Cơ quan chức năng liên bang truy tố những người nhập cư bất hợp pháp từ Ấn Độ sau khi phát hiện ra một kế hoạch lừa đảo gây chấn động.


Cảnh sát liên bang ở Massachusetts đã buộc tội 10 công dân Ấn Độ về tội âm mưu gian lận thị thực sau khi các nhà điều tra cho biết nhóm này đã dàn dựng các vụ cướp có vũ trang tại các cửa hàng tiện lợi và nhà hàng thức ăn nhanh để nhân viên cửa hàng có thể khai rằng họ là nạn nhân của tội phạm bạo lực và xin được hưởng các quyền lợi nhập cư.

Bộ Tư pháp hôm thứ Năm cho biết các bị cáo đã bị bồi thẩm đoàn liên bang ở Massachusetts truy tố. Các công tố viên cáo buộc kế hoạch này được xây dựng dựa trên các vụ cướp giả mạo nhắm vào các doanh nghiệp nhỏ, với việc những người tham gia được cho là đã trả tiền để được ghi tên là "nạn nhân" trong đơn xin thị thực U.

Bộ Tư pháp cho biết các bị cáo đã bị truy tố bởi bồi thẩm đoàn liên bang ở Massachusetts. Những người bị buộc tội là:

Jitendrakumar Patel
Maheshkumar Patel
Sanjaykumar Patel
Dipikaben Patel
Rameshbhai
Patel
Amitabahen Patel Ronakkumar
Patel Sangitaben Patel
Minkesh Patel
Sonal Patel

"Theo các tài liệu cáo trạng, vào tháng 3 năm 2023, Rambhai Patel và đồng phạm đã dàn dựng và thực hiện các vụ cướp có vũ trang tại ít nhất sáu cửa hàng tiện lợi/cửa hàng rượu và nhà hàng thức ăn nhanh ở Massachusetts và các nơi khác", Bộ Tư pháp cho biết trong một thông cáo báo chí.

"Theo cáo buộc, mục đích của các vụ cướp dàn dựng là để cho các nhân viên có mặt có thể khai man rằng họ là nạn nhân của một tội phạm bạo lực trong đơn xin cấp thị thực U (thị thực không định cư)", thông cáo báo chí tiếp tục.


Chương trình thị thực U nhằm bảo vệ các nạn nhân của tội phạm nghiêm trọng khi họ hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật. Các công tố viên liên bang cho biết các bị cáo đã cố gắng lợi dụng hệ thống bằng cách tạo ra "hiện trường vụ án" giả và sử dụng giấy tờ như một con đường tắt để có được tư cách nhập cư hợp lệ.

Bộ Tư pháp cho biết người bị cáo buộc là kẻ tổ chức, Rambhai Patel, "kẻ cướp" và tài xế xe tẩu thoát đã bị truy tố.

“Người tổ chức Rambhai Patel, kẻ “cướp” và tài xế xe tẩu thoát Balwinder Singh đã bị kết án vào tháng 5 năm 2025,” thông cáo báo chí cho biết. “10 bị cáo bị truy tố hôm nay bị cáo buộc đã dàn xếp với Rambhai Patel để thực hiện từng vụ cướp, hoặc đã trả tiền cho bản thân hoặc một thành viên gia đình tham gia với tư cách là “nạn nhân”.

Nếu bị kết tội, các bị cáo có thể phải đối mặt với án tù lên đến 5 năm. Bộ Tư pháp lưu ý rằng mặc dù bản án chưa được tuyên, nhưng các bị cáo sẽ bị trục xuất sau khi bản án được công bố.

Các cáo trạng đánh dấu vụ việc mới nhất mà các nhà chức trách liên bang nhắm vào cái mà họ mô tả là gian lận nhập cư có tổ chức , với việc các công tố viên cáo buộc nhóm này đã biến một chương trình an ninh công cộng thành một đường dây "mua chuộc".

Lá thư "biến thái" của Tyler Robinson gửi cho người yêu "chuyển giới" hé lộ âm mưu giết Charlie Kirk đã được lên kế hoạch từ trước.


Các hồ sơ tòa án mới được công bố đang làm sáng tỏ thêm về những gì các công tố viên cho là một âm mưu có chủ đích nhằm ám sát nhà bình luận bảo thủ Charlie Kirk, bao gồm một bức thư viết tay và một loạt tin nhắn khẩn cấp được cho là do nghi phạm Tyler Robinson gửi đi.

Các tài liệu được công bố hôm thứ Năm bao gồm toàn bộ tin nhắn viết tay mà các nhà điều tra cho rằng Robinson đã để lại cho bạn cùng phòng kiêm người yêu của mình, Lance Twiggs, người mà hồ sơ mô tả là đang chuyển giới từ nam sang nữ. Bức thư gọi Twiggs là “Luna”, và dường như có liên quan trực tiếp đến một tin nhắn mà Robinson được cho là đã gửi ngay sau vụ xả súng tháng 9 năm 2025 tại Đại học Utah Valley.

“Luna, nếu cậu đang đọc cái này qua tin nhắn của tớ, thì tớ thực sự xin lỗi,” bức thư bắt đầu, sau khi Robinson được cho là đã nhắn tin cho Twiggs rằng “hãy bỏ dở việc đang làm, nhìn xuống gầm bàn phím của tớ đi.”

Bản khai xin lệnh khám xét mà Fox 13 thu được cho biết mẩu giấy được tìm thấy dưới bàn phím của Twiggs tại căn nhà phố ở St. George mà hai người cùng sinh sống.

Bức thư tiếp tục: “Sáng nay tôi rời nhà để thực hiện một nhiệm vụ, và đã thiết lập chế độ nhắn tin tự động.

“Tôi có thể đã chết, hoặc phải đối mặt với án tù dài hạn. Tôi đã có cơ hội tiêu diệt Charlie Kirk, và tôi đã nắm lấy cơ hội đó.”

Theo các tài liệu, Robinson viết: “Tôi không biết liệu mình có thành công hay không, nhưng tôi đã hy vọng được trở về nhà với em. Tôi ước chúng ta có thể sống trong một thế giới mà điều này không cần thiết. Tôi ước mình có thể ở lại với em và cùng nhau sống trọn đời.”

“Anh không biết dùng từ nào để diễn tả hết tình yêu anh dành cho em, và em có ý nghĩa như thế nào đối với anh. Hãy cố gắng tìm kiếm niềm vui trong cuộc sống này nhé. Anh yêu em, mãi mãi, -Tyler,” bức thư kết thúc.


Giới chức trách cho biết bức thư và các tin nhắn cho thấy kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước và nỗ lực trốn tránh sự truy bắt của Robinson sau vụ xả súng. Các tài liệu cũng bao gồm những tin nhắn mà Robinson được cho là đã gửi trong khi cảnh sát đang phong tỏa khu vực và tiến hành truy lùng.

Theo hồ sơ, Robinson viết trong một tin nhắn: “Tôi đã định lấy súng trường từ điểm thả đồ của mình ngay sau đó, nhưng hầu hết khu vực đó của thị trấn đã bị phong tỏa. Khá yên tĩnh, gần như đủ để ra ngoài, nhưng vẫn còn một chiếc xe đang nán lại.”

"Ba tiếng trước, có một sĩ quan cùng chó nghiệp vụ đi tuần tra gần khu vực đó, với hy vọng con chó đó có khứu giác kém," một tin nhắn khác viết.

“Tôi ước mình đã quay lại và lấy nó ngay khi vừa đến xe, vì có vẻ như cảnh sát không thể vào được trong một thời gian dài do tắc đường.”

Robinson cũng được cho là đã mô tả việc giết thời gian trong khi chờ đợi lực lượng thực thi pháp luật rời đi.

“Chắc là mình sẽ ngồi trong xe xem Reels thêm một tiếng nữa, mong thằng này biến đi chỗ khác.”

Các tài liệu cho thấy Robinson và Twiggs đã thảo luận về một cuộc gặp mặt có thể xảy ra, trong đó Robinson ám chỉ rằng anh ta có thể sẽ không trốn thoát được.

Theo tài liệu, Robinson đã nhắn tin: "Tôi xin lỗi, nhưng tôi nghĩ có lẽ đến đây là kết thúc rồi."

“Nếu đường thông thoáng, tôi có thể đến chỗ anh để nói lời tạm biệt, sau đó tôi đã có địa điểm trong đầu mà tôi sẽ gọi cảnh sát… Tôi không nghi ngờ gì việc họ sẽ đến chỗ tôi trong vòng một giờ nữa. Và tôi sẽ tiết lộ vị trí của mình và ra đi theo ý muốn của mình, tôi không có ý định bị đưa ra tòa trước mặt cả nước. Tôi có thể đến gặp anh được không?”

Twiggs, người nói với Robinson rằng anh ta đang ở nhà bố mẹ, được cho là đã cố gắng lẻn đi mà không gây nghi ngờ.

Theo ghi chép, anh ta nhắn tin: “Tôi nói là tôi đang đổi đồ giặt, giờ đang về nhà”. Robinson trả lời: “Tuyệt. Hẹn gặp lại sớm.”

Từ các tài liệu được nộp, không rõ liệu hai người có thực sự gặp nhau trước khi Robinson bị cha mình giao nộp vào ngày hôm sau hay không.

Robinson, 22 tuổi, bị buộc tội giết người cấp độ cao nhất và vẫn đang bị giam giữ trong khi vụ án đang được tiến hành. Anh ta dự kiến ​​sẽ ra tòa lại vào ngày 17 tháng 4, khi các luật sư và công tố viên dự kiến ​​sẽ tranh luận về quyền tiếp cận phòng xử án, bao gồm cả việc có cho phép sử dụng máy quay phim và micro hay không.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy tuyên bố rằng Hải quân Mỹ đã bắt đầu các hoạt động rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz như một phần trong nỗ lực khôi phục an toàn cho việc lưu thông qua tuyến đường thủy quan trọng này.

Hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ, USS Frank E. Peterson (DDG 121) và USS Michael Murphy (DDG 112), đã đi qua eo biển và tiến hành các hoạt động tại Vịnh Ba Tư, theo một tuyên bố từ Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM). Hoạt động này được mô tả là sự khởi đầu của một nhiệm vụ rộng lớn hơn nhằm đảm bảo eo biển hoàn toàn không còn thủy lôi do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran gài trước đó.

“Hôm nay, chúng ta đã bắt đầu quá trình thiết lập một tuyến đường mới và sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để khuyến khích sự lưu thông thương mại tự do,” Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, tuyên bố trong một thông cáo báo chí . Bộ chỉ huy cho biết thêm rằng các lực lượng Mỹ bổ sung, bao gồm cả máy bay không người lái dưới nước, sẽ tham gia vào nỗ lực rà phá trong những ngày tới.

Tổng thống Donald Trump đã xác nhận thêm hành động này trong một bài đăng trên Truth Social. "Chúng ta hiện đang bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz như một sự ưu ái dành cho các quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều nước khác", tổng thống viết.

Ông nói thêm rằng toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi của Iran đều “nằm dưới đáy biển”.


Chiến dịch này diễn ra trong bối cảnh tuyến đường thủy quan trọng này — vốn chịu trách nhiệm vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu xuất khẩu của thế giới trước khi xung đột nổ ra — đã bị lực lượng Iran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28 tháng 2. Chính quyền Iran đã duy trì quyền kiểm soát eo biển bằng cách sử dụng thủy lôi, tàu cao tốc và máy bay không người lái một chiều, dẫn đến việc giao thông gần như bị tê liệt trong nhiều tuần.

Nỗ lực rà phá thủy lôi hôm thứ Bảy diễn ra bất chấp các mối đe dọa của Iran về việc tấn công các tàu của Mỹ đi qua eo biển Hormuz. Trước đó cùng ngày thứ Bảy, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã đe dọa tấn công các tàu rà phá thủy lôi và đưa ra thời hạn rút lui.

Theo tuyên bố từ CENTCOM và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, các tàu đã xoay sở để vượt qua eo biển và bắt đầu nhiệm vụ của mình bất chấp những lời đe dọa từ chế độ.

Chiến dịch này diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần và các cuộc đàm phán căng thẳng tại Islamabad, Pakistan. Phó Tổng thống JD Vance đang dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán ba bên với các quan chức Iran và Pakistan nhằm mục đích chuyển lệnh ngừng bắn thành một thỏa thuận lâu dài.

Các vấn đề then chốt bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại không hạn chế, nới lỏng trừng phạt, giới hạn làm giàu hạt nhân và các vấn đề an ninh khu vực liên quan đến Lebanon.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông đã ra lệnh cho thu hồi thị thực của một số cá nhân có dính líu đến cựu Phó tổng thống Iran, trong đó có bà Masoumeh Ebtekar, kẻ chuyên hô hào tuyên truyền của chế độ giáo quyền Iran dưới tên gọi là "Screaming Mary".
Trong bài được đăng tải trên X, ông Rubio thông báo những cá nhân bị hủy thị thực gồm con trai bà Ebtekar là Eissa Hashemi, cùng vợ và con của người đàn ông này.

Masoumeh Ebtekar, còn được gọi là "Screaming Mary"

Seyed Eissa Hashemi, Maryam Tahmasebi và con trai của họ đã bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan bắt giam giữ trước chờ bị trục xuất, Bộ Ngoại giao cho biết trong một bản tuyên bố. Hashemi và vợ đều làm giáo sư tại Trường Chicago ở Los Angeles.

Hashemi là con trai của Masoumeh Ebtekar, một chính trị gia ở Iran, người lần đầu tiên được thế giới chú ý với tư cách là phát ngôn viên của nhóm sinh viên xông vào đại sứ quán Mỹ tại Tehran hồi năm 1979 và đã bắt giữ 52 công dân Mỹ làm con tin trong hơn một năm.

Bà Ebtekar nhanh chóng thăng tiến trong hệ thống chính trị nước này, thậm chí còn giữ chức phó chủ tịch phụ trách các vấn đề phụ nữ và gia đình từ năm 2017 đến năm 2021. Bà cũng hai lần phụ trách Bộ Môi trường của Iran.

Theo Bộ Ngoại giao, Hashemi và gia đình đến Mỹ theo thị thực được cấp hồi năm 2014. Họ đã được cấp tư cách thường trú nhân hợp pháp vào năm 2016 thông qua Chương trình Thị thực Nhập cư Đa dạng, một sáng kiến đã bị chính quyền Trump cho chấm dứt vào tháng 12 năm 2025.

