dụng cao cấp tại Lucror Analytics, nhận định. 

Các bên thanh lý tài sản của Evergrande từ chối đưa ra bình luận. Reuters cũng không thể liên lạc với ông Hứa, bởi ông đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị cơ quan chức năng Trung Quốc bắt giữ vào năm 2023 sau sự cố vỡ nợ của tập đoàn.

Vào năm 2024, cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc đã phạt ông Hứa 6,6 triệu USD, đồng thời cấm ông tham gia thị trường chứng khoán vĩnh viễn sau khi phát hiện đơn vị cốt lõi của Evergrande khai khống lợi nhuận và thực hiện các hành vi gian lận chứng khoán.

Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Thâm Quyến cho biết thêm, ông Hứa và công ty còn phải đối mặt với các cáo buộc về cho vay sai quy định, phát hành chứng khoán gian lận và đưa hối lộ tại các đơn vị thành viên. Phán quyết cuối cùng sẽ được đưa ra sau đó, dù phía tòa án chưa ấn định ngày cụ thể.

“Các nhà phát triển như Evergrande đã kiếm được hàng tỷ USD nhờ kế hoạch bán nhà trước khi hoàn thiện. Giờ đây, mọi thứ đã thay đổi. Điều chính phủ cần làm không phải giúp các công ty hay tỷ phú có đòn bẩy tài chính cao, mà là hướng lĩnh vực này đi theo một con đường tăng trưởng hợp lý”, Gan Li, giáo sư Đại học Tài chính và Kinh tế Tây Nam, nói.

Câu chuyện Evergrande và sự sa lưới của Hứa Gia Ấn đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên tăng trưởng dựa trên nợ vay vô tội vạ. Từ một vị tỷ phú từng giàu có nhất nhì châu Á, thường xuyên xuất hiện trước công chúng với những mối quan hệ chính trị sâu rộng, ông Hứa giờ đây trở thành biểu tượng cho sự liều lĩnh và kết cục phải trả của việc tăng trưởng quá nhanh.

“Evergrande gặp rắc rối chắc chắn sẽ ảnh hưởng lớn đến thị trường bất động sản và toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc nói chung”, giáo sư Lan Deng thuộc Đại học Michigan, một người nghiên cứu về ngành địa ốc Trung Quốc, nhận định. “Không chỉ các ngân hàng, nhiều lĩnh vực khác nhau trong nền kinh tế Trung Quốc cũng bị ảnh hưởng nếu xét tới việc nền kinh tế nước này có mối ràng buộc sâu sắc như thế nào với ngành bất động sản”.

Theo: Nikkei Asia

Trong cuộc đua vươn tới những vì sao, năng lượng luôn là bài toán hóc búa nhất. Khi các tấm pin mặt trời trở nên "vô dụng" trong bóng tối lạnh giá của vũ trụ và pin hóa học truyền thống cạn kiệt chỉ sau vài năm, các nhà khoa học Nga đã tìm ra lời giải đột phá: Pin hạt nhân sử dụng đồng vị Nickel-63 (Ni-63) chạy liên tục 50-100 năm, Tạp chí chuyên về hạt nhân quốc tế thông tin tháng 3/2026.

Đây không chỉ là một linh kiện, mà là một "trái tim" bền bỉ có khả năng "đập" liên hồi lên đến 1 thế kỷ, bất chấp những điều kiện khắc nghiệt nhất mà con người từng biết tới.

Tác giả của công trình này là liên minh các nhà khoa học Nga đến từ Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NUST MISIS) ở Moscow, Viện Vật lý và Công nghệ Moscow (MIPT) và các công ty con của Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Nhà nước Nga Rosatom.
Pin Betavoltaic “siêu trường thọ” của Nga: Một thế kỷ mới hỏng

Theo Evgeniy Stepin từ Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Vũ trụ thuộc Đại học Tổng hợp Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia (MEPhI, trụ sở tại Moscow), việc tạo ra các nguồn cung cấp năng lượng nhỏ gọn nhưng hiệu quả cho máy bay và hệ thống vũ trụ là ưu tiên hàng đầu của Nga. Trong đó đột phá quan trọng bậc nhất là pin hạt nhân (Betavoltaic).

Khác với các lò phản ứng hạt nhân khổng lồ tỏa nhiệt lượng lớn, pin hạt nhân của Nga hoạt động dựa trên hiệu ứng Beta-voltaic. Bí mật nằm ở đồng vị Nickel-63.

Khi các electron từ quá trình phân rã của Nickel đập vào các lớp bán dẫn đặc biệt, chúng tạo ra dòng điện trực tiếp. Vì Nickel-63 (Ni-63) có chu kỳ bán rã lên tới 100 năm, cho phép pin hoạt động trong 50 đến 100 năm (1 thế kỷ).

Mặc dù các nguyên mẫu Betavoltaic đã tồn tại từ năm 2016 tại Nga, những phát triển gần đây hướng đến việc mở rộng quy mô công nghiệp: Các chuyên gia từ MEPhI đã chỉ ra vào cuối năm 2023 rằng pin hạt nhân có thể được Nga sản xuất hàng loạt trong vòng 5-6 năm (2028–2029).

Các nguyên mẫu này năm 2016 tự hào có hiệu suất 3.300 milliwatt-giờ trên mỗi gram—gấp 10 lần năng lượng của pin hóa học.
Một gram Niken-63 phóng xạ có giá khoảng 4.000 USD

Trở ngại chính vẫn là chi phí cực kỳ cao của các đồng vị. Tính đến đầu năm 2026, một gam Nickel-63 phóng xạ có giá khoảng 4.000 USD.

Tuy nhiên, Tạp chí chuyên về hạt nhân quốc tế nhận định, Nga đã khẳng định vị thế dẫn đầu thế giới trong nghiên cứu pin hạt nhân, tập trung vào việc giảm đáng kể chi phí và tăng mật độ năng lượng thông qua sản xuất đồng vị trong nước và các thiết kế cấu trúc mới.

Riêng việc sản xuất đồng vị trong nước, để tạo ra Ni-63 tinh khiết là một quy trình làm giàu đồng vị cực kỳ tốn kém và phức tạp, đòi hỏi công nghệ chuyên dụng và hệ thống máy ly tâm hiện đại. Nga hiện là quốc gia hiếm hoi trên thế giới làm chủ quá trình làm giàu Nickel-63.

Để hiện thực hóa mục tiêu sản xuất hàng loạt vào 2028-2029, các nhà nghiên cứu Nga hiện đang tìm kiếm các đối tác công nghiệp, đặc biệt là trong các trung tâm hạt nhân chuyên biệt của Rosatom (như Sarov hoặc Mayak), để giảm chi phí thông qua việc làm giàu đồng vị ở quy mô lớn.

Các nhà nghiên cứu tại MEPhI gần đây đã chuyển trọng tâm sang một “phương pháp tiếp cận thay thế độc đáo” trong thiết kế pin hạt nhân, loại bỏ cấu trúc nhiều lớp truyền thống để tăng hiệu quả và khả năng mở rộng.

Các nhà khoa học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Nga (NUST MISIS) đã phát triển một cấu trúc 3D được cấp bằng sáng chế cho các bộ chuyển đổi dựa trên silicon. Bằng cách đặt các đồng vị bên trong các kênh siêu nhỏ thay vì trên một bề mặt phẳng, họ đã tăng diện tích chuyển đổi bức xạ lên 14 lần, dẫn đến công suất riêng tăng gấp 10 lần đồng thời giảm kích thước thiết bị xuống còn 1/3.
Sức mạnh từ nguồn phát bức xạ beta "sạch", an toàn

Một trong những lo ngại lớn nhất về năng lượng hạt nhân là phóng xạ, nhưng với Nickel-63, sự an toàn gần như là tuyệt đối, không phát xạ gamma đáng kể. Chỉ cần lớp vỏ pin là đủ che chắn.

Bức xạ beta mà nó phát ra có năng lượng thấp đến mức không thể xuyên qua nổi một tờ giấy hay lớp da người. Do đó, chính lớp vỏ bảo vệ của viên pin đã là một tấm khiên hoàn hảo, ngăn chặn mọi rò rỉ và đảm bảo an toàn cho cả con người lẫn các thiết bị điện tử nhạy cảm xung quanh.

Thêm vào đó, khả năng chịu nhiệt cực hạn từ -100°C đến +150°C giúp nó trở thành lựa chọn duy nhất cho các trạm quan trắc tại Bắc Cực lạnh giá hay bên ngoài không gian chân không.

Hơn nữa, để đáp ứng các quy định quốc tế và của Nga (Cơ quan Giám sát Môi trường, Công nghiệp và Hạt nhân Liên bang Nga Rostekhnadzor), các nguyên mẫu pin hạt nhân trải qua quá trình "thử nghiệm khắc nghiệt" nghiêm ngặt để mô phỏng các sự cố.

Trong tương lai gần, không chỉ tàu vũ trụ hay máy bay không người lái, mà ngay cả những chiếc máy trợ tim trong y tế cũng sẽ được trang bị "trái tim hạt nhân" này – một nguồn sống bền bỉ cho cả một đời người.

Pin hạt nhân Nickel-63 chính là minh chứng cho việc con người đã thuần hóa được năng lượng nguyên tử để phục vụ những mục tiêu hòa bình và xa xôi nhất. Một kỷ nguyên mới nơi chúng ta không còn phải lo lắng về việc "hết pin" đang thực sự bắt đầu.

Một tàu của Trung Quốc bị Mỹ trừng phạt đã đi qua eo biển Hormuz vào thứ Ba (14/4) bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, Reuters dẫn dữ liệu vận chuyển đưa tin.

Theo dữ liệu từ LSEG, MarineTraffic và Kpler, tàu Rich Starry sẽ là tàu đầu tiên vượt eo biển Hormuz và rời khỏi vùng Vịnh kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu vào tối 13/4.

Con tàu này và chủ sở hữu là Công ty TNHH Vận tải biển Thượng Hải Xuanrun đã bị Mỹ trừng phạt vì giao dịch với Iran.

Theo dữ liệu, Rich Starry – một tàu chở dầu tầm trung – chở khoảng 250.000 thùng methanol. Tàu đã bốc chât hàng tại cảng Hamriyah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Dữ liệu cho thấy tàu có thủy thủ đoàn người Trung Quốc trên tàu trong quá trình vận chuyển.

Lệnh phong tỏa của Mỹ chính thức có hiệu lực từ 10h sáng theo giờ Mỹ, tức 21h ngày 13/4 theo giờ Việt Nam. Động thái này nhằm gia tăng áp lực buộc Iran phải mở lại tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch sau khi các cuộc đàm phán hòa bình thất bại.

Trước đó, ông Trump khẳng định biện pháp này áp dụng cho tất cả các tàu đang cố gắng ra hoặc vào eo biển Hormuz.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ sau đó đã bổ sung một điều khoản loại trừ. Theo đó, lực lượng Mỹ sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu di chuyển qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran.

Theo Times of Israel, để thực thi lệnh phong tỏa, Mỹ đã huy động tổng cộng 15 tàu chiến, bao gồm 1 tàu sân bay, 11 tàu khu trục, 3 tàu tấn công đổ bộ.

Hiện tại, vị trí chiến lược chính xác của từng tàu cũng như danh sách các tàu trực tiếp tham gia vào hoạt động phong tỏa vẫn chưa được công bố cụ thể. Các đơn vị này chịu sự điều động trực tiếp từ Bộ Chiến tranh nhằm đảm bảo tính triệt để của lệnh cấm vận hàng hải.

Một quan chức Mỹ tiết lộ với Al Jazeera rằng quân đội đã sẵn sàng thực thi và duy trì lệnh phong tỏa. Tuy nhiên, các quy tắc giao chiến đối với những trường hợp vi phạm hiện nay vẫn chưa được thiết lập cụ thể. Quan chức này khẳng định lực lượng và khí tài của Mỹ hoàn toàn đủ khả năng duy trì biện pháp này trong thời gian cần thiết, tuân thủ các quyết định của Tổng thống Trump.

