Đối với Iran, eo biển Hormuz không phải là quân bài mặc cả hay mối đe dọa, mà là lợi thế địa lý bất biến: một nguồn đòn bẩy vĩnh viễn bắt nguồn từ 1.600 km bờ biển phía Bắc, các đảo có vị trí chiến lược đóng vai trò như những nền tảng không thể bị đánh chìm, và một học thuyết quân sự bất đối xứng khiến ưu thế hải quân thông thường trở nên không còn ý nghĩa.

Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 9/4, nhân dịp tròn 40 ngày từ khi người tiền nhiệm của ông tử vì đạo, tuyên bố Iran sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz sang một giai đoạn hoàn toàn mới - một giai đoạn biến định mệnh địa lý thành sức mạnh kinh tế và chiến lược lâu dài.

“Chúng tôi chưa sử dụng hết mọi khả năng, và nếu chiến tranh tiếp diễn, chúng tôi sẽ phô diễn những năng lực mà đối thủ không có khả năng đối phó”, hãng tin Iran Fars ngày 14/4 dẫn lời người phát ngôn IRGC - Chuẩn tướng Hossein Mohebbi.

Iran đã và đang biến eo biển Hormuz, điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, thành một công cụ mang tính chiến lược lâu dài. Minh họa: Discovery Alerts.

Kho vũ khí bất đối xứng

Những thành tựu quân sự-công nghệ của Iran trong cuộc chiến gần đây cho thấy một logic kinh tế thông minh, có lợi cho bên phòng thủ so với bên tấn công.

Vũ khí lảng vảng, máy bay không người lái (UAV) Shahed-136 có chi phí sản xuất khoảng 20.000 USD, trong khi tên lửa đánh chặn SM-6 của Mỹ có giá khoảng 4 triệu USD mỗi quả. Iran có thể phóng 200 UAV với chi phí tương đương một tên lửa đánh chặn của Mỹ.

Trong các cuộc tấn công bão hòa thuộc các chiến dịch Lời hứa đích thực 1, 2 và 3, Iran đã làm quá tải các hệ thống phòng thủ Aegis tiên tiến không phải bằng công nghệ vượt trội mà bằng số lượng áp đảo, PressTV nhận định.

Ngay cả khi 95% số UAV bị đánh chặn, 5% còn lại vẫn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho một tàu khu trục trị giá hàng tỷ USD hoặc một tàu chở dầu quan trọng.

Tỷ lệ chi phí này đảm bảo rằng bất kỳ cuộc đối đầu hải quân kéo dài nào trong vùng nước chật hẹp của eo biển Hormuz đều trở nên không bền vững về mặt kinh tế đối với bất cứ đối thủ nào.

Các UAV có thể được phóng từ gần như bất kỳ điểm nào trên lãnh thổ Iran, khiến ưu thế hải quân hoặc các chiến dịch đổ bộ ven biển của đối phương trở nên vô nghĩa, bên cạnh đó còn có hàng chục nghìn UAV tầm ngắn và các loại tên lửa luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Thủy lôi: Công cụ rẻ, hiệu quả cao

Bên cạnh UAV và tên lửa, Iran còn sở hữu một năng lực khiến eo biển Hormuz luôn ở trạng thái dễ bị gián đoạn: chiến tranh thủy lôi.

Sử dụng rocket Fajr-5 với tầm bắn 70 km, Iran có thể triển khai các loại thủy lôi từ tính, thông minh và hiện đại dọc theo toàn bộ chiều dài eo biển mà không cần sử dụng tàu mặt nước. Mỗi quả mìn chỉ có giá vài nghìn USD.

Việc rà phá một bãi mìn như vậy sẽ đòi hỏi lực lượng hải quân liên minh ít nhất sáu tháng hoạt động chậm và nguy hiểm. Trong thời gian đó, nền kinh tế toàn cầu sẽ phải đối mặt tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng và gián đoạn nguồn cung lương thực.

Chi phí phụ trợ đối với Iran là rất nhỏ, trong khi đối phương phải gánh chịu tổn thất hàng tỷ USD mỗi ngày. Đây không phải là kịch bản giả định mà là một năng lực đã được chứng minh, tạo nền tảng cho khả năng răn đe lâu dài của Iran, theo các chuyên gia.

Iranh có thể đã rải nhiều thủy lôi ở eo biển Hormuz. Minh họa: The Chosun Daily.

Iran được xem là một trong những quốc gia có năng lực chiến tranh thủy lôi đáng chú ý, với kho dự trữ ước tính từ 2.000-6.000 quả đủ loại, từ đơn giản đến hiện đại, theo Trung tâm Stimson (Mỹ).

Trong số đó, phổ biến nhất là thủy lôi tiếp xúc - loại cổ điển được neo bằng dây dưới nước, nổi gần mặt biển và phát nổ khi tàu va chạm trực tiếp, với các mẫu như Maham-1 hay Sadaf-02.

Bên cạnh đó, Iran còn sở hữu thủy lôi neo có cảm biến, có thể kích nổ bằng âm thanh hoặc từ trường mà không cần va chạm, tiêu biểu là Maham-3.

Nguy hiểm hơn là các loại thủy lôi đáy, nằm im dưới đáy biển, gần như không thể quan sát từ trên mặt nước và kích nổ bằng áp suất, âm thanh hoặc từ trường, như Maham-2, Maham-6 hay MD-11/MD-12, theo GlobalSecurity.org . Những loại này thậm chí có thể được lập trình thông minh để đếm số tàu đi qua hoặc trì hoãn kích nổ, khiến việc rà phá trở nên cực kỳ khó khăn.

Ở cấp độ cao hơn, Iran phát triển các thủy lôi thông minh có khả năng nhận diện đặc điểm nhận dạng của tàu, bỏ qua mục tiêu nhỏ và chỉ tấn công tàu lớn, tăng hiệu quả trong chiến tranh bất đối xứng, theo Forces News .

Đặc biệt nguy hiểm là thủy lôi “bắn lên” như EM-52, có thể phóng đầu đạn từ đáy biển lên đánh vào phần đáy tàu - điểm yếu chí mạng của các tàu lớn.

Ngoài ra, Iran còn sở hữu thủy lôi tự hành, có khả năng di chuyển như ngư lôi để chủ động tiếp cận mục tiêu, cũng như thủy lôi gắn trực tiếp do thợ lặn triển khai trong các chiến dịch bí mật.

Việc kết hợp đa dạng các loại thủy lôi từ đơn giản đến hiện đại cho phép Iran tạo ra một hệ thống phòng thủ-tấn công nhiều lớp trên biển. Chính chiến lược này khiến các tuyến hàng hải quan trọng như eo biển Hormuz trở thành điểm nghẽn tiềm tàng, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh hàng hải và thương mại toàn cầu.

Vũ khí an ninh lương thực

Ảnh hưởng của eo biển Hormuz không chỉ dừng lại ở lĩnh vực năng lượng. Iran là nguồn cung urê lớn nhất thế giới - một loại phân đạm thiết yếu cho nông nghiệp toàn cầu.

Khu vực Vịnh Ba Tư rộng lớn chi phối thương mại này, và bất kỳ sự gián đoạn nào trong vận chuyển đều tự động đẩy giá urê quốc tế tăng từ 25-30%.

Sự gia tăng này trực tiếp làm gián đoạn chuỗi cung ứng phân bón cho các quốc gia nhập khẩu lớn như Ấn Độ, Brazil, Pakistan, Bangladesh và phần lớn các nước châu Phi.

Hệ quả là một cuộc khủng hoảng lương thực lan rộng: giá lúa mì và gạo tăng vọt, lạm phát thực phẩm toàn cầu leo thang, và mối đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực của hàng tỷ người.

Do đó, eo biển Hormuz hoạt động như một điểm nghẽn kép, đối với cả năng lượng và lương thực, trao cho Iran khả năng tác động đến nền kinh tế toàn cầu mà không cần phóng thêm một tên lửa nào.

Cuộc cách mạng “trạm thu phí”: Thương mại hóa điểm nghẽn

Trong suốt cuộc chiến kéo dài hơn 40 ngày, Iran đã nhanh chóng kích hoạt một giai đoạn mới trong quản lý eo biển Hormuz. Nước này được cho là đã đề xuất mức phí quá cảnh 1 USD cho mỗi thùng dầu, tương đương khoảng 2 triệu USD cho mỗi siêu tàu chở dầu (VLCC).