Theo Ngoại trưởng Rubio cho biết, "Những người này đáng lẽ không bao giờ được hưởng đặc quyền đặc biệt khi đến sinh sống tại đất nước chúng tôi".. Hành động này xảy ra sau khi Bộ Ngoại giao cho biết, đã tước bỏ thị thực của một số phụ nữ Iran hồi đầu tháng này, với lý do họ là thân nhâncủa cố Thiếu tướng Iran Qassem Soleimani, chỉ huy lực lượng Vê binh Cách mạng.

Trong khi đó, giới truyền thông Iran có trích dẫn lời con gái ông Soleimani, bà Zeinab Soleimani, cho biết những phụ nữ này không có bất cứ mối liên hệ nào với cha của bà lúc sinh thời.(?)

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.cbsnews.com/news/us-term...-propagandist/

Chế độ khủng bố Iran nổi cơn thịnh nộ vào phút chót — đòi thả hàng tỷ đô la tài sản bị phong tỏa và lệnh ngừng bắn hoàn toàn đối với Hezbollah ở Lebanon trước khi các cuộc đàm phán hòa bình có thể tiếp tục.


Chế độ Iran một lần nữa chứng minh chính xác lý do tại sao người Mỹ và cả thế giới không thể tin tưởng bất cứ lời nào phát ra từ Tehran.

Chỉ vài giờ trước khi các cuộc đàm phán hòa bình quan trọng với Hoa Kỳ dự kiến ​​bắt đầu tại Pakistan, Iran bất ngờ đưa ra một danh sách các yêu cầu, đe dọa làm đổ vỡ toàn bộ tiến trình trước khi nó thậm chí còn chưa bắt đầu.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã lên mạng xã hội và đưa ra tối hậu thư trắng trợn: Hoa Kỳ phải giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran, và một lệnh ngừng bắn toàn diện phải được thực hiện ở Lebanon trước khi bất kỳ cuộc đàm phán nào có thể tiếp tục.

Ghalibaf đã viết trên X:

“Hai trong số các biện pháp mà các bên đã nhất trí vẫn chưa được thực hiện: lệnh ngừng bắn ở Lebanon và việc Iran thả các tài sản bị phong tỏa trước khi bắt đầu đàm phán. Hai vấn đề này phải được hoàn thành trước khi đàm phán bắt đầu.”


Các cuộc đàm phán ở Islamabad được cho là nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần mà Tổng thống Trump đã đạt được thông qua sự trung gian hòa giải của Pakistan sau nhiều tuần xung đột leo thang.

Phó Tổng thống JD Vance đang trên đường dẫn đầu phái đoàn Hoa Kỳ để biến thỏa thuận tạm thời này thành một thỏa thuận lâu dài.

Tờ Guardian đưa tin:

JD Vance đã cảnh báo Iran không nên "cố gắng chơi khăm" Mỹ tại các cuộc đàm phán dự kiến ​​diễn ra vào thứ Bảy tại Islamabad, trong khi Tehran tuyên bố sẽ không tham gia cho đến khi Israel ngừng ném bom Lebanon.

Phó tổng thống Mỹ đưa ra những nhận xét này khi ông lên máy bay đến Pakistan để tham dự các cuộc đàm phán có thể quyết định liệu lệnh ngừng bắn có được duy trì hay chiến tranh chống Iran sẽ tiếp tục, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu.

Chỉ còn vài giờ nữa là cuộc đàm phán dự kiến ​​bắt đầu, nhưng vẫn còn nhiều nghi ngờ liệu chúng có thực sự diễn ra hay không.

[…]

Đến tối thứ Sáu, vẫn chưa rõ liệu ông Qalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi có còn dự định bay đến Islamabad để dẫn đầu phái đoàn của họ hay không. Tháng trước, có thông tin cho rằng Israel đã loại ông Qalibaf và ông Araghchi khỏi danh sách mục tiêu trong chiến dịch ném bom của mình theo yêu cầu của Washington.

Donald Trump đã làm gia tăng sự bất ổn bằng cách tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đang tái vũ trang và sẵn sàng quay trở lại tấn công nếu các cuộc đàm phán thất bại.

“Chúng tôi đang thực hiện một sự tái thiết. Chúng tôi đang chất lên tàu những loại đạn dược tốt nhất, những vũ khí tốt nhất từng được chế tạo – thậm chí còn tốt hơn cả những gì chúng tôi đã từng làm trước đây và rồi chúng tôi đã phá hủy chúng,” tổng thống Mỹ nói với tờ New York Post . “Và nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ sử dụng chúng, và chúng ta sẽ sử dụng chúng một cách rất hiệu quả.”

Sự thật lịch sử và câu hỏi về quyền lực che phủ ký ức dân tộc

Lịch sử dân tộc Việt Nam là dòng chảy bất tận của máu, nước mắt và lòng kiên cường. Từ thời dựng nước đến giữ nước, cha ông ta đã phải đối diện với biết bao thế lực xâm lăng phương Bắc, mà trong đó, tư tưởng “đại Hán bành trướng” của Trung Quốc chưa bao giờ thực sự biến mất. Như câu ca dao xưa từng nhắc nhở:
“Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” — đó không chỉ là lời nói, mà là bản năng sinh tồn của một dân tộc luôn đứng trước họa xâm lăng.

Rạng sáng ngày 17/2/1979, lịch sử một lần nữa lặp lại trong đau thương. Quân đội Trung Quốc bất ngờ mở cuộc tấn công ồ ạt trên toàn tuyến biên giới phía Bắc Việt Nam, trải dài qua sáu tỉnh. Hàng chục vạn quân, xe tăng, pháo binh tràn qua lãnh thổ Việt Nam như cơn lũ dữ. Cuộc chiến ấy không chỉ là xung đột quân sự mà còn là một thảm họa nhân đạo, nơi những hành vi tàn bạo vượt xa mọi chuẩn mực của chiến tranh thông thường.

Chính sách “tam quang” và những vết thương không thể xóa

Trong cuộc xâm lược này, quân Trung Quốc đã thực hiện chính sách tiêu thổ “tam quang” — giết sạch, đốt sạch, cướp sạch. Không chỉ là những khẩu hiệu, đó là hiện thực kinh hoàng đã diễn ra trên từng mảnh đất biên cương Việt Nam. Những ngôi làng bị thiêu rụi, những gia đình bị xóa sổ, những tiếng khóc bị dập tắt trong khói lửa chiến tranh.

Tại pháo đài Đồng Đăng, hơn 400 dân thường và thương binh bị sát hại bằng hơi độc — một hành vi khiến lương tri nhân loại phải rúng động. Tại thôn Tổng Chúp (Cao Bằng), 43 người dân vô tội, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, bị đánh đập dã man rồi ném xuống giếng cổ. Những câu chuyện về phụ nữ bị hãm hiếp, bị sát hại, thậm chí cả những thai nhi chưa kịp chào đời cũng không được dung tha… tất cả tạo nên một bức tranh tang thương mà khó có ngôn từ nào diễn tả hết.

Người ta kể lại rằng, khi rút quân, một số binh lính Trung Quốc gọi chiến dịch tàn phá này là “nụ hôn từ biệt” — một cách nói lạnh lùng đến rợn người. Đằng sau hai chữ “từ biệt” ấy là hàng vạn sinh mạng, là những mái nhà đổ nát, là ký ức đau đớn vẫn còn ám ảnh đến tận hôm nay.

Lịch sử – không chỉ là ký ức, mà là trách nhiệm

Lịch sử không chỉ là những con số hay sự kiện khô khan. Đó là ký ức tập thể của một dân tộc, là nền tảng để giáo dục lòng yêu nước và ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thế hệ mai sau. Việc giảng dạy lịch sử không chỉ nhằm “biết”, mà còn để “hiểu” và “nhớ”.

Một dân tộc quên đi lịch sử của mình là một dân tộc tự tước bỏ sức mạnh tinh thần. Như ông cha ta từng nói:
“Uống nước nhớ nguồn” — nhưng nếu nguồn bị che khuất, thì làm sao thế hệ sau có thể hiểu được giá trị của dòng nước mình đang hưởng?

Sự im lặng kéo dài và những khoảng trống trong giáo dục

Điều đáng nói là trong suốt hơn bốn thập kỷ sau cuộc chiến biên giới 1979, việc giảng dạy về cuộc chiến này trong hệ thống giáo dục Việt Nam lại rất hạn chế. Nhiều giáo viên không được phép đưa nội dung này vào bài giảng, thậm chí không thể đưa vào đề kiểm tra.

Một cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc với biết bao hy sinh lại gần như vắng bóng trong sách giáo khoa. Những trang sử đáng lẽ phải được ghi chép đầy đủ lại chỉ xuất hiện một cách sơ sài, hoặc thậm chí bị bỏ qua. Điều này khiến nhiều nhà nghiên cứu và sử học không thể tiếp cận một cách khách quan và toàn diện về quá khứ.

Không chỉ trong giáo dục, tại nhiều bảo tàng, cách diễn đạt cũng trở nên mập mờ. Từ “chiến tranh” bị tránh né, tên “Trung Quốc” nhiều khi không được nhắc đến. Trong khi đó, các cuộc chiến khác lại được mô tả chi tiết, rõ ràng và đầy tính chính danh.

Những người đã ngã xuống – ai sẽ gọi tên họ?

Một trong những điều đau lòng nhất chính là sự ghi nhận dành cho những người đã hy sinh trong cuộc chiến 1979. Trong một thời gian dài, họ không được gọi là anh hùng theo đúng nghĩa như những người đã chiến đấu trong các cuộc chiến chống Pháp hay chống Mỹ.

Họ chỉ được nhắc đến như những người “bảo vệ Tổ quốc” — một cách gọi đúng nhưng chưa đủ. Bởi mỗi người lính ngã xuống đều mang trong mình lý tưởng, lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả không thua kém bất kỳ ai trong lịch sử dân tộc.

“Người chết vì nước, nước không quên” — nhưng nếu sự ghi nhận không trọn vẹn, thì nỗi đau ấy vẫn còn đó, âm ỉ trong lòng dân tộc.

Ai đang ngăn cản sự thật lịch sử?

Câu hỏi lớn được đặt ra: Quyền lực nào đã khiến sự thật lịch sử này không được nói ra đầy đủ?

Phải chăng đó là những toan tính chính trị, những cân nhắc ngoại giao, hay những áp lực vô hình từ các mối quan hệ quốc tế? Khi lịch sử bị điều chỉnh bởi quyền lực, thì sự thật không còn là sự thật trọn vẹn nữa.

Việc viết lại lịch sử, hay đúng hơn là khôi phục lại sự thật lịch sử, đòi hỏi một sự can đảm lớn. Nó không chỉ là vấn đề học thuật, mà còn là vấn đề danh dự của một dân tộc.

Không thể xây tương lai trên một quá khứ bị che khuất

Một dân tộc muốn mạnh mẽ phải dám đối diện với quá khứ, dù quá khứ ấy có đau đớn đến đâu. Lịch sử không phải để nuôi dưỡng hận thù, mà để rút ra bài học, để không lặp lại những sai lầm, và để biết trân trọng hòa bình.

Cuộc chiến biên giới 1979 là một phần không thể tách rời của lịch sử Việt Nam. Những gì đã xảy ra cần được ghi chép trung thực, giảng dạy đầy đủ và tưởng nhớ xứng đáng.

Bởi lẽ, như câu tục ngữ xưa:
“Cây có gốc mới nở cành xanh lá,
Nước có nguồn mới bể rộng sông sâu.”

Nếu gốc rễ bị che khuất, thì làm sao cây có thể vươn cao? Nếu nguồn bị lãng quên, thì làm sao dòng chảy có thể bền vững?

Lịch sử cần được trả về đúng vị trí của nó — không bị bóp méo, không bị lãng quên — để những thế hệ hôm nay và mai sau hiểu rằng: tự do, độc lập không bao giờ là điều tự nhiên mà có, mà là cái giá được trả bằng máu và nước mắt của cả một dân tộc.

Thỉnh thoảng đụng bò đỏ, bò vàng, cuồng Mĩ, me Tây.
Giờ đụng cả cuồng Tàu nữa.
Bọn này nó nghĩ Tàu thích dùng vũ lực với Đài Loan thì ăn gỏi được ngay.
Những cuộc chiến gần đây cho đó đều là ảo tưởng.
Trung Quốc nếu định thống nhất Đài Loan bằng vũ lực thì đó sẽ là mồ chôn giấc mộng Trung Hoa và giới tinh hoa Mĩ sẽ mở tiệc ăn mừng vì Trung Quốc sẽ vĩnh viễn mất cơ hội lên số 1.

Trừ khi người Đài Loan muốn đầu hàng còn không họ chỉ cần có ý chí chiến đấu như Ukraina thì nước eo biển Đài Loan sẽ nhuộm đỏ máu lính Tàu
Đài Loan tuy bé hơn Ukraina nhưng cách biển còn khó đánh hơn nhiều.
Hải quân và Không quân Trung Quốc hiện chưa phải loại áp đảo được đối thủ như Mĩ hay thậm chí là chưa ngang được trình độ của Israel (riêng về Không quân) nên khi đổ bộ sẽ cực kỳ khó khăn, khả năng bị đánh bật ra khỏi bãi đổ bộ sẽ rất cao.
Về kinh nghiệm viễn chinh quy mô lớn, tác chiến liên hợp Không quân - Hải quân thì Tàu vẫn chỉ là học trò của Mĩ, kinh nghiệm thực chiến hoàn toàn không có, thậm chí tính luôn từ Thế chiến II cũng không có nốt.
Dân số Đài Loan giờ là tương đương một nửa dân số Việt Nam trước 1975 (nam vĩ tuyến 17) và lúc cao điểm Mĩ và chư hầu có tới 600 nghìn quân mà vẫn không bình định được miền Nam Việt Nam - đấy là còn chưa kể quân VNCH.
Trừ khi dân Đài Loan đầu hàng sớm còn không trong khoảng 5 - 10 năm nữa, Trung Quốc không có cửa nào ăn được Đài Loan bằng vũ lực.
Vậy nên như tôi đã nói nhiều lần, giỏi thì khen mà dở thì chê, chả cần phải cuồng bọn nào hết cho dù là Tàu hay Mĩ.
Tùng Xuân Phạm

Khi miền Trung rơi vào hỗn loạn: Nha Trang – Đà Lạt bỏ ngỏ
Những ngày đầu tháng 4 năm 1975, miền Trung Việt Nam như chiếc thuyền giữa cơn bão lớn, sóng dập liên hồi, không còn phương hướng. Sau khi Pleiku thất thủ ngày 16-3, làn sóng tan rã lan nhanh xuống duyên hải. Nha Trang – thành phố biển hiền hòa – bỗng chốc trở thành nơi hỗn loạn, không còn lực lượng bộ binh trấn giữ. Đến sáng ngày 2-4, thực tế phũ phàng được xác nhận: Nha Trang đã bị bỏ ngỏ.

