Một lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ là một chiến dịch quân sự quy mô lớn, kéo dài không xác định, có thể kích hoạt các hành động trả đũa mới từ Tehran và gây áp lực lớn lên lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh, theo các chuyên gia.

Mỹ có đủ lực lượng để phong tỏa
Cuộc phong tỏa quân sự của Mỹ đối với tất cả các hoạt động giao thông ra vào các cảng của Iran bắt đầu lúc 10 giờ sáng giờ miền Đông ngày 13/4 (21h cùng ngày giờ Hà Nội), sau khi các cuộc đàm phán hòa bình cuối tuần qua tại Pakistan thất bại.

Al Jazeera dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ, Mỹ đã sẵn sàng áp đặt và duy trì một lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran, nhưng hiện vẫn chưa thiết lập các quy tắc giao chiến cụ thể để xử lý các trường hợp vi phạm.

Quan chức này cho biết Mỹ có đủ lực lượng và trang thiết bị để thực thi phong tỏa, và lệnh này sẽ được duy trì trong thời gian cần thiết, phù hợp với các quyết định do Tổng thống Donald Trump đưa ra.

Ông Trump dọa đánh chìm tàu Iran
Sáng 13/4 theo giờ Mỹ (tối cùng ngày giờ Hà Nội), Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa mới đối với Iran, tuyên bố rằng Mỹ sẽ đánh chìm bất kỳ tàu nào của Iran tiến gần khu vực phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz.

Ông Trump tuyên bố rằng trong khi hải quân Iran đã bị "xóa sổ hoàn toàn", Mỹ vẫn chưa đánh chìm được "các tàu tấn công nhanh" của nước này, đồng thời cảnh báo rằng nếu chúng tiến gần đến khu vực phong tỏa, hải quân Mỹ sẽ sử dụng chiến thuật tương tự như đã từng dùng đối với các tàu bị cáo buộc buôn ma túy.

Hành động chiến tranh
Nếu chiến lược của ông Trump thành công, Mỹ có thể loại bỏ đòn bẩy lớn nhất của Iran trong đàm phán và mở lại tuyến hàng hải quan trọng này cho thương mại toàn cầu, qua đó có thể hạ giá dầu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng phong tỏa là một hành động chiến tranh và đòi hỏi cam kết lâu dài với số lượng lớn tàu chiến.

“Ông Trump muốn một giải pháp nhanh. Nhưng thực tế, nhiệm vụ này rất khó thực hiện nếu đơn phương và khó duy trì trong trung và dài hạn” - Reuters dẫn lời bà Dana Stroul, cựu quan chức cấp cao Lầu Năm Góc, hiện làm việc tại Viện Washington về Chính sách Cận Đông, nhận định.


Quân đội Mỹ hiện chưa công bố các chi tiết cơ bản về lệnh phong tỏa, bao gồm số lượng tàu chiến sẽ tham gia, có sử dụng không quân hay không, và liệu các đồng minh vùng Vịnh có hỗ trợ hay không.

Các chuyên gia cho rằng với đủ tàu chiến, Hải quân Mỹ có thể thiết lập một lệnh phong tỏa khiến nhiều tàu chở dầu thương mại e ngại không dám vận chuyển dầu của Iran.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có sẵn sàng lên tàu, bắt giữ, thậm chí làm hư hại hoặc đánh chìm những tàu cố phá vỡ phong tỏa hay không, đặc biệt nếu các tàu này chở dầu cho những nước lớn như Trung Quốc hoặc các đối tác của Mỹ như Ấn Độ hay Hàn Quốc.

Phản ứng có thể của Iran
Về phía Iran, Đô đốc về hưu Gary Roughead, cựu Tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ, cảnh báo Tehran có thể nổ súng vào tàu bè trong Vịnh hoặc tấn công cơ sở hạ tầng của các quốc gia vùng Vịnh - nơi đặt căn cứ của lực lượng Mỹ.

Thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên Dân chủ cấp cao trong Ủy ban Tình báo Thượng viện, đã đặt câu hỏi về chiến lược này, cho rằng Iran có thể sử dụng tàu cao tốc để rải thủy lôi hoặc gắn bom vào các tàu chở dầu.

“Làm sao điều này có thể giúp giảm giá xăng?” - ông đặt vấn đề trên CBS.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tuyên bố rằng các tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý “mạnh mẽ, dứt khoát”, làm gia tăng nguy cơ leo thang nguy hiểm.

Bà Stroul nhận định cuộc khủng hoảng này cuối cùng sẽ cần một nỗ lực dài hạn mang tính quốc tế để giải quyết: “Về lâu dài, vấn đề này sẽ phải được giải quyết bằng ngoại giao và ý chí chính trị quốc tế” - bà nói.

Theo Mohammad Eslami, nhà nghiên cứu tại Đại học Tehran, bất kỳ động thái nào của Mỹ nhằm phong tỏa hoạt động vận chuyển tới và rời các cảng của Iran đều sẽ bị Tehran coi là rủi ro cao và cực kỳ khó thực hiện,

“Câu hỏi đặt ra là liệu quân đội Mỹ có thể chặn được các tàu chở dầu và siêu tàu chở dầu trong vùng biển rộng lớn này hay không” - Eslami nói, cho rằng đây sẽ là “một chiến dịch rất khó khăn đối với quân đội Mỹ”.

Ông nhấn mạnh Iran đang chịu áp lực quân sự và kinh tế nặng nề, và không muốn bị cắt đứt nguồn tiếp cận “lương thực và những thứ thiết yếu khác” trong bối cảnh phải đối mặt với các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel.

Eslami cho biết Tehran muốn gửi “một thông điệp rất mạnh mẽ tới người Mỹ”, ngay cả khi “phần lớn các bên vẫn đang nghĩ đến các giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng”, đồng thời cảnh báo rằng việc đóng eo biển Hormuz sẽ là “một bước đi rất, rất lớn từ cả hai phía”.

Về phía Iran, phát ngôn viên cấp cao của Bộ Nội vụ nước này Ali Zeinivand nói với RT rằng Iran “hoàn toàn sẵn sàng cho bất kỳ cuộc đối đầu nào” , nhấn mạnh sự sẵn sàng trên các lĩnh vực ngoại giao, an ninh và chiến trường.

Ông Zeinivand cho biết Tehran duy trì an ninh nội bộ "xuất sắc" , trong khi các nhánh khác đảm nhiệm công tác ngoại giao và các hoạt động quân sự, đồng thời nói thêm rằng Iran có "khả năng, sức mạnh và ý chí" để tự vệ.

Kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của ông Trump "hoàn toàn vô lý"
Từ Châu Âu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết việc khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là “cực kỳ quan trọng”.

“Việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đang gây thiệt hại nghiêm trọng. Khôi phục tự do hàng hải là điều có ý nghĩa then chốt đối với chúng tôi” - bà nói.

Bà cũng nhấn mạnh rằng không thể có sự ổn định ở Trung Đông khi Lebanon vẫn đang tiếp tục bị Israel không kích.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles, kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Trump "hoàn toàn vô lý" .

Bà Robles tuyên bố: “Trump và Netanyahu muốn áp đặt luật lệ của họ lên cộng đồng quốc tế, và điều đó không thể chấp nhận được trong bất kỳ hoàn cảnh nào” .

