Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết Iran đang nắm ưu thế trong cuộc xung đột với Israel và Mỹ vì nước này kiểm soát eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy chiến lược mà phần lớn nguồn cung dầu mỏ của thế giới đi qua.
Phát biểu trong một sự kiện ở Viện Brookings tại Washington (Mỹ), Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết, eo biển Hormuz đã thực sự trở thành một đòn bẩy chiến lược mạnh mẽ của Iran.
Ông Alexander Stubb cho rằng, việc Iran kiểm soát tuyến đường vận chuyển này tương đương với "vũ khí hạt nhân", vì tầm quan trọng của eo biển đối với thị trường năng lượng toàn cầu."Iran đang nắm giữ nhiều quân bài chủ chốt", ông Stubb nói, đồng thời cho rằng tình hình hiện nay phần nào xuất phát từ các lựa chọn chính sách của Mỹ.
Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh
Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền, lượng tàu ra vào các cảng biển của Iran ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman rất thấp trong ngày đầu tiên Mỹ tuyên bố áp đặt phong tỏa.Theo công ty tư vấn hàng hải Windward, "hoạt động vận chuyển vẫn tiếp diễn nhưng bị hạn chế và không đồng đều".
Dữ liệu từ MarineTraffic ghi nhận một tàu chở dầu Rich Starry đã đi qua eo biển vào rạng sáng 14/4. Con tàu này thuộc sở hữu của Full Star Shipping Ltd, có liên hệ với một công ty vận tải tại Thượng Hải và bị Mỹ trừng phạt từ năm 2023 vì liên quan đến Iran.
Một tàu khác là Elpis cũng đi qua khu vực trong đêm, nhưng sau đó gần như đứng yên tại Vịnh Oman. Nguyên nhân dừng di chuyển vẫn chưa rõ ràng. Tàu này đã bị Mỹ trừng phạt vào năm 2025 vì cáo buộc liên quan đến việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ của Iran.
Thực thi phong tỏa: Phức tạp và nhiều rủi ro
Theo đánh giá của các chuyên gia, việc thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ không đơn giản.
Báo cáo của Windward cho rằng việc kiểm soát các tàu rời đi có thể dễ hơn, nhưng sẽ phức tạp hơn nhiều với tàu nhập cảnh hoặc những tàu sử dụng các biện pháp che giấu hành trình.
Ông Bjorn Hojgaard, Giám đốc điều hành của Anglo-Eastern, nhận định, không nên hiểu đây là một lệnh phong tỏa tuyệt đối ngay tại eo biển.
"Các tàu từng giao thương qua eo biển này có thể phải đối mặt với sự can thiệp ở bất cứ đâu trên thế giới", ông nói.
Chuyên gia hàng hải Erik Bethel cũng cảnh báo việc thực thi sẽ "rất rắc rối", đặc biệt khi xuất hiện hiện tượng tàu tắt thiết bị định vị.
Theo dữ liệu vệ tinh, khoảng 20 tàu đang hoạt động gần bờ biển Iran - đặc biệt quanh đảo Kharg và cảng Assaluyeh trong tình trạng tắt tín hiệu theo dõi, làm gia tăng lo ngại về các hoạt động vận chuyển.
🔮 Tử vi 12 con giáp ngày 15/04/2026 (Mùng 28 Tết Đinh Mùi): Đây là ngày mang năng lượng khá cân bằng, thuận lợi cho công việc, tài chính và các mối quan hệ. Một số tuổi có cơ hội thăng tiến, trong khi vài tuổi cần chú ý đến cảm xúc và sức khỏe.
🐭 Tuổi Tý
Công việc: Khởi sắc, dễ được cấp trên ghi nhận.
Tài lộc: Có lộc nhỏ, tài chính ổn định.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi trong giao tiếp.
Sức khỏe: Tốt, tinh thần phấn khởi.
🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Ổn định, có quý nhân hỗ trợ.
Tài lộc: Khởi sắc, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Bình ổn, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐯 Tuổi Dần
Công việc: Hanh thông, dễ được đề bạt.
Tài lộc: Khá tốt, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐰 Tuổi Mão
Công việc: Ổn định, dễ thích nghi.
Tài lộc: Duy trì mức ổn định.
Tình cảm: Ngọt ngào, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Có áp lực, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên giữ đệm tài chính.