Phản ứng động thái của Mỹ, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã đăng tải trên mạng xã hội X vào Chủ Nhật rằng người tiêu dùng hãy tận hưởng mức giá xăng hiện tại. Ông tuyên bố với “lệnh phong tỏa”, thế giới sẽ sớm cảm thấy nhớ mức giá xăng từ 4 - 5 USD.

Theo Reuters

Iran đã lường trước kế hoạch phong tỏa hàng hải của Mỹ và điều hàng chục tàu chở dầu ra khơi, khiến việc theo dõi chúng gần như bất khả thi, hãng tin Baghdad Today (Iraq) cho biết.

Theo nguồn tin, Tehran đã “đưa ra khơi lượng dầu vượt công suất của các kho chứa trong nước”, đủ để đảm bảo nguồn cung cho các đối tác trong khoảng 80 ngày.

Thậm chí, ngay cả trước khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel nổ ra ngày 28/2, Iran đã “bắt đầu chuẩn bị các lô dầu dự trữ này bằng cách chất hàng lên các tàu với tốc độ nhanh gấp 3 lần bình thường”.

Các chuyên gia ước tính những “kho chứa ngoài khơi” này có thể chứa tới 170 triệu thùng dầu.

Baghdad Today cho hay các tàu chở dầu này đang di chuyển trong “chế độ tàng hình”, khiến việc theo dõi chúng trở nên cực kỳ khó khăn. Đồng thời, nguồn tin cũng nhận định lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ dường như sẽ không có tác động đến các tàu này của Iran, khiến nỗ lực của Mỹ trở nên ít hiệu quả.

Theo Andreas Krieg, chuyên gia về Trung Đông tại Đại học King’s College London, trước lệnh phong tỏa, Tehran đã bốc chất hơn100 triệu thùng dầu lên các tàu chở dầu và đưa chúng ra vùng biển quốc tế.

“Tôi nghĩ Iran dự kiến rằng, sau vài tháng nữa, tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn đối với Mỹ và nền kinh tế thế giới... Điều đó không có nghĩa là Iran không có gì để sợ, nhưng ngưỡng chịu đựng của họ cao hơn nhiều”.

Từ đêm 13/4, Mỹ chính thức triển khải lực lượng phong tỏa eo biển Hormuz sau khi đàm phán với Iran thất bại.

Trong thông báo gửi tới các thủy thủ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố “bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được phép đều có thể bị chặn bắt, chuyển hướng và giam giữ”.

Phản ứng trước động thái này, đài phát thanh truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRBC) dẫn thông điệp từ quân đội Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết: “An ninh tại vịnh Ba Tư và biển Oman là dành cho tất cả mọi người hoặc không dành cho ai cả”. Tehran đồng thời đưa ra cảnh báo đanh thép rằng “không một hải cảng nào trong khu vực được an toàn” trước các đòn đáp trả của nước này.

Theo Tass, Reuters

Đây là một động thái có thể khiến khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày của Iran không thể tiếp cận thị trường thế giới, qua đó làm gia tăng áp lực lên nguồn cung vốn đã căng thẳng.

Quyết định này được đưa ra sau khi vòng đàm phán cuối tuần tại Islamabad giữa hai bên không đạt được kết quả. Tổng thống Donald Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ bắt đầu “phong tỏa mọi tàu thuyền cố gắng ra vào eo biển Hormuz”.

Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sau đó làm rõ rằng biện pháp này chỉ áp dụng đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi Iran, bao gồm toàn bộ các cảng của nước này tại Vịnh Ba Tư và vịnh Oman.

Theo đó, các tàu đi qua eo Hormuz để tới các quốc gia khác vẫn được phép lưu thông, nhằm duy trì nguyên tắc tự do hàng hải. Dù vậy, trên thực tế, hoạt động vận tải trong khu vực vẫn gần như tê liệt do lo ngại an ninh và rủi ro leo thang.

Phản ứng trước động thái của Washington, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo mọi tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị đáp trả “mạnh mẽ và dứt khoát”.

Giới chuyên gia quân sự cũng cảnh báo nguy cơ Iran tấn công tàu thương mại hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh có liên kết với Mỹ.

Nếu được thực thi đầy đủ, việc Iran phong toả hoạt động xuất khẩu dầu sẽ loại bỏ một nguồn cung đáng kể khỏi thị trường. Theo dữ liệu từ Kpler, Iran đã xuất khẩu khoảng 1,84 triệu thùng/ngày trong tháng 3 và khoảng 1,71 triệu thùng/ngày trong tháng 4, tương đương mức trung bình của cả năm 2025. Phần lớn lượng dầu này trước đây được vận chuyển tới Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, trước khi chiến sự bùng phát, Iran đã tăng mạnh sản lượng và tích trữ dầu trên biển. Hiện có hơn 180 triệu thùng dầu của nước này đang nằm trên các tàu ngoài khơi, một “kho nổi” khổng lồ có thể giúp Tehran duy trì nguồn cung trong ngắn hạn ngay cả khi bị phong tỏa.

Dù vậy, hoạt động vận tải qua eo Hormuz vẫn gần như đóng băng. Các tàu chở dầu đang tránh xa khu vực này, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần được công bố trước đó. Một số tàu đã cố gắng di chuyển nhưng nhanh chóng quay đầu.

Cụ thể, tàu VLCC Agios Fanourios I treo cờ Malta đã phải dừng hành trình và neo lại gần vịnh Oman sau khi cố vượt eo biển để nhận dầu từ Iraq chuyển sang Việt Nam.

Trong khi đó, một số tàu khác như Shalamar và Khairpur treo cờ Pakistan vẫn vào Vịnh để nhận hàng từ UAE và Kuwait, còn tàu Mombasa B treo cờ Liberia đã đi qua eo biển trong tình trạng không chở hàng.

Trước đó, vào cuối tuần, 3 siêu tàu chở dầu đầy tải đã rời khỏi Vịnh, được xem là những chuyến đi hiếm hoi kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Tuy nhiên, đây chỉ là những trường hợp cá biệt, chưa đủ để khôi phục dòng chảy thương mại bình thường.

Theo ước tính, hiện có khoảng 187 tàu chở dầu đang mắc kẹt trong khu vực, mang theo tổng cộng hơn 172 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ. Đây là lượng hàng khổng lồ đang “đóng băng” do tình hình an ninh bất ổn.

Theo Reuters

Khi nhu cầu AI tăng vượt khả năng cung ứng của cả thế giới, Elon Musk đang đặt cược lớn với kế hoạch xây dựng hai nhà máy chip quy mô chưa từng có tại Mỹ.

Trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo ngày càng khốc liệt, bài toán không còn nằm ở thuật toán hay dữ liệu, mà chuyển sang một yếu tố cốt lõi hơn: năng lực sản xuất chip. Và lần này, Elon Musk không chỉ muốn mua chip, ông muốn tự sản xuất.

Tại Austin, Texas, CEO của Tesla, xAI và SpaceX đã công bố kế hoạch xây dựng hai nhà máy sản xuất chip AI chuyên dụng quy mô lớn, trong bối cảnh ông tin rằng nhu cầu điện toán AI sắp vượt xa nguồn cung toàn cầu.

Canh bạc

Dự án mang tên Terafab, một liên minh giữa Tesla, xAI và SpaceX được Musk mô tả là bước đi mang tính nền tảng cho tương lai AI. Không giống các mô hình sản xuất chip truyền thống, mỗi nhà máy trong hệ thống này sẽ chỉ tập trung sản xuất một thiết kế chip duy nhất.

Theo Musk, cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa toàn bộ quy trình sản xuất, đặc biệt là tối ưu dòng chảy vật liệu thông qua hệ thống FOUP (Front Opening Unified Pod), từ đó tăng tốc độ và hiệu quả vận hành.

Ông chủ Tesla cho biết: “Về mặt kỹ thuật, Terafab sẽ là hai nhà máy sản xuất chip, mỗi nhà máy chỉ sản xuất một thiết kế chip duy nhất”.

Điều này cho phép các dây chuyền hoạt động liền mạch hơn, giảm độ phức tạp vốn là “nút thắt cổ chai” của ngành bán dẫn.

Không chỉ dừng ở lý thuyết, hai nhà máy này được thiết kế để tự vận hành toàn bộ chuỗi sản xuất, từ đầu vào nguyên liệu đến chip hoàn chỉnh. Đây là mô hình mà Musk khẳng định chưa từng tồn tại ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.

Dự án của Elon Musk dự kiến sản xuất chip chịu được điều kiện không gian cho vệ tinh trí tuệ nhân tạo

Sản phẩm đầu ra không chỉ phục vụ xe điện Tesla mà còn cho hệ sinh thái rộng hơn: robotaxi, robot hình người Optimus và cả chip chịu được điều kiện khắc nghiệt ngoài không gian cho vệ tinh AI của SpaceX.

Trong bức tranh lớn hơn, tham vọng này phản ánh một thực tế: AI đang trở thành cuộc chơi của hạ tầng. Theo dữ liệu từ McKinsey & Company, thị trường bán dẫn toàn cầu đạt 775 tỷ USD năm 2024 và có thể chạm mốc 1.600 tỷ USD vào năm 2030.

Vì sao phải làm?

Phát biểu tại sự kiện ở Austin, Musk đưa ra một con số gây chú ý: tổng năng lực điện toán AI hiện tại của thế giới chỉ khoảng 20 gigawatt mỗi năm, trong khi nhu cầu thực tế của riêng ông đã vượt xa con số này.

Musk nhấn mạnh: “Phần còn lại từ toàn bộ Trái đất chỉ đáp ứng khoảng 2% nhu cầu của chúng ta”. Tuyên bố này cho thấy mức độ khan hiếm tài nguyên tính toán trong kỷ nguyên AI.

Dù vẫn hợp tác với các đối tác lớn như TSMC, Samsung Electronics hay Micron Technology, Musk thừa nhận tốc độ mở rộng của họ chậm hơn nhiều so với nhu cầu thực tế. Ông nói: “Chúng tôi sẽ mua tất cả chip họ sản xuất. Nhưng họ có giới hạn về tốc độ mở rộng, và điều đó không đủ nhanh.”

Chính giới hạn này đã buộc Musk phải chuyển hướng sang tự chủ sản xuất, một chiến lược vốn đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ và năng lực kỹ thuật cực cao. Ở cấp độ vĩ mô, xu hướng này cũng trùng khớp với chính sách của chính phủ Mỹ.

Các biện pháp thúc đẩy sản xuất nội địa, bao gồm cả ưu đãi và áp lực chính trị, đang khiến nhiều tập đoàn công nghệ phải đưa chuỗi cung ứng quay trở lại Mỹ. Việc đặt nhà máy tại Texas, nơi Tesla và xAI đã có sẵn hạ tầng, không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn tận dụng hệ sinh thái công nghệ đang hình thành tại khu vực này.

Ngành bán dẫn hiện đang đối mặt với hàng loạt thách thức: bất ổn địa chính trị, thiếu hụt nguyên vật liệu, thiếu nhân lực chất lượng cao và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Morningstar, nhu cầu tăng vọt từ AI và trung tâm dữ liệu đang gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng, thậm chí ảnh hưởng đến các ngành khác như laptop và ô tô.

Trong bối cảnh đó, việc Musk xây dựng nhà máy riêng không chỉ là một quyết định kinh doanh, mà còn là một phản ứng chiến lược trước “điểm nghẽn” lớn nhất của AI hiện nay.

Khác với các công ty chỉ tập trung vào phần mềm, Musk đang đặt cược vào một hệ sinh thái khép kín, nơi phần cứng, phần mềm và ứng dụng được kiểm soát đồng bộ. Đây cũng là triết lý mà ông từng áp dụng thành công với Tesla và SpaceX.

Hai nhà máy chip tại Texas không chỉ phục vụ nhu cầu nội bộ, mà còn có thể trở thành nền tảng cho tham vọng lớn hơn: kiểm soát hoàn toàn chuỗi giá trị AI. Nếu thành công, Musk có thể giảm phụ thuộc vào các “ông lớn” bán dẫn và tăng tốc triển khai các dự án như robotaxi, AI Grok hay robot Optimus.