Vietbf @ Sưu tầm

Trung Quốc ngày 13/4 đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế và nhanh chóng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, trong bối cảnh căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz gia tăng sau phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc phong tỏa các tàu liên quan đến Iran, theo CNTG.

Tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn đã trả lời câu hỏi liên quan đến tuyên bố của ông Trump hôm Chủ nhật, trong đó cho biết Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu chặn các tàu ra vào eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán hòa bình với Iran không đạt được thỏa thuận.

Ông Quách nhấn mạnh rằng, eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế quan trọng đối với thương mại và vận chuyển năng lượng toàn cầu. Việc đảm bảo an ninh, ổn định và lưu thông thông suốt tại khu vực này là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Theo ông, những gián đoạn đối với hoạt động hàng hải tại eo biển bắt nguồn từ xung đột Mỹ - Iran đang diễn ra, và con đường phía trước là phải sớm đạt được lệnh ngừng bắn. “Tất cả các bên cần giữ bình tĩnh và kiềm chế”, ông Quách Gia Khôn nói, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng.

Phản ứng từ các bên liên quan

Iran đã lên án mạnh mẽ động thái của Mỹ, cho rằng việc hạn chế tự do hàng hải trên vùng biển quốc tế là vi phạm luật pháp quốc tế và mang tính “cướp biển”, theo tuyên bố từ Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya của lực lượng vũ trang nước này.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London sẽ không bị cuốn vào xung đột và không ủng hộ bất kỳ hành động phong tỏa nào tại eo biển. Ông nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu là đảm bảo tuyến đường biển này luôn được mở.

“Tôi cho rằng điều tối quan trọng là phải mở hoàn toàn eo biển này, và đó là trọng tâm trong mọi nỗ lực của chúng tôi”, ông Starmer nói với BBC Radio.

Cùng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron xác nhận Paris sẽ phối hợp với Anh tổ chức một hội nghị nhằm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định bất kỳ sứ mệnh hải quân nào cũng chỉ mang tính phòng vệ.

Tây Ban Nha cũng phản đối ý tưởng phong tỏa, cho rằng động thái này “không có ý nghĩa”, phản ánh mối lo ngại rộng lớn của châu Âu về tác động kinh tế toàn cầu nếu các tuyến vận tải bị gián đoạn.

Nỗ lực ngoại giao và bước đi tiếp theo
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy nhằm ngăn chặn tình hình xấu đi. Theo báo cáo của The Wall Street Journal, các bên trung gian đang tìm cách sắp xếp một vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới, sau khi vòng đàm phán trước tại Islamabad kết thúc mà không đạt kết quả.

Những điểm bế tắc chính bao gồm việc liệu eo biển Hormuz có thể được mở lại mà không áp phí quá cảnh hay không, tương lai kho uranium làm giàu cao của Iran, cũng như yêu cầu của Tehran về việc giải phóng khoảng 27 tỷ USD tài sản bị đóng băng.

Giới chức Pakistan – nước chủ nhà của vòng đàm phán trước – được cho là đang duy trì liên lạc chặt chẽ với cả hai bên nhằm khôi phục đối thoại trước thời hạn của lệnh ngừng bắn mong manh vào ngày 22/4.

Dù chưa có đột phá, các nhà trung gian vẫn thận trọng lạc quan rằng việc duy trì đối thoại có thể giúp ngăn chặn nguy cơ xung đột leo thang trở lại.

Vietbf @ Sưu tầm

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các tàu thuyền đi vào khu vực bị phong tỏa có thể bị chặn và bắt giữ.

Iran sẵn sàng đối đầu
Phát ngôn viên cấp cao của Bộ Nội vụ Iran Ali Zeinivand nói với RT rằng nước này “hoàn toàn sẵn sàng cho bất kỳ cuộc đối đầu nào”, nhấn mạnh sự sẵn sàng trên các lĩnh vực ngoại giao, an ninh và chiến trường.

Ông Zeinivand cho biết Tehran duy trì an ninh nội bộ "xuất sắc", trong khi các nhánh khác đảm nhiệm công tác ngoại giao và các hoạt động quân sự, đồng thời nói thêm rằng Iran có "khả năng, sức mạnh và ý chí" để tự vệ.

Trước đó Lực lượng vũ trang Iran cho rằng việc Mỹ “áp đặt các hạn chế đối với hoạt động di chuyển của tàu thuyền trên vùng biển quốc tế là hành vi bất hợp pháp và cấu thành hành vi cướp biển”.

Mỹ đe dọa bắt giữ tàu thuyền đi vào khu vực phong tỏa
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các tàu thuyền đi vào khu vực bị phong tỏa có thể bị chặn và bắt giữ.

Quân đội Mỹ sẽ thực thi lệnh phong tỏa đối với tất cả các tàu thuyền, bất kể treo cờ quốc gia nào, tại Vịnh Oman và khu vực Biển Ả Rập phía đông eo biển Hormuz, theo thông báo gửi tới giới hàng hải mà Reuters tiếp cận được.

“Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được phép đều có thể bị chặn, buộc chuyển hướng và bắt giữ” - CENTCOM cảnh báo.

“Tuy nhiên, lệnh phong tỏa sẽ không cản trở quyền đi qua trung lập qua eo biển Hormuz tới hoặc từ các điểm đến không thuộc Iran”.

Israel hạn chế hoạt động không kích tại Lebanon trước thềm đàm phán trực tiếp
Trước thềm các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon tại Washington, DC vào thứ Ba, Israel đã hạn chế hoạt động không quân tại Lebanon do sức ép từ Mỹ, kênh Channel 13 của Israel đưa tin.

Theo đó, các hành động của Israel hiện chỉ giới hạn ở việc hỗ trợ lực lượng mặt đất và ngăn chặn các cuộc tấn công nhằm vào Israel do Hezbollah tiến hành, trong khi các đòn không kích vào Beirut và sâu داخل lãnh thổ Lebanon đã bị dừng lại.

Israel ủng hộ lệnh phong tỏa hải quân Iran của ông Trump
Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran, đồng thời nhấn mạnh chính phủ của ông đang phối hợp chặt chẽ với Washington về vấn đề này.

“Iran đã vi phạm các quy tắc, và Tổng thống Trump đã quyết định áp đặt một lệnh phong tỏa hải quân” - ông Netanyahu phát biểu tại cuộc họp nội các, theo video do văn phòng của ông công bố.

“Chúng tôi dĩ nhiên ủng hộ lập trường cứng rắn này và đang phối hợp liên tục với Mỹ”.

EU kêu gọi khôi phục khẩn cấp tự do hàng hải tại eo biển Hormuz
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết việc khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là “cực kỳ quan trọng”.

“Việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đang gây thiệt hại nghiêm trọng. Khôi phục tự do hàng hải là điều có ý nghĩa then chốt đối với chúng tôi” - bà nói.

Bà cũng nhấn mạnh rằng không thể có sự ổn định ở Trung Đông khi Lebanon vẫn đang tiếp tục bị Israel không kích.

Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo Israel
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cảnh báo rằng Israel đang tìm cách coi Thổ Nhĩ Kỳ là kẻ thù tiếp theo sau Iran, viện dẫn điều mà ông gọi là một “chiến lược quốc gia” rộng hơn.

“Israel không thể sống mà không có thù địch sau vụ Iran… không chỉ chính quyền Netanyahu mà cả một số người trong phe đối lập cũng đang tìm kiếm một kẻ thù mới” - ông Fidan nói trong một cuộc tranh luận trên truyền hình.

Những phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa Ankara và Tây Jerusalem. Trước đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu "bị mù quáng bởi máu và lòng thù hận", trong khi Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ gọi ông là "Hitler của thời đại chúng ta" và cho rằng mục tiêu của ông là "phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình" và theo đuổi chương trình bành trướng.

Cuộc khẩu chiến leo thang sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz gọi ông Erdogan là "hổ giấy" vì không đáp trả các vụ phóng tên lửa của Iran hồi đầu năm nay.

Nga cảnh báo tác động đến thị trường toán cầu
Moscow đã cảnh báo rằng động thái phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ có thể ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu.

“Có khả năng những hành động như vậy sẽ tiếp tục gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường quốc tế. Điều này có thể được khẳng định với độ chắc chắn cao” - người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên. “Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn chưa rõ ràng, vì vậy tôi sẽ không đưa ra bất kỳ bình luận cụ thể nào vào thời điểm này”.

Ông nhấn mạnh rằng Moscow vẫn sẵn sàng "cung cấp bất kỳ dịch vụ nào" để giúp giảm bớt căng thẳng xung quanh Iran.

Giáo hoàng từ chối
Đức Giáo hoàng Leo đã từ chối đối thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi ông Trump chỉ trích Giáo hoàng về việc phê phán cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran. “Tôi không có ý định tranh luận với (ông Trump)… Tôi không phải là chính trị gia” - Giáo hoàng nói và phát biểui thêm rằng thông điệp của ông vẫn không thay đổi, “đó là thúc đẩy hòa bình”.

Ông Trump đã đăng tải một bức ảnh tự miêu tả mình là Chúa Giê-su ngay sau khi chỉ trích Giáo hoàng Leo, gây ra làn sóng phản đối trên mạng

Hình ảnh do AI tạo ra, được chia sẻ trên Truth Social, cho thấy ông Trump trong bộ áo choàng dài thướt tha theo kiểu kinh thánh với vầng hào quang rực rỡ, dường như đang chữa lành bệnh tật, xung quanh là những con đại bàng, máy bay chiến đấu và Tượng Nữ thần Tự do.

Bài đăng đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều, một số người dùng chế giễu đó là bước tiến tới việc ông Trump "tự xưng mình là Chúa".

Tòa Thánh Vatican cũng đã phản bác lại những lời công kích của Trump nhằm vào Giáo hoàng Leo XIV, với một quan chức cấp cao gọi những nhận xét miệt thị của ông là "một tuyên bố về sự bất lực".

Antonio Spadaro, thứ trưởng phụ trách văn hóa và giáo dục, cho biết cuộc tấn công của Trump phản ánh “một sự bất an sâu sắc hơn”, lập luận rằng quyền lực chính trị thường dựa vào uy tín đạo đức khi nó “không thể kiềm chế được”.

Ông nói rằng Tổng thống Mỹ đang cố gắng lôi kéo Giáo hoàng vào một ngôn ngữ “bạo lực, an ninh hoặc lợi ích quốc gia”, nhưng nhấn mạnh rằng Giáo hoàng Leo “nói một ngôn ngữ khác” vượt ra ngoài những ràng buộc đó.

Spadaro nói thêm rằng những nỗ lực nhằm làm suy yếu uy tín của Giáo hoàng chỉ càng làm nổi bật tầm ảnh hưởng của ngài.

Tây Ban Nha: Phong tỏa eo biển là hoàn toàn vô lý
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha, Margarita Robles, kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Trump "hoàn toàn vô lý".

“Kể từ khi cuộc chiến này bắt đầu, mọi thứ đều trở nên vô nghĩa” - bà Robles nói với đài truyền hình công cộng Tây Ban Nha. “Đây là một chương khác trong vòng xoáy đi xuống mà thế giới đang bị cuốn vào.” Bà cho biết Tây Ban Nha phản đối cuộc xung đột và lo ngại về những hậu quả kinh tế của nó.

Bà Robles tuyên bố: “Trump và Netanyahu muốn áp đặt luật lệ của họ lên cộng đồng quốc tế, và điều đó không thể chấp nhận được trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran đã thiết lập được kênh trao đổi tích cực với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Islamabad, nhưng đồng thời nhận thấy ông gần như “bị trói tay” trước sự hiện diện của con rể Tổng thống Donald Trump là Jared Kushner và người bạn thân Steve Witkoff, một nguồn tin giấu tên tiết lộ với Al Majalla.

Sau 21 giờ đàm phán căng thẳng, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã cảm ơn Pakistan vì tổ chức cuộc gặp Mỹ - Iran, nhưng cuối cùng kết luận rằng Tehran “chưa sẵn sàng chấp nhận các yêu cầu của Mỹ”.

Qua đó, một trong những cuộc đàm phán hòa bình được đánh giá quan trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh đã khép lại trong bế tắc. Đây cũng là lần đầu tiên một lãnh đạo cấp cao Mỹ tiếp xúc trực tiếp với phía Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, và đặc biệt hơn khi cuộc gặp diễn ra trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thay vì qua các nhà ngoại giao truyền thống.

Phái đoàn Iran gồm nhiều quan chức cấp cao của IRGC, trong khi phía Mỹ có các cố vấn an ninh chủ chốt. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, sự hiện diện của Jared Kushner và Steve Witkoff đã khiến bầu không khí đàm phán trở nên phức tạp và căng thẳng.

Cả hai được cho là không nhận được sự tin tưởng từ phía Iran, một phần do họ bị nhìn nhận là đại diện cho lợi ích của Israel hơn là lợi ích của Mỹ trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump. Các quan chức an ninh Pakistan cho biết dù Iran đã xây dựng được sự tin cậy nhất định với Phó Tổng thống Vance, họ vẫn cảm thấy ông không có đủ quyền quyết định khi có mặt Kushner và Witkoff.

Ảnh hưởng của Israel phủ bóng đàm phán
Trước thềm đàm phán, truyền thông Iran liên tục nhấn mạnh quan điểm rằng Mỹ bị Israel kéo vào cuộc chiến. Một số quan chức Mỹ trước đây, trong đó có Marco Rubio, cũng thừa nhận Washington tham gia xung đột sau khi Israel quyết định hành động và dự đoán Iran sẽ đáp trả các căn cứ Mỹ trong khu vực.


Quan điểm này không chỉ tồn tại ở các nhóm bên lề mà đã lan rộng trong dư luận Mỹ, với nhiều nhân vật nổi tiếng như Tucker Carlson hay Megyn Kelly cùng đưa ra nhận định tương tự. Thậm chí, các cựu quan chức như John Kerry cũng cho rằng Israel từ lâu đã gây áp lực buộc Mỹ tấn công Iran, và ông Trump là người đầu tiên nhượng bộ.