Tình cảm: Hài hòa, dễ đồng thuận.
Sức khỏe: Ổn định.
🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Có khởi sắc nhưng dễ gặp tiểu nhân.
Tài lộc: Hao hụt nhẹ, tránh đầu tư nóng.
Tình cảm: Có rạn nứt do thiếu tin tưởng.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Sự nghiệp thăng hoa, nhiều cơ hội phát triển.
Tài lộc: Khá tốt, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Vận trình ổn định, ít áp lực.
Tài lộc: Có cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐒 Tuổi Thân
Công việc: Có thể gặp rắc rối nhỏ, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.
Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm.
Sức khỏe: Tốt.
🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Có cơ hội, dễ đạt thành quả.
Tài lộc: Khởi sắc, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Có cơ hội nhưng dễ chi tiêu vượt khả năng.
Tài lộc: Hao hụt, cần kiểm soát kỹ.
Tình cảm: Dễ vướng bận.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Tích cực, tinh thần thoải mái.
Trong cõi nhân sinh, cổ nhân vẫn thường dạy rằng "Cứng quá thì gãy", hay "Mạnh dùng sức, yếu dùng chước". Thế nhưng, đối với Donald Trump, thế giới dường như chỉ vận hành xoay quanh ba trục bánh xe duy nhất: sức mạnh, vũ lực và quyền uy tuyệt đối. Những "quy luật sắt" này không chỉ là kim chỉ nam cho nhiệm kỳ tổng thống của ông mà còn là linh hồn của một thương hiệu cá nhân được xây dựng trên sự đối đầu và leo thang xung đột không ngừng nghỉ. Trump và những thuộc hạ thân tín chưa bao giờ che giấu niềm tin vào sự thống trị của mình, sẵn sàng vung thanh gươm quyền lực Mỹ để gặt hái những chiến tích kinh tế, địa chính trị và đối nội. Tuy nhiên, giữa một bối cảnh quốc tế đang chao đảo và những biến động nội tại ngày càng dữ dội, người ta bắt đầu thấy những vết rạn trên tấm khiên bất bại ấy. Phương thức cưỡng chế của Trump đang dần lộ ra những giới hạn nghiệt ngã, đẩy ông vào những góc hẹp chính trị đầy rẫy hiểm nguy.
Quyền lực tuyệt đối hay chỉ là ảo ảnh của sức mạnh?
Trong thế giới chính trị hiện đại, nơi “mạnh được yếu thua” dường như vẫn là quy luật bất thành văn, nhiệm kỳ của Donald Trump nổi lên như một thử nghiệm táo bạo của triết lý quyền lực: lấy sức mạnh, áp lực và đối đầu làm công cụ điều hành. Ông không che giấu niềm tin rằng quyền lực của mình gần như tuyệt đối, rằng nước Mỹ có thể áp đặt ý chí lên thế giới nếu đủ cứng rắn. Nhưng “ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”, những diễn biến trong và ngoài nước đang cho thấy: quyền lực dù lớn đến đâu cũng có giới hạn của nó.
Trump xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo không khoan nhượng, sẵn sàng leo thang xung đột để đạt mục tiêu kinh tế, địa chính trị và nội bộ. Chính sách của ông không chỉ là chiến lược quốc gia mà còn là phần kéo dài của thương hiệu cá nhân: đối đầu, áp lực và buộc đối phương phải khuất phục. Tuy nhiên, thế giới không phải bàn cờ một chiều. Khi các biến động quốc tế trở nên hỗn loạn hơn, khi nội bộ nước Mỹ dậy sóng, phương pháp “leo thang để thắng” bắt đầu bộc lộ những điểm yếu chí mạng.