Tuy nhiên, rủi ro cũng không nhỏ. Ngành sản xuất chip là một trong những lĩnh vực phức tạp và tốn kém nhất thế giới, nơi ngay cả những công ty hàng đầu cũng phải mất hàng thập kỷ để hoàn thiện.

Dù vậy, trong một thế giới mà AI đang trở thành hạ tầng cốt lõi, việc kiểm soát nguồn cung chip có thể là yếu tố quyết định ai sẽ dẫn đầu. Và với bước đi này, Elon Musk đang cho thấy ông không chỉ muốn tham gia mà muốn viết lại luật chơi trong cuộc đua AI toàn cầu.

*Nguồn bài viết: EVmagazine

Sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần qua giữa Mỹ và Iran tại Islamabad kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, hải quân nước này sẽ “bắt đầu quá trình phong tỏa tất cả các tàu thuyền cố gắng ra vào eo biển Hormuz”.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ ngày 13/4 cho biết, các tàu thuyền trái phép đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa sẽ phải đối mặt với "việc chặn đầu, chuyển hướng hoặc bị bắt giữ". Tuy nhiên, lực lượng Mỹ sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran, tuyên bố cho biết.

Đáp trả Tổng thống Trump, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng các tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý dứt khoát.

Việc chặn các chuyến tàu chở dầu của Iran của Iran sẽ cắt đứt một nguồn cung dầu quan trọng khỏi thị trường thế giới. Iran đã xuất khẩu 1,84 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 3, và 1,71 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 4. Con số này cao hơn so với mức trung bình 1,68 triệu thùng dầu thô được xuất khẩu mỗi ngày trong năm 2025, theo dữ liệu của Kpler.

Tuy nhiên, sự gia tăng sản lượng dầu của Iran trước khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2 đã khiến lượng dầu của Iran được chất lên tàu gần đạt mức kỷ lục, với hơn 180 triệu thùng đang được vận chuyển hoặc lưu trữ trên tàu, tính đến đầu tháng này. Trong số đó, khoảng 100 triệu thùng đang ở ngoài khơi Malaysia, Indonesia và Trung Quốc.

Hoạt động vận tải đường thủy qua eo biển Hormuz, vốn bị hạn chế nghiêm trọng do lệnh phong tỏa của Iran kể từ khi chiến tranh bùng phát, vẫn gần như bị đình trệ bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Washington và Tehran từ ngày 7/4.

Ngày 14/4, một tàu chở dầu của Trung Quốc chở methanol được bốc dỡ tại Hamriyah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã đi qua eo biển Hormuz, dường như là chuyến đi đầu tiên của một tàu chở dầu qua eo biển này kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.

Ngày 12/4, trước khi Mỹ áp lệnh phong tỏa, hai tàu chở dầu mang cờ Pakistan là Shalamar và Khairpur đã tiến vào vùng Vịnh để bốc dỡ hàng hóa từ Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất và Kuwait. Tàu thứ ba - tàu chở dầu thô cỡ lớn (VLCC) Mombasa B mang cờ Liberia - cũng đã đi qua eo biển và đang neo đậu trong Vịnh.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy, khoảng 20 tàu đang ở gần bờ biển Iran với thiết bị phát tín hiệu định vị bị tắt, đặc biệt là gần đảo Kharg và cảng Assaluyeh.

Theo Kpler, tính đến ngày 7/4, có khoảng 187 tàu chở dầu chất đầy hàng, mang theo 172 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm tinh chế, đang ở trong Vịnh.

Trước chiến tranh, hầu hết dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển đến Trung Quốc. Tháng trước, Mỹ đã công bố miễn trừ lệnh trừng phạt, cho phép các nước mua khác, bao gồm cả Ấn Độ, nhập khẩu dầu của Iran. Ấn Độ dự kiến sẽ nhận lô hàng dầu thô đầu tiên từ Iran sau 7 năm trong tuần này.

Khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên xuất khẩu toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, với hầu hết các lô hàng hướng đến châu Á, khu vực nhập khẩu lớn nhất.

Jalyn Brownworth, 32 tuổi, bị bắt với cáo buộc ngược đãi trẻ em sau khi pha sữa cho con sơ sinh bằng nước rửa kim tiêm ma túy đá.

Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Alachua, Florida cho biết Jalyn bị bắt vào ngày 9/4 sau khi nhân viên y tế tại một bệnh viện địa phương báo nghi ngờ con của cô ta có thể đã tiếp xúc với ma túy.


Jalyn Brownworth. Ảnh: Alachua County Sheriff's Office

Theo cảnh sát, Jalyn đưa con đến bệnh viện sau khi nhận thấy bé xuất hiện những thay đổi hành vi đáng lo ngại. Khi khám cho bé, nhân viên y tế nghi ngờ bé đã tiếp xúc với chất cấm và xét nghiệm.

Kết quả xác định, em bé dương tính với methamphetamine (ma túy đá). Cuộc điều tra ban đầu cho thấy Jalyn đã cho con bú sữa công thức pha bằng nước bị ô nhiễm. Cảnh sát cho biết, nước này trước đó đã được dùng để rửa kim tiêm mà Jalyn dùng để tiêm methamphetamine.

Theo cảnh sát, em bé được báo cáo trong tình trạng ổn định và đang hồi phục. Chính quyền không cung cấp chi tiết về người đang giữ quyền nuôi dưỡng. Hồ sơ tòa án trực tuyến cho thấy Jalyn bị ra lệnh không được liên lạc với em bé sau khi được thả khỏi tù.

Jalyn đã bị bắt và buộc tội bỏ bê trẻ em nhưng không gây thương tích. Hiện cô ta bị giam giữ tại nhà tù hạt Alachua, với mức bảo lãnh tại ngoại là 20.000 USD. Ngày ra tòa tiếp theo của cô chưa được xác định.

VietBF@sưu tập

Trong cõi nhân sinh, cổ nhân vẫn thường dạy rằng "Cứng quá thì gãy", hay "Mạnh dùng sức, yếu dùng chước". Thế nhưng, đối với Donald Trump, thế giới dường như chỉ vận hành xoay quanh ba trục bánh xe duy nhất: sức mạnh, vũ lực và quyền uy tuyệt đối. Những "quy luật sắt" này không chỉ là kim chỉ nam cho nhiệm kỳ tổng thống của ông mà còn là linh hồn của một thương hiệu cá nhân được xây dựng trên sự đối đầu và leo thang xung đột không ngừng nghỉ. Trump và những thuộc hạ thân tín chưa bao giờ che giấu niềm tin vào sự thống trị của mình, sẵn sàng vung thanh gươm quyền lực Mỹ để gặt hái những chiến tích kinh tế, địa chính trị và đối nội. Tuy nhiên, giữa một bối cảnh quốc tế đang chao đảo và những biến động nội tại ngày càng dữ dội, người ta bắt đầu thấy những vết rạn trên tấm khiên bất bại ấy. Phương thức cưỡng chế của Trump đang dần lộ ra những giới hạn nghiệt ngã, đẩy ông vào những góc hẹp chính trị đầy rẫy hiểm nguy.

Quyền lực tuyệt đối hay chỉ là ảo ảnh của sức mạnh?
Trong thế giới chính trị hiện đại, nơi “mạnh được yếu thua” dường như vẫn là quy luật bất thành văn, nhiệm kỳ của Donald Trump nổi lên như một thử nghiệm táo bạo của triết lý quyền lực: lấy sức mạnh, áp lực và đối đầu làm công cụ điều hành. Ông không che giấu niềm tin rằng quyền lực của mình gần như tuyệt đối, rằng nước Mỹ có thể áp đặt ý chí lên thế giới nếu đủ cứng rắn. Nhưng “ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”, những diễn biến trong và ngoài nước đang cho thấy: quyền lực dù lớn đến đâu cũng có giới hạn của nó.

Trump xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo không khoan nhượng, sẵn sàng leo thang xung đột để đạt mục tiêu kinh tế, địa chính trị và nội bộ. Chính sách của ông không chỉ là chiến lược quốc gia mà còn là phần kéo dài của thương hiệu cá nhân: đối đầu, áp lực và buộc đối phương phải khuất phục. Tuy nhiên, thế giới không phải bàn cờ một chiều. Khi các biến động quốc tế trở nên hỗn loạn hơn, khi nội bộ nước Mỹ dậy sóng, phương pháp “leo thang để thắng” bắt đầu bộc lộ những điểm yếu chí mạng.
Cuộc chiến tại Iran đang trở thành bài kiểm tra khắc nghiệt nhất cho học thuyết của Trump. Bản năng của một người thích áp đặt đã thôi thúc ông tung ra những đòn tấn công nhắm thẳng vào quân đội, tham vọng hạt nhân và tầm ảnh hưởng khu vực của Tehran – những điều mà các đời tổng thống trước đây luôn e dè né tránh. Nhưng "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", việc Tehran kiên quyết không cúi đầu trước những yêu sách của Washington đang phơi bày sự hữu hạn của quyền lực Mỹ. Trump đang đứng trước những ngã rẽ đầy cay đắng: Hoặc tiếp tục leo thang xung đột để buộc Iran tuân thủ, nhưng cái giá phải trả có thể là máu của binh sĩ Mỹ và một cú sốc kinh tế toàn cầu; hoặc tuyên bố chiến thắng rồi rút lui, nhưng thực tế việc Iran vẫn nắm giữ eo biển Hormuz và các kho uranium làm giàu sẽ khiến lời tuyên bố ấy chẳng khác nào một sự huyễn hoặc. Để thoát khỏi cái bẫy tự mình giăng ra, Trump chọn cách kết hợp sức mạnh quân sự với sự ngoan cố không nhượng bộ, thiết lập một cuộc phong tỏa mới tại eo biển Hormuz nhằm bóp nghẹt hơi thở kinh tế của Iran, bất chấp những hệ lụy khủng khiếp lên thị trường năng lượng thế giới.
Chiến tranh Iran – phép thử khắc nghiệt nhất của học thuyết Trump
Cuộc chiến với Iran đã trở thành bài kiểm tra tối hậu cho cách tiếp cận của Trump. Quyết định tấn công vào tham vọng quân sự và hạt nhân của Tehran – điều mà nhiều đời tổng thống trước né tránh – phản ánh rõ bản năng ưa đối đầu của ông. Nhưng Iran không phải là đối thủ dễ khuất phục. Sự kiên quyết không nhượng bộ của Tehran đang dần bóc trần giới hạn sức mạnh của Mỹ – và của chính Trump.

Tổng thống Mỹ đứng trước những lựa chọn khó khăn: leo thang chiến tranh để buộc Iran đầu hàng, nhưng đổi lại là nguy cơ thương vong tăng cao và cú sốc kinh tế toàn cầu; hoặc tuyên bố chiến thắng và rút lui, nhưng điều đó sẽ bị phủ nhận bởi thực tế Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz và duy trì kho uranium làm giàu. “Tiến thoái lưỡng nan” – thế cờ mà dân gian vẫn gọi là “đi cũng dở, ở không xong”.