Hai vị tướng của Quân đoàn II và Sư đoàn 2 Không quân vội vã ra lệnh rút toàn bộ lực lượng về Biên Hòa và Sài Gòn. Cuộc di tản diễn ra trong vội vã, không kịp tổ chức, không kịp trấn an dân chúng. Những đoàn người lũ lượt bỏ nhà cửa, “mỗi người một ngả, như chim vỡ tổ”, mang theo nỗi hoang mang lan rộng khắp miền Trung.

Cùng lúc đó, tại Phan Thiết, một cảnh tượng đau lòng diễn ra. Thiếu tướng Phạm Văn Phú – người từng chỉ huy Quân đoàn II – đứng trước bờ vực tinh thần. Khi chờ bàn giao vùng đất cuối cùng, ông đã rút súng định tự sát, như một biểu tượng của sự tuyệt vọng của cả một hệ thống đang tan rã. May mắn thay, cấp dưới đã kịp thời ngăn cản. Nhưng hình ảnh ấy đã nói lên tất cả: miền Trung đang sụp đổ không chỉ về quân sự, mà cả về ý chí.

Phan Rang – tuyến phòng thủ cuối cùng của miền duyên hải
Sau khi Nha Trang và Cam Ranh lần lượt bỏ ngỏ, Phan Rang – với Căn cứ 20 Không quân (phi trường Thành Sơn) – trở thành tiền đồn cực Bắc cuối cùng của miền Nam. Nơi đây đặt dưới quyền chỉ huy của Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang, Tư lệnh Sư đoàn 6 Không quân.

Ngày 1-4-1975, những đơn vị còn lại như Lữ đoàn 3 Dù, Tiểu đoàn 5 Dù tụ về đây, không phải để rút chạy, mà để giữ đất. Một quyết định bất ngờ từ Sài Gòn: thay vì di tản, lực lượng Nhảy Dù được lệnh tăng cường phòng thủ phi trường.

Ngày 3-4, Tiểu đoàn 5 Dù kiểm soát khu vực quanh thị xã, trấn an phần nào dân chúng. Sinh hoạt dần trở lại, nhưng nỗi lo vẫn lơ lửng. Tướng Sang cho di tản bớt phi cơ về Sài Gòn ban đêm, sáng lại bay ra tiếp tế – một giải pháp khôn ngoan để tránh bị phá hủy khi pháo kích.

Ngày 4-4, Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi đến tiếp nhận trách nhiệm phòng thủ. Bộ chỉ huy tiền phương được thiết lập ngay trong căn cứ không quân – một vị trí vừa thuận lợi, vừa nguy hiểm. Bởi nếu phi trường bị tê liệt, toàn bộ hệ thống phòng thủ sẽ sụp đổ theo.

Những ngày phản công: Nhảy Dù giữ vững Du Long – Ba Râu
Ngày 7-4, Lữ đoàn 2 Dù gồm khoảng 2.000 quân được không vận xuống Phan Rang. Đây là lực lượng tổng trừ bị tinh nhuệ, được giao nhiệm vụ giữ tuyến Du Long (phía Bắc) và Tân Mỹ (phía Tây).

Ngày 8-4, Tiểu đoàn 11 Dù trực thăng vận chiếm giữ các cao điểm chiến lược tại Du Long. Họ không chỉ giữ vững vị trí mà còn đánh bật quân đối phương, bắt sống xe tiếp tế và thu nhiều vũ khí. Tiểu đoàn 3 Dù mở đường Quốc lộ 1, chạm địch tại Ba Tháp, tiêu diệt nhiều lực lượng đối phương.

Ngày 9-4, một chiến dịch cứu quân táo bạo được thực hiện: 52 trực thăng UH-1 cùng 8 Chinook bay lên Khánh Dương, giải cứu khoảng 600 lính Dù còn sót lại từ Buôn Ma Thuột. Đây là một trong những nỗ lực cuối cùng nhằm giữ lại lực lượng chiến đấu tinh nhuệ cho miền Nam.

Trong hai ngày 10 và 11-4, mặt trận tạm yên. Bộ tư lệnh tiền phương thậm chí còn tính đến việc phản công, chiếm lại Cam Ranh rồi Nha Trang. Một tia hy vọng le lói giữa bóng đêm chiến tranh.

Sai lầm chiến lược: Thay quân giữa lúc sinh tử
Ngày 12-4, một quyết định gây tranh cãi được đưa ra: rút toàn bộ lực lượng Nhảy Dù ra khỏi Phan Rang, thay bằng Liên đoàn 31 Biệt động quân và các đơn vị Sư đoàn 2 Bộ binh.

Đây là những đơn vị vừa rút lui từ Chơn Thành và Quảng Ngãi, tinh thần suy sụp, quân số thiếu hụt. Trong khi đó, các tướng lĩnh như Trần Văn Minh và Lê Quang Lưỡng đều phản đối quyết định này, cho rằng muốn giữ Phan Rang phải dùng lực lượng tinh nhuệ.

Nhưng quyết định vẫn được thi hành. Một tuyến phòng thủ mạnh bị thay bằng một hệ thống yếu hơn, đúng vào lúc đối phương đang tập trung lực lượng lớn chuẩn bị tấn công. “Sai một ly, đi một dặm” – câu nói ấy dường như ứng nghiệm vào thời điểm này.

Phan Rang thất thủ: trận chiến kết thúc trong lửa đạn
Rạng sáng ngày 14-4, quân đối phương bắt đầu thăm dò. Đến ngày 15-4, pháo kích dồn dập vào phi trường. Tín hiệu tình báo cho thấy một cuộc tổng tấn công sắp diễn ra.

Đêm 15 rạng sáng 16-4, trận đánh quyết định bắt đầu. Pháo binh bắn dữ dội, thiết giáp và bộ binh tràn qua các chốt phòng thủ. Các đơn vị đang trong quá trình bàn giao vị trí bị đánh bất ngờ, rơi vào thế bị động.

Đến 7 giờ sáng ngày 16-4, xe tăng đối phương đã tiến vào thị xã Phan Rang. Phi trường bị pháo kích dữ dội, nhiều máy bay phải rút đi. Một trực thăng bị bắn hạ bởi hỏa tiễn SA-7.

Khoảnh khắc bi thương nhất diễn ra lúc 10 giờ 30 sáng. Một chiếc C-130 chở tướng Lê Quang Lưỡng và quân tiếp viện bay đến, nhưng không thể đáp xuống vì phi trường chìm trong lửa đạn. Máy bay buộc phải quay đầu.

Một câu nói ngắn ngủi vang lên giữa không trung:
“Thì bay về chứ còn làm gì được nữa…”

Đó không chỉ là quyết định chiến thuật, mà là lời kết cho trận Phan Rang. Một cứ điểm tiền tiêu sụp đổ. Một tuyến phòng thủ cuối cùng tan vỡ.

Từ Phan Rang nhìn về số phận miền Nam
Phan Rang thất thủ là mất luôn cánh cửa cuối cùng bảo vệ Sài Gòn từ hướng Bắc. Từ đây, dòng thác chiến tranh đổ xuống miền Nam không còn gì ngăn cản.

Nhìn lại, ta thấy một chuỗi bi kịch nối tiếp: di tản vội vã, quyết định sai lầm, lực lượng bị phân tán, tinh thần suy giảm. Nhưng xen giữa đó vẫn là những khoảnh khắc anh dũng của những người lính Nhảy Dù, Biệt động quân, Không quân… những con người đã chiến đấu đến phút cuối cùng.

Người xưa nói: “Thế thời phải thế”. Nhưng lịch sử Phan Rang lại khiến người ta day dứt: nếu những quyết định khác đi, liệu kết cục có đổi thay?

Tháng Tư năm ấy – một lần nữa – lại nhuốm màu đen. Không chỉ là sự sụp đổ của một tuyến phòng thủ, mà là tiếng chuông báo tử cho cả một chế độ đang đi đến những ngày cuối cùng.

Tháng Tư – định mệnh nghiệt ngã của một quốc gia
Lịch sử Việt Nam Cộng Hòa có những khúc quanh mà mỗi lần nhắc lại, lòng người không khỏi bồi hồi. Có một điều kỳ lạ đến như định mệnh: hai biến cố lớn nhất của chế độ này – lúc khai sinh và lúc sụp đổ – lại cùng gắn với một tháng… Tháng Tư. Một tháng Tư của năm 1955 – mở đầu cho nền Cộng Hòa trong khói lửa nội loạn; và một tháng Tư của năm 1975 – khép lại bằng tiếng súng cuối cùng và những dòng người ly hương. “Tháng Tư Đen là hai dấu mốc cách nhau đúng hai mươi năm, như hai nhát cắt định mệnh của lịch sử. Người xưa có câu: “Sông có khúc, người có lúc”, nhưng với Việt Nam Cộng Hòa, hai khúc quanh ấy đều nhuốm màu bi thương.

Tháng Tư Đen thứ nhất (1955): Khi chính quyền non trẻ đứng bên bờ vực thẳm
Sau Hiệp định Geneva năm 1954, miền Nam Việt Nam bước vào một giai đoạn đầy bất ổn. Thủ Tướng Ngô Đình Diệm – người vừa nhận chức – phải đối diện với một tình thế “trong đánh ra, ngoài đánh vào”. Pháp không muốn mất ảnh hưởng, các giáo phái và lực lượng vũ trang địa phương thì chia rẽ, còn tình hình xã hội lại rối ren vì gần một triệu đồng bào di cư từ miền Bắc tràn vào Nam, khiến dân số tăng đột biến.

Không chỉ có chính trị, mà tôn giáo và xã hội cũng trở thành những điểm nóng. Việc đưa dân lên vùng cao nguyên khai khẩn bị xuyên tạc, gây chia rẽ giữa người Kinh và người Thượng. Những lời dị nghị về thiên vị tôn giáo, về Bắc – Nam càng làm tình hình thêm căng thẳng.

Trong bối cảnh ấy, Pháp quyết tâm loại bỏ ông Diệm để dựng một chính quyền thân Pháp hơn. Tư lệnh quân đội Pháp Paul Ély phối hợp với đại sứ Mỹ Lawton Collins, thuyết phục Washington rằng ông Diệm không đủ năng lực lãnh đạo. Collins thậm chí bay về Mỹ, gây áp lực lên Tổng thống Dwight Eisenhower và Ngoại trưởng John Foster Dulles để tìm cách thay thế ông Diệm.

Đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng là tháng 3 và tháng 4 năm 1955. Các giáo phái liên kết thành “Mặt Trận Thống Nhất Toàn Lực Quốc Gia”, ra tối hậu thư buộc ông Diệm phải cải tổ chính phủ. Quốc trưởng Bảo Đại cũng quay lưng, báo cho Mỹ rằng ông Diệm không còn hữu hiệu.

Giữa cơn bão chính trị ấy, một quyết định táo bạo đã được đưa ra. Không báo trước với phía Mỹ, ông Diệm ra lệnh tách lực lượng Cảnh Sát Biệt Khu và chuẩn bị hành động quân sự nhằm kiểm soát tình hình. Đêm 29 rạng 30 tháng 3 năm 1955, giao tranh giữa quân đội quốc gia và lực lượng Bình Xuyên nổ ra.

Pháp lập tức can thiệp, áp đặt ngưng chiến, đồng thời đẩy mạnh kế hoạch loại bỏ ông Diệm. Collins gửi về Washington một đề án cụ thể gồm nhiều bước nhằm buộc ông Diệm từ chức. Ngày 27/4/1955, một mật điện lịch sử được gửi đi, cho phép thay thế Thủ Tướng Diệm và dựng một chính phủ mới.

Tình thế lúc ấy đúng nghĩa “ngàn cân treo sợi tóc”. Washington đã nghiêng về phương án bỏ ông Diệm. Nhưng lịch sử nhiều khi xoay chuyển chỉ trong khoảnh khắc. Khi giao tranh bùng nổ dữ dội, Washington buộc phải dừng lại để “xem thực lực”. Và chính trong giờ phút quyết định đó, ông Diệm đã chứng minh được hai điều mà Mỹ cần: quyết tâm và sự trung thành của quân đội.

Ngay lập tức, kế hoạch lật đổ bị hủy bỏ. Các mật điện bị tiêu hủy. Một quyết định tưởng chừng đã định đoạt số phận của ông Diệm lại bị đảo ngược trong gang tấc.

Khoảnh khắc xoay chuyển vận mệnh: Khi cơ may đứng về phía lịch sử
Một chi tiết ít người để ý nhưng lại mang tính quyết định: cuộc gặp ngày 30/4/1955 giữa Cao ủy Pháp Ély và Quyền Đại sứ Mỹ Randolph Kidder. Nếu Kidder đồng ý hợp tác với Pháp để loại ông Diệm, lịch sử có thể đã rẽ sang hướng hoàn toàn khác.

Nhưng Kidder – trong hoàn cảnh không có chỉ thị rõ ràng từ Washington – đã tự quyết định: Hoa Kỳ không tham gia việc lật đổ ông Diệm. Chính quyết định này đã chặn đứng kế hoạch của Pháp.

Nếu Collins có mặt ở Sài Gòn lúc đó, hoặc nếu Kidder trả lời khác đi, có thể ông Diệm đã bị loại bỏ ngay trong tháng 4 năm 1955. Lịch sử đôi khi không chỉ là những chiến lược lớn, mà còn nằm ở những quyết định cá nhân trong khoảnh khắc.