Bản thân ông Vance, dù từng phản đối chiến tranh với Iran, vẫn không ngăn cản quyết định của Tổng thống Trump.

Bóng đen Lebanon và sự đổ vỡ niềm tin
Trong các cuộc trao đổi tại Islamabad, phía Iran nhấn mạnh vấn đề Lebanon và cho rằng nước này phải nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau khi thỏa thuận được công bố, Israel đã tiến hành một trong những đợt không kích đẫm máu nhất vào Lebanon, khiến hơn 300 người thiệt mạng.

Sự kiện này càng làm gia tăng nghi ngờ và khiến không khí đàm phán thêm căng thẳng.

Nhượng bộ có điều kiện và “lằn ranh đỏ”
Theo các nguồn tin, Iran sẵn sàng cân nhắc một số nhượng bộ, bao gồm việc chuyển uranium làm giàu sang nước thứ ba như Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc dỡ bỏ thuế đối với tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz nếu các lệnh trừng phạt được gỡ bỏ.

Tehran cũng để ngỏ khả năng giảm hỗ trợ cho các đồng minh trong “trục kháng cự”, nhưng kiên quyết không chấp nhận bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến việc từ bỏ hoặc thu hẹp chương trình tên lửa.

Về phía Mỹ, Tổng thống Trump khẳng định Washington chỉ chấp nhận mức tuân thủ “100%, không phải 95%”. Điều này khiến khoảng cách giữa hai bên vẫn rất xa.

Dù các phái đoàn đã rời Islamabad, Pakistan cho biết hai bên vẫn duy trì liên lạc. Tuy nhiên, căng thẳng tiếp tục leo thang khi ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp đặt phong tỏa riêng đối với eo biển Hormuz, ngăn mọi tàu thuyền ra vào Iran - một động thái được mạng xã hội châm biếm là “phong tỏa để chặn phong tỏa”.

Nhìn chung, diễn biến tại Islamabad cho thấy đàm phán Mỹ - Iran không chỉ vướng mắc ở các vấn đề kỹ thuật như hạt nhân hay vận tải dầu mỏ, mà còn bị chi phối mạnh bởi yếu tố chính trị, niềm tin và ảnh hưởng từ các bên thứ ba.

Trong bối cảnh đó, vai trò và ảnh hưởng của những nhân vật không chính thức như Kushner hay Witkoff có thể đã trở thành một trong những nguyên nhân khiến cơ hội đạt được thỏa thuận nhanh chóng tan biến, theo Al Majalla.

Vietbf @ Sưu tầm

Cuộc chiến không người lái trên chiến trường Ukraine đang chứng kiến bước ngoặt đáng chú ý khi Kiev dần giành lại ưu thế sau giai đoạn bị đánh giá là tụt hậu, tờ Euromaidanpress đưa tin.

Drone Ukraine ngày càng hiệu quả và khó bị đánh chặn
Từ các nguồn phân tích độc lập, blogger quân sự Nga cho đến chính các chỉ huy Ukraine, nhiều đánh giá cho thấy lực lượng drone của Kiev đang bước vào giai đoạn hiệu quả cao nhất kể từ đầu xung đột, với khả năng tấn công xa hơn, chính xác hơn và khó bị đánh chặn hơn trước.

Tổng Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết kể từ tháng 12 năm ngoái, các đơn vị vận hành hệ thống không người lái của Ukraine đã gây thiệt hại về nhân lực cho đối phương nhiều hơn số binh sĩ Nga được bổ sung ra chiến trường. Đây là dấu hiệu cho thấy drone không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà đang trở thành công cụ chủ lực làm thay đổi tương quan lực lượng trên thực địa.

Xu hướng này cũng được ghi nhận từ phía Nga, khi nhiều blogger quân sự thừa nhận drone Ukraine đang bay xa hơn, tấn công chính xác hơn và ngày càng khó bị vô hiệu hóa.

Các nhà phân tích cho rằng sự thay đổi này xuất phát từ hai yếu tố then chốt: hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng linh hoạt, giàu tính sáng tạo của Ukraine và khả năng tận dụng, mở rộng quy mô các công nghệ hiệu quả sau thời gian thử nghiệm.


“Át chủ bài” là drone tầm trung
Đặc biệt, các UAV tầm trung – với khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách từ vài chục đến hàng trăm km – đang tạo ra tác động rõ rệt lên hệ thống hậu cần, phòng không và các mục tiêu giá trị cao của Nga. Nhiều video nguồn mở cho thấy các đòn tấn công này đã phá hủy kho tàng, cơ sở sửa chữa, trận địa radar và cả các tuyến vận tải quan trọng, góp phần làm chậm đà tiến công của Moscow và hỗ trợ các đợt phản công của Ukraine.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), các đòn đánh tầm trung đóng vai trò đáng kể trong việc khiến bước tiến của Nga bị đình trệ thời gian gần đây. Một số chuyên gia vận hành UAV Ukraine thậm chí nhận định Nga đang lúng túng trong việc đối phó với các đòn tấn công dạng này, đặc biệt khi chúng được triển khai với tần suất ngày càng cao và độ chính xác ngày càng cải thiện.

Ukraine: Từ lép vế đến xoay chuyển thế trận
Sự chuyển mình này càng trở nên đáng chú ý khi chỉ một năm trước, Ukraine bị cho là đang tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ drone, đặc biệt ở mảng UAV tầm trung. Tuy nhiên, ba yếu tố đã giúp Kiev đảo ngược tình thế, bao gồm sự trưởng thành nhanh chóng của ngành công nghiệp quốc phòng, trình độ công nghệ ngày càng cao của các hệ thống UAV và khả năng mở rộng quy mô sản xuất cũng như triển khai trên diện rộng.

Nếu trước đây, các sáng kiến công nghệ thường chỉ dừng lại ở cấp lữ đoàn, thì hiện nay Ukraine đã cải thiện đáng kể khả năng nhân rộng những giải pháp hiệu quả trên toàn chiến tuyến. Điều này giúp các loại drone có khả năng tấn công mục tiêu di động nhanh chóng được đưa vào sử dụng với quy mô lớn, tạo áp lực liên tục lên lực lượng Nga.

Số liệu thực địa cho thấy hiệu quả của lực lượng drone Ukraine đang tăng lên nhanh chóng. Chỉ riêng trong tháng 3, các đơn vị không người lái đã tấn công số lượng mục tiêu được xác nhận cao hơn 50% so với tháng trước đó, đồng thời gây thiệt hại về nhân lực lớn hơn 29%. Tổng cộng hơn 150.000 mục tiêu đã bị đánh trúng, với hơn 11.000 nhiệm vụ tác chiến được thực hiện mỗi ngày, cho thấy quy mô và cường độ hoạt động chưa từng có.

Ở cấp độ chiến thuật, các đòn tấn công tầm trung trong tháng 3 đã đánh trúng hàng trăm mục tiêu quan trọng, bao gồm cơ sở hậu cần, sở chỉ huy, hạ tầng năng lượng và nhiều mục tiêu quân sự khác. Dữ liệu phân tích từ nguồn mở cũng cho thấy số lượng các cuộc tấn công dạng này tăng nhanh qua từng tháng, phản ánh xu hướng leo thang cả về quy mô lẫn hiệu quả.

Đáng chú ý, các chuyên gia nhận định Ukraine đang tập trung phá hủy hệ thống phòng không của Nga, qua đó mở ra “hành lang” cho các drone tầm xa thâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương, nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và công nghiệp. Khu vực cách tiền tuyến từ 50 đến 250 km đang dần trở thành vùng nguy hiểm đối với Nga, khi hạ tầng quân sự tại đây liên tục bị bào mòn.

Những diễn biến này cho thấy cuộc chiến drone không còn là cuộc đua công nghệ đơn thuần mà đã trở thành yếu tố quyết định đến cục diện chiến trường. Khi các đòn tấn công bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu, vận hành cảng biển và năng lực năng lượng, tác động của chúng không chỉ dừng lại ở cấp độ quân sự mà còn mang ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, việc Ukraine đồng thời duy trì được lợi thế về sáng tạo và cải thiện khả năng mở rộng quy mô đang giúp Kiev từng bước xoay chuyển cục diện. Nếu xu hướng này tiếp tục, cuộc chiến drone có thể sẽ trở thành yếu tố then chốt định hình diễn biến xung đột trong thời gian tới.

Dù vậy trên thực tế, Nga vẫn duy trì những lợi thế nhất định, đặc biệt trong khả năng mở rộng quy mô sản xuất và triển khai lực lượng. Moscow sở hữu hệ thống nghiên cứu – phát triển được đầu tư mạnh, cùng các trung tâm chuyên trách như Rubicon, nơi được xem là đầu não trong việc phát triển chiến thuật và công nghệ drone của Nga. Tuy nhiên, theo nhiều nguồn đánh giá, mô hình quản lý tập trung và mang tính quan liêu của Nga đang phần nào hạn chế tốc độ đổi mới, khiến họ khó theo kịp nhịp độ sáng tạo linh hoạt của Ukraine.

Vietbf @ Sưu tầm

Nga cáo buộc Ukraine đã tìm cách tấn công một căn cứ vũ trụ chiến lược ngay trong thời điểm Moscow đang triển khai 16 vệ tinh mới – được xem là đối trọng với hệ thống Starlink, hãng tin RT cho biết.

Nỗ lực tấn công bị ngăn chặn
Theo người đứng đầu Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos, ông Dmitry Bakanov, Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào sân bay vũ trụ Plesetsk ở miền Bắc nước Nga.

Phát biểu trước Tổng thống Vladimir Putin mới đây, ông Bakanov cho biết, cuộc tấn công diễn ra cùng ngày một tên lửa mang theo các vệ tinh được phóng lên quỹ đạo. Cuộc tấn này của Ukraine cuối cùng đã bị lực lượng Nga đánh chặn thành công.

Ông nói: “Khi người ta nói không gian nằm ngoài chính trị, thì ‘những người bạn’ của chúng ta đã làm mọi cách để ngăn cản vụ phóng này. Trong ngày đó đã có những nỗ lực tấn công nghiêm trọng vào sân bay vũ trụ, nhưng các lực lượng phối hợp của Roscosmos và Lực lượng Không gian đã hoàn thành nhiệm vụ".

Vụ tấn công được cho là xảy ra vào ngày 23/3, khi Nga phóng tên lửa Soyuz-2.1b mang theo 16 vệ tinh thuộc chòm sao Rassvet – một dự án do công ty hàng không vũ trụ tư nhân Bureau 1440 phát triển.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong chương trình không gian của Nga, đồng thời là nỗ lực xây dựng hệ thống cạnh tranh trực tiếp với Starlink của tỷ phú Elon Musk.

Sân bay vũ trụ Plesetsk nằm cách Moscow khoảng 800 km về phía Bắc và cách biên giới Ukraine khoảng 1.300 km.

Vệ tinh Nga – “đối thủ” mới của Starlink
Theo Roscosmos, các vệ tinh Rassvet hoạt động như các trạm phát 5G trên quỹ đạo, được kết nối với nhau bằng liên kết laser và có thể truyền dữ liệu với tốc độ lên tới 1 Gbit/giây.

Chúng được triển khai ở độ cao khoảng 800 km và nằm trong kế hoạch xây dựng mạng lưới hơn 900 vệ tinh quỹ đạo thấp của Nga vào năm 2035.

Dù không công bố chi tiết về cuộc tấn công, Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ hàng chục UAV trên lãnh thổ nước này trong cùng thời điểm.

Phát biểu của ông Bakanov - Tổng giám đốc Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos được đưa ra ngay trước Ngày Du hành Vũ trụ (12/4), kỷ niệm chuyến bay vào không gian đầu tiên của nhà du hành Liên Xô Yuri Gagarin năm 1961.

Vietbf @ Sưu tầm

Người chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Hungary Péter Magyar tuyên bố sẽ đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đặc biệt là về vấn đề cung cấp năng lượng, song sẽ không duy trì quan hệ thân thiện với ông Putin và cũng không muốn đại diện cho lợi ích của Ukraine.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ báo Népszava của Hungary, ông Magyar nói: "Chúng ta sẽ phải ngồi vào bàn đàm phán với tổng thống Nga. Vị trí địa lý của cả Nga và Hungary sẽ không thay đổi. Sự phụ thuộc năng lượng của chúng ta vào Nga cũng sẽ vẫn như cũ. Chúng ta sẽ đàm phán".



Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Tisza nói thêm rằng ông không có ý định duy trì liên hệ với Moscow theo hướng thân thiện. Đồng thời ông cũng nhấn mạnh, ông không muốn đại diện cho lợi ích của Ukraine trong một cuộc đối thoại như vậy với phía Nga.

"Không ai muốn một chính phủ thân Ukraine ở Hungary cả" - Magyar nhấn mạnh.

Trong khi đó, Ukraine đang dỡ bỏ khuyến cáo đối với công dân của mình về việc không nên đi du lịch đến Hungary "do chiến dịch bầu cử đã kết thúc vào ngày hôm qua", Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andriy Sybiha viết trên Facebook.

"Chiến dịch tranh cử này, vốn không may là đầy rẫy những thủ đoạn thao túng chống lại Ukraine, giờ đã kết thúc. Điều này có nghĩa là nguy cơ gia tăng các hành động khiêu khích dẫn đến những hạn chế này cũng đã giảm bớt tính cấp bách" - ông Sybiga nhận định.

Theo ông, Kiev đang trông chờ vào việc bình thường hóa quan hệ, và kết quả bầu cử "đánh dấu sự thất bại của chính sách tống tiền và tuyên truyền chống Ukraine".

Chiến thắng cay đắng với Ukraine
Trước đó, tờ Politico của Mỹ cho bài phân tích cho biết, Hungary không có thiện cảm đặc biệt nào đối với Ukraine.

Tờ báo nhấn mạnh, ông Péter Magyar, phản đối việc cung cấp vũ khí cho Ukraine và việc Kiev đẩy nhanh quá trình gia nhập Liên minh châu Âu.

Theo nhận định của Politico, Hungary muốn duy trì quan hệ tốt với Brussels và nhiều khả năng sẽ gỡ bỏ lệnh cấm cho vay 90 tỷ USD đối với Ukraine.

"Nhưng đối với ông Zelensky, đây là một chiến thắng cay đắng, bởi tân thủ tướng đã tuyên bố phản đối việc Hungary cung cấp vũ khí hoặc tiền cho Kiev, cũng như việc đẩy nhanh quá trình gia nhập EU của Ukraine. Magyar hứa sẽ đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý, điều này sẽ làm trì hoãn quá trình này, do tâm lý chống Ukraine mạnh mẽ trong xã hội Hungary, điều mà ông phải giải quyết để duy trì sự ủng hộ" - tờ báo viết.

Cuộc bầu cử quốc hội đã được tổ chức tại Hungary ngày hôm qua, với kết quả là phe đối lập giành chiến thắng áp đảo. Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, người được Mỹ ủng hộ , đã thừa nhận thất bại.

Vietbf @ Sưu tầm

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ xem xét lại vấn đề Mỹ bảo vệ các nước thành viên NATO khỏi Nga, cho rằng việc chi số tiền khổng lồ cho việc này là vô lý.

Phát biểu trong cuộc trò chuyện với các nhà báo tại căn cứ không quân Andrews ngày 12/4, ông Trump nói:

"Chúng ta đã chi hàng nghìn tỷ đô la cho NATO để giúp họ tự vệ trước Nga. Nếu nghĩ kỹ, chúng ta đang tự vệ trước Nga. Tôi từ lâu đã nghĩ điều đó hơi nực cười, nhưng chúng ta đã chi hàng nghìn tỷ đô la cho việc này. Tôi nghĩ vấn đề này sẽ được xem xét nghiêm túc" - tổng thống Mỹ nói.

Tổng thống Mỹ đang xem xét lại mọi thứ liên quan đến NATO, bao gồm cả việc hỗ trợ Kiev .

Trước đó, ông Trump từng tuyên bố rằng ông đang nghiêm túc xem xét việc rút khỏi NATO sau khi liên minh này từ chối hỗ trợ Washington trong chiến dịch chống Iran. Ông gọi phản ứng của các đồng minh đối với yêu cầu này là một "vết nhơ không thể xóa nhòa" và nhấn mạnh rằng Mỹ không cần sự trợ giúp của khối này, mà theo ông, đang làm mọi cách để tránh cung cấp sự trợ giúp đó.

Người đứng đầu Nhà Trắng cũng cảnh báo rằng ông sẵn sàng chấm dứt liên minh do lập trường của các quốc gia khác về vấn đề Mỹ kiểm soát Greenland.

Ngoại trưởng Marco Rubio nhận định rằng Washington sẽ phải xem xét lại tầm quan trọng của khối quân sự này đối với chính mình sau khi cuộc xung đột ở Trung Đông kết thúc.

Tổng thống Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Moscow không có ý định tấn công bất cứ ai. Các chính trị gia phương Tây đang hăm dọa người dân bằng những mối đe dọa tưởng tượng để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.

Vietbf @ Sưu tầm

Mùa xuân năm 1933, tại vùng Tomsk phía bắc, giữa vòng tay lạnh giá của sông Ob, một cơn ác mộng ngoài trời đã ập đến. Đảo Nazinsky, một dải đất hẹp, đã trở thành cái bẫy cho 6.000 người. Không doanh trại, không lương thực, không một hy vọng cứu sống. Đây không phải là bản án của tòa án. Đó là một cuộc "thanh lọc xã hội" của các thành phố đã biến thành một thảm họa thiên nhiên.


Một kỷ nguyên khủng khiếp: Cuộc thanh trừng các thành phố

Đầu những năm 1930 là thời kỳ mà mạng sống con người trở thành những con số thống kê. Chính quyền thanh trừng các siêu đô thị khỏi "những phần tử bị tước đoạt giai cấp". Tất cả mọi người đều là mục tiêu: người nghèo, người nhập cư bất hợp pháp, những địa chủ giàu có trước đây. Đôi khi, hệ thống tư pháp cổ xưa hoạt động thất thường đến mức những người chỉ đơn giản ra cửa hàng mà không có giấy tờ tùy thân cũng bị đưa lên tàu hỏa.

"Trong chiến dịch nhằm thanh trừng các 'phần tử bị tước mật vụ' tại các thành phố lớn ở phần thuộc châu Âu của Liên Xô, 6.114 người đã bị trục xuất đến một hòn đảo hoang vắng," trang web của bảo tàng tưởng niệm Nhà tù Điều tra NKVD ghi nhận.

Những người định cư được vận chuyển trên những chiếc sà lan. Điểm đến cuối cùng của họ là một mảnh đất không được đánh dấu gần làng Nazino ở Nga. Kế hoạch phát triển miền Bắc trông có vẻ hài hòa trên giấy tờ, nhưng thực tế đã xé tan lục địa đầy hy vọng này. Người dân bị bỏ lại trên bờ như những vật cản không mong muốn.

Hạ cánh trong bóng tối: Bột mì và nước sông

Hòn đảo dài 3km bị ngập lụt. Không còn kho chứa hàng, không còn vật tư y tế. Đoàn xe cứu trợ chỉ cho người dân một ít bột mì. Họ ăn sống, trộn bột với nước bẩn của sông Ob trong mũ. Bệnh nhiễm trùng đường ruột bùng phát ngay lập tức. Thi thể bắt đầu chất đống bên bờ nước nhanh hơn cả tốc độ các hòn đảo biến mất rồi lại xuất hiện trên các con sông phía bắc.

Những nỗ lực vượt sông đều bị chặn đứng bởi đạn. Dòng nước lạnh giá của sông Ob trở thành nơi trú ẩn cuối cùng cho nhiều người. Ngay cả những người sống sót qua tuần đầu tiên cũng phải chịu đựng sự suy tàn dần dần. Sự cô lập chết người như vậy thường thấy ở các bộ lạc hoang dã, nhưng ở đây nó lại do nhà nước dàn dựng.

Vô chính phủ và lãnh địa của nỗi sợ hãi

Luật rừng ngự trị trên hòn đảo. Tội phạm lập thành từng băng nhóm, cướp đoạt những gì ít ỏi còn lại của kẻ yếu. Bạo lực trở thành ngôn ngữ giao tiếp duy nhất. Báo cáo của thanh tra ghi nhận các trường hợp ăn thịt người. Đó là sự suy thoái hoàn toàn của con người trong điều kiện khan hiếm cùng cực. Nơi này trở thành sự đối lập hoàn toàn với cách mà người Andean cổ đại đã phát triển vùng đất của họ.

Vụ việc bi thảm được phơi bày nhờ một báo cáo của giảng viên Vasily Velichko. Ông không ngại mô tả chi tiết địa ngục trần gian đó. Thông tin đã bị rò rỉ về Moscow. Điều này không ngăn chặn được hệ thống khu định cư đặc biệt, nhưng vụ án Nazino đã bị giấu kín vĩnh viễn trong các cơ sở lưu trữ đặc biệt, được coi là tàn dư phóng xạ nguy hiểm khi chạm vào.

"Thảm kịch Nazimo là một ví dụ về việc sự hỗn loạn trong quản lý đã biến một dự án xã hội thành một thảm họa nhân đạo như thế nào", nhà sử học khoa học Sergei Belov nhận xét trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.Ru .

Ngày nay, một cây thánh giá đứng sừng sững trên hòn đảo, như một đài tưởng niệm những người đã trở thành nạn nhân của một sự thất bại mang tính hệ thống. Thiên nhiên dần dần xóa bỏ dấu vết của nó, giống như một người khổng lồ băng giá biến mất vào quên lãng, chỉ còn lại dòng nước lạnh lẽo và một lịch sử cay đắng.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về thảm kịch Nazino

Có bao nhiêu người chết trên hòn đảo đó?

Do sự hỗn loạn trong việc thống kê, rất khó để xác định con số chính xác, nhưng các nhà sử học đều nhất trí về con số khoảng 2.000 người trực tiếp sinh sống trên đảo và hàng trăm người khác thiệt mạng trong quá trình vận chuyển.

Ai đã bị trừng phạt vì chuyện đã xảy ra?

Sau cuộc điều tra về báo cáo của Velichko, một số quan chức địa phương đã bị phạt tiền và án tù, nhưng giới lãnh đạo cao nhất của đất nước lại thoát khỏi trách nhiệm.

Tại sao hòn đảo này lại được gọi là "đảo Tử Thần"?

Cái tên này được hình thành vào cuối những năm 1980 sau khi các tài liệu lưu trữ mô tả về các vụ chết hàng loạt, nạn đói và các trường hợp ăn thịt người được công bố.

Vietbf @ Sưu tầm

Thủy lôi – loại vũ khí chi phí thấp nhưng hiệu quả cao đang được Iran xem như “quân bài” chiến lược tại eo biển Hormuz. Không chỉ đa dạng về chủng loại, khó phát hiện, khó vô hiệu hóa, chúng còn có thể đe dọa trực tiếp tàu thuyền qua lại.

Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương từ lâu đã được ví như “yết hầu năng lượng” của thế giới. Khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua khu vực này mỗi ngày. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể tạo ra cú sốc lớn đối với kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, mối đe dọa từ thủy lôi của Iran kết hợp với tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM) và các phương tiện không người lái trên biển (USV đang khiến tuyến đường chiến lược này đứng trước nguy cơ bị tê liệt. Dù không phải là loại vũ khí đắt tiền hay công nghệ cao, thủy lôi lại được xem là công cụ gây rối hiệu quả bậc nhất trong chiến lược quân sự bất đối xứng của Tehran.

Vũ khí rẻ tiền nhưng sức công phá chiến lược
Thủy lôi – hay còn gọi là mìn hải quân là các thiết bị nổ được kích hoạt khi tàu thuyền đi vào vùng ảnh hưởng. Chúng có thể phát nổ khi va chạm trực tiếp hoặc khi cảm biến phát hiện sự hiện diện của mục tiêu thông qua âm thanh, từ trường hoặc áp suất nước.

Theo chuyên gia Scott Savitz, kỹ sư cấp cao tại viện nghiên cứu chính sách toàn cầu RAND của Mỹ, có ba loại thủy lôi chính:

- Thủy lôi đáy biển: nằm dưới đáy, kích nổ khi cảm biến phát hiện tàu phía trên

- Thủy lôi neo: được buộc vào đáy biển nhưng nổi ở độ sâu nhất định, có thể phát nổ khi va chạm

- Thủy lôi trôi nổi: di chuyển theo dòng hải lưu và phát nổ khi tiếp xúc mục tiêu

Điểm đáng chú ý là chi phí của thủy lôi cực kỳ thấp. Theo nghiên cứu của tạp chí Canadian Naval Review, một quả thủy lôi chỉ có giá vài nghìn USD, trong khi một tên lửa chống hạm hiện đại có thể vượt quá 1 triệu USD, còn ngư lôi hạng nặng lên tới 3,5 triệu USD. Sự chênh lệch này cho phép Iran triển khai chiến lược “lấy ít đánh nhiều”, gây thiệt hại lớn với chi phí tối thiểu.

Tại eo biển Hormuz – nơi hẹp nhất chỉ khoảng 34 km chỉ cần một bãi thủy lôi nhỏ cũng đủ tạo ra nguy cơ nghiêm trọng. Không chỉ đe dọa trực tiếp tàu thuyền, chúng còn buộc các hãng vận tải phải thay đổi lộ trình, tăng chi phí bảo hiểm và làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chiến lược rải thủy lôi đã được Iran chuẩn bị trong nhiều thập kỷ
Theo trang stimson.org, việc Iran sử dụng thủy lôi không phải là hành động bộc phát. Đây là một phần trong chiến lược quân sự đã được xây dựng và hoàn thiện từ thời “Chiến tranh tàu chở dầu” những năm 1980.

Ước tính Iran hiện sở hữu từ 2.000 đến 6.000 quả thủy lôi với nhiều chủng loại khác nhau. Trong đó có cả những mẫu thủy lôi tiếp xúc đơn giản từng được Tehran triển khai trong giai đoạn “Chiến tranh tàu chở dầu” thập niên 1980, lẫn các dòng thủy lôi hiện đại hơn như thủy lôi đáy và thủy lôi cảm ứng. Những loại tiên tiến này có khả năng kích nổ khi phát hiện tín hiệu âm thanh, từ trường hoặc biến đổi áp suất từ tàu thuyền, khiến việc phát hiện và vô hiệu hóa trở nên đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, yếu tố quyết định không nằm ở số lượng, mà ở cách thức Iran triển khai và sử dụng loại vũ khí này trên thực địa.


Ước tính Iran hiện sở hữu từ 2.000 đến 6.000 quả thủy lôi
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGCN) đã phát triển năng lực rải thủy lôi dựa trên ba yếu tố: tốc độ, phân tán và ngụy trang. Các phương tiện triển khai bao gồm tàu nhỏ tốc độ cao, tàu ngầm cỡ nhỏ, thậm chí cả các đội thợ lặn đặc nhiệm.

Chiến thuật “bầy đàn” được áp dụng rộng rãi: nhiều tàu nhỏ cùng lúc tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng, mỗi tàu có thể thả 2–3 quả thủy lôi trong một lần xuất kích. Điều này khiến đối phương khó phát hiện và ngăn chặn toàn bộ hoạt động rải mìn.


Ngay cả khi một số tàu bị phá hủy, Iran vẫn còn hàng trăm, thậm chí hàng nghìn phương tiện tương tự sẵn sàng thay thế. Sự phân tán này giúp duy trì áp lực liên tục lên đối phương.

Một điểm đáng lo ngại là thủy lôi của Iran không hoạt động độc lập. Chúng là một phần trong hệ thống tác chiến đa tầng, kết hợp nhiều loại vũ khí khác nhau như: Tên lửa chống hạm; Máy bay không người lái; Tàu tấn công tốc độ cao; Tàu ngầm mini; Phương tiện không người lái trên biển...

Sự phối hợp này tạo ra một môi trường tác chiến cực kỳ nguy hiểm, được một số quan chức quân sự mô tả là “Thung lũng tử thần”. Trong môi trường đó, bất kỳ chiến dịch rà phá thủy lôi nào cũng phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công từ nhiều hướng cùng lúc.

Điều này khiến nhiệm vụ rà phá – vốn đã chậm chạp và nguy hiểm – trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Chỉ riêng việc xác định vị trí thủy lôi đã là một thách thức lớn, chưa kể đến việc vô hiệu hóa chúng trong điều kiện bị đe dọa liên tục.

Các loại thủy lôi chủ lực trong kho vũ khí của Iran sử dụng ở eo biển Hormuz
Maham-3: Sát thủ vùng nước sâu

Trang Hisutton có đưa, Maham-3 là một trong những loại thủy lôi nguy hiểm nhất của Iran. Đây là thủy lôi neo có thể hoạt động ở độ sâu lên tới 100 mét. Sau khi được thả, nó sẽ nổi lên theo dây neo và giữ vị trí ngay dưới đáy tàu khi mục tiêu đi qua.

Với hệ thống cảm biến âm thanh và có thể nâng cấp thêm ngòi nổd từ tính, Maham-3 có khả năng phát hiện mục tiêu từ xa và kích nổ ở khoảng cách vài mét. Đầu đạn nặng khoảng 120 kg đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu chiến hoặc tàu thương mại lớn.

Maham-1: Đơn giản nhưng vẫn nguy hiểm

So với Maham-3, Maham-1 là loại thủy lôi neo truyền thống với cơ chế kích nổ tiếp xúc. Dù kém tinh vi hơn, nó vẫn là mối đe dọa lớn nhờ đầu đạn mạnh.

Loại này có nhiều biến thể, trong đó phần lớn mang đầu đạn khoảng 120 kg. Một số phiên bản nhỏ hơn chỉ có 20 kg thuốc nổ, nhưng vẫn đủ gây hư hại cho tàu cỡ trung bình.


Maham-2: “Kẻ tàng hình” dưới đáy biển

Maham-2 là thủy lôi đáy, nằm sát đáy biển nên rất khó bị phát hiện. Đây là một trong những loại vũ khí gây khó khăn lớn nhất cho công tác rà phá.

Với đầu đạn lên tới 320 kg, Maham-2 có sức công phá lớn. Ngoài ra, nó còn có thể được cài đặt độ trễ kích nổ hoặc “bỏ qua” một số tàu đầu tiên đi qua trước khi phát nổ. Tính năng này khiến việc dự đoán và xử lý trở nên phức tạp hơn nhiều.

Maham-6: Bản sao tinh vi

Maham-6 được cho là bản sao của thủy lôi Manta do Ý sản xuất. Thiết kế dạng hình nón giúp nó khó bị phát hiện dưới đáy biển. Dù đầu đạn chỉ khoảng 120 kg, nhưng với khả năng ngụy trang tốt, Maham-6 vẫn là mối đe dọa đáng kể, đặc biệt trong các khu vực nước nông.

Thủy lôi tự hành và các biến thể hiện đại

Iran cũng được cho là sở hữu các loại thủy lôi tự hành – kết hợp giữa thủy lôi và ngư lôi. Những vũ khí này có thể di chuyển quãng đường từ 10–20 km trước khi tấn công mục tiêu. Ngoài ra, có thông tin về việc Iran nhập khẩu các loại thủy lôi tiên tiến từ Trung Quốc và Nga, bao gồm:

- EM-52: thủy lôi có thể phóng tên lửa từ dưới nước lên tấn công tàu

- MDM-3: thủy lôi đáy có thể thả từ trên không

Một số báo cáo còn cho rằng Iran có thể sử dụng hệ thống rocket đa nòng để rải thủy lôi, giúp tăng tốc độ triển khai trên diện rộng.

Mối đe dọa từ thủy lôi không chỉ nằm ở khả năng phá hủy trực tiếp, mà còn ở tác động tâm lý và kinh tế. Chỉ cần nguy cơ hiện hữu cũng đủ khiến các tuyến vận tải bị gián đoạn. Đối với Mỹ và các đồng minh, việc rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz sẽ là một nhiệm vụ phức tạp, tốn thời gian và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong khi đó, Iran có thể đạt được mục tiêu chiến lược chỉ với chi phí rất thấp.

Khả năng rà phá thủy lôi còn nhiều hạn chế
Dù sở hữu năng lực rà phá thủy lôi, hải quân phương Tây vẫn gặp không ít khó khăn trong việc triển khai nhanh và hiệu quả trên thực địa. Đầu năm nay, Hải quân Mỹ đã cho ngừng hoạt động 4 tàu săn thủy lôi lớp Avenger đóng tại Bahrain. Các tàu này dự kiến được thay thế bằng tàu chiến ven bờ tích hợp hệ thống rà phá, song không chuyên biệt cho nhiệm vụ này.

Theo nhiều chuyên gia, sự điều chỉnh này phần nào làm suy giảm năng lực tác chiến của Mỹ. Một báo cáo của Trung tâm Chiến lược Hàng hải Mỹ cảnh báo, việc dần loại bỏ các tàu săn thủy lôi có thể trở thành “gót chân Achilles” của lực lượng hải quân hàng đầu thế giới.

Ở phía châu Âu, năng lực rà phá thủy lôi được đánh giá nhỉnh hơn nhưng vẫn chưa đủ để ứng phó với kịch bản xung đột quy mô lớn. Đáng chú ý, sự hiện diện quân sự của phương Tây tại khu vực cũng đang suy giảm. Anh đã rút tàu săn thủy lôi cuối cùng khỏi Vịnh Ba Tư vào cuối năm 2025, trong khi Pháp hiện chỉ duy trì số lượng hạn chế tàu chuyên dụng.

Với các quốc gia vùng Vịnh, nguồn lực còn mỏng, chủ yếu dựa vào thợ lặn rà phá thủy lôi, khiến khả năng ứng phó càng thêm hạn chế. Như một chuyên gia nhận định, để vô hiệu hóa thủy lôi, điều tiên quyết là phải xác định được vị trí của chúng – một nhiệm vụ không hề đơn giản trong điều kiện thực chiến.

Sau khi đạt được lệnh ngừng bắn, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố các tuyến hàng hải thay thế nhằm giảm nguy cơ tàu thuyền trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Mỹ cho rằng các tuyến này bị hạn chế đáng kể, do việc rải thủy lôi thiếu tính hệ thống.

Hiện chưa rõ Iran có ghi chép chính xác vị trí từng quả thủy lôi hay không. Ngay cả khi có, nguy cơ trôi dạt vẫn khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn hơn. Trong bối cảnh lực lượng hải quân Iran chịu nhiều tổn thất, công tác rà phá càng thêm phức tạp.

Đáng chú ý, Mỹ hiện gần như không còn lực lượng rà phá thủy lôi chuyên trách tại Trung Đông. Các tàu chuyên dụng đã bị loại biên, trong khi phần lớn tàu chiến ven bờ có trang bị thiết bị quét mìn đã được điều chuyển sang khu vực khác. Bên cạnh đó, việc theo dõi các xuồng nhỏ rải thủy lôi cũng gặp nhiều hạn chế, khiến Washington khó xác định chính xác số lượng cũng như vị trí các quả thủy lôi mà Iran đã triển khai tại eo biển Hormuz.

Vietbf @ Sưu tầm