Giải pháp mà Trump chọn là kết hợp sức mạnh quân sự với lập trường không lùi bước. Việc phong tỏa eo biển Hormuz nhằm bóp nghẹt kinh tế Iran, nhưng cũng giống con dao hai lưỡi, có thể gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Khi “gậy ông đập lưng ông”, cái giá phải trả có thể không chỉ là kinh tế mà còn là uy tín chính trị.
Cái uy của vị thế siêu cường dường như đang vấp phải sự kháng cự từ chính những người bạn đồng hành cũ. Trump đã thất bại trong việc lôi kéo các đồng minh NATO vào một cuộc chiến mà họ phản đối kịch liệt. Ngay cả những lời đe dọa rời bỏ liên minh cũng không thể lay chuyển được lợi ích quốc gia của các nước này. Sự thiếu hụt đồng thuận từ đồng minh đã tước đi của Mỹ những lựa chọn chiến lược mà họ từng dựa dẫm trong quá khứ. Ở một mặt trận khác, lối đánh "phủ đầu" bằng thuế quan có thể hiệu quả với những đối tác nhỏ, nhưng với một siêu cường kinh tế như Trung Quốc, câu chuyện lại hoàn toàn khác. Bắc Kinh đã đáp trả bằng quân bài đất hiếm, dùng nguy cơ chiến tranh thương mại để làm tan chảy thị trường toàn cầu, buộc Trump phải chùn bước. Iran dường như đã học được bài học này: nước Mỹ không hề bất bại trước các cú sốc kinh tế, và họ đang nỗ lực bắt nền kinh tế ấy làm con tin thông qua việc đóng cửa huyết mạch giao thương đường thủy.
NATO, Trung Quốc và những giới hạn của sức ép quyền lực
Không chỉ ở Trung Đông, cách tiếp cận cứng rắn của Trump cũng gặp trở ngại ở nhiều mặt trận khác. Ông đã không thể buộc các đồng minh NATO tham gia vào cuộc chiến mà họ không được thông báo trước. Ngay cả những lời đe dọa rút khỏi liên minh cũng không khiến các quốc gia này từ bỏ lợi ích riêng. Điều đó cho thấy một thực tế: sức mạnh Mỹ không còn tuyệt đối như trước, và đồng minh không phải lúc nào cũng “nghe lời”.

Trong kinh tế, Trump từng thành công khi sử dụng chiến tranh thuế quan để ép các đối tác nhượng bộ. Nhưng Trung Quốc – một siêu cường kinh tế – đã đáp trả bằng việc đe dọa cắt nguồn đất hiếm, khiến thị trường toàn cầu rung chuyển và buộc Mỹ phải xuống thang. Iran dường như đã học được bài học này, và đang tận dụng điểm yếu của Mỹ: sự phụ thuộc vào ổn định kinh tế toàn cầu.
Sức hút chính trị của Trump không chỉ dừng lại ở biên giới nước Mỹ mà còn lan tỏa sang tận trời Âu, nhưng những kết quả gần đây cho thấy "phép màu" này đang nhạt dần. Việc ông dồn sức ủng hộ Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã kết thúc trong ê chề khi cử tri nước này thẳng thừng từ chối vị "mạnh thường quân" ấy. Thất bại của Orbán không chỉ là đòn giáng mạnh vào cá nhân Trump mà còn làm phá sản dự án biến Châu Âu thành một "vùng MAGA" thu nhỏ. "Gieo gió gặt bão", ngay tại quê nhà, những chính sách đối nội cứng rắn cũng đang gây ra làn sóng phản ứng ngược. Dưới sức ép của dư luận sau vụ hai người Mỹ bị đặc vụ liên bang sát hại tại Minnesota, Trump đã buộc phải xuống nước trong chương trình trục xuất hàng loạt. Thêm vào đó, việc thất bại trong việc dùng luật pháp để trừng phạt kẻ thù chính trị – dẫn đến sự ra đi của Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi – cho thấy những "hàng rào" hiến pháp vẫn đang kiên cường bảo vệ nền dân chủ Mỹ trước những cơn sóng dữ.
Làn sóng phản kháng: từ Hungary đến chính nước Mỹ
Sự suy giảm ảnh hưởng của Trump không chỉ diễn ra trên chiến trường hay bàn đàm phán, mà còn lan sang chính trị quốc tế và nội địa. Việc ông hậu thuẫn Thủ tướng Hungary Viktor Orbán – biểu tượng của chủ nghĩa dân túy – đã thất bại khi cử tri Hungary quay lưng. Đây là cú đánh mạnh vào tham vọng “xuất khẩu MAGA” sang châu Âu.

Ở trong nước, các chính sách của Trump cũng vấp phải phản ứng dữ dội. Chương trình trục xuất hàng loạt bị phản đối sau những vụ việc gây tranh cãi, buộc ông phải điều chỉnh. Những nỗ lực sử dụng luật pháp để trừng phạt đối thủ chính trị không thành công, dẫn đến việc sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi. Rõ ràng, hệ thống kiểm soát và cân bằng của Mỹ vẫn tồn tại, không dễ bị phá vỡ.

Ngay cả Giáo hoàng Leo XIV cũng công khai phản đối chiến tranh Iran và tuyên bố không sợ chính quyền Trump. Điều này cho thấy ảnh hưởng đạo đức và tinh thần cũng là một mặt trận mà Trump không thể kiểm soát.

“Tôi có quyền làm mọi thứ”: niềm tin và thực tế
Trump từng tuyên bố: “Tôi có quyền làm bất cứ điều gì tôi muốn. Tôi là Tổng thống Hoa Kỳ.” Ông tin rằng giới hạn duy nhất đối với hành động của mình là “đạo đức cá nhân”. Niềm tin này phản ánh một cách nhìn quyền lực mang tính cá nhân hóa cực đoan, đi ngược lại tinh thần phân quyền của hệ thống cộng hòa Mỹ.

Việc ông phát động chiến tranh mà không tham khảo Quốc hội hay chuẩn bị dư luận cho thấy xu hướng tập trung quyền lực. Các quan chức Nhà Trắng thường trả lời rằng chỉ có tổng thống mới biết mình sẽ làm gì tiếp theo – một dấu hiệu rõ ràng của việc xem nhẹ nguyên tắc chia sẻ quyền lực.
Trump chưa bao giờ giấu giếm quan điểm rằng mình sở hữu quyền lực không giới hạn. Ông từng tuyên bố: "Tôi có quyền làm bất cứ điều gì mình muốn với tư cách Tổng thống". Đối với ông, ranh giới duy nhất cho những hành động quốc tế chỉ là "đạo đức của chính mình". Niềm tin này được thể hiện qua việc ông phớt lờ vai trò của Quốc hội và không hề chuẩn bị tâm lý cho người dân trước khi phát động một cuộc chiến đã kéo dài sáu tuần. Các quan chức Nhà Trắng thường trả lời bằng một câu cửa miệng: "Chỉ Tổng thống mới biết mình sẽ làm gì", một minh chứng cho sự bác bỏ các nguyên tắc chia sẻ quyền lực trong hệ thống cộng hòa. Stephen Miller, phó chánh văn phòng Nhà Trắng, đã đúc kết triết lý này bằng một câu nói đầy lạnh lùng: "Chúng ta sống trong một thế giới thực được vận hành bởi sức mạnh, vũ lực và quyền uy".
Iran – nơi “hào quang bất khả chiến bại” bắt đầu rạn nứt
Ban đầu, chiến tranh Iran mang dáng dấp quen thuộc của các cuộc xung đột Mỹ từng tham gia: ưu thế không quân áp đảo, sức mạnh hủy diệt vượt trội. Nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh: sức mạnh quân sự không đảm bảo chiến thắng tuyệt đối. Iran, với tâm thế “chiến đấu sinh tồn”, sẵn sàng chịu đựng tổn thất để không khuất phục.

Phong tỏa eo biển Hormuz có thể khiến kinh tế Iran suy sụp, nhưng cũng cần thời gian. Trong khi đó, Trump không có nhiều thời gian khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Giá dầu tăng, lạm phát leo thang – những yếu tố này có thể trở thành “gót chân Achilles” của ông.
Dù từng thành công trong việc biến Đảng Cộng hòa thành công cụ thực hiện ý chí cá nhân hay trong các chiến dịch đặc biệt như bắt giữ Nicolás Maduro, nhưng vận may của Trump dường như đang cạn kiệt tại Iran. Lịch sử đã dạy rằng ưu thế không đối về hỏa lực không quân không bao giờ là đủ để tạo ra một chiến thắng tuyệt đối hay thay đổi chế độ. Trump có thể hy vọng cuộc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến Iran gục ngã và xin hòa, nhưng các nhà lãnh đạo Iran coi đây là cuộc chiến sinh tồn. Họ sẵn sàng để người dân chịu đựng gian khổ vô hạn để đánh cược vào việc Trump sẽ mất kiên nhẫn khi giá xăng dầu tăng cao và lạm phát phi mã trong năm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Thời gian là thứ xa xỉ mà Trump và các ứng viên Đảng Cộng hòa không có.
Quyền lực có thật sự vĩnh cửu?
Sự sụp đổ của Orbán tại Hungary cũng là lời cảnh báo: mô hình lãnh đạo “mạnh tay” không thể tồn tại mãi trước dòng chảy dân chủ. Quyền lực, dù lớn đến đâu, cũng phải đối mặt với quy luật hao mòn của thời gian và sự phản kháng của xã hội.

Trump có thể đã từng ở đỉnh cao quyền lực, nhưng nhiệm kỳ thứ hai – theo quy luật tự nhiên của chính trị – luôn là giai đoạn suy giảm. Khi đối mặt với thách thức từ Iran bên ngoài và áp lực chính trị trong nước, “hào quang bất khả chiến bại” của ông đang dần phai nhạt.

Tại Châu Âu, sự kết thúc 16 năm cầm quyền của Orbán là một lời cảnh báo đanh thép. Nó cho thấy sự sụp đổ của một hình mẫu dân tộc cực đoan và việc cử tri sẵn sàng quay lưng với chủ nghĩa dân túy khi nó không còn đáp ứng được những nhu cầu thiết yếu về kinh tế và y tế. Ngay cả Đức Giáo hoàng Leo XIV cũng không ngần ngại bày tỏ sự phản đối chiến tranh và tuyên bố: "Tôi không sợ chính quyền Trump". Quyền lực không giới hạn của Trump vốn không có nền tảng trong Hiến pháp hay truyền thống chính trị Mỹ. Sự suy yếu tất yếu của một tổng thống nhiệm kỳ hai đang cộng hưởng với những thách thức từ Iran, làm lung lay hào quang của một "kẻ mạnh". Câu hỏi đặt ra là: Trong nỗ lực cuối cùng để chứng minh quyền lực của mình không hề phai nhạt, Donald Trump sẽ còn tung ra những nước cờ chấn động nào tiếp theo?
“Cao nhân tắc hữu cao nhân trị” – người mạnh đến đâu cũng sẽ gặp kẻ mạnh hơn hoặc hoàn cảnh buộc phải chùn bước. Câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là Trump mạnh đến đâu, mà là ông sẽ làm gì khi nhận ra quyền lực của mình không còn tuyệt đối? Liệu ông sẽ tiếp tục leo thang để chứng minh sức mạnh, hay tìm một lối thoát danh dự?

Bởi trong chính trị cũng như đời sống, “nước đầy thì tràn, trăng tròn thì khuyết” – mọi đỉnh cao đều có lúc đi xuống. Và lịch sử luôn nghiêm khắc với những ai tin rằng quyền lực của mình là vô hạn.

Trong dòng chảy của lịch sử chính trị xứ sở lá phong, chưa bao giờ người ta thấy một sự xoay vần vận mệnh ngoạn mục đến thế. Từ một đảng cầm quyền đứng bên bờ vực suy thoái dưới thời người tiền nhiệm, Đảng Tự do của Thủ tướng Mark Carney đã thực hiện một bước nhảy vọt thần kỳ, xác lập vị thế đa số tại Hạ viện. Chiến thắng này không chỉ là con số, mà là lời khẳng định đanh thép cho một Canada tự cường, sẵn sàng đương đầu với những sức ép ngàn cân từ phương Nam.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, người ta không khỏi trầm trồ trước sự trỗi dậy của Mark Carney. Kể từ khi nhậm chức vào tháng 3 năm ngoái sau sự ra đi của Justin Trudeau, vị cựu Thống đốc ngân hàng trung ương này đã thổi một luồng sinh khí mới vào chính trường Canada. Ca dao có câu: "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", và thực tế, chính những áp lực từ chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Donald Trump lại trở thành "ngọn lửa" tôi luyện nên uy tín của Carney. Nhiều người dân Canada tin rằng, với tư duy của một nhà kinh tế tầm cỡ, Carney chính là tấm khiên vững chắc nhất để bảo vệ quốc gia trước những đòn trừng phạt thuế quan và sự đe dọa kinh tế từ Washington.
TỪ KHỦNG HOẢNG ĐẾN ĐA SỐ: BƯỚC NHẢY QUYỀN LỰC CỦA MARK CARNEY

Trong chính trường vốn đầy sóng gió của Canada, một cơn chuyển mình lịch sử vừa diễn ra khi Thủ tướng Mark Carney không chỉ giữ vững quyền lực mà còn củng cố nó bằng một chiến thắng mang tính quyết định. Sau hàng loạt cuộc “đổi màu chính trị” chưa từng có tiền lệ cùng hai chiến thắng bổ sung trong các cuộc bầu cử đặc biệt, Đảng Tự do đã chạm tới con số 173 ghế trong Hạ viện – vừa đủ để nắm thế đa số mong manh nhưng đầy quyền lực.