Cuộc chiến tại Iran đang trở thành bài kiểm tra khắc nghiệt nhất cho học thuyết của Trump. Bản năng của một người thích áp đặt đã thôi thúc ông tung ra những đòn tấn công nhắm thẳng vào quân đội, tham vọng hạt nhân và tầm ảnh hưởng khu vực của Tehran – những điều mà các đời tổng thống trước đây luôn e dè né tránh. Nhưng "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", việc Tehran kiên quyết không cúi đầu trước những yêu sách của Washington đang phơi bày sự hữu hạn của quyền lực Mỹ. Trump đang đứng trước những ngã rẽ đầy cay đắng: Hoặc tiếp tục leo thang xung đột để buộc Iran tuân thủ, nhưng cái giá phải trả có thể là máu của binh sĩ Mỹ và một cú sốc kinh tế toàn cầu; hoặc tuyên bố chiến thắng rồi rút lui, nhưng thực tế việc Iran vẫn nắm giữ eo biển Hormuz và các kho uranium làm giàu sẽ khiến lời tuyên bố ấy chẳng khác nào một sự huyễn hoặc. Để thoát khỏi cái bẫy tự mình giăng ra, Trump chọn cách kết hợp sức mạnh quân sự với sự ngoan cố không nhượng bộ, thiết lập một cuộc phong tỏa mới tại eo biển Hormuz nhằm bóp nghẹt hơi thở kinh tế của Iran, bất chấp những hệ lụy khủng khiếp lên thị trường năng lượng thế giới. Chiến tranh Iran – phép thử khắc nghiệt nhất của học thuyết Trump
Cuộc chiến với Iran đã trở thành bài kiểm tra tối hậu cho cách tiếp cận của Trump. Quyết định tấn công vào tham vọng quân sự và hạt nhân của Tehran – điều mà nhiều đời tổng thống trước né tránh – phản ánh rõ bản năng ưa đối đầu của ông. Nhưng Iran không phải là đối thủ dễ khuất phục. Sự kiên quyết không nhượng bộ của Tehran đang dần bóc trần giới hạn sức mạnh của Mỹ – và của chính Trump.
Tổng thống Mỹ đứng trước những lựa chọn khó khăn: leo thang chiến tranh để buộc Iran đầu hàng, nhưng đổi lại là nguy cơ thương vong tăng cao và cú sốc kinh tế toàn cầu; hoặc tuyên bố chiến thắng và rút lui, nhưng điều đó sẽ bị phủ nhận bởi thực tế Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz và duy trì kho uranium làm giàu. “Tiến thoái lưỡng nan” – thế cờ mà dân gian vẫn gọi là “đi cũng dở, ở không xong”.
Giải pháp mà Trump chọn là kết hợp sức mạnh quân sự với lập trường không lùi bước. Việc phong tỏa eo biển Hormuz nhằm bóp nghẹt kinh tế Iran, nhưng cũng giống con dao hai lưỡi, có thể gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Khi “gậy ông đập lưng ông”, cái giá phải trả có thể không chỉ là kinh tế mà còn là uy tín chính trị.
Cái uy của vị thế siêu cường dường như đang vấp phải sự kháng cự từ chính những người bạn đồng hành cũ. Trump đã thất bại trong việc lôi kéo các đồng minh NATO vào một cuộc chiến mà họ phản đối kịch liệt. Ngay cả những lời đe dọa rời bỏ liên minh cũng không thể lay chuyển được lợi ích quốc gia của các nước này. Sự thiếu hụt đồng thuận từ đồng minh đã tước đi của Mỹ những lựa chọn chiến lược mà họ từng dựa dẫm trong quá khứ. Ở một mặt trận khác, lối đánh "phủ đầu" bằng thuế quan có thể hiệu quả với những đối tác nhỏ, nhưng với một siêu cường kinh tế như Trung Quốc, câu chuyện lại hoàn toàn khác. Bắc Kinh đã đáp trả bằng quân bài đất hiếm, dùng nguy cơ chiến tranh thương mại để làm tan chảy thị trường toàn cầu, buộc Trump phải chùn bước. Iran dường như đã học được bài học này: nước Mỹ không hề bất bại trước các cú sốc kinh tế, và họ đang nỗ lực bắt nền kinh tế ấy làm con tin thông qua việc đóng cửa huyết mạch giao thương đường thủy. NATO, Trung Quốc và những giới hạn của sức ép quyền lực
Không chỉ ở Trung Đông, cách tiếp cận cứng rắn của Trump cũng gặp trở ngại ở nhiều mặt trận khác. Ông đã không thể buộc các đồng minh NATO tham gia vào cuộc chiến mà họ không được thông báo trước. Ngay cả những lời đe dọa rút khỏi liên minh cũng không khiến các quốc gia này từ bỏ lợi ích riêng. Điều đó cho thấy một thực tế: sức mạnh Mỹ không còn tuyệt đối như trước, và đồng minh không phải lúc nào cũng “nghe lời”.
