Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu container ở eo biển Hormuz khiến phương tiện hư hại, theo AP.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 7 giờ 55 phút ngày 22-4 (giờ địa phương).

Con tàu trúng hỏa lực của Iran khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz khiến nó bị hư hại.

"Không có thương vong sau vụ việc, cũng không gây ra tác động môi trường" – UKMTO nêu rõ.

UKMTO thêm rằng một xuồng vũ trang của Iran đã khai hỏa nhằm vào con tàu mà không hề phát tín hiệu cảnh báo trước.

Tuy nhiên, hãng tin Nour News của Iran cho biết IRGC chỉ nổ súng vào con tàu sau khi tàu này đã “phớt lờ các cảnh báo của lực lượng vũ trang Iran.”

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran mô tả vụ việc là hành động “thực thi hợp pháp quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz.”

Vụ việc xảy ra đúng lúc căng thẳng trên biển tiếp tục leo thang, trong khi các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Iran với Mỹ dự kiến tổ chức tại Pakistan rốt cuộc không thể diễn ra như kế hoạch.

Vụ tấn công này cũng nối tiếp chuỗi động thái đối đầu giữa Mỹ và Iran trên biển trong những ngày gần đây. Cuối tuần trước, Mỹ đã nổ súng trước khi bắt giữ một tàu container của Iran.

Chưa hết, lực lượng Mỹ còn đổ bộ lên một tàu chở dầu có liên quan đến đến Iran tại Ấn Độ Dương.

Các nhà phân tích quan ngại rằng chuỗi diễn biến liên tiếp này đang khiến an ninh hàng hải quanh Iran và eo biển Hormuz thêm căng thẳng.

Ukraine đề xuất tên Donnyland, chuẩn bị cờ và bài hát?

Biệt danh này, ám chỉ đến "Donbas" và "Donald", được tờ New York Times trích dẫn từ 4 nguồn tin ẩn danh. Theo New York Times, khi một nhà đàm phán Ukraine lần đầu tiên đề cập đến thuật ngữ này, một phần là nói đùa, được xem là nằm trong nỗ lực thuyết phục chính quyền Trump phản đối mạnh mẽ hơn các yêu sách lãnh thổ của Nga, theo 3 người quen thuộc với các cuộc đàm phán.

Việc một cái tên gợi nhớ đến Disneyland được áp dụng cho một vùng đất rộng lớn, bị tàn phá và thưa dân của Ukraine, nơi sản sinh ra than và thép, có vẻ gây sốc khi cuộc xung đột đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến II vẫn đang diễn ra. Nhưng cũng phản ánh một thực tế rằng các nước đang muốn có được sự ủng hộ của Mỹ về phía mình.

Các quan chức Ukraine đã đề xuất đổi tên một phần của khu vực Donbas đang tranh chấp thành "Donnyland" để "xoa dịu" Tổng thống Donald Trump và để ông "nghiêng về phía họ hơn".

Donnyland, dài khoảng 150 km và rộng 120 km, dường như là một cách ám chỉ sở thích của tổng thống trong việc đặt tên mình lên mọi thứ, từ các tòa nhà liên bang và nhà chọc trời đến tài khoản ngân hàng và tiền xu kỷ niệm.

Một nhà đàm phán Ukraine thậm chí đã tạo ra một lá cờ màu xanh lá cây và vàng cùng bài hát cho Donnyland bằng ChatGPT. Tờ báo này cho biết thêm rằng không rõ liệu các quan chức Mỹ có từng nhìn thấy thiết kế này hay không.
Nỗ lực của Ukraine chưa mang lại kết quả

Đối với Ukraine, nỗ lực này vẫn chưa mang lại kết quả. Thuật ngữ này tiếp tục được sử dụng trong các cuộc đàm phán, mặc dù không rõ liệu nó có được ghi vào bất kỳ văn kiện chính thức nào hay không. Các nhà đàm phán cũng đã đưa ra khả năng Hội đồng Hòa bình của ông Trump đóng vai trò quản lý khu vực này.

Các cuộc đàm phán với Ukraine đã diễn ra âm thầm trong những tuần gần đây, ngay cả khi các nhà đàm phán chính của Mỹ - Steve Witkoff, đặc phái viên của ông Trump, và Jared Kushner, con rể của tổng thống - đang tập trung vào cuộc chiến với Iran. Tổng thống Zelensky của Ukraine cho biết tháng này rằng ông đang mong đợi ông Witkoff và ông Kushner sớm đến thăm Ukraine. Nhưng một người quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết phía Mỹ vẫn đang chờ đợi đủ tiến triển để đảm bảo một chuyến đi như vậy và họ cũng dự định sẽ có một chuyến thăm khác tới Nga.