“Thế thời tạo anh hùng” – câu nói xưa dường như ứng nghiệm với Carney. Từ một nhà kỹ trị, cựu thống đốc ngân hàng trung ương, ông bước vào chính trường trong thời điểm Đảng Tự do suy yếu sau thời kỳ của Justin Trudeau, để rồi chỉ trong một năm, xoay chuyển cục diện, đưa đảng từ thế phòng thủ sang thế chủ động.

Một cuộc đua sít sao tại Quebec vẫn chưa ngã ngũ, nơi ứng viên Tự do từng chiến thắng chỉ với một phiếu duy nhất – chi tiết nhỏ nhưng phản ánh rõ sự chia rẽ và cạnh tranh khốc liệt trong lòng chính trị Canada hiện đại.
Chiến thắng vừa qua mang đậm dấu ấn của sự kiên trì và chiến thuật sắc sảo. Theo ghi nhận, Đảng Tự do đã chính thức giành được 173 ghế tại Hạ viện – vừa đủ ngưỡng để thành lập chính phủ đa số. Thành quả này có được nhờ chiến thắng tại hai khu vực bầu cử đặc biệt vào ngày thứ Hai vừa qua, cùng với đó là một cuộc đua nghẹt thở tại Quebec vẫn đang trong quá trình ngã ngũ. Đáng chú ý, "bàn tay sắt" của Carney còn được củng cố nhờ sự kiện chấn động: 5 chính trị gia đối lập đã quyết định rời bỏ hàng ngũ của mình để bước sang phía Đảng Tự do trong vòng 5 tháng qua.
NHỮNG CUỘC “ĐÀO NGŨ” LÀM THAY ĐỔI BÀN CỜ

Điểm đặc biệt của lần củng cố quyền lực này không chỉ nằm ở lá phiếu cử tri, mà còn đến từ những “cuộc vượt rào” chính trị. Trong vòng 5 tháng, đã có 5 chính trị gia đối lập quay sang ủng hộ Đảng Tự do – một hiện tượng hiếm hoi trong nền dân chủ nghị viện.

Những cuộc “đổi chiến tuyến” này không chỉ mang lại số ghế quý giá mà còn tạo ra một thông điệp mạnh mẽ: cán cân quyền lực đang dịch chuyển, và Carney đang trở thành tâm điểm hội tụ.

Tuy nhiên, “được lòng người này, mất lòng người kia” – chính sách mở cửa đón nhận các chính trị gia chuyển phe cũng gây ra phản ứng trái chiều trong nội bộ. Một ví dụ điển hình là Marilyn Gladu, cựu nghị sĩ bảo thủ, người có quan điểm chống phá thai – trái ngược với giá trị cốt lõi của Đảng Tự do. Dù bà cam kết sẽ ủng hộ quyền lựa chọn của phụ nữ khi bỏ phiếu, nhưng sự hiện diện của bà vẫn khiến nhiều đảng viên kỳ cựu cảm thấy bất an.

Trên vũ đài quốc tế, Mark Carney đã trở thành một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất phản đối chủ nghĩa dân tộc cực đoan. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông đã khiến cả thế giới phải lắng nghe khi cảnh báo về sự sụp đổ của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đồng thời kêu gọi các cường quốc tầm trung hãy "kết đoàn lại" để tạo nên sức mạnh tổng hợp. Chiến lược của ông đối với ông chủ Nhà Trắng được tóm gọn trong cụm từ: "Tôn trọng nhưng không quỵ lụy". Phát biểu tại Sydney, Úc, Carney chia sẻ rằng ông sẵn sàng lắng nghe và thảo luận riêng tư với Trump để tìm ra giải pháp, nhưng ông cũng thẳng thắn thừa nhận: "Việc này chưa bao giờ là dễ dàng".

ĐỐI ĐẦU TRUMP: TỪ THÁCH THỨC THÀNH ĐỘNG LỰC

Nếu có một yếu tố vô hình nhưng quyết định đến sự trỗi dậy của Carney, thì đó chính là Donald Trump. Những chính sách “Nước Mỹ trên hết”, các biện pháp thuế quan cứng rắn, thậm chí là những lời đe dọa sáp nhập Canada thành bang thứ 51 đã vô tình tạo nên một làn sóng đoàn kết chưa từng có trong lòng người dân Canada.

Cái hay của Carney là cách ông biến những lời đe dọa thành động lực. Khi Donald Trump bóng gió về việc biến Canada thành "bang thứ 51" của Mỹ, Carney đã đáp trả bằng một tinh thần dân tộc cao độ. Ông khẳng định tại đại hội đảng: "Đoàn kết lại, chúng ta sẽ xây dựng một Canada mạnh mẽ cho tất cả mọi người, một Canada vững chãi mà không ai có thể tước đoạt được". Tinh thần ấy như lời cổ vũ "Bầu ơi thương lấy bí cùng", khiến lòng dân Canada xích lại gần nhau hơn bao giờ hết.
Nhiều người dân Canada đã phản ứng bằng cách tẩy chay hàng hóa Mỹ, hạn chế du lịch sang Mỹ, như một hình thức phản kháng mềm trước điều mà họ xem là “sự phản bội” từ người láng giềng lâu năm.

Carney không chỉ tận dụng làn sóng này mà còn chủ động nuôi dưỡng nó. Trong bài phát biểu tại đại hội Đảng Tự do, ông nhấn mạnh: “Đoàn kết, chúng ta sẽ xây dựng một Canada vững mạnh – một Canada mà không ai có thể lấy đi.”

CHIẾN LƯỢC “TÔN TRỌNG NHƯNG KHÔNG KHUẤT PHỤC”

Đối diện với một Donald Trump khó đoán và đầy áp lực, Carney chọn một con đường ngoại giao tinh tế: “tôn trọng nhưng không khuất phục”. Đây không phải là sự đối đầu trực diện, mà là một nghệ thuật cân bằng giữa đối thoại và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Ông từng chia sẻ rằng Trump quan tâm nhiều đến quan điểm riêng trong các cuộc trao đổi kín, và điều đó mở ra cơ hội để thương lượng. Nhưng Carney cũng thẳng thắn thừa nhận: “Điều đó không hề dễ dàng.”

Cách tiếp cận này cho thấy một phong cách lãnh đạo mang tính thực dụng, không cực đoan, nhưng cũng không nhượng bộ – đúng với hình ảnh của một nhà kinh tế từng chèo lái các ngân hàng trung ương trong những thời kỳ khủng hoảng.

CANADA VÀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

Không chỉ dừng lại ở chính trị nội địa, Carney còn nổi lên như một tiếng nói toàn cầu. Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông cảnh báo về sự suy tàn của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ – nền tảng đã duy trì ổn định thế giới suốt nhiều thập kỷ.

Ông kêu gọi các quốc gia tầm trung liên kết lại để tạo ra một thế cân bằng mới, chống lại chủ nghĩa dân tộc kinh tế và sự áp đặt từ các siêu cường.

“Buôn có bạn, bán có phường” – trong thế giới mới đầy biến động, Carney hiểu rằng Canada không thể đơn độc. Việc giảm phụ thuộc vào Mỹ, đa dạng hóa đối tác kinh tế và củng cố liên minh quốc tế sẽ là những trụ cột trong chính sách của ông.
Chưa bao giờ tinh thần bài trừ hàng hóa Mỹ và từ chối du lịch sang quốc gia láng giềng lại dâng cao tại Canada như lúc này. Người dân xem đó là một hình thức kháng cự hòa bình trước sự "phản bội" của người đồng minh lâu năm. Sự ủng hộ dành cho Carney tăng vọt tỉ lệ thuận với những mối đe dọa từ Trump. Tuy nhiên, con đường của "vị thuyền trưởng" Carney không phải chỉ trải toàn hoa hồng. Việc ông dang tay đón nhận những người đào tẩu từ các đảng đối lập đã dấy lên những tranh cãi nảy lửa về giá trị cốt lõi của Đảng Tự do.
TƯƠNG LAI PHÍA TRƯỚC: CƠ HỘI VÀ THỬ THÁCH
Điển hình là trường hợp của Marilyn Gladu, một cựu nghị sĩ Đảng Bảo thủ vừa gia nhập Đảng Tự do. Bà vốn là người công khai phản đối phá thai – một vấn đề đi ngược lại tôn chỉ bảo vệ quyền tự do lựa chọn của phụ nữ mà Đảng Tự do theo đuổi. Dù bà Gladu đã cam kết sẽ bỏ phiếu theo cương lĩnh của đảng về vấn đề này, nhưng "vết nứt" trong lòng những đảng viên kỳ cựu vẫn là một bài toán khó mà Carney cần giải quyết bằng sự khéo léo.

Với đa số mong manh nhưng đủ để điều hành, Carney giờ đây có cơ hội thực thi chương trình nghị sự của mình một cách quyết đoán hơn: từ đối phó thuế quan Mỹ, bảo vệ chủ quyền kinh tế, đến tái định hình vị thế Canada trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, con đường phía trước không hề bằng phẳng. Nội bộ đảng còn nhiều khác biệt, áp lực từ Mỹ vẫn hiện hữu, và thế giới đang bước vào một giai đoạn bất định.

“Thuyền to sóng lớn” – quyền lực càng lớn, thử thách càng nhiều. Nhưng nếu tận dụng được sự đoàn kết quốc gia và uy tín cá nhân, Mark Carney hoàn toàn có thể biến giai đoạn đầy biến động này thành bước ngoặt lịch sử cho Canada.

Mark Carney giờ đây đã có đủ "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" để đẩy mạnh chương trình nghị sự của mình: giảm bớt sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ và xây dựng một nền kinh tế tự chủ. Cuộc đối đầu giữa "Mãnh hổ" lá phong và "Đại bàng" Mỹ chắc chắn sẽ còn nhiều tình tiết gay cấn, nhưng với Mandate (ủy thác) mới từ nhân dân, Carney đang cho thấy mình là một đối trọng không dễ bị khuất phục trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu.

Tại sao Walmart lại bất ngờ tăng tốc, mở màn cuộc đua hạ tầng xe điện tại Mỹ?

Trong khi cuộc đua xe điện tại Mỹ ngày càng nóng lên, một cái tên ngoài ngành ô tô lại đang tạo ra bước đi đáng chú ý: Walmart.

Chỉ trong vòng 2 tháng, tập đoàn bán lẻ lớn nhất thế giới đã mở rộng mạng lưới trạm sạc nhanh DC thêm 50%, nâng tổng số lên hơn 200 trạm và hàng trăm cổng sạc.

Đây là tốc độ tăng trưởng hiếm thấy trong lĩnh vực hạ tầng xe điện vốn đòi hỏi chi phí và thời gian lớn. Động thái này không chỉ cho thấy tham vọng mới của Walmart, mà còn phản ánh một xu hướng rộng hơn: hạ tầng sạc đang trở thành “mặt trận” cạnh tranh mới trong thị trường xe điện.

Tăng tốc

Theo dữ liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhiên liệu Thay thế của Bộ Năng lượng Mỹ, Walmart hiện vận hành 31 trạm sạc nhanh DC, với tổng cộng 224 đầu nối công suất cao. Tất cả đều sử dụng bộ sạc 400 kW từ các nhà cung cấp như Alpitronic và ABB, hỗ trợ cả chuẩn NACS và CCS1, hai tiêu chuẩn phổ biến nhất hiện nay.