Trong kinh tế, Trump từng thành công khi sử dụng chiến tranh thuế quan để ép các đối tác nhượng bộ. Nhưng Trung Quốc – một siêu cường kinh tế – đã đáp trả bằng việc đe dọa cắt nguồn đất hiếm, khiến thị trường toàn cầu rung chuyển và buộc Mỹ phải xuống thang. Iran dường như đã học được bài học này, và đang tận dụng điểm yếu của Mỹ: sự phụ thuộc vào ổn định kinh tế toàn cầu.
Sức hút chính trị của Trump không chỉ dừng lại ở biên giới nước Mỹ mà còn lan tỏa sang tận trời Âu, nhưng những kết quả gần đây cho thấy "phép màu" này đang nhạt dần. Việc ông dồn sức ủng hộ Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã kết thúc trong ê chề khi cử tri nước này thẳng thừng từ chối vị "mạnh thường quân" ấy. Thất bại của Orbán không chỉ là đòn giáng mạnh vào cá nhân Trump mà còn làm phá sản dự án biến Châu Âu thành một "vùng MAGA" thu nhỏ. "Gieo gió gặt bão", ngay tại quê nhà, những chính sách đối nội cứng rắn cũng đang gây ra làn sóng phản ứng ngược. Dưới sức ép của dư luận sau vụ hai người Mỹ bị đặc vụ liên bang sát hại tại Minnesota, Trump đã buộc phải xuống nước trong chương trình trục xuất hàng loạt. Thêm vào đó, việc thất bại trong việc dùng luật pháp để trừng phạt kẻ thù chính trị – dẫn đến sự ra đi của Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi – cho thấy những "hàng rào" hiến pháp vẫn đang kiên cường bảo vệ nền dân chủ Mỹ trước những cơn sóng dữ. Làn sóng phản kháng: từ Hungary đến chính nước Mỹ
Sự suy giảm ảnh hưởng của Trump không chỉ diễn ra trên chiến trường hay bàn đàm phán, mà còn lan sang chính trị quốc tế và nội địa. Việc ông hậu thuẫn Thủ tướng Hungary Viktor Orbán – biểu tượng của chủ nghĩa dân túy – đã thất bại khi cử tri Hungary quay lưng. Đây là cú đánh mạnh vào tham vọng “xuất khẩu MAGA” sang châu Âu.
Ở trong nước, các chính sách của Trump cũng vấp phải phản ứng dữ dội. Chương trình trục xuất hàng loạt bị phản đối sau những vụ việc gây tranh cãi, buộc ông phải điều chỉnh. Những nỗ lực sử dụng luật pháp để trừng phạt đối thủ chính trị không thành công, dẫn đến việc sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi. Rõ ràng, hệ thống kiểm soát và cân bằng của Mỹ vẫn tồn tại, không dễ bị phá vỡ.
Ngay cả Giáo hoàng Leo XIV cũng công khai phản đối chiến tranh Iran và tuyên bố không sợ chính quyền Trump. Điều này cho thấy ảnh hưởng đạo đức và tinh thần cũng là một mặt trận mà Trump không thể kiểm soát.
“Tôi có quyền làm mọi thứ”: niềm tin và thực tế
Trump từng tuyên bố: “Tôi có quyền làm bất cứ điều gì tôi muốn. Tôi là Tổng thống Hoa Kỳ.” Ông tin rằng giới hạn duy nhất đối với hành động của mình là “đạo đức cá nhân”. Niềm tin này phản ánh một cách nhìn quyền lực mang tính cá nhân hóa cực đoan, đi ngược lại tinh thần phân quyền của hệ thống cộng hòa Mỹ.
Việc ông phát động chiến tranh mà không tham khảo Quốc hội hay chuẩn bị dư luận cho thấy xu hướng tập trung quyền lực. Các quan chức Nhà Trắng thường trả lời rằng chỉ có tổng thống mới biết mình sẽ làm gì tiếp theo – một dấu hiệu rõ ràng của việc xem nhẹ nguyên tắc chia sẻ quyền lực.