Doanh thu tiềm năng hằng năm từ hệ thống này là rất lớn: từ 70-100 tỷ USD. Để so sánh, tổng doanh thu xuất khẩu dầu của Iran năm 2024 chỉ khoảng 46,7 tỷ USD.

Một hệ thống thu phí có thể tạo ra gần gấp đôi số tiền đó mà không cần bán thêm một thùng dầu nào - một bước đi mang tính đột phá từ phía Iran.

Đáng chú ý, các tàu “thân thiện”, đặc biệt là từ Trung Quốc, Nga và Pakistan, có thể thanh toán phí bằng nhân dân tệ, ruble hoặc tiền điện tử như USDT và Bitcoin, đảm bảo hành trình an toàn và liên tục, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.

Chính sách này biến eo biển Hormuz từ một tuyến trung chuyển thụ động thành một tài sản kinh tế chủ động, có thể sánh ngang với doanh thu hằng tháng khoảng 8 tỷ USD của kênh đào Suez đối với Ai Cập.

Iran được cho là đã đề xuất mức phí quá cảnh 1 USD cho mỗi thùng dầu, tương đương khoảng 2 triệu USD cho mỗi siêu tàu chở dầu (VLCC). Minh họa: Discovery Alert.

“Tàu sân bay không thể bị đánh chìm”

Eo biển Hormuz không phải là một con kênh có thể đi vòng hay một tuyến đường có thể tái tạo. Tại điểm hẹp nhất có thể lưu thông, tuyến đường chiến lược này chỉ rộng 39 km, với các làn tàu bị thu hẹp xuống chỉ còn 3,6 km cho mỗi chiều.

Đường bờ biển của Iran kéo dài hơn 1.600 km dọc theo vòng cung phía bắc của Vịnh Ba Tư và Biển Oman, mang lại cho Cộng hòa Hồi giáo một tuyến kiểm soát lãnh thổ liên tục.

Các đảo có vị trí chiến lược , Qeshm, Hormuz, Larak, Abu Musa và quần đảo Tunb, đóng vai trò là các nền tảng tác chiến tiền phương, được các nhà phân tích quân sự gọi là “tàu sân bay không thể bị đánh chìm”.

Từ các tiền đồn có chủ quyền này, Hải quân của IRGC triển khai UAV giám sát liên tục, lưới tên lửa ven biển và tàu tấn công nhanh.

Theo PressTV, do toàn bộ tuyến đường thủy nằm trong phạm vi 24 hải lý (hơn 44 km) tính từ lãnh thổ Iran, chế độ pháp lý điều chỉnh theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển không phải là quyền quá cảnh tự do mà là quyền đi qua vô hại - một sự khác biệt cho phép Iran có thẩm quyền hợp pháp trong việc điều tiết hoạt động của tàu thuyền.

Những con số định nghĩa sự phụ thuộc toàn cầu

Trong điều kiện bình thường trước cuộc chiến, eo biển Hormuz chứng kiến một dòng chảy thương mại toàn cầu dày đặc và ổn định.

Dữ liệu theo dõi hàng hải chi tiết cho thấy khoảng 130-140 tàu đi qua eo biển mỗi ngày, tương đương khoảng 4.000 tàu mỗi tháng, 48.000-50.000 tàu mỗi năm.

Trong số này, tàu chở dầu và khí đốt luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất, dao động từ 37-60% tổng lưu lượng tùy theo yếu tố mùa vụ và thị trường.

Các VLCC mỗi chiếc có khả năng chở tới 2 triệu thùng dầu thô, chiếm khoảng 35% lưu lượng tàu chở dầu, tiếp theo là các tàu Suezmax và Aframax. Suezmax là loại tàu lớn nhất có thể đi qua kênh đào Suez mà không cần nạo vét hay hỗ trợ đặc biệt, có trọng tải khoảng 120.000-200.000 tấn, còn Aframax là tàu chở dầu cỡ trung bình, có trọng tải khoảng 80.000-120.000 tấn.

Ngoài dầu mỏ, các tàu chở hàng rời vận chuyển quặng sắt, ngũ cốc và than chiếm khoảng 30-40% số lượt qua lại hàng ngày, trong khi các tàu LNG (khí tự nhiên hóa lỏng) và LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng), dù chiếm tỷ trọng nhỏ hơn về số lượng, khoảng 100 lượt mỗi tháng hoặc 1.200 lượt mỗi năm, lại đại diện cho một tầng quan trọng về mặt chiến lược, khi khoảng 20% thương mại LNG toàn cầu đi qua Hormuz.

Eo biển vận chuyển khoảng 20,9 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 20% tổng lượng tiêu thụ dầu toàn cầu và 25-27% thương mại dầu đường biển.

Về mặt kinh tế, giá trị năng lượng, chỉ tính riêng dầu mỏ, đi qua Hormuz vượt quá 1 tỷ USD mỗi ngày. Những con số này không phải là sự trừu tượng; chúng là nền tảng cấu trúc mà trên đó đòn bẩy chiến lược của Iran được xây dựng.

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ hằng tháng của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu dầu mỏ toàn cầu dự kiến sẽ giảm 1,5 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, Fars đưa tin ngày 14/4. IEA lưu ý: “Ban đầu, sự sụt giảm mạnh nhất về sử dụng dầu mỏ diễn ra ở Trung Đông và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, sự sụt giảm nhu cầu sẽ lan rộng khi tình trạng khan hiếm và giá cả tiếp tục tăng cao”.

Với cả năm 2026, IEA hiện dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ giảm 80.000 thùng mỗi ngày. Về phía nguồn cung, cơ quan này cho biết đã có sự sụt giảm toàn cầu 10,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng trước, nhắc lại tuyên bố trước đó rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Tây Á và các hạn chế đang diễn ra đối với việc di chuyển của tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã dẫn đến sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử.

Sụp đổ giao thông hàng hải: Từ dày đặc xuống gần như bằng không

Hiệu quả của học thuyết chiến lược của Iran đã được chứng minh chỉ trong vài ngày sau khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bắt đầu ngày 28/2.

Đến đầu tháng 3, một bức tranh quan sát chi tiết dựa trên dữ liệu AIS (hệ thống nhận dạng tự động) ghi nhận 978 tàu hiện diện trong khu vực điểm nghẽn, bao gồm 342 tàu thuộc nhóm tàu chở dầu, nhiều chiếc trong số đó bị mắc kẹt hoặc neo đậu khi hoạt động thương mại gần như đình trệ.

Từ mức 130 chuyến đi qua mỗi ngày, con số này giảm xuống gần như bằng không.

Dữ liệu theo dõi tình báo hàng hải xác nhận rằng, tính đến ngày 19/3, có 1.290 tàu hàng và tàu chở dầu mang cờ nước ngoài vẫn còn nằm trong Vịnh Ba Tư, không thể rời đi.

Cơ cấu của đội tàu bị mắc kẹt này cho thấy rõ trọng lượng kinh tế thực sự của eo biển Hormuz: tàu chở hàng rời chiếm phân khúc lớn nhất với 415 chiếc phải nằm bất động, tiếp theo là 341 tàu hàng tổng hợp.

Quan trọng hơn, 283 tàu chở dầu thô và 226 tàu chở sản phẩm dầu cũng bị mắc kẹt, đại diện cho một phần đáng kể năng lực vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Ngay cả đội tàu chở khí chuyên dụng cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với 51 tàu LNG bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư vào thời điểm thế giới vốn đã phải đối mặt áp lực nguồn cung khí đốt.

Vận tải container, vốn vận hành theo mô hình logistics “đúng thời điểm”, cũng chịu cú sốc nghiêm trọng; 119 tàu container, bao gồm 17 tàu siêu lớn với trọng tải trên 100.000 tấn, bị “đóng băng”, mang theo hơn 270.000 TEU hàng hóa trị giá khoảng 10 tỷ USD.

Đây không chỉ là một sự gián đoạn mà gần như là một cuộc “sơ tán” toàn bộ vận tải thương mại khỏi động mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới. Hơn 1.000 tàu bị ùn ứ trên khắp Vịnh Ba Tư, bao gồm 187 tàu chở đầy với tổng cộng 172 triệu thùng dầu.

Phí bảo hiểm vận tải tăng vọt, các hãng vận tải tuyên bố bất khả kháng, và thị trường năng lượng toàn cầu trải qua những cú sốc giá chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.