Sau khi vượt qua cơn khủng hoảng, ông Diệm củng cố quyền lực, từng bước đẩy Pháp ra khỏi Việt Nam. Ngày 20/5/1955, quân đội Pháp rút khỏi khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn. Chỉ trong vài tháng, lực lượng Pháp giảm từ 175.000 xuống còn 30.000. Đến năm 1956, họ phải rút hoàn toàn.

Từ bờ vực sụp đổ, chính quyền Ngô Đình Diệm đã đứng vững và đặt nền móng cho nền Cộng Hòa. Tổng thống Eisenhower sau này cũng thừa nhận sự can đảm và quyết đoán của ông Diệm trong giai đoạn này. Có thể nói, nếu không có “Tháng Tư Đen” năm 1955, sẽ không có một Việt Nam Cộng Hòa tồn tại suốt gần hai thập niên sau đó.

Từ khai sinh đến sụp đổ: Hai mốc Tháng Tư – một định mệnh trùng hợp đau thương
Nếu tháng 4 năm 1955 là lúc Việt Nam Cộng Hòa “thoát chết trong gang tấc” để được khai sinh, thì tháng 4 năm 1975 lại là hồi kết bi tráng. Hai mốc lịch sử cách nhau đúng 20 năm – như một vòng tròn định mệnh.

Năm 1955, chính quyền non trẻ đứng trước nguy cơ bị chính đồng minh bỏ rơi, bị nội loạn xé nát. Nhưng họ đã vượt qua.
Năm 1975, một quốc gia đã trải qua gần hai thập niên tồn tại, chiến đấu, xây dựng… cuối cùng lại không thể đứng vững trước cơn bão lịch sử.

Người Việt có câu: “Thịnh suy hữu mệnh”. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, ta thấy không chỉ là số phận, mà còn là sự chồng chéo của quyền lực quốc tế, của những quyết định chính trị, và của những khoảnh khắc mà lịch sử rẽ lối.

“Tháng Tư Đen” vì thế không chỉ là nỗi đau của một ngày, mà là ký ức của cả một hành trình: từ lúc chào đời trong hiểm nguy đến khi tan biến trong bi kịch.

Nhìn lại để hiểu lịch sử, không phải để quên đi
Hai lần “Tháng Tư Đen” của Việt Nam Cộng Hòa là hai chương đối lập nhưng lại gắn chặt với nhau: một bên là sự sống còn, một bên là sự mất mát; một bên là hy vọng, một bên là tuyệt vọng.

Lịch sử không phải chỉ để nhớ, mà còn để hiểu. Hiểu vì sao một chính quyền có thể đứng vững trong thời khắc tưởng chừng sụp đổ năm 1955, nhưng lại không thể tồn tại đến năm 1975. Hiểu để thấy rằng vận mệnh quốc gia không chỉ nằm trong tay người trong nước, mà còn bị chi phối bởi những bàn cờ lớn hơn.

Và cuối cùng, hiểu để thấy rằng mỗi tháng Tư đi qua không chỉ là thời gian, mà là một dấu lặng trong ký ức dân tộc – nơi mà quá khứ vẫn còn vang vọng đâu đó, như lời nhắc nhở:
“Người đi một nửa hồn tôi mất – Một nửa hồn kia bỗng dại khờ…”

Fox News ngày 10/4 đưa tin, một số lượng “rất lớn” tàu thuyền đang chờ được phép đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Gần 3.200 tàu đang chờ được phép đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Theo Fox News, gần 3.200 tàu, gồm 800 tàu chở dầu và tàu chở hàng, đang bị ùn tắc gần eo biển Hormuz chờ được đi qua an toàn.

Gần 20.000 thủy thủ trong khu vực Vịnh Ba Tư hiện đang chờ được làm rõ về việc di chuyển an toàn qua eo biển này.

Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn song phương kéo dài hai tuần với Iran.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, hai bên đã giải quyết gần như tất cả các vấn đề gây tranh cãi, và Mỹ coi đề xuất 10 điểm của Iran là cơ sở làm việc cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Ông Trump khẳng định, quyết định này được đưa ra dựa trên thiện chí của Iran trong việc mở cửa eo biển Hormuz.

Đổi lại, Iran đồng ý ngừng "các cuộc tấn công tự vệ", với điều kiện không có cuộc tấn công nào được tiến hành chống lại Iran.

Thủ tướng Pakistan, Shehbaz Sharif, người đang làm trung gian hòa giải giữa các bên, đã mời họ đàm phán vào ngày 10/4.

Theo đài truyền hình công cộng Iran, các cuộc đàm phán dự kiến sẽ diễn ra trực tiếp.

Trong khi đó, một nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan dự kiến kéo dài vài ngày.

Ngành công nghiệp máy bay không người lái toàn cầu đang chứng kiến một bước ngoặt quan trọng khi ranh giới giữa hiệu năng và chi phí dần được xóa bỏ. Mới đây, các kỹ sư Nga đã công bố nguyên mẫu một chiếc UAV hạng nặng với khả năng vận hành vượt trội nhưng mức giá lại rẻ hơn gấp ba lần so với các đối thủ cùng phân khúc. Bí mật nằm ở việc ứng dụng sâu rộng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mô phỏng kỹ thuật số ngay từ khâu thiết kế.
Chìa khóa phá vỡ rào cản chi phí

Điểm nhấn lớn nhất của mẫu UAV hạng nặng mới này chính là trọng lượng cất cánh lên tới 750 kg, trong đó tải trọng hữu ích đạt mức 150 kg. Đây là phân khúc "vàng" nhưng lại đang khan hiếm nhất trên thị trường dân dụng hiện nay. Thông thường, việc chế tạo các thiết bị có sức tải lớn như vậy đòi hỏi chi phí linh kiện và nghiên cứu vô cùng đắt đỏ. Tuy nhiên, đội ngũ phát triển tại Equision đã thay đổi cuộc chơi bằng cách thay thế các quy trình truyền thống.

Ông Timur Yenileev, Giám đốc Sản phẩm và Đầu tư của Equision, khẳng định rằng việc cắt giảm 2/3 chi phí so với các sản phẩm tương tự đạt được nhờ ứng dụng công nghệ bồi đắp (in 3D) và các giải pháp dựa trên AI. AI không chỉ hỗ trợ điều khiển mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình tối ưu hóa cấu trúc vật liệu, giúp thiết bị nhẹ hơn nhưng vẫn đảm bảo độ bền cơ học cần thiết.

Bên cạnh đó, việc sử dụng bản sao kỹ thuật số và phần mềm mô phỏng nội địa FlowVision đã cho phép các kỹ sư thực hiện hàng nghìn thử nghiệm ảo trên động cơ điện và cánh quạt chính. Điều này giúp rút ngắn chu kỳ thử nghiệm thực tế, giảm thiểu rủi ro sai sót và tiết kiệm hàng triệu USD chi phí nghiên cứu và phát triển.

Mục tiêu phủ sóng hạ tầng

Sự xuất hiện của dòng UAV giá rẻ này được kỳ vọng sẽ giải quyết "cơn khát" vận chuyển tại các khu vực khó tiếp cận. Theo các chuyên gia, tiềm năng lớn nhất của nó nằm ở ba lĩnh vực cốt lõi.

Logistics và kho bãi: Andrey Novikov, kỹ sư trưởng tại Trung tâm Khoa học Vật liệu Kỹ thuật số (Đại học Bauman), nhận định rằng drone hạng nặng có thể tự động hóa việc di chuyển các pallet hàng hóa lớn trong các trung tâm phân phối khổng lồ, điều mà các robot nhỏ hiện nay chưa thể đảm đương.

Khai thác tài nguyên: Tại các mỏ khoáng sản xa xôi, nơi hạ tầng giao thông đường bộ gần như bằng không, việc vận chuyển phụ tùng, thiết bị hoặc nhu yếu phẩm bằng drone là giải pháp tối ưu nhất về thời gian.

Y tế khẩn cấp: Trong các tình huống cứu hộ, khả năng mang theo 150 kg vật tư y tế hoặc thiết bị cứu sinh giúp mẫu octocopter này trở thành "cánh tay nối dài" của các lực lượng phản ứng nhanh.

Mặc dù có những ý kiến trái chiều về cấu hình đa cánh quạt (multi-rotor) so với động cơ đốt trong truyền thống, không thể phủ nhận rằng mô hình này đang tạo ra một phân khúc thị trường mới: vận tải hàng không giá rẻ.
Những "nút thắt" trên lộ trình thương mại hóa toàn cầu

Dù sở hữu lợi thế về giá, con đường từ nguyên mẫu đến sản xuất hàng loạt vẫn còn không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là khung pháp lý và quy định an toàn hàng không dân dụng. Các nhà phát triển đang nỗ lực hoàn tất chứng chỉ đầy đủ vào cuối năm 2026 để có thể chính thức đưa thiết bị vào vận hành thương mại.

Vấn đề kỹ thuật cũng là một bài toán cần lời giải thỏa đáng. Dmitry Kuzyakin, Giám đốc thiết kế của Trung tâm Giải pháp Không người lái tích hợp, chỉ ra rằng chi phí vận hành thực tế vẫn bị ảnh hưởng lớn bởi tuổi thọ của pin lithium (chỉ khoảng 300-500 chu kỳ sạc). Nếu không có sự đột phá về công nghệ lưu trữ năng lượng, drone vẫn sẽ chỉ là sản phẩm ngách thay vì thay thế hoàn toàn các phương tiện vận tải truyền thống.

Tuy nhiên, nhìn vào kinh nghiệm từ thị trường Trung Quốc – nơi drone hạng nặng đã bắt đầu phủ sóng "dặm cuối" trong giao hàng – Nga đang có cơ hội lớn để chiếm lĩnh thị trường nội địa và tiến ra quốc tế nếu giải quyết tốt vấn đề nội địa hóa linh kiện và tối ưu hóa chi phí bảo trì.

Sự ra đời của mẫu drone hạng nặng ứng dụng AI từ các kỹ sư Nga là minh chứng cho thấy công nghệ đang dần làm chủ bài toán chi phí. Dù vẫn còn những tranh luận về hiệu suất năng lượng và rào cản pháp lý, nhưng khả năng tối ưu hóa sản xuất thông qua trí tuệ nhân tạo đã mở ra một chương mới cho ngành hàng không không người lái. Trong tương lai gần, khi những chiếc drone siêu rẻ này cất cánh, chúng không chỉ chở theo hàng hóa mà còn mang theo kỳ vọng về một hệ thống logistics thông minh, linh hoạt và không khoảng cách.

Ngày 11/4/2026, bức tranh thời tiết tại nhiều khu vực lớn trên thế giới cho thấy sự tương phản rất rõ. Bắc Mỹ nhìn chung khá dễ chịu, miền nam nước Mỹ ấm hơn trong khi khu vực ven hồ và Canada vẫn còn lạnh. Châu Âu tiếp tục mang sắc trời xuân mát lạnh, có nơi hanh khô, có nơi mưa nhẹ. Riêng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho ngày kế tiếp 12/4/2026 lại nghiêng nhiều về nắng ấm, thậm chí có nơi nóng rõ rệt như Hà Nội, Sài Gòn, Dubai hay Doha. Các mức dưới đây là nhiệt độ trung bình ước tính theo biên độ nhiệt trong ngày từ forecast giờ theo giờ.

dự báo thời tiết bắc mỹ ngày 11/4/2026

Los Angeles: 18,0°C
San Francisco: 13,0°C
San Diego: 18,5°C
Seattle: 12,0°C
Houston: 23,0°C
Dallas: 22,5°C
Miami: 24,0°C
Orlando: 22,5°C
New York: 15,5°C
Washington DC: 18,0°C
Chicago: 7,0°C
Toronto: 5,5°C

Có thể thấy Bắc Mỹ ngày 11/4 chia làm ba mảng khá rõ: bờ Tây mát dịu và dễ chịu, miền Nam nước Mỹ ấm áp hơn hẳn, còn Chicago và Toronto vẫn giữ cảm giác lạnh đầu ngày. Miami tiếp tục là điểm nóng ấm nhất trong nhóm, trong khi Toronto và Chicago là hai nơi lạnh nhất.

dự báo thời tiết châu âu ngày 11/4/2026

Berlin: 12,0°C
Paris: 11,0°C
London: 10,0°C
Zurich: 18,5°C
Amsterdam: 11,5°C
Copenhagen: 7,0°C
Stockholm: 4,5°C
Oslo: 8,0°C
Helsinki: 5,5°C
Vienna: 9,5°C
Budapest: 10,5°C
Warsaw: 7,0°C

Châu Âu ngày 11/4 mang dáng dấp của mùa xuân còn e ấp. Zurich nổi bật với nền nhiệt cao hơn hẳn phần còn lại, trong khi Bắc Âu như Stockholm và Helsinki vẫn se lạnh. Paris và Amsterdam có mưa hoặc mây ẩm, còn London, Vienna và Budapest giữ trạng thái khá ôn hòa.

dự báo thời tiết châu á - thái bình dương cho ngày 12/4/2026

Beijing: 16,5°C
Shanghai: 15,5°C
Hongkong: 23,5°C
Singapore: 29,0°C
Tokyo: 17,5°C
Seoul: 13,5°C
Sydney: 17,0°C
Melbourne: 13,0°C
Dubai: 25,5°C
Doha: 25,0°C
Hanoi: 32,0°C
Saigon: 31,5°C

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 12/4 cho thấy xu hướng ấm đến nóng là chủ đạo. Hà Nội và Sài Gòn lên nhiệt khá mạnh vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Singapore tiếp tục nóng ẩm đặc trưng, Hongkong giữ mức ấm dễ chịu, còn Tokyo và Sydney khá đẹp trời. Dubai và Doha duy trì nền nhiệt cao, có lúc kèm mây dông cục bộ.

Nếu nhìn tổng thể, ngày 11/4/2026 là một ngày thời tiết khá “mỗi nơi một vẻ”. Bắc Mỹ ôn hòa nhưng vẫn còn chênh lệch nhiệt độ rõ giữa nam và bắc. Châu Âu mát lạnh, đúng kiểu xuân còn vương hơi đông. Còn Châu Á - Thái Bình Dương của ngày kế tiếp 12/4 lại thiên về nắng ấm, có nơi nóng rõ rệt. Trời đất xoay vần, nơi se sắt, chỗ oi nồng, quả đúng là “mỗi vùng một gió, mỗi nơi một mây.”