Trump chưa bao giờ giấu giếm quan điểm rằng mình sở hữu quyền lực không giới hạn. Ông từng tuyên bố: "Tôi có quyền làm bất cứ điều gì mình muốn với tư cách Tổng thống". Đối với ông, ranh giới duy nhất cho những hành động quốc tế chỉ là "đạo đức của chính mình". Niềm tin này được thể hiện qua việc ông phớt lờ vai trò của Quốc hội và không hề chuẩn bị tâm lý cho người dân trước khi phát động một cuộc chiến đã kéo dài sáu tuần. Các quan chức Nhà Trắng thường trả lời bằng một câu cửa miệng: "Chỉ Tổng thống mới biết mình sẽ làm gì", một minh chứng cho sự bác bỏ các nguyên tắc chia sẻ quyền lực trong hệ thống cộng hòa. Stephen Miller, phó chánh văn phòng Nhà Trắng, đã đúc kết triết lý này bằng một câu nói đầy lạnh lùng: "Chúng ta sống trong một thế giới thực được vận hành bởi sức mạnh, vũ lực và quyền uy". Iran – nơi “hào quang bất khả chiến bại” bắt đầu rạn nứt
Ban đầu, chiến tranh Iran mang dáng dấp quen thuộc của các cuộc xung đột Mỹ từng tham gia: ưu thế không quân áp đảo, sức mạnh hủy diệt vượt trội. Nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh: sức mạnh quân sự không đảm bảo chiến thắng tuyệt đối. Iran, với tâm thế “chiến đấu sinh tồn”, sẵn sàng chịu đựng tổn thất để không khuất phục.
Phong tỏa eo biển Hormuz có thể khiến kinh tế Iran suy sụp, nhưng cũng cần thời gian. Trong khi đó, Trump không có nhiều thời gian khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Giá dầu tăng, lạm phát leo thang – những yếu tố này có thể trở thành “gót chân Achilles” của ông.
Dù từng thành công trong việc biến Đảng Cộng hòa thành công cụ thực hiện ý chí cá nhân hay trong các chiến dịch đặc biệt như bắt giữ Nicolás Maduro, nhưng vận may của Trump dường như đang cạn kiệt tại Iran. Lịch sử đã dạy rằng ưu thế không đối về hỏa lực không quân không bao giờ là đủ để tạo ra một chiến thắng tuyệt đối hay thay đổi chế độ. Trump có thể hy vọng cuộc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến Iran gục ngã và xin hòa, nhưng các nhà lãnh đạo Iran coi đây là cuộc chiến sinh tồn. Họ sẵn sàng để người dân chịu đựng gian khổ vô hạn để đánh cược vào việc Trump sẽ mất kiên nhẫn khi giá xăng dầu tăng cao và lạm phát phi mã trong năm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Thời gian là thứ xa xỉ mà Trump và các ứng viên Đảng Cộng hòa không có. Quyền lực có thật sự vĩnh cửu?
Sự sụp đổ của Orbán tại Hungary cũng là lời cảnh báo: mô hình lãnh đạo “mạnh tay” không thể tồn tại mãi trước dòng chảy dân chủ. Quyền lực, dù lớn đến đâu, cũng phải đối mặt với quy luật hao mòn của thời gian và sự phản kháng của xã hội.
Trump có thể đã từng ở đỉnh cao quyền lực, nhưng nhiệm kỳ thứ hai – theo quy luật tự nhiên của chính trị – luôn là giai đoạn suy giảm. Khi đối mặt với thách thức từ Iran bên ngoài và áp lực chính trị trong nước, “hào quang bất khả chiến bại” của ông đang dần phai nhạt.
Tại Châu Âu, sự kết thúc 16 năm cầm quyền của Orbán là một lời cảnh báo đanh thép. Nó cho thấy sự sụp đổ của một hình mẫu dân tộc cực đoan và việc cử tri sẵn sàng quay lưng với chủ nghĩa dân túy khi nó không còn đáp ứng được những nhu cầu thiết yếu về kinh tế và y tế. Ngay cả Đức Giáo hoàng Leo XIV cũng không ngần ngại bày tỏ sự phản đối chiến tranh và tuyên bố: "Tôi không sợ chính quyền Trump". Quyền lực không giới hạn của Trump vốn không có nền tảng trong Hiến pháp hay truyền thống chính trị Mỹ. Sự suy yếu tất yếu của một tổng thống nhiệm kỳ hai đang cộng hưởng với những thách thức từ Iran, làm lung lay hào quang của một "kẻ mạnh". Câu hỏi đặt ra là: Trong nỗ lực cuối cùng để chứng minh quyền lực của mình không hề phai nhạt, Donald Trump sẽ còn tung ra những nước cờ chấn động nào tiếp theo?