Iran không cần phải đánh chìm một tàu chiến nào để khẳng định quyền kiểm soát. Chỉ cần chứng minh rằng vùng nước không an toàn đối với vận tải thương mại và thị trường sẽ tự điều chỉnh, PressTV nhận định.

Kinh tế tàu chở dầu: Thu nhập kỷ lục và cái giá của chiến tranh

Tác động tài chính từ việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz thể hiện rõ nhất trên thị trường tàu chở dầu , nơi mức thu nhập đã phá vỡ mọi kỷ lục lịch sử.

Theo dữ liệu ngành, thu nhập trung bình có trọng số của tàu chở dầu đạt 133.735 USD mỗi ngày trong tháng 3/2026, cao gấp hơn bốn lần mức trung bình năm 2025 và là mức cao nhất từng được ghi nhận.

Các tàu VLCC, mỗi chiếc có khả năng chở tới 2 triệu thùng dầu, đạt mức thu nhập khoảng 200.000 USD mỗi ngày vào cuối tháng 3, trong khi tàu Suezmax tăng lên 330.000 USD mỗi ngày và Aframax lên 280.000 USD mỗi ngày - đều là những mức chưa từng có.

Những con số ấn tượng hơn xuất hiện trên thị trường giao ngay, nơi một số VLCC đạt mức cước từ 400.000-420.000 USD mỗi ngày, không phải do quy luật cung-cầu thông thường mà hoàn toàn do bù đắp rủi ro chiến tranh.

Cuộc khủng hoảng đã làm thay đổi căn bản các tuyến thương mại dầu toàn cầu.

Khi eo biển Hormuz chỉ hoạt động ở mức 1-5% công suất bình thường, các nhà máy lọc dầu châu Á và châu Âu buộc phải tìm nguồn cung thay thế từ Vịnh Mỹ và Tây Phi, khiến số lượng VLCC sẵn có tại Vịnh Mexico giảm 41% chỉ trong một tháng.

Việc chuyển hướng này buộc các tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, làm giảm thêm năng lực đội tàu trên thị trường và khiến chi phí vận tải, và do đó là giá năng lượng, sẽ duy trì ở mức cao trong tương lai gần.

Cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất của ngành hàng không trong nhiều năm đã trở nên nghiêm trọng hơn vào hôm 14/4, khi Qantas Airways cảnh báo chi phí tăng vọt, Lufthansa cho biết có thể phải cho dừng khai thác một số máy bay, và Virgin Atlantic cảnh báo về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, trong bối cảnh xung đột Iran đang siết chặt nguồn cung nhiên liệu, Fars đưa tin.

3 nền tảng không thể thay đổi

Sự thống trị lâu dài của Iran đối với eo biển Hormuz dựa trên ba nền tảng không thể thay đổi.

Thứ nhất, địa lý không thể di dời: eo biển là một điểm nghẽn cố định không có giải pháp thay thế khả thi ở quy mô lớn, và đường bờ biển 1.600 km của Iran là một “bức tường tự nhiên” mà không lực lượng xâm lược nào có thể chiếm giữ nếu không huy động hơn một triệu quân cùng hậu cần vượt quá khả năng của bất kỳ hải quân nào.

Thứ hai, công nghệ bất đối xứng đảm bảo đòn bẩy lâu dài: UAV chi phí thấp, lưới tên lửa ven biển và thủy lôi mang lại khả năng gây gián đoạn lớn với chi phí tối thiểu.

Thứ ba, sự phụ thuộc toàn cầu mang tính cấu trúc: châu Á nhận khoảng 75% nhập khẩu năng lượng qua hành lang này, và không có năng lực thay thế trong ngắn hạn.

Ba yếu tố này, địa lý, bất đối xứng và phụ thuộc, tạo thành một “tam giác đòn bẩy” vĩnh viễn mà không sức ép quân sự hay cưỡng ép ngoại giao nào có thể phá vỡ, PressTV nhận định.

Phép toán của đòn bẩy vĩnh viễn

Iran tìm kiếm ba mục tiêu từ eo biển Hormuz: doanh thu, an ninh và đòn bẩy chiến lược.

Về kinh tế, nước này đang biến tuyến đường thủy chiến lược tại Vịnh Ba Tư thành một “trạm thu phí”, tạo ra từ 70-100 tỷ USD mỗi năm.

Về quân sự, Iran tận dụng địa lý chật hẹp và các UAV giá rẻ sản xuất hàng loạt để vô hiệu hóa mọi lợi thế công nghệ của đối thủ.

Về chiến lược, nước này có thể tác động nền kinh tế toàn cầu, cả chuỗi cung ứng năng lượng và lương thực, coi đây là một sự bảo đảm rằng bất kỳ mối đe dọa mang tính sinh tồn nào đối với Tehran sẽ kéo theo một cuộc khủng hoảng kinh tế mang tính sinh tồn đối với phần còn lại của thế giới.

Với khoảng 50.000 tàu đi qua mỗi năm, hơn 7 tỷ thùng dầu được vận chuyển qua vùng biển này, và tiềm năng thu phí lên tới 100 tỷ USD, phép toán quyền lực là điều không thể phủ nhận.

Ngôn ngữ của những lời đe dọa nhằm vào Tehran sẽ luôn phải đối mặt với thực tế lặng lẽ nhưng không thể chối cãi của bản đồ: eo biển Hormuz luôn là lãnh thổ chiến lược vĩnh viễn của Iran, PressTV nhận định.

Ngày 15/4, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết lực lượng Hezbollah phóng khoảng 30 quả rocket vào Israel, hầu hết tên lửa đều bị đánh chặn và số còn lại rơi xuống khu vực trống. Phía lực lượng Hezbollah cũng thừa nhận nhắm mục tiêu vào một số khu vực dọc biên giới Israel - Lebanon.

Trong khi đó, bản cập nhật hàng ngày của Bộ Y tế Lebanon cho thấy có ít nhất 35 người đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Israel vào nước này trong vòng 24 giờ.

Giao tranh giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran có hiệu lực từ tuần trước. Israel từ chối cam kết ngừng bắn ở Lebanon. Cả hai bên nhất trí tổ chức cuộc đàm phán tiếp theo “vào thời gian và địa điểm được hai bên cùng thống nhất”.

Ngoại trưởng Australia, Anh, Pháp, Tây Ban Nha và 14 quốc gia khác đưa ra một tuyên bố chung về Lebanon, kêu gọi “tất cả các bên khẩn trương giảm leo thang và nắm bắt cơ hội do thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran mang lại”.

Cùng thời điểm, Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh Moawad và người đồng cấp Israel Yechiel Leiter cũng có mặt tại thủ đô Washington dưới sự chủ trì của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio để tham gia cuộc đàm phán. Cuộc gặp kéo dài hơn hai giờ, được mô tả là nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn chấm dứt xung đột qua biên giới giữa Lebanon với Israel.

Trong diễn biến khác, Ngoại trưởng Sergey Lavrov cho biết Nga có thể giúp chuyển đổi uranium được làm giàu cao của Iran thành uranium cấp nhiên liệu hoặc vật liệu lưu trữ "theo những cách thức mà Iran chấp nhận được mà không xâm phạm quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình của nước này".

Lượng uranium được làm giàu cao mà Iran dự trữ được xem là tiền đề để chế tạo vũ khí hạt nhân - điểm mấu chốt trong cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt chương trình làm giàu uranium và kiên quyết đòi lại khoảng 460 kg uranium được làm giàu cao, được cho là đang chôn dưới lòng đất.

Cả hai bên đều đề xuất tạm dừng việc Iran làm giàu uranium trong cuộc đàm phán ở Islamabad cuối tuần trước, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cho biết ông không thích ý tưởng tạm dừng, mà muốn chấm dứt hoàn toàn.

Trước đây, Moskva từng hỗ trợ xử lý vấn đề uranium làm giàu từ Iran khi thỏa thuận hạt nhân thời Obama - được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) có hiệu lực.

Theo ông Lavrov, Nga sẽ chấp nhận mọi quyết định của Iran liên quan đến uranium làm giàu trong cuộc đàm phán hòa bình, nhưng việc ông khẳng định “quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình” của Iran phù hợp với lập trường của Tehran rằng họ chỉ muốn làm giàu uranium cho nhà máy điện và mục đích hòa bình.