Điều đáng chú ý là tốc độ mở rộng quy mô của Walmart. Tháng 11/2025, Walmart đạt 10 trạm, tháng 2 tăng gấp đôi lên 20 trạm và hiện tại đã đạt 31 trạm. Chỉ trong vài tháng, quy mô đã tăng hơn gấp ba, một bước tiến nhanh nếu so với giai đoạn đầu triển khai vốn khá chậm khi những trạm đầu tiên chỉ đi vào hoạt động từ tháng 4 năm ngoái.

Tính theo quy mô tổng thể, Walmart hiện có hơn 100 điểm sạc riêng lẻ, bên cạnh hàng nghìn điểm khác đang trong kế hoạch xây dựng. Nếu hoàn thành mục tiêu đến năm 2030, mạng lưới này có thể trở thành một trong những hệ thống sạc lớn nhất nước Mỹ.

Về phân bố địa lý, bang Texas hiện dẫn đầu với 15 trạm, tiếp theo là Arizona (6 trạm), Florida (3 trạm) và Oklahoma (2 trạm). Các bang như Alabama, Arkansas, Georgia, New Jersey và South Carolina mỗi nơi có một trạm.

Điều này cho thấy chiến lược triển khai không chỉ tập trung vào các đô thị lớn, mà còn hướng tới các khu vực có mật độ người dùng xe điện đang tăng nhanh.


Trạm sạc xe điện Walmart

Việc Walmart đầu tư mạnh vào trạm sạc không phải là bước đi ngẫu nhiên. Trước đó, các cửa hàng của tập đoàn này đã có sự hiện diện của hàng nghìn bộ sạc từ các nhà cung cấp bên thứ ba như Electrify America.

Tuy nhiên, đến năm 2023, công ty quyết định tự xây dựng mạng lưới mang thương hiệu riêng, một bước chuyển từ “cho thuê không gian” sang “tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị”. Ở góc độ thị trường, đây là dấu hiệu cho thấy hạ tầng sạc đang trở thành lĩnh vực kinh doanh độc lập, không còn chỉ là dịch vụ bổ trợ cho xe điện.

Giá sạc tại các trạm của Walmart hiện trung bình khoảng 0,48 USD/kWh, tương đương với nhiều mạng lưới sạc nhanh khác, bao gồm cả hệ thống của Tesla. Tuy nhiên, điểm khác biệt là người dùng bắt buộc phải sử dụng ứng dụng di động để thanh toán, do trạm không hỗ trợ đầu đọc thẻ.

Dù có thể gây bất tiện với một số người, mô hình này cho phép Walmart kiểm soát trải nghiệm người dùng và tích hợp sâu hơn với hệ sinh thái bán lẻ của mình.

Thực tế, lợi thế lớn nhất của Walmart không nằm ở công nghệ sạc, mà ở vị trí. Các cửa hàng của họ thường nằm trong các trung tâm thương mại hoặc gần đường cao tốc, những nơi người dùng có thể kết hợp sạc xe với mua sắm hoặc nghỉ ngơi.

Một số người dùng cho biết việc có thêm điểm sạc tại Walmart giúp họ dễ dàng ăn uống, mua sắm trong lúc chờ sạc, đặc biệt hữu ích trong các chuyến đi dài.

Một trong những điểm đáng chú ý trong chiến lược của Walmart là nhóm khách hàng mục tiêu. Không giống nhiều mạng lưới sạc cao cấp, Walmart hướng đến những người có thu nhập trung bình và thấp, thường sống tại căn hộ và không có điều kiện sạc tại nhà.

Đây cũng là nhóm đang hưởng lợi từ sự phát triển của thị trường xe điện đã qua sử dụng, nơi chi phí mua và bảo trì thấp hơn đáng kể so với xe mới.

Trong bối cảnh đó, việc cung cấp hạ tầng sạc tại các địa điểm quen thuộc như Walmart có thể giúp giảm rào cản tiếp cận xe điện, yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường.

Tuy nhiên, bài toán kinh tế vẫn còn đó. Sạc nhanh công cộng luôn đắt hơn sạc tại nhà, và mức giá 0,48 USD/kWh có thể khiến chi phí vận hành tăng lên nếu sử dụng thường xuyên. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của mô hình trong dài hạn.

Cơ hội

Sự tham gia của Walmart cho thấy ranh giới giữa các ngành đang ngày càng mờ đi. Một tập đoàn bán lẻ giờ đây không chỉ bán hàng, mà còn cung cấp năng lượng, dịch vụ và trải nghiệm.

Nếu kế hoạch triển khai hàng nghìn trạm sạc vào năm 2030 thành hiện thực, Walmart có thể trở thành một trong những “người chơi” lớn trong hạ tầng xe điện, cạnh tranh trực tiếp với các công ty chuyên ngành.

Dù còn nhiều thách thức, bước đi của Walmart đang cho thấy một xu hướng rõ ràng: tương lai của xe điện không chỉ phụ thuộc vào các hãng sản xuất ô tô, mà còn vào những doanh nghiệp có khả năng xây dựng hạ tầng ở quy mô lớn.

Ở góc độ quốc gia, việc mở rộng mạng lưới sạc cũng góp phần thúc đẩy việc phổ cập xe điện, đặc biệt tại các khu vực ngoài đô thị lớn. Và trong cuộc đua đó, Walmart với hàng nghìn cửa hàng trải khắp nước Mỹ đang sở hữu một lợi thế mà không nhiều đối thủ có được.

VietBF@sưu tập

Chuyên gia Christine Marie cùng chồng thâm nhập giáo phái đa thê để ghi lại các vụ lạm dụng tình dục trẻ em của 'nhà tiên tri' có hơn 20 vợ Sam Bateman, cung cấp bằng chứng cho FBI.

Năm 2016, Christine Marie, chuyên gia về tâm lý học giáo phái, cùng chồng là nhà sản xuất video âm nhạc Tolga Katas lái xe từ nhà ở Las Vegas đến cộng đồng Short Creek biệt lập ở Colorado City, bang Arizona. Mục đích của họ là thâm nhập và kết bạn với các thành viên giáo phái Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (FLDS).

Thời điểm đó, giáo phái đa thê khét tiếng này đang chao đảo sau khi người lãnh đạo của họ, nhà tiên tri tự xưng Warren Jeffs, và một số tín đồ nam bị bỏ tù vào năm 2011 vì quan hệ tình dục với những "người vợ" vị thành niên.

Chính quyền đang trong quá trình tịch thu tài sản thuộc sở hữu của FLDS và trục xuất các gia đình đã sinh sống ở đó qua nhiều thế hệ suốt gần một thế kỷ.

Warren Jeffs, thủ lĩnh của giáo phái đa thê FLDS, nắm quyền chỉ định hôn nhân cho những cô gái vị thành niên với các tín đồ, đồng thời cưới nhiều bé chỉ 12-13 tuổi. 13

Christine Marie, từng trải qua cuộc hôn nhân bạo hành với người chồng tự xưng là tiên tri, quyết định đến Colorado City để giúp đỡ cộng đồng FLDS tại đây, còn Tolga Katas định thực hiện một bộ phim tài liệu về cộng đồng này.

Sau thời gian đầu bị xa lánh vì là người ngoài, vợ chồng Christine dần giành được sự tin tưởng của họ.

Cặp đôi gặp gỡ những phụ nữ đang gặp khó khăn, cung cấp viện trợ nhân đạo và giúp họ khởi nghiệp, phát triển kinh doanh để kiếm tiền nuôi sống gia đình. Một số thành viên của cộng đồng biệt lập này dần cho phép cặp đôi ghi hình các hoạt động thường nhật và các buổi tụ họp xã hội của họ để làm phim tài liệu.


Christine Marie (bìa phải) hỗ trợ các thành viên giáo phái FLDS. Ảnh: Salt Lake Tribune

Nhưng mục đích của vợ chồng Christine thay đổi khi gặp Sam Bateman - kẻ tự xưng là nhà tiên tri mới, kế thừa tinh thần của Warrren và khôi phục chế độ đa thê.

Thâu tóm quyền lực

Trong nhiều năm, giáo phái FLDS dường như không có người lãnh đạo sau khi Warren Jeffs bị kết án tù chung thân vì tội lạm dụng trẻ em. Trong giáo phái này, chỉ "nhà tiên tri" được phép cử hành hôn lễ.

Thời gian đầu, Warren vẫn tiếp tục gửi chỉ thị cho những tín đồ từ trong tù. Tuy nhiên, theo thời gian, quyền lực của ông ta suy yếu, cộng đồng FLDS chia rẽ thành các nhóm đối lập.

Năm 2019, Sam Bateman, 43 tuổi, vốn là thành viên cấp thấp của FLDS, loan tin rằng nhận được phán truyền trực tiếp từ Chúa, tuyên bố Warren đã đánh mất ân sủng và hắn được chọn làm lãnh đạo thay thế.

Sam bắt đầu thuyết giảng, thực hiện các nghi lễ và thu thập tín đồ. Để thiết lập quyền lực, hắn cưới hơn 20 người vợ theo tục đa thê gắn liền với vị trí lãnh đạo trong FLDS. Khi số lượng tín đồ tăng lên, Sam hoàn toàn tách khỏi nhóm FLDS chính và thành lập nhánh riêng. Hắn chỉ đạo các tín đồ sống ở đâu, kết hôn với ai và phải thực hành đức tin thế nào.

Samuel Bateman The False Prophet. Netflix
Samuel Bateman bên vợ con. Ảnh: Netflix

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, từ năm 2019, Sam thuyết phục những tín đồ giao con gái của họ cho hắn làm vợ, tổng cộng khoảng 15 bé gái. Ít nhất 10 bé gái đã bị lạm dụng, một số chỉ mới 9 tuổi. Công tố viên cho biết Sam tấn công tình dục các bé gái và ép buộc chúng quan hệ với đàn ông khác, đồng thời phát trực tiếp video lạm dụng cho tín đồ.

Sam đối xử với "vợ" như tài sản riêng, kiểm soát chặt chẽ hành vi của họ trong khi tiếp tục bóc lột họ.

Hồ sơ tòa án cho thấy Sam sử dụng các giáo lý và nghi lễ tôn giáo để biện minh cho hành vi lạm dụng. Công tố viên cho biết hắn nói với tín đồ rằng những hành vi đó là do Chúa yêu cầu và sử dụng nỗi sợ hãi về sự trừng phạt tâm linh để duy trì quyền kiểm soát.

Thâm nhập tìm chứng cứ

Sau khi phát hiện đường dây lạm dụng tình dục trẻ em trong giáo phái của Sam, vợ chồng Christine quyết định trở thành người cung cấp thông tin cho FBI. "Tôi biết mình phải làm mọi cách để đưa hắn vào tù", bà Christine nói.

Để lấy lòng tin của Sam, Christine và Tolga đồng ý quay phim hắn thực hiện những pha mạo hiểm như chạy bộ trên địa hình núi và lái môtô địa hình. Sam từng nói với cặp đôi rằng hy vọng một ngày nào đó sẽ "cai trị Bắc - Nam Mỹ và có lẽ cả nước Anh".

Sam luôn mặc chiếc áo khoác da màu trắng bóng bẩy và lái Bentley, khao khát được chú ý. Hắn mở cửa đón cặp đôi, cho phép họ quay phim nhà riêng, các buổi tụ họp và những tương tác của hắn với tín đồ.

Vợ chồng Christine lặng lẽ thu thập bằng chứng khi Sam ngày càng mất cảnh giác và thoải mái hơn với họ.

Sam thường xuyên mời vợ chồng Christine đến ăn tối tại nhà, nơi có tới 22 phụ nữ và bé gái cùng ở trong một phòng ngủ. Tin rằng cặp đôi đang quay phim tài liệu về mình, Sam đã tiết lộ một số bí mật gây bất lợi cho bản thân, bao gồm lời thú nhận gây sốc về việc lạm dụng tình dục những người vợ vị thành niên và việc chỉ đạo một tín đồ quan hệ tình dục với bé gái 13 tuổi.