“Cao nhân tắc hữu cao nhân trị” – người mạnh đến đâu cũng sẽ gặp kẻ mạnh hơn hoặc hoàn cảnh buộc phải chùn bước. Câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là Trump mạnh đến đâu, mà là ông sẽ làm gì khi nhận ra quyền lực của mình không còn tuyệt đối? Liệu ông sẽ tiếp tục leo thang để chứng minh sức mạnh, hay tìm một lối thoát danh dự?
Bởi trong chính trị cũng như đời sống, “nước đầy thì tràn, trăng tròn thì khuyết” – mọi đỉnh cao đều có lúc đi xuống. Và lịch sử luôn nghiêm khắc với những ai tin rằng quyền lực của mình là vô hạn.
Ngày 14/4, một đối tượng đã nổ súng tại một trường trung học ở tỉnh Sanliurfa, Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ, khiến ít nhất 16 người, hầu hết là học sinh, bị thương.
Thống đốc tỉnh Hasan Sildak cho biết vụ việc xảy ra ở trường Trung học Dạy nghề và Kỹ thuật Anatolian Ahmet Koyuncu ở huyện Siverek. Đối tượng là một cựu học sinh của trường, sinh năm 2007, đã mang súng săn vào trong khuôn viên trường và nổ súng bừa bãi. Sau khi nổ súng, đối tượng đã vào trong tòa nhà và bắt giữ các học sinh làm con tin. Các đội y tế, cảnh sát và các đơn vị đặc nhiệm đã được điều động đến hiện trường. Đối tượng sau đó đã tự sát.
Theo một số nguồn tin, trước khi xảy ra vụ việc, đối tượng đã có tranh cãi với một người bạn.
Xung đột Trung Đông đã mang đến một sự thay đổi lặng lẽ nhưng đầy tác động đối với người dân Đông Á: Mỹ mang hệ thống THAAD sang Tây Á đối phó Iran.
Gần đây, dư luận Hàn Quốc bất ngờ đón nhận thông tin từ các phương tiện truyền thông về việc giới chức quân sự Mỹ đã tiến hành tháo dỡ và di dời một số bộ phận thuộc hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đồn trú tại huyện Seongju. Sự rút lui đột ngột và âm thầm này đã tạo ra một sự mâu thuẫn sâu sắc với những lời giải thích chính thức trước đây từ phía nhà chức trách, khi họ luôn khẳng định hệ thống vũ khí trị giá hàng tỷ USD này là tấm khiên vô cùng cần thiết để bảo vệ khu vực khỏi mối đe dọa.
Hệ thống THAAD đến rồi đi
THAAD vốn được thiết kế với mục đích đánh chặn các loại tên lửa bay ở tầm cao, bao gồm nhiều khẩu đội và một hệ thống radar công suất cực lớn. Hệ thống này được bố trí kiên cố phía sau hàng rào bảo vệ nghiêm ngặt của lực lượng an ninh trên một ngọn đồi thuộc Seongju, một huyện nông thôn cách thủ đô Seoul khoảng ba giờ lái xe về phía nam. Vào thời điểm hệ thống này được triển khai vào năm 2016, khi tình hình bán đảo liên tục căng thẳng với các vụ thử nghiệm vũ khí ngày càng tinh vi, chính phủ Hàn Quốc đã lên tiếng xoa dịu dư luận bằng tuyên bố đây là một biện pháp hoàn toàn mang tính chất phòng thủ.
Mặc dù vậy, trong sâu thẳm dư luận Hàn Quốc, đặc biệt là người dân địa phương, từ lâu đã luôn tồn tại sự hoài nghi về lý do thực sự đằng sau việc triển khai THAAD. Không ít ý kiến trong xã hội cho rằng động cơ cốt lõi của Mỹ là củng cố sự hiện diện quân sự tại Đông Á nhằm tạo đối trọng với Trung Quốc và định hình lại cấu trúc an ninh khu vực.
Việc giới chức trách từng tuyên bố THAAD là yêu cầu bắt buộc vì an ninh quốc gia, nhưng nay lại âm thầm di dời các bộ phận thiết yếu mà không đưa ra lời giải thích minh bạch, càng làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng niềm tin. Hồi tháng 3, tờ báo Washington Post và truyền thông địa phương đồng loạt đưa tin về sự dịch chuyển của các tổ hợp THAAD cũng như hệ thống đánh chặn Patriot ra khỏi khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trong khi đó, Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc (USFK) từ chối bình luận với lý do cần tuân thủ các tiêu chuẩn về an ninh hoạt động quân sự. Sự im lặng này đã khơi dậy lại những ký ức căng thẳng năm 2016, khi cộng đồng cư dân nông thôn từng phải lập rào chắn, tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn và phản kháng quyết liệt vì lo sợ nhịp sống bình yên bị phá vỡ bởi sự hiện diện của khí tài quân sự hạng nặng.
Chuyển dịch lực lượng và ván cờ chiến lược của Washington
Sự biến mất lặng lẽ của các bộ phận thuộc hệ thống phòng thủ không chỉ gây hoang mang cho người dân xung quanh khu vực đồn trú mà còn thổi bùng lên ngọn lửa đồn đoán trong giới tinh hoa chính trị và toàn xã hội về việc liệu nước Mỹ có đang dần thay đổi cam kết bảo vệ các đồng minh ở khu vực Đông Á hay không. Mặc dù chính quyền Hàn Quốc đã đưa ra những phát biểu công khai nhấn mạnh sự phản đối đối với việc chuyển giao các khí tài quân sự ra khỏi lãnh thổ, giới chức Seoul cũng thừa nhận họ gặp nhiều giới hạn trong việc tác động đến các quyết định triển khai lực lượng của Washington.
Lịch sử đồn trú của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc đã kéo dài từ những năm 1950, với việc liên tục điều chỉnh các tài sản quân sự tùy thuộc vào điều kiện an ninh toàn cầu, thậm chí từng có thời kỳ Mỹ bố trí các đầu đạn hạt nhân chiến thuật tại quốc gia này cho đến năm 1991.
Hiện tại, mạng lưới đồn trú của Mỹ bao gồm khoảng 28.000 quân nhân tại Hàn Quốc và khoảng 53.000 quân nhân tại quốc gia láng giềng Nhật Bản. Tuy nhiên, tác động từ cuộc chiến tranh tại Iran đã lan rộng đến tận Đông Á. Giống như Hàn Quốc, xã hội Nhật Bản cũng đang chứng kiến sự hao hụt lực lượng phòng thủ khi Washington tiến hành tái phân bổ nguồn lực.
Hàng ngàn binh sĩ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 đồn trú tại Okinawa, cùng với tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli từ căn cứ ở Sasebo, đã được lệnh tiến thẳng đến khu vực Trung Đông để hỗ trợ cho Chiến dịch Epic Fury. Động thái này gợi nhắc lại những chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, khi ông nhiều lần úp mở về mong muốn rút bớt khí tài quân sự và yêu cầu các đồng minh phải gánh vác phần lớn hơn trong chi phí quốc phòng. Quan điểm coi các đồng minh châu Á có đủ tiềm lực để tự đảm bảo an ninh đang dần trở thành một dòng chảy chiến lược rõ nét tại Lầu Năm Góc.
Michael Schiffer, chuyên gia nghiên cứu cấp cao về An ninh Quốc gia tại American Progress, nhận định cuộc xung đột tại Trung Đông đã đóng vai trò như một "chất xúc tác" đẩy nhanh quá trình tái phân bổ này. Giới chức Mỹ giờ đây đứng trước bài toán phải cân nhắc xem sự dịch chuyển này là giải pháp tạm thời ứng phó với khủng hoảng, hay sẽ được sử dụng như một tiền đề để tái cấu trúc lực lượng lâu dài.
Tuy nhiên, Mitoji Yabunaka, cựu nhà ngoại giao Nhật Bản, đánh giá rằng Washington vẫn có những lợi ích cốt lõi để duy trì sự hiện diện tại châu Á, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Việc duy trì các căn cứ tiền phương tại Nhật Bản và Hàn Quốc không chỉ mang danh nghĩa bảo vệ đồng minh mà còn cung cấp cho quân đội Mỹ những cơ sở hậu cần không thể thay thế ngay sát "sân sau" của các đối thủ tiềm tàng.
Sheila Smith, chuyên gia từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cũng cho rằng vẫn còn quá sớm để kết luận về một sự xoay trục chiến lược khỏi châu Á, và tương lai của lực lượng đồn trú sẽ phụ thuộc phần lớn vào diễn biến hậu xung đột tại Trung Đông.
Khoảng trống an ninh và nỗi lo âu thường trực trong lòng xã hội
Việc nước Mỹ bị cuốn sâu vào chảo lửa Trung Đông mang đến những hệ lụy trực tiếp cho cấu trúc tâm lý và cảm giác an toàn của người dân tại Đông Á. Hầu hết các nhà phân tích đều không hình dung ra một kết thúc nhanh chóng cho cuộc xung đột ở khu vực này.
Kurt Campbell, cựu thứ trưởng ngoại giao Mỹ, từng lưu ý rằng một khi đã vướng vào vũng lầy của những cuộc xung đột phức tạp, các chiến lược gia Washington luôn gặp vô vàn khó khăn trong việc rút chân ra. Thực tế này đồng nghĩa với việc các tài sản quân sự và lực lượng tinh nhuệ có thể sẽ bị mắc kẹt tại Trung Đông trong một thời gian dài, để lại một khoảng trống an ninh khó có thể lấp đầy ngay lập tức tại châu Á.
Matake Kamiya, giáo sư quan hệ quốc tế tại Học viện Quốc phòng Nhật Bản, thẳng thắn đánh giá việc điều động các lực lượng từng đồn trú tại châu Á đi nơi khác chắc chắn sẽ làm suy giảm tạm thời năng lực phản ứng nhanh của quân đội Mỹ trong khu vực, tạo ra rủi ro lớn nếu căng thẳng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bất ngờ leo thang.
Đối với người dân ở cả Hàn Quốc và Nhật Bản, đặc biệt là những cộng đồng đang sinh sống quanh các căn cứ quân sự, sự biến động này đang tạo ra một trạng thái tâm lý vô cùng phức tạp và nặng nề. Xuyên suốt nhiều thập kỷ, các phong trào dân sự tại Seongju hay Okinawa vẫn luôn duy trì áp lực, giăng các biểu ngữ yêu cầu tháo dỡ các hệ thống vũ khí ngoại lai vì họ không muốn quê hương mình bị biến thành căn cứ quân sự. Tuy nhiên, khi các hệ thống phòng thủ như THAAD hay Patriot thực sự bị rút đi một cách đột ngột giữa lúc tình hình thế giới đầy rẫy bất trắc, một làn sóng lo âu mới lại trỗi dậy trong lòng xã hội.
Người dân bị đẩy vào một tình thế trớ trêu: sự hiện diện của các căn cứ quân sự biến địa phương của họ thành mục tiêu tấn công hàng đầu trong mắt các thế lực đối địch, nhưng khi những tấm khiên phòng thủ tối tân nhất bị âm thầm tước bỏ để phục vụ cho một cuộc chiến cách xa hàng vạn dặm, họ cảm thấy mình đang bị bỏ rơi và phơi bày trước mọi rủi ro. Ở những vùng nông thôn đang ngày càng già hóa, nơi người cao tuổi chiếm phần lớn dân số, gánh nặng tâm lý do sống dưới cái bóng của các thiết bị quân sự và những biến động địa chính trị ngày càng trở nên đè nén.
Tâm trạng chung của xã hội hiện nay là sự kẹt cứng giữa khát vọng hòa bình, thoát khỏi sự quân sự hóa địa phương, và nỗi sợ hãi về sự chông chênh của các cam kết bảo vệ từ các đồng minh lớn. Sự bất định này khiến cộng đồng không thể tìm thấy sự bình yên thực sự, bởi họ hiểu rằng trong những toan tính chiến lược toàn cầu của các siêu cường, sinh mạng và sự an toàn của những người dân sống cạnh các mục tiêu quân sự luôn là những yếu tố mong manh nhất khi các cuộc xung đột nổ ra.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.