"Trẻ không đào giếng, già lấy gì uống nước". Trong một nỗ lực nhằm đảm bảo "nguồn nước" hưu trí cho hàng triệu người dân, Tổng thống Donald Trump đã chính thức ký một sắc lệnh hành pháp vào thứ Năm vừa qua. Đây là bước đi cụ thể hóa đề xuất mà ông đã đưa ra trong Thông điệp Liên bang hồi tháng Hai, nhằm thu hẹp "khoảng cách bao phủ hưu trí" đang bỏ lại phía sau hơn 50 triệu người lao động.

Giải Cứu 50 Triệu Người Lao Động Khỏi "Vòng Xoáy" Bất An

Thực trạng hiện nay cho thấy có hơn 50 triệu người lao động trong khu vực tư nhân, chủ yếu là những người có thu nhập thấp và trung bình, đang rơi vào tình cảnh "Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ", không có lương hưu từ chủ lao động cũng như không có cách nào dễ dàng để tiết kiệm cho tuổi già.

Đối tượng được hưởng lợi từ sắc lệnh này bao gồm nhân viên của các doanh nghiệp nhỏ, những người làm việc bán thời gian, các nhà thầu độc lập và những người tự kinh doanh. Theo dữ liệu từ AARP, có tới 78% doanh nghiệp có dưới 10 nhân viên không cung cấp kế hoạch hưu trí cho người lao động, và những người lao động da màu là nhóm ít có cơ hội tiếp cận nhất.

Bắt đầu từ năm tới, người lao động sẽ có thể truy cập vào trang web TrumpIRA.gov để mở tài khoản IRA chi phí thấp. Tổng thống khẳng định: "Bạn sẽ có thể tiếp cận cùng loại tài khoản hưu trí mà các nhân viên liên bang đang tận hưởng thông qua Kế hoạch Tiết kiệm Tiết kiệm (TSP)". Đối với hàng triệu người vốn thiếu các kế hoạch do chủ lao động tài trợ, đây thực sự là một cuộc cách mạng.

Chi Phí Thấp Kỷ Lục Và Sự Minh Bạch Tuyệt Đối

Sắc lệnh hành pháp này quy định rất nghiêm ngặt về quyền lợi của người tham gia. Các nhà cung cấp IRA được liệt kê trên TrumpIRA.gov phải duy trì chi phí quản lý cực thấp. Tổng tỷ lệ chi phí hàng năm — bao gồm phí vận hành, phí quản lý và chi phí hành chính — không được vượt quá 0,15% số dư tài khoản.

Bên cạnh đó, các công ty này cũng bị nghiêm cấm việc áp đặt yêu cầu về mức đóng góp tối thiểu hoặc số dư tối thiểu. Điều này giúp những người dù có tích góp ít ỏi kiểu "Kiến tha lâu đầy tổ" cũng có thể bắt đầu xây dựng tương lai hưu trí của mình mà không lo bị rào cản tài chính ngăn trở.

Đòn Bẩy Từ "Saver’s Match" – Cú Hích Cho Thu Nhập Thấp

Một điểm nhấn quan trọng khác là chương trình Saver’s Match của liên bang, vốn được Quốc hội thông qua từ thời chính quyền tiền nhiệm và sẽ chính thức có hiệu lực vào năm tới.

Đối tượng hưởng lợi: Người lao động thu nhập thấp và trung bình có thu nhập dưới 35.500 USD (hoặc 71.000 USD đối với cặp vợ chồng).

Mức hỗ trợ: Nếu tiết kiệm tối đa 2.000 USD mỗi năm (4.000 USD cho cặp đôi) vào các kế hoạch đủ điều kiện như IRA hoặc 401(k), chính phủ sẽ hỗ trợ một khoản tiền tương đương lên tới 1.000 USD (2.000 USD cho cặp đôi).

Động lực thúc đẩy: Năm ngoái, 87% những người không được tiếp cận kế hoạch hưu trí cho biết họ sẽ có nhiều khả năng tiết kiệm hơn nếu nhận được khoản hỗ trợ từ chính phủ này.

Tổng thống Trump và Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett cũng cho biết chính quyền sẽ làm việc với Quốc hội để mở rộng đối tượng đủ điều kiện nhận hỗ trợ vượt ra ngoài giới hạn thu nhập hiện tại.

Tầm Nhìn Dài Hạn: Tính Linh Hoạt Và Di Động

Sắc lệnh cũng hướng tới việc đề nghị Quốc hội luật hóa các chính sách này. Mục tiêu là đảm bảo mọi người lao động thiếu kế hoạch hưu trí tại nơi làm việc đều có quyền tiếp cận một phương án hưu trí với phí thấp, đa dạng hóa danh mục đầu tư dựa trên chỉ số, lựa chọn danh mục tự động và đặc biệt là tính di động (có thể mang theo tài khoản khi chuyển việc).

Dù vẫn còn những câu hỏi về việc liệu có bao nhiêu người trong số 50 triệu người đủ điều kiện sẽ thực sự tham gia vì đây là chương trình dựa trên sự tự nguyện, nhưng các phân tích từ Morningstar cho thấy tiềm năng là rất lớn. Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng 32,3 triệu người lao động có thể gia nhập hệ thống tiết kiệm hưu trí nếu có một kế hoạch tự động ghi danh. Với chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng sắp tới, chính quyền hy vọng sẽ tạo ra một cú hích mạnh mẽ cho an sinh xã hội.

Trong thế giới công nghệ đầy biến động, người xưa có câu "Chọn mặt gửi vàng". Thế nhưng, khi đối diện với tương lai của Trí tuệ nhân tạo (AI), thế giới đang rơi vào một mê hồn trận nơi những bộ óc thiên tài nhất cũng đang cấu xé lẫn nhau để giành quyền kiểm soát. Cuộc chiến pháp lý nảy lửa giữa Elon Musk và OpenAI tại tòa án Oakland (California) tuần này không chỉ là một vụ kiện kinh doanh thông thường, mà còn phơi bày những tham vọng thống trị nhân loại dưới lớp vỏ bọc "vì lợi ích chung".

Lời Nói Gió Bay: Từ Tổ Chức Phi Lợi Nhuận Đến "Cỗ Máy In Tiền"

Nguồn cơn của vụ kiện bắt đầu khi Elon Musk cáo buộc OpenAI và các lãnh đạo cấp cao của tổ chức này đã phản bội sứ mệnh từ thiện ban đầu. Musk cho rằng OpenAI đã chuyển mình từ một "phòng thí nghiệm" phi lợi nhuận, minh bạch sang một công ty tư nhân định hướng lợi nhuận dưới sự giám sát của một nền tảng phi lợi nhuận hờ hững.

Ông cố gắng chứng minh rằng Sam Altman và các cộng sự đã nói dối mình, vứt bỏ mục tiêu phát triển AI an toàn để chạy theo lợi nhuận. Tuy nhiên, phía OpenAI cũng không vừa khi đáp trả bằng lập luận "Trâu buộc ghét trâu ăn". Họ khẳng định Musk chỉ bắt đầu "khó ở" khi thấy OpenAI đạt được thành công vang dội trên chính thị trường mà công ty AI mới của ông đang cố gắng cạnh tranh.

Microsoft Và Câu Hỏi "Ai Nên Nắm Giữ Chìa Khóa Của Siêu Trí Tuệ?"

"Đồng tiền đi liền khúc ruột", Musk tỏ ra vô cùng giận dữ khi Microsoft đổ 20 tỷ USD vào OpenAI. Trong lời khai tại tòa, ông không ngần ngại đặt câu hỏi chất vấn bồi thẩm đoàn: "Tôi không biết, các bạn có thực sự muốn Microsoft kiểm soát siêu trí tuệ kỹ thuật số không?".