Các chuyên gia về không chiến đang gióng lên hồi chuông cảnh báo: Không quân Nga (VKS) đã trở nên nguy hiểm hơn đáng kể. Hiện nay, lực lượng này đặt ra mối đe dọa lớn hơn đối với NATO so với trước khi cuộc chiến Ukraine bùng nổ vào tháng 2/2022.

Cuộc xung đột Ukraine đã mang lại cho các phi công Nga kinh nghiệm chiến đấu và những bài học về chiến tranh hiện đại. Nga đã hiện đại hóa các hệ thống vũ khí của mình và đang sản xuất nhiều máy bay hơn số lượng bị mất, làm tăng quy mô tổng thể của VKS.

Ông Justin Bronk - một chuyên gia hàng không tại Viện nghiên cứu quân sự Hoàng gia (RUSI) của Anh trong bài phân tích gần đây đã nói rằng máy bay Nga "gây ra mối đe dọa lớn hơn đối với lực lượng không quân phương Tây ở châu Âu so với trước cuộc chiến Ukraine".

Thiếu tướng nghỉ hưu Gordon "Skip" Davis - nhân vật từng giữ chức vụ Phó Trợ lý Tổng Thư ký NATO phụ trách Đầu tư Quốc phòng đã nói với tờ Business Insider (BI) rằng NATO nên xem xét lại cách tiếp cận của mình đối với Không quân Nga.

"NATO không nên mãi nghĩ về sức mạnh không quân mà Nga từng có. Điều quan trọng là sức mạnh đó đã trở thành như thế nào. Chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này ngay bây giờ, bởi nhờ những bài học kinh nghiệm, VKS đã trở thành một lực lượng nguy hiểm hơn đối với NATO so với trước khi xảy ra xung đột", ông Davis nhấn mạnh.

Chuyên gia Bronk còn cho rằng những khó khăn ban đầu của Nga ở Ukraine đã khiến nhiều chính trị gia và các nhà quan sát quân sự NATO đánh giá thấp mối đe dọa từ VKS.

Nhưng đây là một sai lầm, vì "xét về nhiều khía cạnh, Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga năm 2026 là một đối thủ nguy hiểm hơn đáng kể đối với phương Tây so với chính họ hồi năm 2022".

Ông Bronk nói thêm, các phi hành đoàn Nga, bao gồm cả phi công "đã trở nên thành thạo hơn đáng kể". Mặc dù đã có những quân nhân giàu kinh nghiệm thiệt mạng, nhưng Nga mất ít phi công hơn nhiều so với số máy bay bị mất.

"Phi công lành nghề rất khó thay thế trong bất kỳ lực lượng không quân nào. Bất kỳ tổn thất nào về người lái hiện "đều được bù đắp nhiều hơn" bởi số giờ bay và kinh nghiệm chiến đấu bổ sung có được từ những trận giao tranh ở Ukraine", ông Bronk nói rõ.

Trong một thời gian dài, phi công Nga thực hiện ít nhiệm vụ hơn đáng kể so với các đồng nghiệp NATO. Nhưng cuộc chiến Ukraine đã cung cấp nhiều năm kinh nghiệm chiến đấu quý giá.

"Đối với hầu hết các trường hợp, họ đã cải thiện đáng kể kinh nghiệm chiến đấu nhờ những trận giao tranh ác liệt. Họ cũng trở nên giỏi hơn trong việc chống lại máy bay không người lái và phi cơ thông thường", vị chuyên gia nói rõ.

Ngoài ra, Nga đã hiện đại hóa vũ khí và trở nên nguy hiểm hơn. Theo ông Bronk, vào đầu năm 2022, VKS hầu như "không thể tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn, hiệu quả trên chiến trường. Họ bị hạn chế bởi lựa chọn vũ khí, thiếu thiết bị định vị mục tiêu và huấn luyện yếu kém về hỗ trợ hỏa lực trực tiếp, nhưng giờ đây tình hình đã khác".

Không quân Nga đang trở nên ngày càng nguy hiểm hơn đối với phương Tây.

Ông Tim Robinson - một chuyên gia về hàng không quân sự tại Hiệp hội Hàng không Hoàng gia nói với tờ Business Insider: "Họ thông minh hơn, chiến thuật tốt hơn, vũ khí mới hơn.

Ví dụ, Không quân Nga đang trang bị cho tiêm kích Su-35 tên lửa tầm xa R-37M, làm tăng đáng kể mối đe dọa mà chúng có thể gây ra cho các hoạt động không quân của NATO".

Nga còn phát triển khả năng tấn công tầm xa - từ tên lửa đến bom lượn. Điều này không chỉ làm phức tạp hoạt động của hệ thống phòng không mà còn cho phép thực hiện những trận không kích từ vị trí tương đối an toàn. Ukraine đã trải nghiệm điều này một cách trực tiếp.

Chuyên gia Robinson cho rằng khả năng phóng các loại đạn dược dẫn đường chính xác mà không cần tiến vào không phận Ukraine là "một ví dụ cho thấy chiến thuật, đạn dược và công nghệ của họ đã được cải thiện như thế nào".

Tại một cuộc chiến tiềm tàng trong tương lai, ông Justin Bronk tin rằng "lực lượng NATO ở tiền tuyến sẽ phải hứng chịu những trận oanh tạc dữ dội bằng bom lượn", trong khi đó máy bay Nga sẽ không phải mạo hiểm lọt vào tầm bắn của hệ thống phòng không mặt đất.

Kho vũ khí phòng không hùng mạnh của Nga, vốn là một phần phụ thuộc vào lực lượng không quân nước này, giờ đây có thể gây ra mối đe dọa lớn hơn nữa đối với NATO so với trước khi xung đột nổ ra.

Ukraine đã gây hư hại và phá hủy một số lượng lớn các hệ thống như vậy, nhưng vài trăm khẩu đội tên lửa phòng không các loại của Nga vẫn đang hoạt động và Nga còn đang sản xuất những phiên bản mới nhất.

"Vẫn còn rất nhiều hệ thống phòng không của Nga. Trong một cuộc xung đột trực tiếp với NATO, chúng có thể hoạt động tốt hơn so với trước năm 2022", ông Bronk nói rõ.

Quân đội Nga hiện phối hợp tốt hơn các hệ thống máy bay và tên lửa mặt đất. Trong trường hợp xảy ra xung đột trực tiếp, điều này sẽ tạo ra mối đe dọa lớn cho NATO.

Ông Bronk đánh giá Nga không vượt trội NATO, nhưng Nga đã trở thành một mối đe dọa đáng tin cậy hơn. Nhà phân tích dự đoán Nga vẫn sẽ "chịu tổn thất nghiêm trọng trong một cuộc không chiến trực tiếp với phương Tây. Tôi nghĩ kết quả sẽ bất lợi cho họ".

Nhưng vấn đề lại khác, cuộc chiến sẽ không chỉ diễn ra trên bầu trời. Hệ thống phòng không mặt đất cũng sẽ được thêm vào. Giới chức Mỹ và phương Tây cho biết phong cách chiến đấu và hệ thống phòng thủ đáng gờm của Nga cho thấy NATO khó giành được quyền kiểm soát không phận trong một cuộc chiến tranh lớn.

Điều này sẽ khiến việc chiến đấu trở nên khó khăn và rủi ro hơn đối với máy bay và có thể kéo quân đội phương Tây vào một cuộc chiến tiêu hao. Đó chính là cách thức tiến hành chiến tranh của Nga.

Nga vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Cơ cấu chỉ huy cứng nhắc hạn chế tính linh hoạt và khả năng thích ứng. Trong khi đó, NATO đã học được rất nhiều điều từ Ukraine trong suốt cuộc xung đột, ông Bronk nhấn mạnh.

Ví dụ, NATO đã nhận được dữ liệu chính xác hơn về các hệ thống phòng không của Nga so với trước năm 2022, bao gồm cả điểm mạnh và điểm yếu của chúng. Ông Bronk tự tin cho rằng NATO có vũ khí phù hợp để đối phó, "mặc dù số lượng vẫn chưa đủ cho toàn châu Âu".

Theo Business Insider

"Nga đã ký một số hợp đồng bán máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm Su-57E, và danh sách khách hàng mua loại tiêm kích nói trên đang ngày càng mở rộng", theo thông cáo báo chí của Công ty Cổ phần Rosoboronexport trước thềm Triển lãm vũ khí DSA-2026 diễn ra tại Malaysia.