Phần lớn vùng Donbas, trung tâm khai thác mỏ của Ukraine, đang bị lực lượng Nga chiếm đóng và việc kiểm soát khu vực này là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Điều này diễn ra khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ sự thất vọng rằng các phái viên của Trump đã nhiều lần đến Moscow để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng lại không đến Kiev để đàm phán.

Ông Zelensky thừa nhận rằng Mỹ hiện đang tập trung vào cuộc chiến ở Trung Đông, nhưng nói rằng "trong bất kỳ trường hợp nào, đối với chúng tôi, việc tiếp tục hợp tác với Mỹ là rất quan trọng".

Theo như các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) mới đây đã bắt người vợ gốc El Salvador của một trung sĩ lục quân Mỹ do chưa có thẻ xanh, dù cô đã được cấp giấy phép lao động, khi hai vợ chồng đến cơ quan di trú để hoàn tất các thủ tục xin thẻ xanh cho cô. Ortega đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang khu vực để khiếu nại việc bị giam giữ, đồng thời đề nghị tòa ban hành lệnh ngăn trục xuất cô sang Mexico, nơi cô không có người thân nào.

Joe Serrano, trung sĩ Mỹ tại ngũ từng ba lần được triển khai tới Afghanistan, ngày 21/4 nói với AP rằng các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã bắt vợ anh là Deisy Rivera Ortega, khi hai vợ chồng đến cơ quan di trú để hoàn tất các thủ tục xin thẻ xanh cho cô.

"Một người mở cửa, đưa chúng tôi đi dọc hành lang, đến cuối hành lang thì vợ tôi bị bắt. Không có bất kỳ lệnh nào, không có trát nào. Họ đưa vợ tôi đi, không nói điều gì với tôi cả", Serrano kể.

Ortega, người sinh ra tại El Salvador, sau đó bị giam tại Trung tâm Xử lý El Paso, bang Texas. Serrano đến thăm vợ ngày 19/4 và chỉ được trò chuyện với cô qua tấm kính ngăn.

Ortega đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang khu vực để khiếu nại việc bị giam giữ, đồng thời đề nghị tòa ban hành lệnh ngăn trục xuất cô sang Mexico, nơi cô không có người thân nào. Nếu cô bị trục xuất sang Mexico, Serrano cũng sẽ không được xuất cảnh sang nước này để thăm vợ, do quy định của quân đội Mỹ với binh sĩ tại ngũ.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sau đó cho biết Ortega nhập cảnh trái phép vào Mỹ năm 2016. Thẩm phán đã ban hành lệnh trục xuất cô vào cuối năm 2019, nhưng Ortega được chấp thuận hưởng một biện pháp tạm hoãn trục xuất. Cô cũng có giấy phép lao động hợp lệ, theo luật sư của gia đình.

"Giấy phép lao động không đồng nghĩa đương sự có tình trạng pháp lý hợp lệ để ở lại. Ortega đang bị tạm giữ chờ trục xuất", DHS cho biết.

Ortega từng nộp đơn xin hưởng chính sách "parole in place" cùng chồng, cơ chế trước đây cho phép vợ/chồng quân nhân được tạo điều kiện rút ngắn lộ trình xin thẻ xanh, được ban hành năm 2022.

Tuy nhiên, DHS đã bỏ chính sách này vào tháng 4/2025, nêu rõ "việc có người thân phục vụ trong quân đội không đủ để miễn cho người nước ngoài khỏi hậu quả của việc vi phạm luật nhập cư Mỹ".

Đây là trường hợp thứ hai vợ của quân nhân Mỹ bị cơ quan di trú bắt. Hồi đầu tháng, các đặc vụ ICE bắt Annie Ramos, 22 tuổi, người vợ gốc Honduras của trung sĩ Matthew Blank. Cô bị bắt khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ. Ramos được phóng thích sau gần một tuần, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS ở cổ chân.

Tín hiệu phức tạp từ Iran

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến sẽ lên đường đến Pakistan vào thứ Ba, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran dự kiến kết thúc, trong bối cảnh các quan chức Iran cho biết nhà đàm phán hàng đầu của nước này sẽ tham dự các cuộc đàm phán với Mỹ nếu ông Vance có mặt.

Hai quan chức Mỹ cho biết ông Vance dự kiến sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ trở lại Islamabad, chỉ hơn một tuần sau khi vòng đàm phán với Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Iran công khai từ chối xác nhận liệu các quan chức của họ có tham gia thêm các cuộc đàm phán hay không. Khi được hỏi về các báo cáo về việc một phái đoàn Mỹ dự định đến Pakistan, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, gọi đó là "việc của họ". Ông Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, cho biết hôm thứ Hai rằng Iran sẽ không tham dự do bị Mỹ đe dọa.