Ngày 11/4/2026 mở ra với một bức tranh tài chính nhiều gam màu đan xen. Đồng USD trên thị trường chợ đen trong nước đã dịu xuống so với hôm trước, nhưng vẫn đứng cao hơn khá rõ so với giá mua vào của ngân hàng. Vàng SJC tiếp tục neo ở vùng rất cao theo đơn vị lượng, trong khi vàng thế giới và bạc thế giới vẫn ở mặt bằng đắt đỏ. Bitcoin giữ được sức nóng, dầu thô tuy đã hạ nhiệt phần nào sau những cơn chấn động địa chính trị nhưng vẫn đứng ở ngưỡng cao, còn giá xăng từ Mỹ sang Canada và châu Âu vẫn là câu chuyện khiến người dân phải thở dài mỗi khi nhìn bảng giá. Ở phía bên kia bờ Thái Bình Dương, thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên cuối tuần trong trạng thái phân hóa: Dow Jones lùi bước, S&P 500 giảm nhẹ, còn Nasdaq vẫn giữ được sắc xanh.

tỷ giá usd chợ đen và mức chênh với ngân hàng

Sáng 11/4, USD trên thị trường chợ đen được ghi nhận quanh mức 26.668 đồng mua vào và 26.788 đồng bán ra mỗi đô la Mỹ. Trong khi đó, tỷ giá USD tại Vietcombank cùng ngày ở mức khoảng 26.100 đồng mua tiền mặt, 26.130 đồng mua chuyển khoản và 26.360 đồng bán ra. Nếu lấy mốc mua vào chợ đen so với mua vào tiền mặt của ngân hàng, phần chênh lệch hiện vào khoảng 568 đồng/USD.

vàng sjc, vàng thế giới và bạc thế giới

Với thị trường vàng trong nước, giá vàng miếng SJC sáng 11/4 được nhiều hệ thống lớn niêm yết quanh vùng 169,4 triệu đồng/lượng mua vào và 172,4 triệu đồng/lượng bán ra. Biên độ mua – bán vẫn rất rộng, cho thấy người mua vàng lúc này phải chấp nhận mức chi phí đầu vào không hề nhỏ. Ở thị trường quốc tế, vàng thế giới dao động quanh 4.751,68 USD/ounce theo dữ liệu cập nhật ngày 10/4, còn Reuters ghi nhận vàng giao ngay trước đó ở vùng 4.789,67 USD/ounce trong phiên 10/4, tức là vẫn ở mặt bằng rất cao dù có rung lắc ngắn hạn. Bạc thế giới ngày 11/4 được ghi nhận quanh 75,832 USD/ounce. Nhìn chung, kim loại quý vẫn là nơi trú ẩn của dòng tiền trong bối cảnh lạm phát, căng thẳng địa chính trị và kỳ vọng lãi suất chưa thật sự rõ ràng.

bitcoin và các tài sản đầu cơ

Bitcoin tiếp tục giữ nhịp mạnh. Dữ liệu giá BTC-USD cho ngày 11/4/2026 cho thấy Bitcoin giao dịch quanh 72.974,20 USD/BTC. Việc đồng tiền số lớn nhất thế giới vẫn đứng trên ngưỡng 72.000 USD cho thấy khẩu vị rủi ro của thị trường chưa biến mất, nhất là khi nhà đầu tư đang theo dõi song song cả diễn biến lãi suất Mỹ lẫn các biến động địa chính trị toàn cầu.

lãi suất căn bản mỹ, lãi suất vay nhà và vay xe

Về chính sách tiền tệ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sau cuộc họp tháng 3/2026 vẫn giữ nguyên biên độ lãi suất mục tiêu ở 3,50%–3,75%. Dữ liệu FRED cũng cho thấy lãi suất hiệu lực liên bang gần nhất ở khoảng 3,64%. Với thị trường vay mua nhà, Freddie Mac công bố mức lãi suất mortgage cố định 30 năm trung bình là 6,37% tính đến ngày 9/4/2026. Còn với vay mua xe, dữ liệu Bankrate cho thấy lãi suất trung bình cho khoản vay xe mới 60 tháng vào đầu tháng 4/2026 ở khoảng 6,96%–7,00%.

dầu thế giới wti và brent

Phiên cuối tuần, giá dầu quốc tế đã lùi xuống so với những ngày sốc tăng mạnh trước đó nhưng vẫn còn cao. Dữ liệu tổng hợp cuối phiên 10/4 cho thấy WTI ở khoảng 96,57 USD/thùng và Brent ở khoảng 95,20 USD/thùng. Có nguồn tin khác ghi nhận WTI quanh 95,98 USD/thùng và Brent quanh 94,50 USD/thùng, phản ánh chênh lệch do thời điểm cập nhật khác nhau trong cùng giai đoạn. Dù hạ bớt nhiệt, mặt bằng dầu hiện nay vẫn là gánh nặng lớn đối với vận tải, lạm phát và túi tiền người tiêu dùng trên toàn cầu.

giá xăng tại california, texas, florida, toronto, paris, berlin

Giá xăng bán lẻ vẫn là phần người dân cảm nhận rõ nhất của cơn sốt năng lượng. Tính đến ngày 11/4/2026, theo AAA:
California khoảng 5,900 USD/gallon,
Texas khoảng 3,828 USD/gallon,
Florida khoảng 4,057 USD/gallon.

Tại Canada, mặt bằng giá bình quân toàn quốc do CAA cập nhật ngày 11/4 ở khoảng 174,6 cent Canada/lít, còn dự báo giá xăng tại Toronto và vùng GTA trong ngày 11/4 ở quanh 172,9 cent/lít.

Tại châu Âu, dữ liệu cập nhật gần nhất theo chu kỳ tuần cho thấy:
Paris khoảng 2,16 euro/lít cho xăng RON 95 vào ngày 6/4/2026,
Pháp bình quân toàn quốc khoảng 1,99–2,03 euro/lít,
Đức bình quân toàn quốc khoảng 2,18–2,24 euro/lít,
Berlin được cập nhật theo chu kỳ tuần và đang nằm trong vùng giá rất cao, tương ứng mặt bằng Đức đầu tháng 4.

thị trường cổ phiếu mỹ phiên cuối

Phiên giao dịch Mỹ ngày 10/4/2026 khép lại với trạng thái không đồng thuận:
Dow Jones: 47.916,57 điểm, giảm 269,23 điểm
S&P 500: 6.816,89 điểm, giảm 7,77 điểm
Nasdaq: 22.902,89 điểm, tăng 80,48 điểm.

Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư vẫn đang phân vân giữa một bên là hy vọng địa chính trị bớt căng, dầu hạ nhiệt, còn một bên là áp lực lạm phát và lãi suất vẫn chưa chịu buông tha. Nasdaq đi lên cho thấy dòng tiền vẫn tìm đến nhóm công nghệ, trong khi Dow Jones chịu sức ép rõ hơn từ tâm lý thận trọng của thị trường.

Tổng thống Donald Trump đã công khai ca ngợi công ty Palantir Technologies trên nền tảng Truth Social, trong bối cảnh cổ phiếu của doanh nghiệp này đang trải qua một tuần sụt giảm mạnh, với mức giảm khoảng 15%.

Trong thông điệp đăng tải, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng Palantir đã chứng minh năng lực vượt trội trong tác chiến và trang bị quân sự, đồng thời khẳng định hiệu quả của công ty này có thể được “kẻ thù” của Hoa Kỳ xác nhận.

Theo các nguồn tin, quân đội Hoa Kỳ hiện đang sử dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo Maven Smart System của Palantir để xác định mục tiêu tại Trung Đông, liên quan đến các cuộc không kích Iran bắt đầu từ cuối tháng 2. Doanh thu của Palantir phụ thuộc đáng kể vào các hợp đồng với chính phủ Hoa Kỳ, bao gồm The Pentagon và cơ quan Immigration and Customs Enforcement.

Tổng Giám đốc điều hành Alex Karp từ lâu đã công khai ủng hộ vai trò của quân đội Hoa Kỳ và việc trang bị các công cụ tối tân cho lực lượng tác chiến. Dù trước đây từng chỉ trích Tổng thống Trump và có đóng góp cho chiến dịch của cựu Tổng thống Joe Biden, ông Karp hiện đã bày tỏ sự ủng hộ đối với chính sách của chính quyền đương nhiệm.

Palantir cũng từng đối diện với chỉ trích liên quan đến việc cung cấp công cụ theo dõi di dân và công dân Hoa Kỳ, cũng như lập trường ủng hộ Do Thái sau biến cố Ngày 7 tháng 10, khiến một số nhân viên rời khỏi công ty.



Trong khi đó, nội bộ công ty cũng ghi nhận những quan ngại. Bà Lisa Gordon, giám đốc truyền thông, từng nhận định sự chuyển hướng chính trị của công ty về phía chính quyền Tổng thống Trump là điều đáng lo ngại, trong một phát biểu sau đó đã bị gỡ bỏ khỏi các nền tảng truyền thông.

Palantir còn có liên hệ với phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo Anthropic, đơn vị đã bị Bộ Chiến Tranh đưa vào danh sách hạn chế sau khi bày tỏ lo ngại về việc sử dụng công nghệ của mình trong vũ khí tự động và giám sát. Dù ông Karp tuyên bố sẽ dần loại bỏ các mô hình của Anthropic, quá trình này vẫn chưa hoàn tất.

Diễn biến thị trường gần đây cho thấy áp lực gia tăng đối với cổ phiếu công nghệ, đặc biệt sau khi Anthropic giới thiệu mô hình mới với những cảnh báo về nguy cơ bị khai thác sai mục đích. Những lo ngại về việc trí tuệ nhân tạo thay thế các mô hình phần mềm truyền thống cũng đang lan rộng.

Nhà đầu tư bán khống Michael Burry tiếp tục duy trì quan điểm tiêu cực đối với Palantir, cho rằng giá trị thực của công ty thấp hơn đáng kể so với mức giao dịch hiện tại. Ông nhận định cổ phiếu có thể phục hồi ngắn hạn, nhưng vẫn giữ lập trường rằng định giá căn bản chưa phản ánh đúng thực tế.

Sau đợt sụt giảm trong tuần, cổ phiếu Palantir hiện giao dịch quanh mức $126 Mỹ kim, phản ánh sự biến động mạnh trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo và địa chính trị đang tác động sâu sắc đến thị trường.

Thấy nghi phạm ma túy phóng môtô bỏ trốn, sĩ quan Erik Duran nhấc thùng đá đựng đồ uống ném trúng tay khiến hắn mất lái, đâm vào cây tử vong.

Ngày 9/4, Erik Duran, 38 tuổi, cựu trung sĩ cảnh sát thành phố New York, bị kết án từ 3 đến 9 năm tù vì ném một thùng đá chứa đầy đồ uống vào nghi phạm Eric Duprey, 30 tuổi.

Trước tòa, Duran nói làm vậy để cố gắng bảo vệ các đồng nghiệp khỏi chiếc môtô đang lao đến.

Thẩm phán Guy Mitchell không chấp nhận lời bào chữa này. "Tòa tin rằng bị cáo đã tức giận vì Eric Duprey đang tẩu thoát và phản ứng bằng cách ném thùng đá", ông Mitchell nói.


Erik Duran rơi nước mắt khi nghe tuyên án. Ảnh: Nypost

Vụ việc gây xôn xao trong giới cảnh sát, hàng nghìn sĩ quan đã ký một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi cho Duran hưởng án treo. Trái ngược, các nhà hoạt động Black Lives Matter đòi trách nhiệm giải trình, yêu cầu áp dụng hình phạt nặng nhất.

Trước phiên tuyên án hôm 9/4, các sĩ quan mặc áo khoác của Sở Cảnh sát New York (NYPD) đứng đầy hành lang tòa án ở quận Bronx trong khi hàng chục người biểu tình bên ngoài đòi công lý cho Duprey.

Các công tố viên đề nghị mức án từ 3 đến 9 năm tù, cho rằng Duran đã có hành vi liều lĩnh gây ra cái chết của Duprey trong khi đang làm nhiệm vụ, rồi sau đó cố gắng che đậy hành vi.

Duran là thành viên của nhóm cảnh sát phòng chống ma túy tiến hành chiến dịch "bán và bắt" ở Bronx vào ngày 23/8/2023. Cảnh sát cho biết Duprey đã bán 20 USD cocaine cho một cảnh sát chìm, sau đó cố bỏ chạy bằng môtô.

Video giám sát cho thấy Duprey lái xe trên vỉa hè về phía một nhóm người. Khi anh ta đến gần, Duran - lúc đó không mặc đồng phục - nhấc thùng đá của một người qua đường và ném về phía Duprey.

Thùng chứa đầy đá, nước và đồ uống đập trúng tay Duprey khiến anh ta mất lái, đâm vào một cái cây và ngã đập đầu xuống vỉa hè. Duprey không đội mũ bảo hiểm.

Theo các công tố viên, nạn nhân bị chấn thương đầu nghiêm trọng và tử vong gần như ngay lập tức. Họ lập luận rằng Duran có đủ thời gian để cảnh báo những người khác tránh ra nhưng thay vào đó lại ném thùng đá vì tức giận.

Tuy nhiên, Duran làm chứng tại phiên tòa rằng đã đưa ra quyết định trong tích tắc để bảo vệ các sĩ quan khác khỏi chiếc xe đang lao về phía họ.

"Anh ta sắp đâm vào chúng tôi. Tôi chỉ kịp cố gắng chặn lại hoặc khiến anh ta đổi hướng", Duran nói.

Thẩm phán thừa nhận thấy Duran "hối hận", nhưng lập luận rằng bản án từ 3 đến 9 năm tù sẽ có tác dụng răn đe chung đối với các cảnh sát khác. Thẩm phán nói thêm rằng đoạn video không mang tính quyết định.

"Tôi đã dành thời gian xem đoạn video đó. Tôi không thấy bất kỳ lý do chính đáng nào", thẩm phán Mitchell nói, đồng thời cho biết thêm rằng cảnh sát có đoạn phim quay được khuôn mặt của Duprey và do đó "đủ để điều tra và bắt giữ vào một ngày khác".

Vincent Vallelong, chủ tịch công đoàn cảnh sát New York, cho biết bản án đã gửi "một thông điệp đáng sợ đến những cảnh sát tận tụy" về cái giá phải trả khi tự vệ và bảo vệ đồng nghiệp.