Kinh hoàng trước những bí mật Sam tiết lộ, vợ chồng Christine mạnh dạn thâm nhập điều tra như những thám tử nghiệp dư. Lấy cớ thực hiện dự án phim tài liệu, năm 2021, cặp đôi bắt đầu ghi lại quá trình trỗi dậy của nhà tiên tri mới đầy tham vọng quyền lực và hành vi lạm dụng tình dục trẻ em gái của hắn.

Trong đoạn video tháng 11/2021, Sam mô tả một nghi lễ "Chuộc tội", trong đó hắn ra lệnh cho tín đồ quan hệ tình dục với ba người vợ vị thành niên của mình trong khi hắn quan sát. Khi kể câu chuyện này, Sam còn cố gắng mô tả nỗi đau đớn và khổ sở phải trải qua.

Christine đã giao video cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương, rồi chuyển cho các cơ quan liên bang. Cặp đôi làm việc với FBI trong nhiều tháng, tham gia dàn dựng đột kích bằng cách sắp xếp cuộc gặp với Sam dưới vỏ bọc quay phim.

Sam cùng một số tín đồ bị bắt vào tháng 9/2022.

Sau khi Sam bị bắt, các bé gái được đặt dưới sự bảo vệ của chính quyền. Hai tháng sau, Sam âm mưu với các tín đồ để bắt cóc 8 bé gái khỏi nơi trú ẩn, đưa qua ba tiểu bang trước khi lực lượng thực thi pháp luật tìm thấy các nạn nhân.

Tháng 4/2024, Sam nhận tội âm mưu bắt cóc và vận chuyển trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi tình dục. Hắn bị kết án 50 năm tù và bị quản chế suốt đời. 11 tín đồ của Sam cũng bị kết tội liên quan đến âm mưu lạm dụng tình dục trẻ em, mức án nặng nhất là tù chung thân.

Nỗ lực thoát 'bóng ma quá khứ'

Những người sinh ra trong cộng đồng FLDS thường bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài, không có internet, không xem truyền hình hay tin tức. Điều này khiến việc thoát khỏi tư duy cũ để nhìn nhận mọi thứ bên ngoài cái hộp khép kín mà FLDS tạo ra trở nên vô cùng khó khăn.

Sau khi Sam bị bắt giam, Naomi "Nomz" Bistline, hiện 27 tuổi, một trong những vợ cũ của Sam, thấy cuộc sống đảo lộn. "Khi ông ta bị bắt, thật kinh hoàng, chúng tôi không biết phải nghĩ gì hay làm gì", Naomi nói.

Naomi vốn được người giám hộ giới thiệu đến giáo phái FLDS của Sam, bị dụ dỗ gia nhập nhóm. Cô bị huấn luyện theo kiểu tẩy não: "không được nghi ngờ quyền lực, không được có tư duy phản biện và phải vâng lời tuyệt đối".

Naomi trở thành một trong những người vợ của Sam vào năm 2019, cầm đầu nhóm "vợ" bênh vực hành vi lạm dụng của hắn. Cô đứng về phía Sam, từ chối tin vào những cáo buộc, nghe lời hắn nói dối khi bị thẩm vấn, do được nuôi dạy rằng chính phủ luôn tìm cách hãm hại họ và chỉ được tin vào nhà tiên tri.

Dẫu vậy, Naomi lại chính là người đầu tiên kể cho vợ chồng Christine sự thật về các hoạt động phi pháp của Sam. Cô cũng là một trong hai người vợ trưởng thành đồng ý ra làm chứng chống lại Sam tại tòa.

Naomi và hai người vợ khác của Sam bị phạt hơn một năm tù vì tham gia vụ bắt cóc các bé gái. Trong thời gian ngồi tù, Naomi bắt đầu thoát khỏi sự kìm kẹp. Khi buộc phải tự suy nghĩ, cô dần nhận ra toàn bộ cuộc đời mình là một lời dối trá. "Lớn lên trong môi trường đó, bạn không được phép đặt câu hỏi. Giờ đây tôi suy nghĩ khác hẳn", Naomi nói.

Trong khi một số người vợ vẫn coi Sam là nhà tiên tri, Naomi đã rời bỏ FLDS và đang theo đuổi ước mơ làm ca sĩ. Cô coi vợ chồng Christine là cha mẹ đỡ đầu.

"Tôi hy vọng vụ án này sẽ phơi bày khả năng tàn phá khủng khiếp của những kẻ lạm dụng tôn giáo đối với cá nhân và cộng đồng. Đây không chỉ là chuyện xảy ra ở thị trấn này. Có những người đàn ông như vậy ở mọi thị trấn", bà Christine, 65 tuổi, nói.

VietBF@sưu tập

Nam cảnh sát đội đặc nhiệm SWAT bị bắt quả tang đang lướt ứng dụng hẹn hò trên điện thoại, trong lúc giằng co với một nghi phạm có vũ trang cố thủ trong xe.

Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Riverside (California) cho biết đang điều tra nội bộ sau khi đoạn video quay từ trên không của đài CBS Los Angeles lan truyền, ghi lại hình ảnh một cảnh sát đứng phía sau xe bọc thép, chỉ cách nghi phạm có vũ trang đang cố thủ trong xe vài bước chân.

Trong video, viên cảnh sát bị phát hiện sử dụng điện thoại, mở một ứng dụng dường như là ứng dụng hẹn hò, lướt nhanh qua các hồ sơ và vuốt sang trái để bỏ qua, trước khi cất điện thoại đi. Văn phòng cảnh sát trưởng xác nhận người này thuộc Đơn vị Thi hành Đặc biệt (SEB), hành vi xảy ra trong vụ việc ngày 8/4.


Thành viên đội cảnh sát tinh nhuệ bị bắt gặp đang lướt điện thoại khi làm nhiệm vụ.

Cơ quan này khẳng định hành vi của nam cảnh sát "không phản ánh các tiêu chuẩn hay chính sách của sở", đồng thời cho biết sẽ có biện pháp xử lý phù hợp sau khi có kết luận điều tra nội bộ, nhấn mạnh yêu cầu về tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của nhân viên.

Vụ việc xảy ra trong cuộc đối đầu giữa đội đặc nhiệm SWAT và một nghi phạm trộm cắp tài sản. Trước đó, trong cuộc rượt đuổi tốc độ cao, cảnh sát sử dụng thiết bị móc lưới để chặn xe nhưng không thành, khiến nghi phạm mất lái, đâm vào bức tường gần trường học.

Sau tai nạn, hai bên giằng co trong 3 giờ. Nhà chức trách cố đàm phán nhưng nghi phạm không ra khỏi xe, buộc đội SWAT phải sử dụng drone, xe bọc thép và hơi cay. Khi tiếp cận phương tiện, cảnh sát phát hiện người đàn ông đã chết với vết thương do tự bắn.

Danh tính nghi phạm chưa được xác định.

VietBF@sưu tập

Theo dữ liệu từ các nền tảng mua bán ô tô trực tuyến tại châu Âu, mức độ quan tâm và tìm kiếm xe điện đã tăng mạnh từ cuối tháng 2 - thời điểm xung đột tại Trung Đông bắt đầu bùng phát.


Theo trang thương mại điện tử Mobile.de, ID.3 của Volkswagen đang là mẫu xe chạy pin phổ biến nhất - Ảnh: EPA

Theo báo Guardian, nền tảng mua bán xe lớn nhất nước Đức - Mobile.de - nhận định giá nhiên liệu leo thang đang trở thành "chất xúc tác" cho một làn sóng bùng nổ xe điện.

Giám đốc điều hành Mobile.de - ông Ajay Bhatia - cho biết lượng tìm kiếm xe điện tại Đức trong tháng 3 tăng hơn 50% so với tháng 2. Mẫu xe điện bán chạy nhất hiện là Volkswagen ID.3.

Bên cạnh đó, nhu cầu xe điện còn được "tiếp sức" bởi chính sách trợ giá hào phóng của Berlin, với mức hỗ trợ lên tới 6.000 euro (khoảng 7.000 USD)/xe.

Theo ông Bhatia, giá xăng dầu tăng đang tạo "cú hích" cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải - điều vốn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. "Thực tế kinh tế đang làm được điều mà quá trình chuyển đổi năng lượng chưa làm được", ông nói.

Xu hướng này cũng được ghi nhận tại nhiều thị trường khác. Nền tảng Carwow cho biết mức độ quan tâm đến xe điện tại Anh và Tây Ban Nha đã tăng từ 20 - 30% trong vòng một tháng gần đây. Riêng tại Anh, nhu cầu xe điện tăng 23%.

Ông Iain Reid, quản lý cấp cao của Carwow, nhận định xu hướng rời bỏ xe động cơ đốt trong đã hình thành từ trước, nhưng xung đột tại Trung Đông đang "tăng tốc" quá trình này.

Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho thấy trong tháng 3, số xe điện đăng ký đạt 86.120 chiếc - tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái và lập kỷ lục mới.

Tại Pháp, nền tảng La Centrale ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng vọt 160% chỉ trong một tháng. Phó giám đốc điều hành La Centrale, ông Guillaume-Henri Blanchet, cho biết người tiêu dùng "rất nhạy cảm với giá năng lượng" và sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế.

Tương tự, nền tảng AutoScout24 cũng ghi nhận nhu cầu xe điện tăng khoảng 40% tại Áo và Ý, trong khi xe xăng gần như đi ngang hoặc giảm.

Ông Ajay Bhatia cho rằng sau chiến sự, nhu cầu xe điện có thể hạ nhiệt nhưng khó quay lại mức cũ, mà sẽ ổn định nhờ hạ tầng sạc được cải thiện và giá xe điện dễ tiếp cận hơn.

Trong khi đó, ông Ian Plummer, giám đốc nền tảng Autotrader, cảnh báo "vẫn còn nhiều việc phải làm để người tiêu dùng tin rằng xe điện phù hợp với lối sống của họ".

VietBF@sưu tập

Chào các thành viên, dưới đây là cập nhật chi tiết về tình hình thời tiết tại các khu vực trọng điểm trên thế giới cho ngày hôm nay và ngày mai. Chúc mọi người một ngày làm việc và học tập hiệu quả!

🌤️ 1. Dự báo Bắc Mỹ (Ngày 14/04/2026)
Khu vực Bắc Mỹ đang bước vào giai đoạn giữa xuân với sự phân hóa rõ rệt giữa hai bờ Đông - Tây. Các thành phố tại California duy trì thời tiết nắng đẹp, trong khi khu vực Trung và Đông Bắc bắt đầu ấm dần lên.
Thành phố Nhiệt độ (Thấp/Cao) Tình trạng
Los Angeles 12°C - 23°C Nắng đẹp, dễ chịu
San Francisco 10°C - 17°C Có sương mù nhẹ buổi sáng, trưa nắng
San Diego 13°C - 20°C Nắng nhẹ
Seattle 6°C - 13°C Có mưa rào rải rác
Houston 18°C - 28°C Nhiều mây, độ ẩm cao
Dallas 17°C - 27°C Có khả năng có giông về chiều
Miami 22°C - 27°C Nắng gắt, gió biển mạnh
Orlando 16°C - 29°C Nắng rực rỡ
New York 16°C - 28°C Ấm áp bất thường, trời quang
Washington DC 18°C - 34°C Trời nóng, nắng mạnh
Chicago 14°C - 24°C Có mây, gió mạnh từ hồ
Toronto 9°C - 21°C Nắng nhẹ, thời tiết mát mẻ

🇪🇺 2. Dự báo Châu Âu (Ngày 14/04/2026)
Châu Âu đang chịu ảnh hưởng của các khối khí ôn hòa, tuy nhiên khu vực Bắc Âu vẫn còn khá lạnh.
Thành phố Nhiệt độ (Thấp/Cao) Tình trạng
Berlin 6°C - 15°C Có mây, trời khô ráo
Paris 7°C - 18°C Nắng nhẹ, lý tưởng cho hoạt động ngoài trời
London 8°C - 16°C Nhiều mây, có mưa phùn nhẹ
Zurich 4°C - 17°C Trời trong xanh
Amsterdam 7°C - 14°C Gió nhẹ, có lúc có mưa
Copenhagen 5°C - 11°C Trời lạnh, nhiều mây
Stockholm 2°C - 9°C Khô hanh, trời rét
Oslo 1°C - 8°C Nắng yếu, trời lạnh
Helsinki 0°C - 7°C Có mây, vẫn còn cảm giác mùa đông
Vienna 8°C - 19°C Nắng ấm
Budapest 9°C - 20°C Thời tiết rất đẹp
Warsaw 6°C - 16°C Nắng nhẹ