Cần lưu ý, Triển lãm Quốc tế Vũ khí và Trang thiết bị Quân sự Defence Services Asia (DSA) 2026 sẽ được tổ chức từ ngày 20 đến 23/4 tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Hãng thông tấn RIA Novosti dẫn lời nhà xuất khẩu Nga cho biết: "Su-57E đang thu hút sự quan tâm lớn từ các đối tác của Rosoboronexport, một số trong đó đã ký hợp đồng mua máy bay chiến đấu của Nga. Danh sách khách hàng của loại tiêm kích này đang không ngừng mở rộng."

Tiêm kích đa năng thế hệ thứ năm Su-57E sẽ là tâm điểm trưng bày tại gian hàng của Rosoboronexport. Chiến đấu cơ này sở hữu kinh nghiệm chiến đấu thực tế, bao gồm cả việc sử dụng tên lửa dẫn đường tầm xa không đối không và không đối đất để chống lại các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử hiện đại của đối phương.

Đại diện Rosoboronexport nhận định: "Su-57E là một lựa chọn tuyệt vời để hiện đại hóa và phát triển Không quân Hoàng gia Malaysia, xét đến việc thống nhất một số hệ thống và vũ khí với phi đội Su-30MKM hiện có".

Khách hàng tiếp theo của Su-57E (sau Algeria) chưa được công bố nhưng khả năng cao đó là Ấn Độ, khi các cuộc đàm phán giữa Nga và nước này đang diễn ra tích cực để sản xuất tại chỗ chiến đấu cơ tàng hình này tại quốc gia Nam Á.

Nga còn đang tích cực xúc tiến bán Su-57E cho nhiều quốc gia Đông Nam Á khác như: Indonesia, Malaysia.

Theo RIA Novosti

Tờ Politico ngày 14/4 đưa tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đã chiếm được một vị trí của Nga chỉ bằng cách sử dụng hệ thống robot mặt đất và máy bay không người lái.

“Lần đầu tiên trong lịch sử cuộc xung đột này, một vị trí của đối phương đã bị chiếm giữ hoàn toàn bằng các phương tiện tự hành — các hệ thống robot mặt đất và máy bay không người lái”, ông Zelensky nói vào ngày 13/4.

Ông Zelensky cho biết “chiến dịch được thực hiện mà không cần bộ binh và không có thương vong nào” đối với lực lượng Ukraine.

Nhà lãnh đạo Ukraine không cho biết chiến dịch đó diễn ra ở đâu.

Theo Politico, quân đội Ukraine đang tăng cường sử dụng các hệ thống robot mặt đất - hiện đang được điều khiển bởi con người từ khoảng cách an toàn - để thực hiện các hoạt động tấn công khác nhau và giải cứu binh lính bị thương khỏi khu vực giao tranh, nơi các đội cứu hộ là con người có thể bị máy bay không người lái tiêu diệt.

Theo thông báo của hãng công nghiệp quốc phòng Devdroid (Ukraine), hồi tháng 1, robot mặt đất Droid TW-7.62 của Ukraine - được trang bị các yếu tố trí tuệ nhân tạo để tự động phát hiện, bắt giữ và theo dõi mục tiêu - đã bắt giữ ba binh sĩ Nga làm tù binh chiến tranh.

Còn Tổng thống Zelensky cho biết, trong ba tháng đầu năm 2026, các hệ thống robot mặt đất của Ukraine đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ trên tiền tuyến.

“Nói cách khác, hơn 22.000 mạng sống đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay vì binh lính. Điều này cho thấy công nghệ cao đang bảo vệ giá trị cao nhất – mạng sống con người”, ông Zelensky tuyên bố.

Tờ Newsweek đưa tin, hơn bốn năm xung đột ở Ukraine đã trở thành một thử thách khắc nghiệt cho sự phát triển của máy bay không người lái. Các lực lượng quân sự khác trên thế giới đã theo dõi sát sao cuộc đua giữa Nga và Ukraine trong việc triển khai các hệ thống không người lái trên không và dưới nước được nâng cấp liên tục, cũng như các robot di chuyển trên mặt đất.

Trong khi máy bay không người lái và xuồng không người lái mang chất nổ của Ukraine đã được nhiều người biết đến, thì đội robot tự hành trên mặt đất ngày càng lớn mạnh của Kyiv lại ít thu hút sự chú ý hơn.

Những robot này được thiết kế để giúp con người tránh xa nguy hiểm và thực hiện đủ loại nhiệm vụ, từ sơ tán binh lính bị thương đến rải mìn hoặc lao thẳng vào mục tiêu và phát nổ.

Bộ Quốc phòng Ukraine hồi đầu tháng này cho biết các robot tự hành trên mặt đất đã hoàn thành hơn 9.000 nhiệm vụ chiến đấu và hậu cần trên tiền tuyến chỉ riêng trong tháng 3, tăng so với con số dưới 3.000 nhiệm vụ trong tháng 11/2025.

Tháng trước, Alexander Kamyshin - một trong những cố vấn của Tổng thống Zelensky, người từng đứng đầu Bộ Công nghiệp Chiến lược Ukraine - cho biết có tới 30% lực lượng bộ binh Ukraine có thể được thay thế ngay lập tức bằng các robot mặt đất. Ông Kamyshin nói thêm rằng con số này có thể tăng lên 80% trong tương lai.

"Bạn có thể tranh luận về các con số hoặc mốc thời gian, nhưng sự thay đổi là không thể phủ nhận", ông nói thêm. "Robot mặt đất là yếu tố thay đổi cuộc chơi."

Một chỉ huy người Ukraine cho biết hồi tháng Hai rằng robot mặt đất đã đảm nhiệm gần 3/4 nhiệm vụ hậu cần xung quanh thành phố Kostyantynivka - khu vực tiền tuyến bị oanh tạc ở vùng Donetsk, phía đông Ukraine.

Anatoly Kulykivskyi - chỉ huy trưởng Lữ đoàn 28 của Ukraine - nói với truyền thông nước này rằng lực lượng Nga hiện đang tấn công các tuyến đường mà robot mặt đất Ukraine sử dụng, tìm cách phá hủy chúng bằng mìn và máy bay không người lái.

Đài TST (Nga) ngày 14/4 đưa tin, quân đội Nga vừa ghi nhận bước thay đổi quan trọng khi mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến của UAV, đưa "vùng tiêu diệt" lên tới 40–50 km. Diễn biến này cho thấy cách thức tiến hành của Nga đã thay đổi rõ rệt chỉ trong vài tháng, với việc UAV ngày càng đóng vai trò chủ đạo trong các hoạt động tấn công.

Theo các nguồn tin thực địa, lực lượng Nga đang tận dụng sự thay đổi này để gia tăng áp lực liên tục lên Ukraine trên diện rộng. Các báo cáo từ hướng Konstantinovka cho thấy UAV được sử dụng với cường độ cao, trong đó mục tiêu không chỉ là phương tiện mà còn tập trung vào lực lượng bộ binh, khiến chiến trường trở nên nguy hiểm hơn nhiều so với trước đây.

Nhà báo chiến trường Dmitry Steshin cho biết ông đã trực tiếp chứng kiến mức độ nguy hiểm gia tăng khi suýt trở thành mục tiêu của UAV trong một vụ tấn công gần đây tại Selidovo, ngay tại khu vực trung tâm.

Một trường hợp khác bị thương và phương tiện bị phá hủy, dù khu vực này được bố trí hệ thống phòng không dày đặc. Theo ông, điều này cho thấy UAV hiện nay có khả năng xuyên sâu vào các khu vực phía sau chiến tuyến.

Cùng với đó, việc xuất hiện dòng UAV mới mang tên "Martian" được cho là đã góp phần làm thay đổi cục diện. Loại UAV này sử dụng tín hiệu Wi-Fi để truyền dữ liệu, khiến các thiết bị phát hiện thông thường không thể nhận diện do coi tín hiệu là nhiễu.

Hoạt động trên các dải tần phổ biến 2,4 GHz và 5,8 GHz, UAV này có thể vượt qua các hệ thống phát hiện hiện có, đồng thời hoạt động cả ngày lẫn đêm, gần như không phát ra âm thanh cho đến thời điểm tấn công.
Nga gia tăng sức ép tại Kramatorsk, buộc Ukraine siết chặt phòng thủ

Không chỉ trên không, áp lực từ phía Nga cũng đang gia tăng tại các khu vực tiền tuyến, đặc biệt là Kramatorsk – một trong những mục tiêu chiến lược tại Donbass. Theo phân tích của kênh "Military Chronicle", khu vực này đang trở nên ngày càng khó phòng thủ trong những tuần gần đây.

Các cuộc tấn công bằng pháo binh và UAV FPV với mật độ cao buộc lực lượng Ukraine phải hạn chế di chuyển vào ban đêm do nguy cơ bị phát hiện bởi thiết bị ảnh nhiệt và kính nhìn đêm. Tuyến đường Slavyansk – Kramatorsk cũng trở thành khu vực nguy hiểm, khi lưu lượng phương tiện giảm mạnh do nguy cơ bị tấn công.

Dù Ukraine đã triển khai các biện pháp phòng vệ như lưới chống UAV và các hệ thống đối phó, các chuyên gia cho rằng mối đe dọa từ UAV cỡ nhỏ vẫn chưa thể được kiểm soát hoàn toàn. Trong khi đó, lực lượng Nga được cho là đang tiếp cận Kramatorsk từ hai hướng, duy trì sức ép ổn định mà chưa vội tăng tốc tiến công.
Nga tung "đòn đánh dữ dội" xuống Odessa, vũ khí Mỹ nổ tung

Ở tầm chiến lược, Nga đồng thời gia tăng sức ép xuống khu vực phía nam, trong đó Odessa trở thành tâm điểm. Theo các nguồn tin, quân đội Nga đã tiến hành loạt tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự quan trọng, với sự tham gia của UAV tấn công, tên lửa Kh-22, Kh-31 cùng nhiều đợt không kích gây ra các vụ nổ lớn tại khu vực này.

Các kênh giám sát phía Ukraine cũng xác nhận việc xuất hiện dày đặc của UAV tấn công, trong khi một số nguồn tin cho rằng đây là phản ứng sau khi phía Ukraine bị cáo buộc đã tiến hành hàng nghìn đòn tấn công bằng UAV và pháo binh trong thời gian ngừng bắn trước đó.

Theo báo "Argumenty i Fakty", chỉ ít giờ sau nửa đêm, Kremlin đã chỉ thị triển khai một đợt tấn công được mô tả là "đòn đánh dữ dội", nhắm vào các điểm tập trung lực lượng và "đầu não" điều khiển UAV của một đơn vị tinh nhuệ từ Kiev. Vụ tấn công khiến chính quyền Ukraine rúng động.

Các chuyên gia quân sự nhận định việc bố trí dày đặc khí tài và nhân lực tại các mục tiêu này đã khiến đòn tấn công gây thiệt hại đồng thời cả về con người lẫn hệ thống kỹ thuật.

Đáng chú ý, nguồn tin của TST cho biết một thành phần quan trọng của hệ thống phòng không tầm trung NASAMS – do Mỹ và Na Uy phát triển – đã nổ tung trong đợt tấn công này. Đòn đánh được cho là sử dụng tên lửa chống radar Kh-31 hoặc các biến thể hiện đại hơn. Đây là loại tên lửa hàng không tốc độ cao, chuyên dùng để vô hiệu hóa các trạm radar dẫn đường.

Khu vực bị tấn công được xác định nằm gần Odessa, tại Chabanka – nơi từng bố trí hệ thống phòng thủ ven biển từ thời Liên Xô.

Các chuyên gia quân sự cho biết những vị trí như vậy thường được ngụy trang kỹ lưỡng và bảo vệ bằng nhiều lớp tác chiến điện tử, tuy nhiên tên lửa Kh-31 hoạt động dựa trên tín hiệu phát xạ của radar nên vẫn có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác cao.

Một số đánh giá cho rằng việc các hệ thống radar bị vô hiệu hóa có thể khiến năng lực phòng không suy giảm đáng kể, trong khi Ukraine chưa có biện pháp hiệu quả để khắc phục ngay lập tức. Theo nhận định của giới phân tích, các đòn tấn công chính xác như vậy cho thấy Nga đang gia tăng áp lực chiến lược, không chỉ ở tiền tuyến mà còn sâu trong hậu phương.

"Hỏa thần" TOS-1A đánh sập căn cứ chiến lược của Ukraine

Đài TST (Nga) ngày 15/4 đưa tin, quân đội Nga vừa giáng đòn hỏa lực, phá hủy một căn cứ chiến lược của Ukraine tại Zaporizhzhia.

Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga, mục tiêu này được phát hiện thông qua hoạt động trinh sát bằng máy bay không người lái (UAV). Các vị trí phòng thủ kiên cố cùng nơi tập trung binh lực của Ukraine được xác định nằm trong nhiều công trình và hầm ngầm, được bố trí nhằm hạn chế tác động từ pháo binh thông thường.

Sau khi xác định tọa độ, lực lượng Nga đã triển khai hệ thống súng phun lửa hạng nặng TOS-1A Solntsepek để tiến hành tấn công bằng đạn nhiệt áp. Đòn hỏa lực được mô tả là đã phá hủy hoàn toàn các công sự phòng thủ, đồng thời loại khỏi vòng chiến lực lượng Ukraine bên trong, qua đó làm suy yếu một mắt xích phòng ngự quan trọng trên khu vực này.

Nhờ khả năng phóng đầu đạn nhiệt áp hay đầu đạn chứa chất nổ ở tầm ngắn, TOS-1A là một trong những vũ khí gây nổ có sức công phá khủng khiếp nhất, được đánh giá gần bằng với vũ khí hạt nhân.

Cùng thời điểm, các tổ UAV tiếp tục phát hiện thêm nhiều hầm trú ẩn ngụy trang và mạng lưới các điểm phòng thủ phụ trợ. Tọa độ sau đó được chuyển cho pháo tự hành "Gvozdika", đơn vị đã thực hiện các đòn tấn công chính xác bằng đạn nổ phá mảnh, phá hủy các công sự trong khu vực rừng và làm gián đoạn hoạt động phòng thủ.

Ngoài ra, tại Zaporizhzhia, các đơn vị UAV tấn công cũng được cho là đã phá hủy các vị trí ngụy trang của lực lượng vận hành drone phía Ukraine.

Mọi thứ thay đổi lúc 21:10: Lộ sai sót trị giá 90 tỷ euro của EU với Ukraine

Trong khi chiến sự trên thực địa tiếp tục leo thang, một diễn biến tài chính từ châu Âu bất ngờ xuất hiện, được cho là có thể tác động tới cục diện xung đột.

Ủy ban châu Âu đã mắc lỗi phát ngôn về thời điểm giải ngân khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine, làm dấy lên lo ngại về việc trì hoãn viện trợ. Tuy nhiên, đại diện cơ quan này nhanh chóng đính chính.

Tại Brussels, người phát ngôn ông Balazs Ujvari ban đầu cho biết tiền sẽ được giải ngân từ nửa cuối năm 2026. Nhưng đến 21:10 cùng ngày, ông Ujvari lại nói rằng, việc chi trả sẽ bắt đầu ngay từ quý II/2026 (tháng 4–6). Sai sót "trị giá" 90 tỷ euro đã được sửa.

Trong bối cảnh khó khăn tài chính, Ukraine rất cần nguồn tiền từ EU. Dù chưa chắc đủ duy trì chiến sự dài hạn, nhưng khoản hỗ trợ này sẽ giúp Kiev giữ vững vị thế trên chiến trường và có khả năng lập kế hoạch tác chiến trong thời gian tới.

Động thái này được đánh giá có thể ảnh hưởng đáng kể tới cục diện Chiến dịch quân sự đặc biệt (SVO), không phải bằng một cuộc phản công ngay lập tức, mà bằng việc kéo dài năng lực duy trì chiến trường.

Song song với đó, Kiev được cho là vẫn đặt kỳ vọng vào sự thay đổi chính trị tại Mỹ sau bầu cử Quốc hội tháng 11/2026. Nếu cán cân quyền lực thay đổi, chính sách hỗ trợ Ukraine có thể được điều chỉnh.

Khoản vay của EU trước đó bị Hungary dưới thời ông Viktor Orban ngăn cản, nhưng sau thay đổi chính trị, Brussels kỳ vọng sẽ sớm tháo gỡ. Tuy nhiên, một số quốc gia như Slovakia vẫn có thể tiếp tục phản đối.

EU cho biết ngay khi hoàn tất thủ tục, khoản tiền đầu tiên có thể được giải ngân nhanh chóng để tránh gián đoạn ngân sách và chi tiêu quân sự của Ukraine. Tuy nhiên, cách triển khai cũng tiềm ẩn nguy cơ gây bất đồng nội bộ trong Liên minh.
Cuộc điện đàm của ông Putin khiến "tất cả chấn động"

Trong khi chiến sự trên thực địa và dòng tiền hỗ trợ từ phương Tây đang định hình lại cục diện, một động thái ngoại giao từ Moscow bất ngờ thu hút sự chú ý, được cho là mang ý nghĩa chiến lược ở cấp độ khu vực.

"Một cuộc điện đàm của ông Putin khiến tất cả chấn động. Tín hiệu đáng chú ý gửi tới Iran. Trung Quốc hoan nghênh" – Tờ Sohu cho hay.

Theo đó, cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga ông Vladimir Putin và Tổng thống Iran ông Masoud Pezeshkian đã phát đi tín hiệu đáng chú ý tới phương Tây. Động thái này diễn ra ngày 12/4, trong bối cảnh Trung Đông tiếp tục căng thẳng.

Theo thông tin từ Điện Kremlin, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về tình hình khu vực, bao gồm các cuộc tiếp xúc Mỹ–Iran tại Pakistan.

Ông Pezeshkian cảm ơn Nga về hỗ trợ nhân đạo, trong khi ông Putin nhấn mạnh sẵn sàng thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.

Giới phân tích Trung Quốc cho rằng thời điểm của cuộc điện đàm không phải ngẫu nhiên, mà nhằm thể hiện lập trường của Moscow và củng cố quan hệ với Iran trong bối cảnh áp lực từ Mỹ và Israel gia tăng.

Theo bài viết, Nga đang phát tín hiệu ủng hộ Iran và cho thấy không đứng ngoài các diễn biến tại khu vực. Động thái này được xem là một bước đi nhằm đối phó với việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại Trung Đông.

Một số ý kiến nhận định, điều này có thể kéo theo những điều chỉnh trong quan hệ giữa Moscow và Washington, khi cạnh tranh giữa các cường quốc tiếp tục leo thang.

Có thể nói, khi Ukraine vẫn là mặt trận tiêu hao chủ lực, còn Iran nổi lên như một điểm nóng mới, các động thái song song của Nga đang cho thấy xung đột không còn giới hạn ở một chiến trường, mà đang dần mở rộng thành một thế cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn.

Tàu sân bay Mỹ di chuyển đường vòng

Theo thông tin mà USNI News thu được, tàu sân bay USS George HW Bush (CVN-77) đang hoạt động ngoài khơi bờ biển Namibia, trong chuyến hành trình vòng quanh lục địa châu Phi và chuẩn bị gia nhập lực lượng hải quân đang ngày càng lớn mạnh ở Biển Ả Rập trong bối cảnh Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz.

Tàu sân bay Bush, được triển khai vào cuối tháng 3, đã không đi qua eo biển Gibraltar và tiến vào Địa Trung Hải, một lộ trình thường thấy đối với các tàu sân bay đóng tại bờ biển phía Đông hướng đến Trung Đông. Thay vào đó, tàu sân bay và các tàu hộ tống của nó – bao gồm USS Donald Cook (DDG-75), USS Mason (DDG-87) và USS Ross (DDG-71) – đang di chuyển vòng quanh châu Phi, hai quan chức quốc phòng đã xác nhận với USNI News hôm thứ Hai 13/4. Tàu tiếp dầu nhanh lớp tiếp tế USNS Arctic (TAOE-8) cũng đang hoạt động cùng với Nhóm Tác chiến Tàu sân bay Bush.

Lộ trình vòng quanh châu Phi cho phép tàu sân bay và các tàu hộ tống tránh đi qua Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb, cả hai đều là trung tâm hoạt động của lực lượng Houthi trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào tàu thuyền thương mại và tàu chở hàng của Mỹ trong năm 2024 và 2025.

Chuyến đi vòng quanh châu Phi của tàu sân bay Bush diễn ra trong bối cảnh Mỹ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz sau thông báo hôm Chủ nhật 12/4 của Tổng thống Donald Trump.

Sau đó, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ đã đưa ra một tuyên bố giải thích cách thức lực lượng Mỹ sẽ thực hiện việc phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng này, vốn là điểm nóng chính kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran vào cuối tháng Hai.

"Lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman," tuyên bố của CENTCOM hôm Chủ nhật 12/4 cho biết. "Lực lượng CENTCOM sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran."

Một thông báo gửi cho các thủy thủ vào thứ Hai 12/4, mà USNI News nhận được, cho biết cái gọi là "thời gian gia hạn" cho phép các tàu trung lập tại các cảng của Iran rời đi đã kết thúc lúc 10 giờ sáng giờ miền Đông cùng ngày.

"Sau thời điểm này, bất kỳ tàu thuyền nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được phép đều có thể bị chặn bắt, chuyển hướng và tịch thu", thông báo nêu rõ.

Thông báo tiếp tục: “Các tàu trung lập vẫn có thể phải chịu quyền kiểm tra và khám xét để xác định sự hiện diện của hàng hóa buôn lậu. Các chuyến hàng nhân đạo bao gồm thực phẩm, vật tư y tế và các hàng hóa thiết yếu khác cho sự sống còn của dân thường sẽ được phép vận chuyển, nhưng phải chịu sự kiểm tra.”

Xuất hiện tại Hội đồng Đại Tây Dương hôm thứ Hai, Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, đã nói về những cân nhắc đối với việc phong tỏa eo biển Hormuz, bao gồm nguy cơ thủy lôi, mức độ tranh chấp không phận và liệu các đồng minh và đối tác có tham gia vào cuộc phong tỏa hay không.

“Ý tôi là, đây là một nhiệm vụ lớn cần phải được thực hiện ở đây để có thể làm điều này một cách hiệu quả,” ông Caudle nói. “Và tất nhiên tất cả điều đó đều bị ràng buộc bởi một cấu trúc pháp lý – một ‘quy tắc ứng xử’, các khía cạnh pháp lý của việc này, cần có một cấu trúc pháp lý vững chắc để đảm bảo khả năng thực thi lệnh phong tỏa.”
Để tránh bị tấn công

Kể từ khi tàu USS Dwight D. Eisenhower (CVN-69) đi qua eo biển Bab el-Mandeb vào tháng 12/2023, ngay sau khi lực lượng Houthi bắt đầu chiến dịch tấn công tàu thuyền ở Biển Đỏ, chưa có tàu sân bay nào của Mỹ đi qua eo biển này. Các tàu khu trục của Mỹ đi qua Bab el-Mandeb trong những năm gần đây đều bị lực lượng Houthi tấn công liên tục.

Trước khi ông Trump tuyên bố phong tỏa, hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và hoạt động trong thời gian ngắn ở Vịnh Ba Tư vào thứ Bảy 11/4, vài ngày sau khi chính quyền Mỹ tuyên bố lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran trong khi các quan chức Mỹ và Iran tiếp tục đàm phán.

Theo USNI News đưa tin vào thời điểm đó, tàu USS Frank E. Petersen (DDG-121) và USS Michael Murphy (DDG-112) đã tiến vào eo biển để bắt đầu "chuẩn bị các điều kiện cho việc rà phá thủy lôi". Các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đã đổ vỡ vào cuối ngày thứ Bảy 11/4, theo các báo cáo.

Nhóm tác chiến đổ bộ Tripoli đóng tại Nhật Bản – bao gồm tàu chiến đổ bộ cỡ lớn USS Tripoli (LHA-7), tàu vận tải đổ bộ USS New Orleans (LPD-18) và tàu đổ bộ USS Rushmore (LSD-47) – hiện đang hoạt động tại Biển Ả Rập.

Nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln – bao gồm USS Abraham Lincoln (CVN-72), USS Spruance (DDG-111) và Petersen – cũng đang hiện diện ở Biển Ả Rập. Ngoài ra còn có bảy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường được triển khai độc lập đang hoạt động trong vùng biển này.

The Center Square cho biết, một lượng lớn tàu chở dầu thô đang neo đậu ngoài khơi hướng về bờ biển Vịnh Mexico của Mỹ, khi các tàu này được điều hướng để bốc dỡ hàng hóa xuất khẩu sang các thị trường trên khắp thế giới vốn đã đang thiếu hụt nguồn cung.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy 11/4 tuyên bố trên mạng xã hội rằng "số lượng lớn" các tàu chở dầu "hoàn toàn trống rỗng" đang trên đường đến Mỹ để mua năng lượng của Mỹ.