Duran từng là sĩ quan NYPD trong 13 năm trước khi bị đình chỉ công tác sau vụ việc và bị sa thải khỏi lực lượng cảnh sát sau khi bị kết tội vào tháng 2 vừa qua.

Duprey là tài xế giao hàng, có tiền án tiền sự. Mẹ Duprey cho biết đã gọi video cho Duprey ngay trước vụ việc, bác bỏ tuyên bố của cảnh sát rằng anh ta bán ma túy và bỏ trốn.

VietBF@sưu tập

Kiến trúc sư Rex Heuermann dùng tiền dụ dỗ nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm rồi sát hại, vứt xác dọc bờ biển, nhưng ba thập kỷ sau mới bị phát hiện tội ác.

Ngày 8/4, Rex Heuermann mặc vest đen và đeo cà vạt xanh, đứng đối diện thẩm phán, thừa nhận đã siết cổ 8 phụ nữ và vứt xác ở Long Island, New York, trong vụ án ám ảnh cộng đồng địa phương suốt hơn ba thập kỷ.

Tại phiên tòa, kiến trúc sư 62 tuổi không biểu lộ cảm xúc khi xác nhận với thẩm phán Timothy Mazzei rằng đã sát hại các nạn nhân theo cùng một phương pháp trước khi vứt xác dọc theo những bãi biển hẻo lánh của Long Island.

Ông ta cho biết đã liên lạc với các nạn nhân bằng điện thoại dùng một lần và dụ dỗ họ bằng tiền. "Siết cổ", Rex trả lời về cách sát hại họ, sau đó trói lại rồi quấn xác bằng vải bố, một số người bị phân xác.

Rex trả lời "Có tội" cho mỗi câu hỏi của thẩm phán về các cáo buộc, không hề ngoái nhìn lại phòng xử án chật kín người thân của các nạn nhân, một số người cố nén tiếng khóc.


Rex Heuermann nhếch mép cười trong phiên tòa khi nhận tội giết 8 phụ nữ ở Long Island. Ảnh: Newsday

Gia đình các nạn nhân đã chờ đợi hơn một thập kỷ, vì các điều tra viên phải mất nhiều năm mới giải quyết được loạt án mạng gây rúng động dư luận này.

"Trên khuôn mặt người đàn ông đó không hề có chút hối hận nào. Ông ta lạnh như băng", luật sư của gia đình các nạn nhân nói sau phiên tòa.

Công tố viên đề nghị thẩm phán tuyên án tù chung thân không được ân xá. Rex dự kiến bị tuyên án vào ngày 17/6.

Vụ mất tích dẫn đến 11 bộ hài cốt

Trong gần hai thập kỷ, từ năm 1993 đến 2010, nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm lần lượt mất tích ở Long Island, các phần thi thể được tìm thấy ở nhiều nơi.

Tháng 5/2010, Shannan Gilbert, 23 tuổi, mất tích tại khu Oak Beach sau khi đi gặp khách, mẹ Shannan nỗ lực không ngừng nghỉ để gây áp lực lên cảnh sát nhằm tìm kiếm cô và xem xét vụ án một cách nghiêm túc.

Tháng 12 năm đó, cảnh sát phát hiện hài cốt của 4 phụ nữ nằm rải rác trong bụi rậm dọc theo dải đất ven biển hẻo lánh ở Gilgo Beach. Họ được biết đến với biệt hiệu "Gilgo Four".

Thi thể 4 nạn nhân được bọc trong vải bố rằn ri, được chôn theo cách tương tự, ở cùng một địa điểm, theo cùng một phương pháp. Họ đều hành nghề mại dâm và đăng quảng cáo trên Craigslist, lần cuối cùng được nhìn thấy là trong khoảng thời gian từ tháng 7/2007 đến tháng 9/2010.

Bảy thi thể khác được tìm thấy gần đó trong năm 2011. Thi thể Shannan được tìm thấy ở Oak Beach vào tháng 12/2011, nhà chức trách tin rằng cái chết của cô có thể là do tai nạn và không liên quan đến các vụ giết người ở Gilgo Beach.

Vụ án Gilgo Beach sau đó rơi vào bế tắc trong hơn một thập kỷ.

Sát nhân hàng loạt lộ diện

Tháng 2/2022, Rodney Harrison, khi đó là Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, thành lập lực lượng đặc nhiệm đa cơ quan để điều tra các vụ giết người tại Gilgo Beach. Lực lượng này bao gồm Sở Cảnh sát hạt Suffolk, Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, Cảnh sát bang New York và FBI.

Rex Heuermann lần đầu tiên được nhắc đến như một nghi phạm tiềm năng vào tháng 3/2022 sau khi một điều tra viên của bang New York xác định danh tính ông ta trong một cơ sở dữ liệu.

Theo công tố viên, các điều tra viên đã tập trung vào Rex bằng cách xem xét hồ sơ trạm phát sóng di động, mô tả ngoại hình nghi phạm do nhân chứng cung cấp, chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây do nghi phạm lái, hồ sơ thanh toán thẻ tín dụng và hồ sơ máy tính.

Rex có ngoại hình trùng khớp với mô tả của nhân chứng, sống gần trạm phát sóng di động ở Long Island và làm việc gần các trạm phát sóng di động ở thành phố New York, nơi các cuộc gọi khác đã được ghi âm. Ông ta lái chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây đăng ký dưới tên anh trai.

Hồ sơ thanh toán điện thoại di động cá nhân và thẻ tín dụng cho thấy nhiều lần Rex có mặt tại các địa điểm xảy ra án mạng với những chiếc điện thoại dùng một lần, được cho là mang theo khi gây án. Ông ta đã sử dụng những chiếc điện thoại này để gọi cho 3 trong số 4 nạn nhân "Gilgo Four".

Nhà chức trách cho biết, việc khám xét máy tính cho thấy Rex đã tìm kiếm trên Internet ít nhất 200 lần để biết thông tin chi tiết về tình hình điều tra. Rex cũng liên tục tìm kiếm ảnh của các nạn nhân và cố gắng theo dõi người thân của họ.

Điều tra viên thu hồi được một sợi tóc nam từ vải bọc thi thể một nạn nhân. Họ đã lấy được mẫu ADN của Rex từ phần vỏ bánh pizza còn sót lại trong hộp bánh mà ông ta vứt vào thùng rác, đối chiếu với ADN tìm thấy trên thi thể nạn nhân cho kết quả trùng khớp.

Hai phòng thí nghiệm pháp y cũng xác định rằng các sợi tóc thu được từ 6 trong số 7 nạn nhân có "liên hệ về mặt pháp y" với Rex hoặc các thành viên trong gia đình trực hệ của ông ta, hoặc những người sống cùng ông ta.

Cuộc sống hai mặt của kiến trúc sư

Ngày 13/7/2023, Rex, khi đó 59 tuổi, bị bắt tại thành phố New York và bị buộc tội giết 3 trong 4 nạn nhân "Giglo Four". Tháng 1/2024, ông ta bị buộc tội giết nạn nhân còn lại trong "Giglo Four", sau đó bị buộc tội sát hại thêm 3 nạn nhân khác.

"Bị cáo sống giữa chúng ta, vờ như một người cha bình thường ở vùng ngoại ô, trong khi thực tế, hắn luôn ám ảnh việc giết hại những phụ nữ vô tội", công tố viên nói tại cuộc họp báo sau khi Rex nhận tội.

Là con trai của một kỹ sư hàng không vũ trụ, Rex sống cùng vợ và hai con tại ngôi làng yên bình Massapequa Park, gần nơi tìm thấy hài cốt các nạn nhân. Ông ta làm kiến trúc sư tại công ty RH Consultants & Associates ở Manhattan.

Ngoài giờ đi làm, Rex bị cáo buộc bí mật bắt cóc, tra tấn và giết hại các gái mại dâm trong nhiều năm. Công tố viên tiết lộ ông ta có một tài khoản Tinder và gọi cho gái mại dâm bằng điện thoại dùng một lần hơn 500 lần. Rex thậm chí lấy điện thoại của nạn nhân gọi cho gia đình họ để chế giễu, tạo các tài khoản email giả để tìm kiếm nội dung khiêu dâm bạo lực.

Trong phiên tòa ngày 6/6/2024, công tố viên cho biết đã tìm thấy nội dung đáng lo ngại trên các thiết bị của Rex, bao gồm tài liệu ghi chép tỉ mỉ về các vụ giết người và lập kế hoạch cho các tội ác trong tương lai.

Đường đến lời nhận tội

Tháng 9/2025, thẩm phán Mazzei ra phán quyết rằng bằng chứng thu được từ công nghệ ADN tiên tiến sẽ được chấp nhận tại phiên tòa xét xử Rex. Các công tố viên cho rằng bằng chứng này liên kết Rex với các vụ giết người, trong khi luật sư bào chữa đặt câu hỏi về độ chính xác của công nghệ này.

Nhưng trước khi bị xét xử, Rex thỏa thuận nhận tội. Ngoài 7 cáo buộc của bên công tố, ông ta cũng thừa nhận giết người phụ nữ thứ 8 mà trước đó chưa bị buộc tội.

Luật sư bào chữa cho biết Rex quyết định nhận tội vì muốn giúp gia đình các nạn nhân cũng như gia đình ông ta tránh phải ra tòa.

Theo thỏa thuận nhận tội, Rex phải hợp tác với Đơn vị Phân tích Hành vi của FBI. Các công tố viên hạt Suffolk đã đồng ý không truy tố thêm các tội danh liên quan đến 8 phụ nữ mà ông ta đã thừa nhận sát hại.

Tuy nhiên, việc kết thúc vụ án hình sự cấp tiểu bang không có nghĩa là các vấn đề pháp lý của Rex đã chấm dứt. Ngày 6/4, con trai của nạn nhân Valerie Mack (bị sát hại năm 2000) đã đệ đơn kiện Rex và gia đình ông ta, cáo buộc Rex gây ra cái chết oan uổng và vợ con ông ta tiếp tay cho vụ giết người hàng loạt.

Luật sư của vợ cũ và con gái Rex nhấn mạnh rằng họ "không hề biết, không hề liên quan, không có bất kỳ mối liên hệ nào" với các tội danh mà Rex bị cáo buộc, nhất là con gái Rex mới 3 tuổi vào thời điểm Valerie Mack qua đời. Cảnh sát khẳng định không tin rằng gia đình Rex có liên quan.

Trong buổi họp báo sau phiên tòa, công tố viên gửi lời cảm ơn đến gia đình các nạn nhân: "Nếu không có họ, bị cáo sẽ không bao giờ bị đưa ra công lý và vẫn còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Hắn vẫn sẽ tự nhận là người cha hàng xóm hiền lành, vô hại thay vì là một kẻ giết người bị kết án".

VietBF@sưu tập

Đồng USD mất giá trong phiên ngày 10/4 và hướng tới tuần sụt giảm nhiều nhất kể từ tháng 1/2026 trong bối cảnh các nhà đầu tư đang ồ ạt bán các tài sản trú ẩn an toàn với kỳ vọng hoạt động vận tải dầu mỏ sẽ sớm nối lại nếu thỏa thuận ngừng bắn tại Vùng Vịnh được duy trì.


Đồng USD mất giá trong phiên ngày 10/4. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran. Thỏa thuận này đi kèm điều kiện tiên quyết là eo biển Hormuz phải được mở cửa lại ngay lập tức và an toàn. Về tiến trình đàm phán, Tổng thống Trump cho biết, Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran. Ông đánh giá đây là cơ sở khả thi để thảo luận, đồng thời tiết lộ các bên đã tiến rất gần đến một thỏa thuận dứt điểm vì nền hòa bình dài hạn.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi ngày 7/4 ra tuyên bố khẳng định Iran sẽ ngừng các hoạt động quân sự nếu đối phương cũng có động thái tương tự. Ông xác nhận tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo an toàn trong hai tuần tới dưới sự điều phối của các lực lượng vũ trang Iran.

Thông báo ngừng bắn được Tổng thống Mỹ đưa ra trên mạng xã hội ngay sát thời hạn chót mà ông ấn định cho Iran. Theo đó, Iran phải mở cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, nếu không muốn hệ thống cơ sở hạ tầng dân sự phải hứng chịu các hoạt động quân sự quy mô lớn.

Mọi sự chú ý của thị trường hiện dồn vào kết quả cuộc đàm phán hòa bình diễn ra cuối tuần này giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad (Pakistan).

Chuyên gia chiến lược cấp cao Jason Wong từ ngân hàng BNZ (Wellington) nhận định, nếu đàm phán đạt tiến triển tích cực, đồng bạc xanh sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm. Ngược lại, nếu đàm phán bế tắc và tàu thuyền vẫn chưa thể lưu thông, tâm lý thị trường có thể đảo chiều nhanh chóng ngay trong ngày 13/4. Trước đó, giới đầu tư từng đổ xô mua USD khi xung đột lên đỉnh điểm, và hiện tại họ bắt đầu bán ra khi rủi ro tồi tệ nhất đã vơi bớt.

Kể từ khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào ngày 7/4, dòng tiền đã liên tục rút khỏi các vị thế neo giữ đồng USD. Trước đó trong tháng 3/2026, đồng tiền này từng tăng vọt và trở thành một trong số ít những "tài sản trú ẩn" an toàn khi chiến sự bùng phát khiến giá dầu tăng phi mã, gây sức ép lên thị trường chứng khoán, vàng và trái phiếu.

Tính chung trong tuần, chỉ số đồng USD, thước đo đồng bạc xanh với rổ tiền tệ chính, đã giảm 1,6% và giảm 0,22% trong phiên cuối tuần. Trái lại, đồng euro tăng 1,8% lên mức 1,173 USD/euro, đồng Bảng Anh tăng 2% lên mức 1,347 USD/bảng. Các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như AUD và NZD đều ghi nhận mức tăng gần 3% trong tuần, trong đó đồng AUD giao dịch nhỉnh hơn mức 0,70 USD/AUD. Riêng đồng yen Nhật tiếp tục suy yếu và lùi về mức 159,255 yen/USD.