🌏 3. Dự báo Châu Á - Thái Bình Dương (Ngày 15/04/2026)
Lưu ý: Đây là dự báo cho ngày tiếp theo. Khu vực Đông Nam Á bắt đầu vào cao điểm nắng nóng, trong khi Đông Á có thời tiết xuân rất đẹp.
Thành phố Nhiệt độ (Thấp/Cao) Tình trạng
Beijing 12°C - 23°C Trời quang, nắng rực rỡ
Shanghai 14°C - 22°C Có mây rải rác
Hong Kong 22°C - 26°C Độ ẩm cao, có sương mù
Singapore 26°C - 32°C Giông nhiệt vào buổi chiều
Tokyo 11°C - 19°C Nắng nhẹ, gió mát
Seoul 9°C - 20°C Trời đẹp, không mưa
Sydney 15°C - 23°C Mùa thu nắng ấm
Melbourne 12°C - 21°C Thay đổi mây liên tục
Dubai 24°C - 35°C Trời nóng, ít mây
Doha 23°C - 33°C Nắng gắt
Hanoi 23°C - 29°C Nhiều mây, độ ẩm rất cao (nồm nhẹ)
Saigon 27°C - 36°C Nắng nóng gay gắt, chỉ số UV cao
Lời khuyên cho các mem: Khu vực Sài Gòn và các thành phố Trung Đông đang có mức nhiệt khá cao, mọi người nhớ uống đủ nước và che chắn kỹ khi ra ngoài nhé!

1. Tỷ giá USD & Chênh lệch thị trường
Thị trường ngoại tệ hôm nay ghi nhận biến động nhẹ khi tỷ giá chợ đen vẫn duy trì ở mức cao so với hệ thống ngân hàng.
* Giá USD chợ đen: Mua vào 26.950 VND – Bán ra 27.080 VND.
* Giá USD tại Ngân hàng (Vietcombank): Mua vào 26.360 VND – Bán ra 26.730 VND.

2. Thị trường Vàng & Bạc
Giá vàng trong nước tăng mạnh theo đà phục hồi của giá vàng thế giới.
* Vàng SJC tại Việt Nam: Niêm yết ở mức 170,00 - 173,00 triệu đồng/lượng (Mua vào - Bán ra).
* Giá lượng vàng (quy đổi): Khoảng 171,50 triệu đồng/lượng (trung bình).
* Vàng thế giới: Giao dịch quanh ngưỡng 4.770 USD/ounce.
Bạc giao ngay cũng tăng lên 77,73 USD/ounce.
3. Tiền điện tử & Năng lượng
* Bitcoin (BTC): Đang giao dịch quanh mức 74.500 USD (tương đương khoảng 1,96 tỷ VND).
* Dầu WTI: 96,15 USD/thùng.
* Dầu Brent: 96,80 USD/thùng.
* (Ghi chú: Giá dầu giảm mạnh so với phiên trước đó do áp lực hạ nhiệt từ căng thẳng địa chính trị).
4. Lãi suất tại Mỹ (Tham chiếu)
* Lãi suất cơ bản (Fed Funds Rate): Duy trì trong phạm vi 3,50% - 3,75%.
* Lãi suất trả góp nhà (Mortgage 30-year fixed): Trung bình 6,8% - 7,2%/năm.
* Lãi suất mua xe: Dao động từ 7,5% - 10,5%/năm tùy vào điểm tín dụng.
5. Giá xăng tại các thành phố lớn (Tham khảo)
Thành phố Giá xăng (Quy đổi VND/lít hoặc USD/Gallon)
Xăng California: 5,884 USD/gallon.
Xăng Texas: 3,790 USD/gallon.
Xăng Florida: 4,016 USD/gallon.
Toronto/GTA: 173,9 cent/lít.
Paris: khoảng 2,16 euro/lít.
Berlin/Đức: khoảng 2,241 euro/lít
6. Thị trường Cổ phiếu Mỹ (Phiên chốt 13/04/2026)
Chứng khoán Mỹ có phiên khởi sắc nhờ những tín hiệu tích cực từ các thỏa thuận hòa bình quốc tế.
* Dow Jones: Tăng 285 điểm, đạt 46.120 điểm.
* S&P 500: Tăng 1,02%, đạt 6.886 điểm (Mức cao nhất kể từ đầu năm).
* Nasdaq: Tăng 1,23%, đạt 23.184 điểm.

TRUMP THẤT CỬ ... TẠI HUNGARY !


https://www.youtube.com/watch?v=dP_IomoQWEA









*******

ANH NGỌC “ ĐUỔI CHỢ” MUỐN BỔ NHIỆM QUAN CHỨC NHƯ TIẾN CỬ THỜI PHONG KIẾN
Ngày 13/4, quy định về việc thí điểm chỉ định Bí thư, Phó Bí thư được đưa ra. Vấn đề không nằm ở hai chữ “thí điểm”. Vấn đề nằm ở logic quen thuộc: cái gì đã “thí điểm” thì sớm muộn cũng trở thành mặc định. Và một khi đã thành mặc định, cánh cửa quay lại những cơ chế có sự tham gia rộng hơn gần như đóng lại.
Gọi đó là chuyện nội bộ là một cách né tránh. Bởi những vị trí này không tồn tại trong khoảng không. Họ nắm quyền điều hành, họ quyết định chính sách, và họ sử dụng ngân sách từ thuế của người dân. Quyền lực tác động trực tiếp đến xã hội, nhưng cách lựa chọn lại ngày càng thu hẹp phạm vi giám sát.
Vốn dĩ, quy trình nhân sự đã thiếu minh bạch. Nay chuyển sang cơ chế chỉ định, tức là rút ngắn thêm một bước kiểm soát. Khi việc lựa chọn không còn dựa trên cạnh tranh hay đánh giá rộng rãi, mà phụ thuộc vào quyết định từ trên xuống, thì tiêu chuẩn năng lực trở thành một câu hỏi không có lời giải công khai.
Lập luận “tinh gọn”, “linh hoạt” thường được đưa ra để biện minh. Nhưng tinh gọn không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm giải trình. Ngược lại, càng tập trung quyền lực thì càng cần cơ chế kiểm soát chặt hơn. Nếu không, “linh hoạt” rất dễ biến thành tùy tiện.
Một hệ thống mà việc bổ nhiệm không cần sự kiểm chứng thực chất sẽ đối mặt với rủi ro rõ ràng: chọn sai người nhưng không có cách sửa sai kịp thời. Khi đó, hậu quả không dừng ở nội bộ, mà lan ra toàn xã hội.
Điều đáng lo nhất không phải là một quy định cụ thể, mà là hướng đi mà nó thể hiện. Khi quyền lực được trao đi theo con đường ngày càng khép kín, thì khoảng cách giữa người ra quyết định và người chịu tác động sẽ ngày càng lớn. Và khi khoảng cách đó đủ xa, thì sai lầm không còn là khả năng, mà là điều sớm muộn sẽ xảy ra.


MIỄN KIỂM ĐỊNH 5 NĂM: GIẢI PHÁP HAY MỞ ĐƯỜNG CHO MỘT GÁNH NẶNG MỚI?
Tháng 4/2026, đề xuất miễn kiểm định khí thải cho xe máy dưới 5 năm tuổi được đưa ra như một bước “nới lỏng”. Nhưng điều khiến dư luận không yên tâm lại nằm ở phần phía sau: sau 5 năm, hàng triệu xe sẽ phải bước vào vòng kiểm định bắt buộc, kéo theo chi phí, thủ tục và rủi ro mà người dân gần như không có lựa chọn né tránh.
Thực tế rất đơn giản. Xe máy là phương tiện sống còn của phần lớn người lao động. Không ai “giàu” đến mức cứ 5 năm lại thay xe mới nếu không đạt chuẩn. Với nhiều gia đình, chiếc xe không chỉ là tài sản, mà là công cụ kiếm sống. Đặt họ vào tình thế phải kiểm định định kỳ, thậm chí buộc thay xe nếu không đạt, khác nào đẩy thêm một gánh nặng trực tiếp lên sinh kế.
Lập luận quản lý môi trường nghe có vẻ hợp lý, nhưng cách triển khai lại xa rời thực tế. Khi hạ tầng kiểm định chưa sẵn sàng, việc hàng triệu xe cùng phải xếp hàng kiểm tra sẽ tạo ra một “nút thắt” mới. Người dân phải chờ đợi, gián đoạn công việc, mất thu nhập. Nếu xe không đạt chuẩn, câu hỏi rất thực tế đặt ra là: họ sẽ đi làm bằng gì?
Quan trọng hơn, hiệu quả môi trường của đề xuất này vẫn là dấu hỏi lớn. Khi nguồn gây ô nhiễm chính chưa được xử lý triệt để, việc dồn áp lực lên phương tiện phổ biến nhất của người dân dễ bị hiểu là một cách quản lý đơn giản nhưng thiếu công bằng. Không giải quyết gốc rễ, nhưng lại đánh trực tiếp vào túi tiền người sử dụng.
Một chính sách nếu không xuất phát từ thực tế đời sống sẽ nhanh chóng trở thành gánh nặng. Miễn kiểm định 5 năm nghe có vẻ “nhẹ”, nhưng phần chi phí và rủi ro dồn về sau mới là điều đáng nói. Và khi người dân buộc phải tuân theo một quy định thiếu khả thi, thì câu chuyện không còn là quản lý, mà là áp đặt.

VỪA LÊN CHỨC, LÊ MINH HƯNG ĐÃ MỊ DÂN
Sáng ngày 12/04/2026 tại lễ kỷ niệm 80 năm “Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội”. Lê Minh Hưng hùng hồn tuyên bố: sẽ họp với các bộ, ngành trong tuần tới để bàn về việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, với mục tiêu giảm chi phí và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Điều đáng nói, văn này quá quen và đã được áp dụng mỗi khi lên chức của các quan chức CSVN gần như lặp lại mỗi khi có thay đổi nhân sự, và dần trở thành một công thức.
Nhưng thủ tục không tự nhiên biến mất chỉ vì một cuộc họp. Giấy tờ cũng không tự giảm chỉ vì một chỉ đạo. Nếu cách làm không thay đổi, thì mọi “cắt giảm” rất dễ chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh trên văn bản, trong khi thực tế vẫn giữ nguyên.
Nể cái cách Lê Minh Hưng nói bớt giấy tờ mà không nói bớt khúc nào. Chả mấy chốc kỉ nguyên giấy tờ không những không giảm có khi lại lên một tầm cao mới.



SỬA ĐỔI THEO HƯỚNG NÀO?
Việc Bộ Chính trị ĐCSVN, đứng đầu là TBT-CTN Tô Lâm, đưa ra định hướng “nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp 2013” đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm trong bối cảnh hội nhập hiện nay.
Bản thân ông Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh rằng con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu thế chung của thế giới và nền văn minh nhân loại, trong khi xu thế ấy ngày càng đề cao nhân quyền, dân chủ và tự do.
Vì vậy, câu hỏi lớn được đặt ra là: việc sửa đổi Hiến pháp lần này sẽ đi theo định hướng xã hội chủ nghĩa như lâu nay, hay sẽ tiệm cận hơn với các giá trị dân chủ – tự do phổ quát?
Nếu vẫn giữ nguyên định hướng XHCN như hiện tại, thì nhiều ý kiến cho rằng điều đó không còn nhiều ý nghĩa mới mẻ, bởi một phần định hướng ấy đã được ông Tô Lâm thực hiện qua các chính sách gần đây như chiến dịch tinh gọn bộ máy...