Musk lập luận rằng Microsoft – cái tên gắn liền với những sản phẩm công sở đầy "tai tiếng" như Outlook hay Teams – không phải là một "vị vua công nghệ nhân từ" xứng đáng nắm giữ chìa khóa của một loại AI tinh vi có khả năng "giết chết tất cả chúng ta".

"Công Lý Rừng Xanh": Khi Musk Muốn Thay Thế Microsoft Bằng Chính Mình

Mặc dù Musk kịch liệt phản đối Microsoft, nhưng giải pháp thay thế mà ông đưa ra trong những ngày đầu của OpenAI lại chính là... bản thân ông. Musk thừa nhận trước tòa rằng ông cần "quyền kiểm soát" OpenAI từ sớm, với một hội đồng quản trị gồm 4 thành viên do chính ông bổ nhiệm.

Điều này dẫn đến một thực trạng đáng ngại: Lựa chọn của nhân loại về những nhà lãnh đạo "nhân từ" nắm giữ tương lai của chúng ta dường như chỉ gói gọn trong vài cái tên: Musk, Sam Altman (OpenAI), Microsoft, hoặc có thể là Google, Meta và Anthropic. "Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa", danh sách những "bậc bề trên" này dường như không hề nhận được sự ủng hộ từ công chúng. Trong hồ sơ lựa chọn bồi thẩm đoàn, có người đã gọi Musk là kẻ "tham lam", "phân biệt đối xử" hay "tên tồi đẳng cấp thế giới".

Lời Cảnh Tỉnh Từ Thẩm Phán: Đây Không Phải Là Phiên Tòa Về Ngày Tận Thế

Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers tỏ ra vô cùng cứng rắn trước những màn "thổi phồng" về kịch bản ngày tận thế của các tỷ phú. Khi luật sư của Musk lặp lại luận điểm "tất cả chúng ta có thể chết", bà đã thẳng thừng bác bỏ sự mâu thuẫn trong triết lý của Musk: "Thật... mỉa mai khi thân chủ của ông, bất chấp những rủi ro đó, lại đang tạo ra một công ty trong chính lĩnh vực này".

Thẩm phán Gonzalez Rogers nhấn mạnh: "Đây không phải là một phiên tòa về việc liệu AI có rủi ro hay không. Đây không phải là phiên tòa về việc liệu AI có gây hại cho nhân loại hay không. Đó có thể là một phiên tòa trong tương lai". Hiện tại, tòa án chỉ tập trung vào việc liệu các thỏa thuận kinh doanh có bị vi phạm hay không, thay vì sa đà vào những câu chuyện viễn tưởng về "siêu trí tuệ" vượt xa con người.

Cuộc chiến giữa những gã khổng lồ công nghệ vẫn đang tiếp diễn, nhưng có một điều chắc chắn là niềm tin của công chúng đang bị xói mòn nghiêm trọng. Khi những người nắm giữ công nghệ quyền năng nhất lại đang đấu đá vì quyền lực và lợi ích cá nhân, thì tương lai của nhân loại có lẽ cần nhiều hơn là chỉ những lời hứa hẹn về sự "nhân từ".

Hoa Kỳ đang chao đảo vì cơn bão giá nhiên liệu, số phận của Spirit Airlines – "cánh chim đầu đàn" trong phân khúc giá rẻ – đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Người xưa có câu "Họa vô đơn chí", sau những nỗ lực tái cấu trúc không thành, hãng bay này đang đứng trước nguy cơ phải dừng hoạt động ngay lập tức, để lại nỗi lo cho hàng triệu hành khách và hàng vạn nhân viên.

Quyết Định Phút Chót: Liệu Chính Phủ Có "Ra Tay" Giải Cứu?

Thứ Sáu vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp lên tiếng về khả năng chính phủ sẽ công bố quyết định có cứu trợ Spirit Airlines hay không trong hôm nay hoặc ngày mai. Dù ông bày tỏ mong muốn bảo vệ 17.000 việc làm cho người lao động, nhưng lập trường của Nhà Trắng vẫn rất cứng rắn: "Nếu chúng tôi không thể đạt được một thỏa thuận tốt, thì cũng chẳng tổ chức nào làm được".

Chính phủ đã đưa ra đề xuất cuối cùng cho gói cứu trợ trị giá 500 triệu USD. Tuy nhiên, "Cơm không lành, canh không ngọt", một nhóm chủ nợ của Spirit đang phản đối gay gắt các điều khoản này vì lo ngại quyền lợi của họ bị ảnh hưởng sau quá trình phá sản. Cuộc đàm phán đang rơi vào thế bế tắc khi thời gian không còn đợi chờ bất cứ ai.

Cú Sốc Giá Nhiên Liệu Và Những Hệ Lụy Đau Đớn

Nguyên nhân đẩy Spirit vào bước đường cùng không gì khác ngoài giá nhiên liệu phản lực tăng phi mã kể từ khi cuộc chiến tại Iran nổ ra, với mức giá tăng gần gấp đôi. Đối với một hãng hàng không giá rẻ dựa vào những khách hàng "săn vé hời", việc chuyển chi phí này sang hành khách là điều cực kỳ khó khăn.

Nếu Spirit thực sự ngừng hoạt động, hệ lụy sẽ vô cùng lớn:

Hành khách bị kẹt lại: Theo số liệu từ Cirium, có khoảng 9.000 chuyến bay được lên lịch từ ngày 2/5 đến cuối tháng. Ước tính mỗi ngày sẽ có 300 chuyến bay bị hủy, ảnh hưởng tới 60.000 hành khách.

Giá vé toàn ngành tăng vọt: Spirit vốn là "người tiên phong" tạo ra sự cạnh tranh về giá, buộc các hãng lớn phải tung ra hạng vé "kinh tế cơ bản". Việc mất đi 2% tổng số chuyến bay nội địa từ Spirit sẽ khiến mặt bằng giá vé máy bay tại Mỹ tăng cao do tình trạng khan hiếm chỗ ngồi.

Tương lai mù mịt của nhân viên: 17.000 con người đang đứng trước nguy cơ mất việc làm giữa lúc kinh tế biến động.

Bài Học Cho Hành Khách: "Cẩn Tắc Vô Ưu"

Trong trường hợp Spirit ngừng bay, những hành khách đã mua vé cần lưu ý:

Thanh toán bằng thẻ: Những người dùng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ nên liên hệ với ngân hàng phát hành để yêu cầu hoàn tiền.

Thanh toán tiền mặt: Đây là nhóm rủi ro nhất, vì họ sẽ phải xếp hàng chờ đợi bồi thường cùng với các chủ nợ khác của công ty.

Hành khách đang trong chuyến đi: Sẽ buộc phải tìm kiếm chỗ ngồi ở các hãng hàng không khác với chi phí chắc chắn sẽ đắt đỏ hơn nhiều.

Dù các hãng hàng không khác đã hứa sẽ hỗ trợ những hành khách và nhân viên bị kẹt lại, nhưng nỗi lo về một thị trường hàng không bị thâu tóm bởi "Bộ tứ quyền lực" (United, American, Delta và Southwest – hiện kiểm soát 80% thị phần) đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.

Lời Kết: Dấu Chấm Hết Cho Một Mô Hình Hàng Không?

Spirit Airlines đã liên tục thua lỗ kể từ sau đại dịch Covid-19 và đã phải nộp đơn phá sản tới hai lần, gần nhất là vào tháng 8/2025. "Của đi thay người", họ đã từng đạt được thỏa thuận giảm nợ vào tháng 2 vừa qua, nhưng trớ trêu thay, cuộc chiến Iran nổ ra chỉ 3 ngày sau đó đã dập tắt mọi hy vọng hồi sinh.

Nếu đóng cửa, đây sẽ là sự sụp đổ lớn nhất của một hãng hàng không quan trọng tại Mỹ kể từ sau thảm kịch 11/9. Cánh cửa cho Spirit đang dần khép lại, và liệu có một phép màu nào từ Nhà Trắng vào "ngày hôm nay hoặc ngày mai" hay không, tất cả chúng ta đều đang nín thở chờ đợi.

Chỉ còn hơn một tháng nữa, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh sẽ chính thức khởi tranh vào ngày 11/06. Thế nhưng, trái với không khí hân hoan thường lệ, cộng đồng người hâm mộ đang "dậy sóng" trước thực tế phũ phàng về giá vé. Người xưa có câu: "Đồng tiền đi liền khúc ruột", và để có một chỗ ngồi trên khán đài tại Mỹ, Canada hay Mexico năm nay, người hâm mộ đang phải đối mặt với những cái giá "trên trời".

"Cơn Khát" Vé Và Những Con Số Gây Choáng Váng

Dù FIFA đang mở bán giai đoạn "phút chót" trên trang web chính thức, nhưng số lượng vé còn lại chủ yếu thuộc các hạng ghế đắt đỏ. Nếu bạn muốn xem trận mở màn của đội tuyển Mỹ gặp Paraguay tại Los Angeles, hãy chuẩn bị tinh thần chi ra tới 4.105 USD (hơn 100 triệu VNĐ) cho một vị trí đẹp. Ngay cả hạng ghế phổ thông (Hạng 3) cho trận đấu này cũng đã tiêu tốn tới 1.120 USD.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng ví von nhu cầu vé năm nay tương đương với "1.000 năm World Cup cộng lại". Tuy nhiên, thực tế cho thấy chính sách "giá năng động" (dynamic pricing) lần đầu tiên được áp dụng đã khiến giá vé biến động không ngừng, đẩy người hâm mộ vào thế "Tiến thoái lưỡng nan".

Những "Đặc Quyền" Đắt Đỏ Để Xem Các Siêu Sao

Muốn tận mắt chứng kiến những bước chạy của Lionel Messi hay các vũ công Samba, số tiền bạn phải bỏ ra là không hề nhỏ:

Argentina: Giá vé dao động từ 2.475 USD đến 2.925 USD.

Brazil: Bạn cần chi từ 2.280 USD đến 2.310 USD.

Các cặp đấu đỉnh cao khác: Ecuador vs Đức (2.550 USD), Uruguay vs Tây Ban Nha (2.520 USD) hay Anh vs Croatia (2.505 USD) đều nằm trong nhóm đắt đỏ nhất vòng bảng.

FIFA đã bị người hâm mộ cáo buộc là có một sự "phản bội khủng khiếp" về chi phí vé. Đáp lại, cơ quan quyền lực nhất bóng đá thế giới vẫn kiên quyết bảo vệ chiến lược định giá của mình, bất chấp làn sóng phẫn nộ vì sự xuất hiện của các hạng vé mới còn đắt hơn khi giải đấu cận kề.

Thị Trường Chợ Đen Và Những Con Số "Điên Rồ"

Nếu bạn nghĩ vài ngàn đô là đắt, hãy nhìn vào thị trường bán lại. Tháng trước, 4 chiếc vé xem trận chung kết đã được niêm yết với giá gần 2,3 triệu USD mỗi vé. Dù không trực tiếp ấn định giá trên sàn giao dịch này, nhưng FIFA vẫn âm thầm "bỏ túi" 30% phí từ mỗi lần giao dịch thành công. Đúng là "Ngư ông đắc lợi", trong khi người hâm mộ xót xa ví tiền, ban tổ chức vẫn thu lợi tối đa từ nhu cầu khổng lồ này.

Đối với những ai mơ về vòng bán kết, cái giá phải trả cũng "chát" không kém:

Bán kết tại Atlanta: Khoảng 9.660 USD cho hạng ghế cao cấp.

Bán kết tại Dallas: Lên tới 11.130 USD.

Vẫn Còn Hy Vọng Cho Những "Túi Tiền" Khiêm Tốn?

Tuy nhiên, "Trong cái khó ló cái khôn", nếu không quá kén chọn đội bóng, bạn vẫn có thể tìm thấy những tấm vé "mềm" hơn với giá 380 USD cho các trận đấu như:

Curacao vs Bờ Biển Ngà tại Philadelphia.

Áo vs Jordan, New Zealand vs Ai Cập, hay Jordan vs Algeria.

Hiện tại, 17 trận đấu vòng bảng đã chính thức cháy vé, bao gồm trận khai mạc giữa Mexico và Nam Phi. Toàn bộ các trận đấu của chủ nhà Mexico, hay các trận có sự góp mặt của tuyển Mỹ tại Los Angeles và Brazil tại Miami/New York đều không còn vé phổ thông.

World Cup 2026 hứa hẹn sẽ là một giải đấu bùng nổ về mặt chuyên môn, nhưng về khía cạnh kinh tế, nó đang để lại một dư vị đắng chát cho những người hâm mộ bình dân. Khi bóng đá không còn là môn thể thao của mọi nhà mà dần trở thành thú vui xa xỉ, liệu giá trị cốt lõi của môn thể thao vua có còn nguyên vẹn?

Tổng thống Donald Trump đã chính thức đưa ra thông điệp đanh thép rằng Liên minh Châu Âu (EU) đang không tuân thủ các thỏa thuận thương mại đã ký kết, và một đòn trừng phạt thuế quan mạnh mẽ sẽ được thực thi ngay lập tức.

"Tối Hậu Thư" Từ Mạng Xã Hội: Thuế Quan Tăng Vọt Lên 25%

Thông qua một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội cá nhân, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ tăng thuế đối với xe hơi và xe tải nhập khẩu từ Liên minh Châu Âu lên mức 25% bắt đầu từ tuần tới. Lý do cốt lõi được ông đưa ra là vì phía EU đã "không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại hoàn toàn nhất trí" của hai bên.

Khi rời Nhà Trắng vào chiều thứ Sáu, ông một lần nữa khẳng định quan điểm này: "Như thường lệ, họ đã không tuân thủ thỏa thuận mà chúng tôi có". Mặc dù chính quyền chưa nêu rõ cơ sở pháp lý cụ thể, nhưng các chuyên gia nhận định khả năng cao Mục 232 sẽ được áp dụng. Đây là điều khoản cho phép Tổng thống "điều chỉnh nhập khẩu" đối với các loại hàng hóa bị Bộ trưởng Thương mại xác định là gây đe dọa đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Hiện tại, giới truyền thông vẫn đang chờ đợi những phản hồi chi tiết hơn từ Nhà Trắng về thẩm quyền áp thuế này.

Chiến Lược "Mồi Nhử" Đầu Tư: Không Sản Xuất Tại Mỹ Thì Phải Chịu Thuế

"Đất có lề, quê có thói", Tổng thống Trump đã vạch ra một lộ trình rõ ràng cho các nhà sản xuất ô tô châu Âu nếu muốn né tránh "lưỡi đao" thuế quan này. Ông khẳng định chắc nịch rằng: "Nếu họ sản xuất Xe hơi và Xe tải tại các Nhà máy ở Hoa Kỳ, sẽ KHÔNG CÓ THUẾ".

Trong bài đăng của mình, ông cũng không quên quảng bá về sức mạnh và tiềm năng của ngành sản xuất ô tô nội địa. Theo lời Tổng thống, các nhà máy sản xuất tại Mỹ "sẽ sớm mở cửa" với nguồn vốn đầu tư khổng lồ lên tới hơn 100 tỷ USD đang được đổ vào – một con số mà ông gọi là kỷ lục trong lịch sử sản xuất xe hơi và xe tải. Tuy nhiên, nguồn gốc cụ thể của số tiền đầu tư khổng lồ này vẫn chưa được ông tiết lộ rõ ràng.

Dư Chấn Cho Ngành Công Nghiệp Ô Tô Toàn Cầu

Quyết định này chắc chắn sẽ tạo ra một cơn địa chấn đối với các hãng xe danh tiếng từ Đức, Pháp hay Ý đang hiện diện tại thị trường Mỹ. Việc tăng thuế lên 25% không chỉ là một rào cản thương mại đơn thuần, mà còn là áp lực buộc các tập đoàn đa quốc gia phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng và chuyển dịch sản xuất vào nội địa Hoa Kỳ để duy trì khả năng cạnh tranh.

Giữa lúc "Vàng thau lẫn lộn" trên thị trường quốc tế, động thái này của ông Trump cho thấy quyết tâm sắt đá trong việc bảo hộ nền sản xuất trong nước và dùng sức mạnh thị trường Mỹ làm đòn bẩy để ép các đối tác phải tuân thủ cuộc chơi theo luật của Washington. Tuần tới sẽ là khoảng thời gian đầy biến động khi các lệnh trừng phạt này chính thức có hiệu lực, buộc các nhà lãnh đạo EU phải tìm kiếm những giải pháp ngoại giao và thương mại cấp bách để tự cứu mình.

Nhiều bang thuộc đảng Cộng hòa vội vàng vẽ lại ranh giới khu vực bầu cử sau phán quyết gây chấn động của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.


Sau phán quyết gây chấn động của Tòa án Tối cao ngày hôm qua , một số bang do đảng Cộng hòa kiểm soát đã tuyên bố kế hoạch vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội.

Hôm thứ Tư, Tòa án Tối cao đã đưa ra một phán quyết được mong đợi từ lâu, trên thực tế cấm việc phân chia khu vực bầu cử dựa trên chủng tộc.

Do phán quyết mang tính bước ngoặt này, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã bật đèn xanh cho nhiều tiểu bang lập ra các bản đồ mới, hợp pháp mà không lấy yếu tố chủng tộc làm tiêu chí.

Và cho đến nay, ba bang thuộc đảng Cộng hòa ở miền Nam đã tuyên bố kế hoạch làm điều đó!

Đầu tiên, chúng ta có Louisiana, tiểu bang là tâm điểm của vụ án Tòa án Tối cao ngày hôm qua.

Trong nhiều năm, đảng Dân chủ đã cố gắng buộc Louisiana phải thành lập khu vực bầu cử thứ hai với đa số cử tri là người da đen.

Nhưng, sau phán quyết của Tòa án Tối cao ngày hôm qua, bản đồ đề xuất đó đã bị loại bỏ!

Để đáp lại quyết định này, Thống đốc Jeff Landry đã hoãn cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện của tiểu bang nhằm có thời gian tạo ra một bản đồ phân chia khu vực bầu cử Quốc hội mới, công bằng hơn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Hãy xem này:


Thống đốc Louisiana Jeff Landry ĐÃ TẠM NGỪNG các cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện Hoa Kỳ để tiểu bang có thể PHÂN KHU LẠI trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Đã đến lúc bổ sung thêm +2 ghế ĐỎ, nhờ Tòa án Tối cao.🔥

Đảng Cộng hòa Louisiana, hãy loại bỏ các khu vực bầu cử được phân định theo chủng tộc!🇺🇸

LANDRY: “Việc cho phép cuộc bầu cử diễn ra theo bản đồ phân chia khu vực bầu cử vi hiến sẽ làm suy yếu tính toàn vẹn của hệ thống bầu cử và vi phạm quyền của cử tri.”

“Sắc lệnh hành pháp này đảm bảo chúng ta duy trì pháp quyền đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan lập pháp có đủ thời gian để thông qua bản đồ phân chia khu vực bầu cử quốc hội công bằng và hợp pháp.”

Thay vì bắt đầu trong tuần này, vòng bầu cử sơ bộ quốc hội của Louisiana có khả năng sẽ diễn ra vào tháng 7.

Hãng tin AP đưa tin thêm:

Hôm thứ Năm, Louisiana đã tạm dừng các cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội ngay trước khi bắt đầu bỏ phiếu sớm, trong khi áp lực ngày càng gia tăng đối với các quan chức đảng Cộng hòa ở các tiểu bang khác nhằm vẽ lại bản đồ Hạ viện Hoa Kỳ sau phán quyết của Tòa án Tối cao làm suy yếu đáng kể Đạo luật Quyền Bầu cử.

Việc bỏ phiếu sớm dự kiến ​​bắt đầu vào thứ Bảy cho cuộc bầu cử sơ bộ ngày 16 tháng 5 tại Louisiana. Nhưng Thống đốc đảng Cộng hòa Jeff Landry đã ban hành một sắc lệnh hành pháp hoãn cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện Hoa Kỳ để đáp trả phán quyết hôm thứ Tư của tòa án bác bỏ một khu vực bầu cử quốc hội có đa số cử tri da đen.

Ông Landry tuyên bố: “Việc cho phép các cuộc bầu cử diễn ra theo một bản đồ phân chia khu vực bầu cử vi hiến sẽ làm suy yếu tính toàn vẹn của hệ thống bầu cử và vi phạm quyền của cử tri. Sắc lệnh hành pháp này đảm bảo chúng ta duy trì pháp quyền đồng thời cho phép cơ quan lập pháp có đủ thời gian để thông qua một bản đồ phân chia khu vực bầu cử quốc hội công bằng và hợp pháp.”

Văn phòng thư ký bang do đảng Cộng hòa kiểm soát, nơi đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp bầu cử cho phép thực hiện lệnh của Landry, cho biết họ sẽ dán thông báo tại các điểm bỏ phiếu sớm để cảnh báo công chúng về việc tạm dừng cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội. Tất cả các cuộc bầu cử khác trên lá phiếu sẽ diễn ra theo lịch trình.

Lệnh của thống đốc đã hoãn cuộc bầu cử sơ bộ quốc hội cho đến ngày 15 tháng 7 hoặc một ngày do cơ quan lập pháp ấn định. Các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện và Thượng viện của tiểu bang cho biết họ đã sẵn sàng thông qua các khu vực bầu cử quốc hội mới — và ấn định ngày bầu cử mới — trước khi kỳ họp thường kỳ kết thúc trong một tháng nữa.

Bang thứ hai có kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là Tennessee.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết Thống đốc Bill Lee có kế hoạch "sửa chữa sai sót vi hiến" trong bản đồ phân chia khu vực bầu cử Quốc hội của tiểu bang ngay lập tức.

Bạn có thể đọc toàn bộ tuyên bố của anh ấy trên Truth Social tại đây:


Toàn văn:

Sáng nay tôi đã có cuộc trò chuyện rất tốt với Thống đốc Bill Lee của Tennessee, trong đó ông ấy tuyên bố sẽ nỗ lực hết sức để sửa chữa sai sót vi hiến trong bản đồ phân chia khu vực bầu cử Quốc hội của tiểu bang Tennessee. Tương tự, tất cả các đại diện chính trị khác của Tennessee cũng đã hứa sẽ làm như vậy. Điều này sẽ giúp chúng ta có thêm một ghế và giúp cứu đất nước khỏi phe Dân chủ cánh tả cực đoan và các chính sách phá hoại đất nước của họ như thuế cao, biên giới mở, cắt xén bộ phận sinh dục của người chuyển giới, cắt giảm ngân sách cảnh sát, ICE và lực lượng tuần tra biên giới, không yêu cầu thẻ cử tri, khoan dung với tội phạm, và nhiều hơn nữa. Cảm ơn Thống đốc Lee — Hãy nỗ lực hết sức! Tổng thống DONALD J. TRUMP

Cuối cùng, Bộ trưởng Ngoại giao bang Alabama, Wes Allen, cũng đang nỗ lực đẩy nhanh tiến trình phân chia lại khu vực bầu cử đang diễn ra của tiểu bang.

Allen đã chia sẻ một thông cáo báo chí trên X:


Toàn văn thông cáo báo chí như sau :

Ông Wes Allen, Bộ trưởng Ngoại giao bang Alabama, đang yêu cầu Tòa án tối cao quốc gia đẩy nhanh việc xem xét vụ phân chia lại khu vực bầu cử của Alabama sau phán quyết trong vụ Louisiana kiện Callais.

“Với tư cách là người kháng cáo trong vụ kiện phân chia lại khu vực bầu cử ở Alabama, tôi đã thực hiện các biện pháp pháp lý cần thiết, phối hợp với Tổng chưởng lý Alabama Steve Marshall để yêu cầu Tòa án Tối cao Hoa Kỳ có hành động nhanh chóng và dứt khoát, cho phép Alabama theo đuổi các bản đồ khu vực bầu cử quốc hội phản ánh ý chí của người dân,” Allen nói. “Tôi hy vọng rằng quyền của chúng ta với tư cách là người dân Alabama trong việc vẽ ra các khu vực bầu cử sẽ sớm được khôi phục và thời kỳ các nhà lập bản đồ do tòa án chỉ định sẽ chấm dứt.”

Thống đốc bang Alabama, Kay Ivey, đã ủng hộ động thái này trong một tuyên bố trên X:


Chỉ còn vài tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng nhất trong đời chúng ta, vậy nên không còn thời gian để lãng phí nữa…

Tất cả các tiểu bang khác có các khu vực bầu cử dựa trên chủng tộc, vi hiến cần phải nhanh chóng sửa đổi bản đồ của họ càng sớm càng tốt!

Người Việt ta có câu: "An cư mới lạc nghiệp", đối với hơn 500.000 người nhập cư trẻ tuổi tại Mỹ – những người thường được gọi là "Dreamers" – giấc mơ về một cuộc sống ổn định đang dần biến thành cơn ác mộng. Một làn sóng chậm trễ trong việc xử lý hồ sơ gia hạn chương trình DACA (Trì hoãn hành động đối với người đến Mỹ từ nhỏ) đang đẩy hàng ngàn gia đình vào cảnh thất nghiệp, mất bằng lái và đối diện với nguy cơ bị trục xuất khỏi nơi họ đã coi là nhà từ thuở ấu thơ.

Khi "Sợ Hãi" Trở Thành Trạng Thái Bình Thường Mới

Melani Candia, một giáo viên giáo dục đặc biệt tại Florida, đã sống ở Mỹ từ năm 6 tuổi. Suốt hơn một thập kỷ, cứ hai năm một lần cô lại được gia hạn để ở lại và làm việc. Nhưng năm nay, sự chậm trễ từ cơ quan chức năng đã khiến cô lỡ hạn chót, mất đi công việc yêu quý và sống trong nỗi ám ảnh bị giam giữ. Cô chia sẻ đầy xót xa rằng sự sợ hãi đã trở thành "trạng thái bình thường mới" của mình.

Tình cảnh của Candia không phải là cá biệt. Greisa Martinez Rosas, giám đốc điều hành của tổ chức United We Dream, khẳng định: "Điều này không chỉ là những câu chuyện riêng lẻ; nó đang diễn ra ở quy mô lớn hơn bất kỳ lúc nào chúng ta từng thấy trước đây". Nhiều người dù đã nộp đơn trước 120 đến 150 ngày theo khuyến cáo nhưng vẫn phải chờ đợi trong vô vọng khi thời hạn cứ thế trôi qua.

Những Con Số "Biết Nói" Và Sự Thay Đổi Trong Chính Sách

Theo dữ liệu từ Cơ quan Nhập cư và Di trú Hoa Kỳ (USCIS), thời gian chờ đợi trung bình cho việc gia hạn đã tăng vọt:

Giai đoạn từ tháng 10/2025 đến hết tháng 2/2026: Thời gian chờ trung bình là khoảng 70 ngày, so với chỉ 15 ngày của năm tài chính 2025.

Đỉnh điểm trì trệ: Đây là thời gian chờ đợi dài nhất kể từ năm 2016 (khi đó là 79 ngày do lỗi kỹ thuật hệ thống).

Thực tế khắc nghiệt: Đến cuối tháng 4/2026, nhiều ứng viên báo cáo phải chờ tới 6 tháng (183 ngày) hoặc lâu hơn mới có kết quả.

Lý giải cho sự chậm trễ này, phát ngôn viên của USCIS, ông Zach Kahler, cho biết dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, cơ quan này đang thực hiện quy trình sàng lọc và kiểm tra kỹ lưỡng hơn đối với tất cả người nước ngoài nhằm bảo vệ người dân Mỹ. Tuy nhiên, cái giá của sự "kỹ lưỡng" này lại là cuộc sống bấp bênh của hàng ngàn con người thiện chí.

"Miệng Ăn Núi Lở": Cơn Khủng Hoảng Kinh Tế Gia Đình

"Củi quế gạo châu", khi mất đi giấy phép lao động, cuộc sống của các "Dreamers" lập tức rơi vào khủng hoảng. Elsa Sanchez, một bà mẹ đơn thân đang nuôi con học đại học, đã bị công ty cho nghỉ việc ngay khi DACA hết hạn vào đầu tháng 4. Cô phải thắt lưng buộc bụng đến từng đồng, từ việc cắt giảm chi phí dầu gội, chất tẩy rửa cho đến mọi khoản chi tiêu thiết yếu.

Không chỉ người lao động phổ thông, ngay cả các chuyên gia như luật sư Maria Fernanda Madrigal cũng không tránh khỏi vòng xoáy này. Là một luật sư di trú và cũng là người thụ hưởng DACA, cô bị mất việc khi hồ sơ không được xử lý kịp thời, để lại nỗi lo về những hồ sơ khách hàng đang còn dang dở.

Nguy Cơ Trục Xuất Và Những "Lằn Ranh Đỏ" Mong Manh

Điều khiến cộng đồng người nhập cư lo sợ nhất chính là chương trình trục xuất hàng loạt của chính quyền đương nhiệm. Trong 11 tháng đầu năm 2025, đã có hơn 250 người nhận DACA bị bắt giữ và 86 người bị trục xuất. Bộ An ninh Nội địa (DHS) đưa ra những số liệu mâu thuẫn, nhưng thông điệp thì rất rõ ràng: DACA không phải là "kim bài miễn tử" tự động.

Ông Zach Kahler khẳng định: "Bất kỳ người nhập cư bất hợp pháp nào nhận DACA đều có thể bị bắt và trục xuất vì nhiều lý do — bao gồm cả việc phạm tội". Đáng lo ngại hơn, Hội đồng Kháng cáo Nhập cư gần đây đã ra phán quyết rằng chỉ riêng tình trạng DACA là không đủ để ngăn chặn việc trục xuất.

Hy Vọng Nào Cho Những "Mầm Non" Lạc Lối?

Có nhiều giả thuyết cho sự chậm trễ này, từ việc khởi động lại các cuộc hẹn lấy dấu vân tay cho đến việc tạm dừng xử lý hồ sơ đối với những người đến từ các quốc gia bị coi là "rủi ro cao" theo các tuyên bố của Tổng thống. Ước tính có khoảng 3.000 đến 4.000 người bị ảnh hưởng bởi chính sách tạm dừng này mà không rõ thời hạn.

"Lá rụng về cội", nhưng với những người như Melani Candia, "cội rễ" của cô đã bám sâu vào lòng đất Mỹ hơn 25 năm qua. Cô nghẹn ngào: "Nếu điều tồi tệ đó xảy ra, nó sẽ làm tan nát trái tim tôi... Cả cuộc đời tôi đều ở đây".

Cuộc chiến pháp lý và chính trị quanh DACA vẫn đang tiếp diễn. Trong khi các nghị sĩ liên bang đang nỗ lực gây áp lực lên các cơ quan chính phủ về thời gian chờ đợi phi mã, hàng trăm ngàn con người vẫn hằng ngày kiểm tra trạng thái hồ sơ trong thấp thỏm, lo âu. Hy vọng rằng ánh sáng công lý sẽ sớm soi rọi để những "người mơ" không phải thức giấc trong cảnh xiềng xích của sự bất công.

Nạp Lan Minh Châu nổi tiếng một thời ở Trung Quốc xưa, thâu tóm quyền lực, khuynh loát triều chính. Dân Trung Quốc thời đó thường tôn xưng ông ta là "tướng quốc".

Nạp Lan Minh Châu họ Nạp Lan hay còn gọi là Diệp Hách Na Lạp, sinh ra tại Mãn Châu Chính Hoàng kỳ, tự Đoan Phạm, trong gia tộc hiển hách, có quan hệ thân thích với hoàng gia.

Ông từng đảm nhiệm các chức vụ như Tổng quản Phủ Nội vụ, Thượng thư Bộ Hình, Thượng thư Bộ Binh, Tả đô ngự sử Đô sát viện, Đại học sĩ Võ Anh Điện của nhà Thanh, thời Khang Hi.

Nạp Lan Minh Châu được hoàng đế Khang Hi vô cùng trọng dụng nhờ có tài trí hơn người. Hơn nữa, Nạp Lan Minh Châu cũng rất hiểu tâm ý của hoàng đế. Trong các vấn đề loạn Tam phiên, thống nhất Đài Loan, chống đói, ý kiến của Nạp Lan Minh Châu thường là câu trả lời mà Khang Hi muốn nghe nhất.


Vua Khang Hi

Bên cạnh việc ái mộ tài trí của Nạp Lan Minh Châu, hoàng đế Khang Hi còn lợi dụng ông để cân bằng thế lực đủ với Sách Ngạch Đồ - nhân vật có xuất thân cao quý và có mối quan hệ thân thiết với hoàng tộc.

Biết được dụng ý của vua Khang Hi, Nạp Lan Minh Châu tìm mọi cách thu phục văn quan võ tướng bên cạnh mình. Tuy nhiên, không lâu sau những toan tính của ông đã bại lộ do nhà vua nhận được mật tấu của Trực lệ tuần phủ ở Thành Long.

Nội dung trong đó viết: “Các quan đã bị Nạp Lan Minh Châu và Dư Quốc Trụ mua xong rồi”. Điều này có nghĩa là các quan triều Thanh khi đó về cơ bản đã bị hai người này mua chuộc lôi kéo về phe cánh của họ.

Nhận thấy thế lực của Nạp Lan Minh Châu đã vượt quá tầm kiểm soát, vua Khang Hi cố gắng tìm ra biện pháp răn đe kịp thời. Cuối cùng, nhà vua chỉ cho bắt Nạp Lan Minh Châu với tội danh tham nhũng và nhận hối lộ, xem như không liên quan những người khác để tránh nhiễu loạn triều đình.

Những ngày ngồi tù, Nạp Lan Minh Châu tìm cách thoát thân vì cho rằng khó thoát khỏi cái chết. Sau nhiều năm bên cạnh Khang Hi, Nạp Lan Minh Châu cơ bản cũng hiểu được suy nghĩ của hoàng đế.

Thế là trong những ngày chờ hành quyết, Nạp Lan Minh Châu đã tập trung phân tích tình hình chính trị lúc bấy giờ, quyết định la lớn là muốn gặp hoàng đế. Không chỉ thế, ông còn nói là mình đã kéo bè kết cánh, mưu đồ tạo phản.

Nghe xong tin, Hoàng đế Khang Hi hiểu ra ngay dụng ý của Nạp Lan Minh Châu “thú nhận” sự thật. Đây cũng là điều mà nhà vua đã nghĩ đến và lo ngại ngay từ khi cho bắt Nạp Lan Minh Châu.

Bởi lẽ, mưu phản là trọng tội, không phải việc mà một hai người có thể làm được. Vậy nên nếu điều tra chắc chắn sẽ liên đới rất nhiều người. Trong khi phe cánh Nạp Lan Minh Châu chắc chắn sẽ bảo vệ ông ta, gây bất lợi cho chính hoàng đế. Mặt khác, nếu diệt trừ Nạp Lan Minh Châu cùng phe cánh của ông ta, thì phe cánh của Sách Ngạch Đồ lại trở thành “độc chiếm đại cục”.

Cuối cùng, hoàng đế Khang Hi chỉ còn cách tha tội chết, trả tự do và phục chức cho Nạp Lan Minh Châu. Nước cờ này quả là quá mạo hiểm, chỉ có người thân tín bên Khang Hi hơn 20 năm và quá hiểu vị hoàng đế này như Nạp Lan Minh Châu mới dám liều thực hiện.

Dù sao sau đó, Nạp Lan Minh Châu cũng đã đánh mất sự tín nhiệm của hoàng đế. Tuy có được phục chức nhưng ông ta cũng không còn được Khang Hi trọng dụng.

Vietbf @ Sưu tầm

Là tâm phúc bên cạnh Từ Hi Thái hậu, Lý Liên Anh có vô số cơ hội hái ra tiền. Vậy với các mánh khóe này, tài sản của hoạn quan họ Lý có vượt mặt đại tham quan khét tiếng Hòa Thân.

Trong số những thái giám có tiếng tăm vào thời nhà Thanh, Lý Liên Anh được biết tới là một nhân vật khét tiếng hàng đầu.

Năm xưa, hoạn quan họ Lý này từng là thái giám tâm phúc bên cạnh Từ Hi Thái hậu. Bởi vì có được sự sủng ái của Lão Phật gia, Lý Liên Anh khi ấy vốn đã chẳng thiếu vinh hoa phú quý, lại càng không phải lo nghĩ tới cơm ăn áo mặc.

Thế nhưng điều đáng nói hơn còn nằm ở chỗ, vì là tâm phúc bên cạnh người đứng đầu của triều đình khi đó, thái giám họ Lý này còn có thể hái ra tiền chỉ nhờ một câu nói hay một hành động đơn giản.

Thậm chí có giai thoại cho rằng, tài sản của hoạn quan này còn có thể so sánh với tham quan khét tiếng một thời là Hòa Thân. Và sự thật liệu có phải như vậy?

"Kho báu" kếch xù của Lý Liên Anh: Cần tới mấy gian nhà để cất giữ hàng triệu lượng bạc

Theo Qulishi, Lý Liên Anh lúc còn làm việc trong cung đã từng nhận vô số hối lộ từ những người bên trong và bên ngoài triều đình.

Tuy nhiên điểm khác biệt của hoạn quan này với Hòa Thân lại nằm ở chỗ: Lý Liên Anh không bao giờ dám trực tiếp nhận biếu xén hay hối lộ bên trong Tử Cấm Thành.

Thực tế, các giao dịch ngầm của hoạn quan này đều được tiến hành bên ngoài cung. Sử cũ ghi lại, một trong số những "trụ sở" thu tiền hối lộ của thái giám họ Lý nằm tại hậu hoa viên của địa điểm có tên là Bạch Vân Quan.

Về tài sản kếch xù của Lý Liên Anh, có giai thoại còn truyền lại rằng, năm xưa ông có tới 3 gian nhà cất giữ hàng triệu lượng bạc trắng bên trong cung.


Tuy nhiên theo sử liệu ghi lại, sau khi Từ Hi Thái hậu qua đời, Lý Liên Anh sợ rằng số của cải khổng lồ này có thể đưa tới họa sát thân. Vì vậy cho nên trước khi rời khỏi Tử Cấm Thành, ông đã đem toàn bộ số tiền ấy quyên tặng cho triều đình.

Còn về việc sau khi về quê dưỡng lão, Lý Liên Anh rốt cục có bao nhiêu tiền riêng giấu ở bên ngoài cung vẫn là một điều mà không ai biết rõ.

Những tuyệt chiêu hái ra tiền của hoạn quan họ Lý: Ngay tới quan lại cũng bị "dắt mũi"

Theo Qulishi, con đường kiếm tiền của Lý Liên Anh lúc còn là tâm phúc bên cạnh Từ Hi có thể xem như vô cùng rộng mở.

Ngoại trừ những mánh khóe kinh điển của các tham quan thường dùng, hoạn quan họ Lý này còn có những chiến thuật "hái ra tiền" đặc biệt của riêng mình.

Có giai thoại truyền lại rằng, vào đêm trước ngày đại thọ 60 tuổi của Thái hậu, Lý Liên Anh đã kiếm được một món tiền khổng lồ chỉ nhờ vào một việc dưới đây.

Theo đó, lúc ấy có một vài thương nhân ngoại quốc biết được sắp đến đại thọ của Từ Hi nên đã đua nhau nhập về những vật phẩm quý giá có thể làm quà tặng.

Trong số này, có một người không biết từ đâu lấy được một chiếc đồng hồ để bàn vô cùng tinh xảo.

Mỗi khi chuông báo giờ vang lên, bên trong chiếc đồng hồ sẽ phát ra tiếng nhạc du dương, phía trên có một bức tượng cô gái trang điểm lộng lẫy, đôi tay từ từ mở ra một bức họa tuyệt đẹp, bên trên đó có viết 4 chữ chúc phúc: "Vạn thọ vô cương".

Khi đó, chiếc đồng hồ này được bán cho một vị quan sở hữu quyền cao chức trọng và đang muốn nịnh bợ Từ Hi.

Viên quan kia mua được món hàng ấy thì tựa như có được trân bảo, liền hào hứng đem đi cầu kiến Lý Liên Anh.

Ngay khi vừa nhìn thấy chiếc đồng hồ, hoạn quan họ Lý đã không khỏi âm thầm kinh ngạc trước sự tinh xảo của món bảo bối này.

Thế nhưng ngay sau đó, Lý Liên Anh đã nhanh chóng lấy lại sự trấn tĩnh, chỉ cười và nói:

"Món đồ này tốt thì tốt, nhưng nếu như một lúc nào đó có cơ quan nào bên trong không chạy được, bức tranh kia chỉ mở ra có ba chữ là ‘vạn thọ vô’ thì sợ rằng sẽ gây ra đại họa".

Viên quan nọ nghe xong liền sợ tới mức toát mồ hôi lạnh, vội vàng xin cáo lui rồi ngậm ngùi trả chiếc đồng hồ kia về chủ cũ.

Mấy ngày sau, Lý Liên Anh đã nhanh chóng tìm ra người bán chiếc đồng hồ để mua nó với giá rẻ. Sau đó, ông sai thợ mộc đổi bốn chữ "Vạn thọ vô cương" bên trong thành "Thọ Thọ Thọ Thọ".

Trải qua nhiều lần kiểm tra, tới khi xác định rằng chắc chắn sẽ không xảy ra sơ xuất nào, hoạn quan họ Lý này liền gọi viên quan hôm trước tới gặp mình.

Sau một hồi thương lượng, Lý Liên Anh cuối cùng đã bán lại chiếc đồng hồ cho viên quan kia với giá cao gấp đôi giá ban đầu, từ đó cũng tiện tay thu về cho bản thân một khoản tiền kếch xù.

Vietbf @ Sưu tầm

Lực lượng Ukraine đã oanh tạc một trong những địa điểm lớn nhất của Nga ở Tuapse, gây ra hiện tượng tràn dầu và mưa đen.

Khi tình nguyện viên dọn dẹp Sergei Solovev đến thị trấn Tuapse, trên bờ Biển Đen của Nga, một mùi khó chịu bao trùm không khí và mọi thứ đều bị phủ một lớp bụi bẩn đen kịt.

“Tôi thấy những toa tàu phủ đầy chất cặn bã từ trận mưa đen và cả động vật. Tất cả đều rất độc hại và mùi thì tanh như dầu”, ông nói với Al Jazeera.

Mưa đen là một hiện tượng thời tiết bất thường, trong đó các giọt nước bị đen đi do muội than và tro bụi rơi xuống từ bầu trời. Hiện tượng này đã được quan sát thấy ở Hiroshima, Nhật Bản, sau vụ nổ bom nguyên tử năm 1945, gần đây hơn là ở thủ đô Tehran của Iran, và vào năm 1991 ở Kuwait, khi các mỏ dầu bị bốc cháy trong Chiến tranh vùng Vịnh.

Và giờ đây, nó đang lan sang một số vùng của Nga.

Trong vài tuần qua, Tuapse đã hứng chịu ba cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhắm vào nhà máy lọc dầu của thành phố, một trong những nhà máy lớn nhất ở Nga. Các cuộc tấn công này, nhằm mục đích gây tổn hại cho ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga, đã gây ra một thảm họa sinh thái trong một cuộc chiến đã tàn phá môi trường.

Vụ tấn công đầu tiên xảy ra vào ngày 16 tháng 4, gây ra một đám cháy kéo dài hai ngày. Bốn ngày sau, vào ngày 20 tháng 4, nhà máy lọc dầu lại bị tấn công, tạo ra một cột khói dày đặc khổng lồ bốc lên trời. Lần này, đám cháy kéo dài 5 ngày. Khói từ đám cháy đã giải phóng các hóa chất độc hại, và một phân tích sau đó về không khí xung quanh thị trấn cho thấy nồng độ benzen, xylen và muội than cao gấp ba lần mức an toàn.

Sau đó không có thêm dữ liệu nào được công bố, nhưng người dân được khuyến cáo nên ở trong nhà, đóng kín cửa sổ và đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà.

Trong khi đó, một cơn mưa đen bắt đầu trút xuống.

“Mưa đã làm ngập hết xe cộ và động vật. Tất cả động vật đều bị dính đầy dầu. Các tình nguyện viên đã lập ra các trung tâm làm sạch cho động vật", Elena Lugovenko, một tình nguyện viên địa phương, cho biết.

Các tình nguyện viên đã thu gom những động vật bị nạn, bao gồm mèo, chó và chim, để rửa sạch bùn trước khi đưa chúng đến các nơi trú ẩn. Sự cố tràn dầu đặc biệt nguy hiểm đối với chim, vì chúng gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí là không thể bay. Dầu cũng độc hại, và những sinh vật có lông vũ có thể vô tình nuốt phải khi chúng cố gắng rỉa lông để thoát khỏi dầu.

Đến cuối cuộc tấn công ngày 20 tháng 4, ít nhất tám bể chứa tại nhà máy lọc dầu đã bị phá hủy, dầu tràn ra sông Tuapse gần đó, từ đó dòng chảy đưa nó ra Biển Đen và lan rộng dọc theo bờ biển.


Các nhà chức trách đã điều động hơn chục tàu thuyền để dọn sạch vệt dầu loang trên biển, đồng thời các phao chắn đã được lắp đặt trên các bãi biển để ngăn chặn sự lan rộng của dầu. Các đội cứu hộ và tình nguyện viên đang làm việc để dọn sạch các bãi biển đầy đá bằng máy xúc, và dầu đang được thu gom vào các thùng phuy và túi nhựa.

“Đây là một thảm họa môi trường,” Solovev, người đã lái xe từ Sochi, đi 116km dọc bờ biển, để tham gia vào nỗ lực này, cho biết.

“Dầu đã tràn khắp bờ biển trong bán kính 20 km. Toàn bộ khu vực vẫn chưa được dọn sạch; tất cả đều bị bao phủ bởi dầu. Toàn bộ đất cần phải được loại bỏ, một lượng lớn bùn đất, tất cả đều bị bao phủ bởi đá ở những nơi khó tiếp cận, thậm chí không thể tiếp cận bằng thiết bị".

Dù là cứu hộ động vật hay dọn dẹp bãi biển, công việc tình nguyện ở Tuapse đều tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Các giọt dầu nhỏ li ti trong không khí rất nguy hiểm khi hít phải, và điều bắt buộc là phải nhỏ thuốc nhỏ mắt ngay khi cảm thấy nóng rát.

“Bạn phải uống dung dịch thấm hút cứ hai tiếng một lần trong khi dọn dẹp. Hãy đeo khẩu trang và đồ bảo hộ hóa chất", Solovev cảnh báo.

'Có thể kéo dài nhiều năm'

Các nhà hoạt động môi trường địa phương nói với hãng truyền thông độc lập Important Stories của Nga rằng, trong một số trường hợp, chính quyền đã phủ thêm sỏi lên bãi biển, che giấu sự ô nhiễm thay vì dọn dẹp nó.

Nhưng ngay cả khi việc ngăn chặn sự lan rộng ven biển thành công, Ruslan Khvostov, chủ tịch đảng Thay thế Xanh, cảnh báo rằng hậu quả lâu dài đối với hệ sinh thái địa phương “có thể nghiêm trọng và kéo dài nhiều năm”.

“Các sản phẩm dầu mỏ lắng đọng trong trầm tích đáy Biển Đen, phá vỡ chuỗi thức ăn, và tất cả mọi người sẽ phải gánh chịu hậu quả”, Khvostov nói với Al Jazeera.

“Vệt dầu loang làm tắc nghẽn oxy, gây ra hiện tượng chết hàng loạt ở cá, động vật có vỏ và sinh vật đáy; việc phục hồi đa dạng sinh học sẽ mất từ ​​5 đến 10 năm hoặc lâu hơn, như trường hợp tràn dầu Kerch năm 2024. Các chất độc tích tụ trong sinh vật, đe dọa các loài chim và động vật có vú biển, như cá heo, cá heo mũi chai".

Sau đợt tấn công thứ ba và cũng là cuối cùng vào thứ Ba, tình hình ở Tuapse trở nên quá tồi tệ đến mức thị trấn phải sơ tán.

Cuộc chiến ở Ukraine đã gây ra thiệt hại về môi trường. Hàng nghìn cá heo và cá voi nhỏ đã chết dạt vào bờ do hoạt động định vị bằng sóng siêu âm từ các tàu ngầm chủ yếu của Nga ở Biển Đen, làm tổn thương thính giác của các loài động vật có vú sống dưới nước này.

Vì chúng phụ thuộc vào khả năng định vị bằng tiếng vang để di chuyển trong nước, nên nếu không có thính giác, các loài động vật này không thể định hướng hoặc tìm kiếm thức ăn.

Tháng 6 năm 2023, đập Kakhovka ở vùng Kherson bị phá hủy bởi một vụ nổ khi khu vực này đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Nước bị ô nhiễm bởi chất thải độc hại ngay cả trước chiến tranh đã nhấn chìm hàng chục khu dân cư gần đó, phá hủy môi trường sống của các loài động vật như chuột chũi mù cát đang có nguy cơ tuyệt chủng – gần như toàn bộ phạm vi sinh sống của chúng bị ngập lụt – và thải chất ô nhiễm ra Biển Đen. Cá và các sinh vật thủy sinh khác sống trong hồ chứa trước khi đập bị phá hủy hầu hết đều chết.

Các chuyên gia cho rằng lực lượng Nga có thể đứng sau vụ nổ. Moscow phủ nhận trách nhiệm và đổ lỗi cho những kẻ phá hoại người Ukraine.

Trong bối cảnh không có lộ trình rõ ràng nào dẫn đến hòa bình hay thậm chí là một lệnh ngừng bắn trong tương lai gần, Ukraine có thể sẽ tăng cường các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga, vốn đang thu được lợi nhuận khổng lồ nhờ cuộc khủng hoảng ở Trung Đông.

“Về mặt chiến thuật, các nhà máy lọc dầu là mục tiêu lý tưởng cho một chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái gây tổn thất – chúng lớn, cố định và khó phòng thủ", Witold Stupnicki, nhà phân tích cấp cao về châu Âu và Trung Á tại Armed Conflict Location & Event Data (ACLED) nhận xét.

“Các cuộc tấn công liên tiếp vào Tuapse – ba lần trong vòng chưa đầy hai tuần – cho thấy Ukraine đang tiến hành một chiến dịch kéo dài, trong đó thiệt hại chồng chất ngăn cản sự phục hồi, cùng một mô hình đã nhắm vào các cảng Primorsk và Ust-Luga ở Biển Baltic hồi tháng Ba. Ukraine có khả năng sẽ tiếp tục và có thể leo thang chiến dịch này, đặc biệt khi việc sản xuất máy bay không người lái trong nước được đẩy mạnh và khi các cuộc tấn công này làm suy yếu dần hệ thống phòng không của Nga để có thể tấn công sâu hơn vào lãnh thổ Nga".

Thảm họa Tuapse không phải là thảm họa đầu tiên thuộc loại này trong khu vực. Vào tháng 12 năm 2024, hai tàu chở dầu của Nga đã bị chìm trong một cơn bão trên Biển Đen, làm tràn hàng nghìn tấn dầu mỏ, bắt đầu trôi dạt gần thị trấn nghỉ dưỡng Anapa. Các đội cứu hộ và hàng chục nghìn tình nguyện viên, trong đó có Solovev, đã được điều động để khắc phục một trong những thảm họa môi trường tồi tệ nhất lịch sử nước Nga.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, nhà hoạt động môi trường Arshak Makichyan đã đổ lỗi cho ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch của Nga và hệ thống chính trị được xây dựng xung quanh ngành này.

“Nếu chúng ta ngạc nhiên trước những cơn mưa dầu ở Tuapse và Sochi, chúng ta nên nhớ đến trận tuyết đen ở vùng Kemerovo năm 2019, điều đó xảy ra mà không hề có chiến tranh, mà là do Nga, do bùn than không ai dọn dẹp, do thiếu mọi quy định, bởi vì điều mà Nga cần trước hết là kiếm tiền bằng cách phá hoại thiên nhiên”, ông viết.

“Các thảm họa môi trường sẽ tiếp tục xảy ra ở Nga cho đến khi người Nga bắt đầu yêu cầu những thay đổi ở cấp độ hệ thống, chứ không chỉ đổ lỗi cho Ukraine về những gì đã xảy ra".

Vietbf @ Sưu tầm