Trên thực tế, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz hầu như chưa có tiến triển. Trong 24 giờ đầu tiên sau khi thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran có hiệu lực, chỉ có một tàu chở dầu và 5 tàu chở hàng khô lưu thông qua tuyến đường này. Con số này quá khiêm tốn so với mức 140 tàu lưu thông mỗi ngày trước khi xung đột Trung Đông nổ ra vào cuối tháng 2/2026.

Kể từ khi cuộc xung đột nổ ra vào ngày 28/2, Iran đã phong tỏa hầu hết các hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Dù đã đồng ý mở lại tuyến đường này theo thỏa thuận ngừng bắn, Iran lại đưa ra ý tưởng thiết lập hệ thống thu phí để gây quỹ tái thiết đất nước sau các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel. Theo những báo cáo từ giới truyền thông tài chính, mức phí này có thể lên tới 2 triệu USD mỗi tàu, hoặc 1 USD cho mỗi thùng dầu, thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng NDT của Trung Quốc.

Tuy nhiên, thực tế triển khai đang gặp nhiều trở ngại. Các chuyên gia bảo hiểm từ tổ chức Lloyd's List nhận định cơ chế phê duyệt của Iran vẫn rất chậm chạp, thiếu minh bạch và đi kèm với những yêu cầu nộp phí lên tới hàng triệu USD.

Phản ứng trước thông tin này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liên tục đăng tải các dòng trạng thái gay gắt trên mạng xã hội Truth Social ngày 9/4. Ông cáo buộc Iran đang thực hiện thỏa thuận "rất kém" khi cản trở dòng chảy dầu mỏ. Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo Iran phải dừng ngay việc thu phí và khẳng định dầu mỏ sẽ sớm lưu thông trở lại dù có hay không có sự giúp đỡ của phía Iran.

Dù vậy, ông Trump trước đó cũng từng gợi ý Mỹ và Iran có thể cùng vận hành hệ thống này dưới dạng "liên doanh". Nhà Trắng cho biết hiện chưa đưa ra lập trường cuối cùng về vấn đề này, nhưng nhấn mạnh yêu cầu eo biển phải được mở cửa hoàn toàn và không hạn chế.

Ý tưởng thu phí của Iran đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế. Liên minh châu Âu (EU) khẳng định tự do hàng hải đồng nghĩa với việc không phải trả bất kỳ khoản phí nào. Các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt là Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cũng lên án gay gắt việc "vũ khí hóa" tuyến đường thủy huyết mạch này và tuyên bố không chấp nhận sự kiểm soát dòng chảy từ phía Iran.

Dữ liệu công bố ngày 10/4 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 của Mỹ đã tăng mạnh nhất trong gần 4 năm qua, chủ yếu do giá dầu tăng vọt giữa lúc xung đột Iran và tác động dai dẳng từ các chính sách thuế quan.

CPI của Mỹ tăng 0,9% trong tháng 3/2026 (điều chỉnh theo mùa), đưa lạm phát hàng năm lên 3,3%, chủ yếu do chi phí năng lượng tăng 10,9%. Cả hai con số này đều phù hợp với dự báo của Dow Jones. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 4/2024 và tăng so với 2,4% trong tháng 2.

Tuy nhiên, nếu loại trừ thực phẩm và năng lượng, lạm phát cơ bản chỉ tăng 0,2% trong tháng và 2,6% so với cùng kỳ năm trước – đều thấp hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm, cho thấy áp lực lạm phát nền vẫn được kiểm soát. Thậm chí, một số lĩnh vực còn ghi nhận giá giảm như chăm sóc y tế, dịch vụ cá nhân, và ô tô đã qua sử dụng.

Theo BLS, xung đột Trung Đông là yếu tố chính chi phối số liệu lạm phát tháng, khi giá xăng tăng vọt 21,2%, chiếm gần 3/4 mức tăng CPI.

Giá năng lượng đã hạ nhiệt trong tháng 4 sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn, tạo ra một trạng thái hòa bình mong manh cho cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2. Nhờ đó, Fed có thể “bỏ qua” mức tăng đột biến trong tháng 3 và tập trung nhiều hơn vào xu hướng lạm phát cơ bản – vốn vẫn cao hơn mục tiêu trong suốt 5 năm qua.

Thị trường hiện gần như không kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong phần còn lại của năm 2026, dù tại cuộc họp tháng 3/2026, các quan chức Fed cho thấy xu hướng nghiêng về khả năng giảm 0,25 điểm phần trăm, nhưng thời điểm vẫn rất chưa chắc chắn.

Ở một diễn biến khác, đồng NDT của Trung Quốc bất ngờ trở thành điểm sáng khi hướng tới tuần tăng giá mạnh nhất trong 15 tháng qua và hiện giao dịch ở mức cao nhất kể từ năm 2023. Chuyên gia kinh tế Lynn Song từ ING nhận định đồng NDT có diễn biến tích cực bất chấp vị thế là quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới của Trung Quốc. Dữ liệu mới nhất cũng cho thấy giá sản xuất (PPI) của nước này đã tăng lần đầu tiên sau 3 năm, phát đi tín hiệu lạm phát bắt đầu quay trở lại sau một thời gian dài nền kinh tế đối mặt với giảm phát.

VietBF@sưu tập

Thị trường chứng khoán Mỹ tuần qua đã ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ với cả ba chỉ số chủ chốt đều tiến thêm hơn 3%. Tâm lý lạc quan của giới đầu tư bắt nguồn từ hy vọng về một giải pháp hòa bình cho xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ và chuẩn bị bắt đầu các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần.


Giao dịch viên trên sàn chứng khoán New York, Mỹ ngày 2/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran. Thỏa thuận này đi kèm điều kiện tiên quyết là eo biển Hormuz phải được mở cửa lại ngay lập tức và an toàn. Về tiến trình đàm phán, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran. Ông đánh giá đây là cơ sở khả thi để thảo luận, đồng thời tiết lộ các bên đã tiến rất gần đến một thỏa thuận dứt điểm vì nền hòa bình dài hạn.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi ngày 7/4 ra tuyên bố khẳng định Iran sẽ ngừng các hoạt động quân sự nếu đối phương cũng có động thái tương tự. Ông xác nhận tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo an toàn trong hai tuần tới dưới sự điều phối của các lực lượng vũ trang Iran.

Thông báo ngừng bắn được Tổng thống Mỹ đưa ra trên mạng xã hội ngay sát thời hạn chót mà ông ấn định cho Iran. Theo đó, Iran phải mở cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, nếu không muốn hệ thống cơ sở hạ tầng dân sự phải hứng chịu các hoạt động quân sự quy mô lớn.

Đánh giá về diễn biến mới nhất, nhà phân tích Tony Sycamore từ tập đoàn IG nhận định trong một bản ghi chú: "Đây là một khởi đầu tốt và có thể dọn đường cho việc mở cửa trở lại vĩnh viễn eo biển Hormuz, nhưng các bên vẫn còn rất nhiều biến số cần phải giải quyết".

Tuy nhiên, khi thỏa thuận đạt được chưa đầy một ngày, những rạn nứt đã xuất hiện, khi Israel tiến hành một đợt oanh tạc quy mô lớn vào Liban. Iran cáo buộc hành động này đã vi phạm các điều khoản của thỏa thuận. Các báo cáo cho thấy, eo biển Hormuz– nơi trung chuyển 1/5 lượng dầu khí thế giới – đã bị đóng cửa trở lại. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo các cuộc không kích của Israel nhằm vào Liban đang gây ra rủi ro nghiêm trọng cho lệnh đình chiến.

Thị trường chứng khoán đã trải qua một tuần giao dịch đầy biến động theo sát các tín hiệu địa chính trị. Trong phiên 6/4, các chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ đồng loạt tăng điểm nhờ kỳ vọng vào một lệnh ngừng bắn. Dù có nhịp giảm ngắn trong phiên 7/4 trước những tuyên bố cứng rắn từ phía Nhà Trắng, thị trường đã bùng nổ trở lại vào phiên 8/4 sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Đợt tăng điểm này lan rộng sang cả thị trường châu Âu, giúp chỉ số Stoxx 600 ghi nhận mức tăng theo ngày mạnh nhất trong vòng một năm, tăng 3,7%.

Các lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột như hàng không, du lịch và giải trí đã phục hồi mạnh mẽ. Giá cổ phiếu của các hãng Delta Air Lines, Southwest Airlines và United Airlines cùng các công ty du thuyền như Carnival ghi nhận sắc xanh. Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu tiêu dùng không thiết yếu cũng bứt phá, dẫn đầu là đà tăng 5,6% của cổ phiếu Amazon sau thông tin mảng trí tuệ nhân tạo (AI) mang về doanh thu 15 tỷ USD.

Mặc dù thị trường chứng khoán khởi sắc, giới đầu tư vẫn đang cân nhắc các rủi ro kinh tế vĩ mô. Dữ liệu chính phủ công bố ngày 10/4 cho thấy lạm phát tại Mỹ trong tháng 3/2026 đã tăng mạnh lên mức 3,3% so với cùng kỳ năm trước do giá năng lượng leo thang.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tăng 0,9% trong tháng 3/2026 (điều chỉnh theo mùa), đưa lạm phát hàng năm lên 3,3%, chủ yếu do chi phí năng lượng tăng 10,9%. Cả hai con số này đều phù hợp với dự báo của Dow Jones. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 4/2024 và tăng so với 2,4% trong tháng 2.

Tuy nhiên, nếu loại trừ thực phẩm và năng lượng, lạm phát cơ bản chỉ tăng 0,2% trong tháng và 2,6% so với cùng kỳ năm trước – đều thấp hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm, cho thấy áp lực lạm phát nền vẫn được kiểm soát. Thậm chí, một số lĩnh vực còn ghi nhận giá giảm như chăm sóc y tế, dịch vụ cá nhân, và ô tô đã qua sử dụng.

Theo BLS, xung đột Iran là yếu tố chính chi phối số liệu lạm phát tháng, khi giá xăng tăng vọt 21,2%, chiếm gần 3/4 mức tăng CPI.

Giá năng lượng đã hạ nhiệt trong tháng 4 sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn, tạo ra một trạng thái hòa bình mong manh cho cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2. Nhờ đó, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể “bỏ qua” mức tăng đột biến trong tháng 3 và tập trung nhiều hơn vào xu hướng lạm phát cơ bản – vốn vẫn cao hơn mục tiêu trong suốt 5 năm qua.

Thị trường hiện gần như không kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong phần còn lại của năm 2026, dù tại cuộc họp tháng 3, các quan chức Fed cho thấy xu hướng nghiêng về khả năng giảm 0,25 điểm phần trăm, nhưng thời điểm vẫn rất chưa chắc chắn.

Đồng Giám đốc đầu tư toàn cầu mảng giải pháp đa tài sản tại công ty quản lý tài sản Goldman Sachs Asset Management, Alexandra Wilson-Elizondo, cho rằng số liệu hôm nay giúp Fed có thêm thời gian, nhưng thử thách thực sự vẫn còn ở phía trước.

Các nhà hoạch định chính sách đặc biệt chú ý đến giá dịch vụ như một chỉ báo của lạm phát cơ bản, loại trừ tác động của thuế quan và chiến tranh. Giá dịch vụ (không bao gồm năng lượng) tăng 0,2% trong tháng và tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, chi phí nhà ở tăng 0,3% theo tháng và 3% theo năm – mức thấp nhất kể từ tháng 8/2021. Giá thực phẩm không đổi trong tháng và tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, trong đó thực phẩm tiêu dùng tại nhà giảm 0,2%.

Thêm vào đó, biên bản cuộc họp mới nhất của Fed để ngỏ khả năng tăng lãi suất nếu xung đột kéo dài và áp lực lạm phát không hạ nhiệt.

Khép phiên giao dịch cuối tuần 10/4, chỉ số công nghệ Nasdaq Composite tăng 0,4% lên 22.902,90 điểm. Ngược lại, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 0,6% xuống 47.916,57 điểm và chỉ số S&P 500 giảm nhẹ 0,1% xuống 6.816,89 điểm.

Tại các thị trường khác, chứng khoán châu Âu đóng cửa phiên cuối tuần giảm nhẹ, trong đó chỉ số FTSE 100 của London (Vương quốc Anh) giảm 0,1% xuống 10.603,48 điểm, chỉ số CAC 40 của Paris (Pháp) giảm 0,2% xuống 8.245,80 điểm, còn chỉ số DAX 30 trên sàn Frankfurt (Đức) giảm 1,1 % xuống 23.806,99 điểm.

Trong khi đó, các thị trường chứng khoán châu Á như Tokyo (Nhật Bản), Hong Kong (Trung Quốc) và Thượng Hải (Trung Quốc) đều ghi nhận mức giảm từ 0,5% đến 0,7%.

Chỉ số biến động VIX, "thước đo nỗi sợ hãi" của Phố Wall, hiện đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi chiến sự ở Trung Đông bùng phát, phản ánh sự giải tỏa áp lực tâm lý tạm thời của các nhà đầu tư trên toàn cầu.

VietBF@sưu tập

Trong tuần giao dịch vừa qua, thị trường dầu mỏ thế giới biến động mạnh theo từng bước ngoặt của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là liên quan đến xung đột giữa Mỹ và Iran và tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của toàn cầu.


Máy bơm dầu tại mỏ dầu ở tỉnh Hasakah, Syria. Ảnh: THX/TTXVN

Diễn biến đáng chú ý nhất diễn ra vào đầu tuần, khi căng thẳng leo thang đã đẩy giá dầu tăng vọt. Trong phiên 6/4, giá dầu thô Brent có thời điểm vượt 111 USD/thùng sau khi Iran bác bỏ đề xuất ngừng bắn và đối mặt với tối hậu thư quân sự từ phía Mỹ. Những lo ngại về nguy cơ đứt gãy nguồn cung, trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa, đã khiến thị trường rơi vào trạng thái căng thẳng cao độ. Dù Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, còn gọi là OPEC+, nhất trí tăng sản lượng trong tháng 5/2026, giới phân tích cho rằng nguồn cung bổ sung khó có thể sớm ra thị trường do các nút thắt logistics.

Tuy nhiên, xu hướng tăng nóng nhanh chóng đảo chiều chỉ một ngày sau đó. Ngày 7/4, giá dầu lao dốc mạnh khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Giá dầu thô ngọt nhẹ (WTI) có thời điểm giảm gần 20 USD, xuống dưới 100 USD/thùng – mức giảm sâu hiếm thấy, phản ánh kỳ vọng rằng dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz sẽ sớm được khôi phục.