Dữ liệu vận chuyển do công ty tình báo hàng hải Windward công bố cho thấy 171 tàu chở dầu thô đang hướng đến Vịnh Mexico của Mỹ để bốc dỡ hàng hóa, cao hơn so với khoảng 110 tàu trong một tháng thông thường.

Lưu lượng tàu thuyền tăng vọt diễn ra trong bối cảnh các quốc gia châu Âu và châu Á đang vật lộn để đảm bảo nguồn cung năng lượng và giá cả khu vực tăng cao. Đức đang cung cấp cứu trợ nhiên liệu khẩn cấp cho người dân của mình, trong khi các quan chức ở Philippines gần đây đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia khi thế giới ngày càng trông chờ vào Mỹ để bổ sung nguồn cung dầu khí đang thiếu hụt do chiến tranh.

Hôm thứ Hai 13/4, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng 2,6% lên mức 99,08 USD/thùng, trong khi giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế tăng 4,37% lên mức 99,36 USD/thùng.

Theo báo cáo của Financial Times tuần trước, công ty nghiên cứu thị trường dầu mỏ Kpler ước tính xuất khẩu dầu thô của Mỹ trong tháng 4 sẽ đạt 5,2 triệu thùng mỗi ngày, tăng khoảng một phần ba so với 3,9 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3.

Nhà phân tích Matt Smith của Kpler, có trụ sở tại Bắc Carolina, mô tả lượng lớn tàu thuyền đang tiến vào như một "hạm đội tàu chở dầu đang hướng về đây".

Hôm thứ Bảy 11/4, ông Trump nhận xét rằng sản lượng dầu của Mỹ nhiều hơn tổng sản lượng của Ả Rập Xê Út và Nga cộng lại, hai nhà sản xuất lớn tiếp theo, và ông hứa sẽ "đưa đội tàu đến nhanh chóng".

Dữ liệu vận chuyển cho thấy khoảng 28 tàu chở dầu thô cỡ lớn (VSC), có khả năng chứa khoảng 2 triệu thùng dầu, đã được ký hợp đồng để vận chuyển dầu thô của Mỹ trong tháng 5, so với mức trung bình hàng tháng chỉ là 5 tàu trong một tháng thông thường, theo Kpler.

Hôm thứ Bảy 11/4, ông Trump đã chia sẻ một bài đăng của nhà nghiên cứu thị trường dầu mỏ Rory Johnston có nội dung "thật tuyệt khi thấy làn sóng tàu chở dầu rỗng hướng về Mỹ để lấy một ít dầu thô đang rất cần thiết cho các thị trường đang thiếu hụt dầu ở eo biển Hormuz", và ông đã đáp lại, "Tuyệt vời!!!"

Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Iran, với quyền kiểm soát eo biển Hormuz, đã ngăn chặn được một cuộc đối đầu lẽ ra sẽ diễn ra một chiều. Một thỏa thuận ngừng bắn vào phút chót kéo dài hai tuần đã được công bố hôm thứ Ba.

Trong bối cảnh tình trạng tắc nghẽn vận chuyển tiếp diễn, báo cáo tình báo hàng ngày của Windward hôm thứ Hai 13/4 cho thấy 732 tàu chở dầu, khí đốt, nhiên liệu tinh chế và các sản phẩm nhiên liệu hóa thạch khác đang chờ đi qua eo biển Hormuz.

Để tránh khu vực bất ổn, nhiều tàu hiện đang đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi – một tuyến đường vòng giúp tránh kênh đào Suez nhưng lại làm tăng thêm tới 15 ngày thời gian di chuyển để đến các cảng của Mỹ.

Vào tháng 3, các quan chức Cảng Houston đã thông báo hoàn thành dự án mở rộng luồng Project 11, loại bỏ các hạn chế di chuyển tàu thuyền vào ban đêm đã tồn tại hơn một thế kỷ, cho phép các tàu lớn đi qua luồng một cách an toàn mà không cần chờ đến sáng.

Hãng thông tấn Reuters ngày 14/4 đưa tin, theo một số nguồn tin, Bộ Ngoại giao Indonesia đã cảnh báo Bộ Quốc phòng nước này rằng đề xuất của phía Mỹ về việc cho phép quân đội nước này bay "không giới hạn" qua lãnh thổ Indonesia có nguy cơ kéo Jakarta vào các cuộc xung đột tiềm tàng trong khu vực.

Theo hai nguồn tin Indonesia am hiểu vấn đề, một bức thư được đánh dấu là khẩn cấp và mật, đã được chuyển đến hồi đầu tháng 4 trước cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Indonesia Sjafrie Sjamsoeddin và người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth tại Washington vào ngày 13/4.

Bức thư kêu gọi Bộ Quốc phòng Indonesia trì hoãn bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Lầu Năm Góc. Hiện chưa rõ liệu đề xuất về việc cho phép máy bay Mỹ bay qua không phận có được hai ông Hegseth và Sjafrie thảo luận hay không.

Hai nguồn tin từ Indonesia cho biết đề xuất này dự kiến được ký kết tại cuộc gặp hôm 13/4.

Một tuyên bố của Lầu Năm Góc sau cuộc gặp cho biết hai nước đã thiết lập một quan hệ đối tác hợp tác quốc phòng quan trọng và liệt kê một số cách thức mà hai nước sẽ xây dựng mối quan hệ quốc phòng, nhưng không đề cập đến các chuyến bay qua không phận Indonesia.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Indonesia Rico Ricardo Sirait nói với Reuters rằng việc cho phép bay qua không phận không phải là "một trụ cột hợp tác đã được nhất trí trong khuôn khổ quan hệ đối tác".

Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết việc các chuyến bay qua không phận không được đề cập trong tuyên bố không có nghĩa là chúng không được thảo luận riêng.

Một tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc gặp cho biết quan hệ đối tác này bao gồm “hiện đại hóa và xây dựng năng lực quân sự, huấn luyện và giáo dục quân sự chuyên nghiệp” và “các cuộc tập trận và hợp tác tác chiến”.
Đang được "xem xét kỹ lưỡng"

Reuters đưa tin, Bộ Quốc phòng Indonesia cho biết đề xuất của phía Mỹ về việc cho phép máy bay quân sự Mỹ tiếp cận không phận Indonesia đang được "xem xét kỹ lưỡng".

"Vấn đề này vẫn cần được thảo luận thêm thông qua các cơ chế kỹ thuật và các thủ tục quốc gia hiện hành", Bộ Quốc phòng Indonesia cho biết trong một tuyên bố.

Bộ này cho biết Jakarta đã thực hiện một số điều chỉnh nhằm tôn trọng chủ quyền và lợi ích quốc gia của nước này.

Lầu Năm Góc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về đề nghị bình luận của Reuters.

Indonesia là một quần đảo gồm hơn 17.000 hòn đảo, có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía nam Biển Đông, và duy trì mối quan hệ mật thiết với cả Trung Quốc và Mỹ.

Bức thư từ Bộ Ngoại giao Indonesia cho biết đề xuất của Mỹ cần được xem xét thận trọng vì nó sẽ cho phép Washington tối đa hóa hoạt động giám sát và trinh sát bằng cách sử dụng vùng biển và lãnh thổ của Indonesia, và có thể ảnh hưởng đến quan hệ với các đối tác chiến lược khác trong khu vực.

Bức thư cho rằng một thỏa thuận với Mỹ sẽ tạo ra “ấn tượng rằng Indonesia đang tham gia vào một liên minh với hàm ý gia tăng rủi ro an ninh quốc gia vì nó đặt Indonesia vào vị trí mục tiêu tiềm tàng trong một tình huống xung đột khu vực”.

The Reuters, Indonesia theo đuổi chính sách đối ngoại không liên kết và Tổng thống Prabowo Subianto đã cam kết sẽ làm bạn với tất cả các quốc gia.

Indonesia là một thành viên chủ chốt của sáng kiến Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Mỹ Donald Trump, và đã cam kết cử lực lượng quân đội lớn nhất tham gia lực lượng ổn định do tổ chức này đề xuất tại Gaza.

Tổng thống Indonesia Prabowo cũng duy trì mối quan hệ thân thiết với Bắc Kinh. Chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của ông trên cương vị tổng thống vào năm 2024 là tới Bắc Kinh. Và ông Prabowo cũng đã tham dự Lễ duyệt binh của Trung Quốc kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát xít do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì vào tháng 9 năm ngoái, cùng với Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.