Tuy nhiên, các nguồn tin chính thức của Pakistan nói với Nikkei Asia, một phái đoàn Iran sẽ đến Islamabad vào thứ Ba, bất chấp tuyên bố của Tehran rằng họ không có ý định cử các nhà đàm phán khi hải quân Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của nước này.

Một quan chức Pakistan giấu tên, cho biết Pakistan đang chờ đợi phái đoàn Iran đến Islamabad.

"Iran cũng đã làm điều tương tự trong giai đoạn đàm phán đầu tiên ở Islamabad, nhưng cuối cùng họ cũng đã đến", quan chức này nói thêm.

Chính phủ Pakistan, với vai trò trung gian hòa giải giữa hai bên tham chiến, đang tăng cường nỗ lực để đảm bảo gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, dự kiến sẽ hết hạn vào sáng sớm thứ Tư theo giờ Pakistan.

Tại eo biển Hormuz, tình hình vẫn căng thẳng một ngày sau khi Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng của Iran. Hải quân Mỹ cho biết họ đã chặn 27 tàu cố gắng đi qua các cảng của Iran.
Phản ứng đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần này đã kêu gọi mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đây là những bình luận đầu tiên của ông kể từ khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này vào tháng trước để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ của mình.

Ông Tập Cận Bình đã đưa ra những bình luận này trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman của Ả Rập Xê Út hôm thứ Hai, theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã của Trung Quốc.

Eo biển Hormuz nên được mở cửa cho giao thông hàng hải bình thường, điều này nằm trong lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế, ông Tập Cận Bình nói, theo Tân Hoa Xã.

Iran là đối tác chiến lược của Bắc Kinh ở Trung Đông, nhưng Trung Quốc cũng có quan hệ kinh tế với các quốc gia vùng Vịnh là mục tiêu của các cuộc tấn công từ Iran.

Cuộc điện đàm của ông Tập Cận Bình với Thái tử Mohammed diễn ra sau cuộc gặp tại Bắc Kinh tuần trước với Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Thái tử Abu Dhabi, trong đó ông Tập Cận Bình cảnh báo thế giới đang quay trở lại "luật rừng". Ông không trực tiếp đề cập đến eo biển Hormuz trong cuộc gặp đó, như trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed.

Trong cuộc hội đàm với Thái tử Mohammed, ông Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc ủng hộ các quốc gia trong khu vực xây dựng "một ngôi nhà chung của tình láng giềng tốt đẹp" để họ có thể "tự quyết định tương lai và vận mệnh của mình", theo Tân Hoa Xã.

Manoj Kewalramani, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tại Viện Takshashila ở Bangalore, Ấn Độ, cho biết thông điệp của ông Tập Cận Bình phù hợp với những lời kêu gọi trước đó của Trung Quốc về việc tất cả các bên giảm leo thang căng thẳng.

Cả Ả Rập Xê Út và Iran đều kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò trung gian hòa giải lớn hơn trong cuộc khủng hoảng. Gần 3 năm trước, Bắc Kinh đã giúp hai bên khôi phục quan hệ ngoại giao.

Các nhà phân tích cho rằng mối quan ngại chính của Bắc Kinh về cuộc chiến này là kinh tế. Trung Quốc nhập khẩu tới 40% lượng dầu mỏ thông qua eo biển Hormuz. Việc đóng cửa kéo dài tuyến đường thủy chiến lược này có thể gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, đe dọa thương mại, động lực chính của nền kinh tế Trung Quốc.

Đài TST (Nga) ngày 22/4 đăng bài viết có tiêu đề "Giới hạn đã bị phá vỡ": Nga điều động Tu-22M3, 6 nước NATO xuất kích đánh chặn – hải quân (Nga) cũng được kích hoạt"

Theo đó, sự kiềm chế của Nga dường như đã chạm ngưỡng khi Moscow bất ngờ điều động các máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3 bay về phía vùng biển trung lập tại Baltic, đi kèm là tiêm kích Su-35 hộ tống.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, đây là chuyến bay theo kế hoạch kéo dài hơn 4 giờ, tuy nhiên việc hoạt động sát ranh giới NATO khiến toàn bộ khu vực lập tức căng thẳng. Các nước phương Tây cũng đã điều máy bay chiến đấu lên giám sát trong một số giai đoạn bay, cho thấy đây không còn đơn thuần là hoạt động huấn luyện thông thường.

Tu-22M3 xuất kích – tín hiệu răn đe rõ ràng

Theo thông tin từ phía Nga, các máy bay ném bom Tu-22M3 đã bay qua khu vực biển trung lập Baltic trong một hành trình kéo dài nhiều giờ. Dù được mô tả là nhiệm vụ định kỳ, thời điểm và vị trí triển khai lại mang tính nhạy cảm cao, khi khoảng cách tới không phận NATO là rất gần.

Điều này khiến các lực lượng phương Tây buộc phải phản ứng. Việc máy bay NATO xuất hiện song song trong hành trình cho thấy mức độ cảnh giác đã được nâng lên rõ rệt. Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, động thái này được xem như một tín hiệu răn đe trực tiếp từ Moscow.
NATO phản ứng quy mô lớn – 6 quốc gia tham gia đánh chặn

Kênh ABC News dẫn nguồn cho biết tiêm kích của 6 quốc gia NATO đã tham gia đánh chặn các máy bay Nga. Từ căn cứ Siauliai của Lithuania, các tiêm kích Rafale của Pháp mang theo tên lửa không đối không đã nhanh chóng cất cánh, phối hợp cùng lực lượng của Ba Lan, Thụy Điển, Romania, Phần Lan và Đan Mạch.

Các máy bay NATO không chỉ theo sát Tu-22M3 và Su-35 mà còn được cho là giám sát cả Su-30, dù loại máy bay này không được phía Nga nhắc tới. Tổng số máy bay Nga được cho là khoảng 10 chiếc, tạo nên một cuộc đối đầu căng thẳng trên không.

Đáng chú ý, theo Bộ Quốc phòng Lithuania, chỉ trong vòng một tuần từ 13 đến 19/4, các tiêm kích NATO đã 4 lần xuất kích để theo dõi hoạt động của Nga. Tần suất này cho thấy khu vực Baltic đang trở thành một trong những điểm nóng mới.

Hải quân Nga nhập cuộc

Cùng thời điểm, theo TST, Hạm đội Baltic của Nga cũng gia tăng hoạt động. Ba tàu tên lửa cỡ nhỏ đã tiến hành diễn tập tác chiến trên biển, mô phỏng các đòn tấn công vào mục tiêu bằng hệ thống tên lửa "Moskit".

Bên cạnh đó, lực lượng chống ngầm của Nga đã thực hiện nhiệm vụ phát hiện và tiêu diệt tàu ngầm "đối phương giả định". Những cuộc diễn tập này diễn ra đồng thời với hoạt động trên không, tạo nên một bức tranh tổng thể cho thấy mức độ sẵn sàng chiến đấu được nâng lên.

Thông điệp được phát đi khá rõ ràng. Moscow cho rằng nếu các quốc gia Baltic tiếp tục có những động thái bị xem là khiêu khích, họ cần chuẩn bị cho phản ứng tương xứng. Nga cũng nhấn mạnh việc UAV Ukraine bay qua lãnh thổ các nước NATO là điều không thể chấp nhận, và nếu các nước này không hành động, Moscow có thể tự xử lý.
Tàu ngầm Nga khiến NATO khẩn cấp mở chiến dịch theo dõi

Không chỉ trên không và mặt biển, căng thẳng còn lan xuống dưới đại dương. Theo TST, hoạt động của các tàu ngầm Nga thế hệ mới tại Bắc Đại Tây Dương đã khiến NATO phải triển khai chiến dịch theo dõi quy mô lớn.

Trung tâm điều phối chính được đặt tại cơ sở quân sự Reitan của Na Uy, nơi được xem là "tai mắt của NATO ở phương Bắc". Anh cũng tham gia tích cực khi tuyên bố đã theo dõi một chiến dịch liên quan đến ít nhất 3 tàu ngầm Nga trong suốt nhiều tuần, với sự hỗ trợ của cả hải quân và không quân.

Phía NATO cho rằng sự gia tăng hoạt động của tàu ngầm Nga đang làm nổi bật vai trò chiến lược của Bắc Cực, buộc họ phải duy trì giám sát liên tục. Giới chức Na Uy thừa nhận nếu các tàu ngầm này rời khỏi tầm kiểm soát, điều đó có thể gây lo ngại lớn cho các lực lượng phương Tây.

Trong những năm gần đây, Nga đã tăng cường đáng kể năng lực hải quân, đưa vào biên chế các tàu ngầm hiện đại lớp Yasen-M và mở rộng hệ thống căn cứ quân sự. Theo đánh giá của phương Tây, những động thái này nhằm củng cố kiểm soát tại Bắc Cực, đặc biệt là tuyến đường biển phía Bắc và các nguồn tài nguyên chiến lược.

Bloomberg nhận định, tất cả những yếu tố này đang khiến khu vực Bắc Cực dần trở thành một trung tâm cạnh tranh mới, nơi căng thẳng giữa Nga và NATO không chỉ diễn ra trên mặt đất hay trên không, mà còn lan sâu xuống lòng đại dương.