Thị trường cũng ghi nhận tín hiệu tích cực từ các cuộc đàm phán, khi hai bên được cho là đã tiến gần hơn tới một thỏa thuận dài hạn. Đà giảm tiếp tục kéo dài sang phiên 8/4, khi giá dầu Brent và WTI đồng loạt giảm ở mức hai chữ số, rơi xuống quanh ngưỡng 94–95 USD/thùng. Tâm lý lạc quan về khả năng khơi thông hoàn toàn nguồn cung đã lấn át những lo ngại trước đó. Tuy vậy, sự thận trọng vẫn hiện hữu khi các điều khoản đảm bảo an toàn hàng hải chưa rõ ràng, khiến nhiều hãng vận tải chưa sẵn sàng quay lại khu vực.

Sang phiên 9/4, thị trường có dấu hiệu phục hồi nhẹ nhưng vẫn duy trì dưới mốc 100 USD/thùng. Giá dầu Brent tăng lên 95,92 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI lên 97,87 USD/thùng. Diễn biến trong phiên cho thấy sự giằng co rõ nét: giá có lúc bật tăng mạnh do lo ngại thỏa thuận ngừng bắn mong manh, nhưng sau đó hạ nhiệt khi xuất hiện tín hiệu nối lại các cuộc đàm phán hòa bình trong khu vực. Đáng chú ý, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn chỉ dưới 10% mức bình thường, cho thấy rủi ro gián đoạn nguồn cung chưa thực sự được giải quyết.

Tới phiên giao dịch cuối cùng của tuần, ngày 10/4, giá dầu thế giới tiếp tục giảm nhẹ và khép lại một tuần lao dốc mạnh nhất trong nhiều năm. Giá dầu Brent chốt ở mức 95,20 USD/thùng, giảm 0,8% trong phiên và ghi nhận mức giảm tới 12,7% trong cả tuần – mức giảm sâu nhất kể từ tháng 8/2022. Trong khi đó, dầu WTI giảm 1,3% xuống 96,57 USD/thùng, đánh dấu mức giảm 13,4% trong tuần và là đà giảm mạnh nhất kể từ thời điểm phong tỏa vì đại dịch COVID-19 năm 2020.

Diễn biến trong phiên 10/4 phản ánh trạng thái cân bằng mong manh của thị trường. Một mặt, triển vọng đàm phán hướng tới lệnh ngừng bắn lâu dài giữa Mỹ và Iran đã làm dịu bớt tâm lý lo ngại. Mặt khác, những rủi ro về nguồn cung vẫn hiện hữu khi eo biển Hormuz chưa được khơi thông hoàn toàn. Lưu lượng tàu qua khu vực này vẫn ở mức rất thấp, trong khi Iran thậm chí đề xuất thu phí tàu thuyền đi qua – một ý tưởng vấp phải sự phản đối từ phương Tây.

Bên cạnh đó, các yếu tố hỗ trợ giá vẫn tồn tại. Hàng loạt cơ sở năng lượng tại Trung Đông bị tấn công, trong đó một số cần thời gian dài để sửa chữa. Sản lượng dầu của khu vực cũng bị cắt giảm đáng kể, với khoảng 7,5 triệu thùng/ngày bị gián đoạn trong tháng 3/2026 và có thể tăng lên 9,1 triệu thùng/ngày trong tháng 4/2026. Riêng Saudi Arabia đã mất khoảng 600.000 thùng/ngày công suất sản xuất dầu thô và 700.000 thùng/ngày công suất vận chuyển do các cuộc tấn công gần đây.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 7/4 đã đưa ra cảnh báo về một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại. Theo người đứng đầu IEA, ông Fatih Birol, quy mô gián đoạn nguồn cung dầu khí do tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz hiện nay còn nghiêm trọng hơn tổng hợp các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Le Figaro (Pháp), ông Fatih Birol nhấn mạnh, thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như vậy. Việc eo biển Hormuz – tuyến đường thủy trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu – bị hạn chế lưu thông đã đẩy thị trường vào trạng thái căng thẳng cực độ.

Yếu tố thúc đẩy căng thẳng hiện nay chính là tối hậu thư từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Phía Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót ngày 7/4 (giờ địa phương), đồng thời cảnh báo về khả năng mở rộng các hoạt động quân sự nhằm vào hạ tầng trọng yếu của Iran nếu yêu cầu trên không được đáp ứng.

Hệ quả là giá dầu thế giới đã tăng mạnh và liên tục thiết lập các đỉnh mới trong những ngày gần đây. Đáng chú ý, giá dầu WTI của Mỹ dao động trong khoảng 114–115 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent duy trì quanh mức 111–112 USD/thùng. Một diễn biến hiếm gặp trên thị trường là giá dầu WTI vượt giá dầu Brent, phản ánh nhu cầu cấp bách đối với nguồn cung ngay tại thị trường Mỹ trong bối cảnh rủi ro vận tải biển gia tăng và chi phí logistics leo thang.

IEA cảnh báo dù các nước châu Âu, Nhật Bản hay Australia đều sẽ chịu ảnh hưởng, nhưng các quốc gia đang phát triển mới là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Họ sẽ phải đối mặt với "cú đấm kép" khi giá dầu khí tăng cao kéo theo chi phí thực phẩm, phân bón và lạm phát chung tăng tốc chóng mặt.

Hiện nay, các nước thành viên IEA đã bắt đầu triển khai đợt xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt giá cả. Tuy nhiên, ông Birol thừa nhận rằng việc giải phóng dự trữ chỉ là giải pháp tình thế, trong khi sự bất ổn vẫn đang bao trùm lên triển vọng kinh tế toàn cầu.

Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh đàm phán giữa các bên chưa đạt đột phá và nguy cơ leo thang quân sự vẫn hiện hữu, thị trường năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục đối mặt với biến động mạnh, thậm chí có thể kéo theo một cú sốc kinh tế quy mô lớn trong thời gian tới.

Thị trường dầu mỏ tuần qua cho thấy sự đảo chiều nhanh chóng từ trạng thái “thiếu cung nghiêm trọng” sang kỳ vọng “nguồn cung được nối lại”, chủ yếu do các tín hiệu ngoại giao. Tuy nhiên, như nhiều chuyên gia nhận định, yếu tố then chốt vẫn là việc liệu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz có thực sự trở lại bình thường hay không. Khi câu hỏi này chưa có lời giải rõ ràng, giá dầu được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập

Tuần giao dịch từ 6 - 11/4 ghi nhận những biến động đáng chú ý của thị trường vàng trong nước và thế giới, khi giá liên tục đảo chiều trong biên độ rộng. Diễn biến này phản ánh rõ nét sự giằng co giữa lực mua trú ẩn an toàn trước bất ổn địa chính trị và áp lực bán do môi trường lãi suất cao kéo dài.


Sản phẩm vàng miếng SJC trong nước. Ảnh TTXVN

Giá vàng SJC “trồi sụt” mạnh

Mở đầu tuần (6/4), các doanh nghiệp trong nước đồng loạt điều chỉnh giảm giá vàng SJC xuống còn 170,1 - 173,1 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Đây là phản ứng trước áp lực giảm của thị trường quốc tế khi giá vàng thế giới có thời điểm rơi xuống dưới 4.610 USD/ounce.

Nguyên nhân chính đến từ việc căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, kéo giá năng lượng tăng mạnh và làm gia tăng lo ngại lạm phát. Điều này khiến thị trường giảm kỳ vọng vào khả năng các ngân hàng trung ương nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó gây bất lợi cho vàng - tài sản không sinh lãi.

Sang ngày 7/4, giá vàng trong nước gần như đi ngang, duy trì quanh mức 170,1 - 173,1 triệu đồng/lượng. Trên thị trường thế giới, giá vàng cũng biến động nhẹ khi giới đầu tư thận trọng theo dõi diễn biến xung đột Mỹ – Iran, đặc biệt trước thời hạn mở lại eo biển Hormuz.

Tâm lý thị trường lúc này tập trung vào hai yếu tố chính: Nguy cơ chiến sự kéo dài và triển vọng lãi suất. Nếu giá dầu tiếp tục tăng, áp lực lạm phát sẽ buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, từ đó làm giảm sức hấp dẫn của vàng.

Bước sang ngày 8/4, thị trường ghi nhận cú bật tăng mạnh. Giá vàng SJC tăng tới 4,5 triệu đồng/lượng, lên mức 174 - 177 triệu đồng/lượng. Đà tăng này đến từ thông tin Mỹ tạm đình chỉ các hoạt động quân sự nhằm vào Iran trong hai tuần, giúp giảm bớt lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay tăng lên gần 4.800 USD/ounce, nối dài đà phục hồi từ phiên trước. Tâm lý nhà đầu tư được cải thiện khi xuất hiện tín hiệu tích cực từ các nỗ lực ngoại giao, dù rủi ro địa chính trị vẫn chưa hoàn toàn biến mất.

Tuy nhiên, đà tăng không duy trì lâu. Ngày 9/4, giá vàng trong nước lao dốc mạnh 3,5 triệu đồng/lượng, lùi về 167,5 - 171,5 triệu đồng/lượng. Diễn biến này phản ánh phản ứng nhanh của thị trường trước thông tin ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran.

Khi nguy cơ chiến tranh giảm bớt, nhu cầu trú ẩn suy yếu, trong khi nhà đầu tư quay lại các tài sản rủi ro hơn. Trên thị trường thế giới, giá vàng dù vẫn giữ được mức cao quanh 4.700 USD/ounce nhưng đã mất đà tăng mạnh trước đó.

Ngày 10/4, thị trường trong nước ổn định trở lại, với giá vàng SJC đi ngang quanh 168,5 - 171,5 triệu đồng/lượng. Trên thị trường quốc tế, giá vàng tăng hơn 1% trong phiên đêm trước, lên gần 4.790 USD/ounce nhờ đồng USD suy yếu và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Phiên cuối tuần 11/4, giá vàng SJC tiếp tục lùi về sát mốc 170 triệu đồng/lượng, giao dịch ở mức 169,4 - 172,4 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Trong phiên giao dịch đêm 10/4 theo giờ Việt Nam, giá vàng thế giới gần như đi ngang nhưng vẫn củng cố mức tăng trong cả tuần. Giá vàng giao ngay ổn định quanh 4.761,79 USD/ounce, nâng tổng mức tăng trong tuần lên gần 2%. Trong khi đó, giá vàng kỳ hạn của Mỹ giảm nhẹ 0,6% xuống 4.787,40 USD/ounce.

Vàng tiếp tục chịu “sức ép kép”

Triển vọng thị trường vàng trong thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục chịu tác động từ hai yếu tố then chốt: diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ.

Ông David Meger, Giám đốc giao dịch kim loại tại công ty thương mại hàng hóa High Ridge Futures, cho biết: “Khi căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt, kỳ vọng về khả năng lãi suất giảm trong tương lai phần nào gia tăng, trong khi đồng USD chịu áp lực, từ đó hỗ trợ giá vàng”.

Đồng USD đang hướng tới một tuần giảm giá, khiến vàng định giá bằng USD trở nên rẻ hơn đối với người nắm giữ các đồng tiền khác.

Ngoài ra, yếu tố lạm phát tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Dữ liệu cho thấy giá tiêu dùng tại Mỹ tăng mạnh nhất trong gần bốn năm trong tháng 3/2026, một phần do tác động từ giá năng lượng và thương mại. Lạm phát cao làm giảm khả năng Fed sớm cắt giảm lãi suất, qua đó hạn chế phần nào sức hấp dẫn của vàng - tài sản không sinh lời trong môi trường lãi suất cao.

Fed chưa cho thấy khả năng sẽ hạ lãi suất để kích thích kinh tế vì lo ngại lạm phát tăng. Thậm chí, thị trường từng dự đoán Fed có thể tăng lãi suất do giá dầu tăng mạnh. Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết chưa có lý do để tăng lãi suất, vì các cú sốc dầu ngắn hạn thường không ảnh hưởng lớn đến kỳ vọng lạm phát dài hạn.

Theo dữ liệu từ CNBC và SurveyMonkey, ngoài việc cắt giảm chi phí thực phẩm, khoảng 50% dân số Mỹ cho biết họ đang trì hoãn việc mua quần áo và đồ gia dụng. Tương tự, 42% người được hỏi nói họ chi ít hơn cho các dịch vụ chăm sóc cá nhân như cắt tóc và làm móng, trong khi 22% giảm chi cho phòng gym, 21% cho đồ uống có cồn và 14% cho dịch vụ gọi xe. Những kết quả này phù hợp với dữ liệu từ J.D. Power cho thấy khoảng 50% dân số Mỹ đang mua ít hàng hóa hơn để giữ chi tiêu trong ngân sách.

Các hộ gia đình cũng tìm đến những cách khác để xoay xở. Khoảng 39% cho biết họ đã sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán thực phẩm hoặc các nhu yếu phẩm khác vì nếu không thì họ không đủ khả năng chi trả.

Tâm lý kinh tế chung đã suy giảm kể từ đầu năm 2025, và niềm tin tiêu dùng trong tháng 4/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất từng ghi nhận trong khảo sát lâu năm của Đại học Michigan, với nhiều người tiêu dùng cho rằng xung đột với Iran đã làm tình hình kinh tế xấu đi.

Ở góc độ thị trường vàng vật chất, nhu cầu vàng tại Ấn Độ tăng nhẹ trong tuần qua khi nước này bước vào mùa lễ hội, dù mức giá cao vẫn phần nào gây sức ép lên tâm lý người mua. Trong khi đó, tại Trung Quốc, mức chênh lệch giá vàng nội địa so với thị trường quốc tế đã thu hẹp, cho thấy nhu cầu có dấu hiệu điều chỉnh.

Nhìn chung, thị trường vàng tuần qua cho thấy sự cân bằng giữa các lực kéo trái chiều. Đồng USD suy yếu và rủi ro địa chính trị tiếp tục hỗ trợ giá vàng, trong khi kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao lại tạo áp lực cản đà tăng. Trong bối cảnh đó, diễn biến của xung đột Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ sẽ tiếp tục là hai yếu tố then chốt định hướng giá vàng trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập