Ông Pavel Gubarev, cựu lãnh đạo lực lượng ly khai thân Nga tại vùng Donbass, đã trở thành tâm điểm chú ý trong tuần này khi đưa ra ước tính gây sốc về tổn thất của lực lượng Nga trong cuộc chiến với Ukraine trong cuộc phỏng vấn dài với nhà báo Nga nổi tiếng Yury Dud, theo Uawire.

Trong cuộc trò chuyện gây sốc, ông Gubarev đã đề cập đến những tổn thất mang tính “thảm khốc” mà Nga phải chịu trong cuộc chiến với Ukraine.

Cựu lãnh đạo ly khai ở Donbass đã gần như thừa nhận rằng, việc hình thành các thực thể nhà nước sơ khai được Moscow hậu thuẫn ở miền đông Ukraine sẽ không thể xảy ra nếu không có sự hỗ trợ quân sự từ Nga. Nhìn chung, ông Gubarev thừa nhận vai trò can dự mang tính quyết định của Moscow trong các sự kiện năm 2014. Những phát biểu của ông Gubarev được đưa ra trong một cuộc phỏng vấn dài đăng tải trên YouTube.

“Những gì đang diễn ra giữa Nga và Ukraine không thể gọi là một cuộc xung đột quân sự thông thường", ông Gubarev khẳng định. Theo ông, cuộc chiến là một quá trình được điều phối chặt chẽ và Tổng thống Putin không đưa ra mọi quyết định một mình.

Trong một trong những khoảnh khắc được bàn tán nhiều nhất của cuộc phỏng vấn, ông Gubarev đã ước tính tổn thất gây sốc của Nga trong cuộc chiến ở Ukraine - bao gồm người chết, bị thương và mất tích - có thể lên tới 1 triệu người. Ông còn cho rằng riêng, số người thiệt mạng cũng có thể tiến gần đến con số gây choáng váng này.

Nhìn lại trải nghiệm của bản thân, ông Gubarev khẳng định rằng dự án “DPR” (Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng) ngay từ những ngày đầu đã gắn chặt với sự hỗ trợ từ Moscow. Ông thừa nhận rằng, nếu không có sự can thiệp của Nga, các sự kiện ở miền đông Ukraine năm 2014 có thể đã diễn biến theo hướng khác- và các nhóm vũ trang ở Donetsk cũng như Lugansk khó có thể duy trì quyền lực lâu dài.

Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến vai trò của vợ ông, Ekaterina Gubareva, người từng là một nhân vật nổi bật trong bộ máy chính quyền khu vực.

Khi được hỏi hiện đang sinh sống ở đâu, ông Gubarev xác nhận ông đang ở Nga. Dù không còn giữ chức vụ cấp cao, ông vẫn xuất hiện thường xuyên trước công chúng.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là gần đây ông Gubarev đã bị phạt tới 50.000 rúp và bị truy tố hành chính tại Nga vì hành vi “làm mất uy tín” của Lực lượng Vũ trang Nga.

Theo như dư luận mới đây không khỏi xôn xao về câu chuyện của một cô dâu gây chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc khi cô dâu này trong lần tái hôn đã bất ngờ gặp lại chồng cũ và con ngay trong ngày cưới. Thực tế, phía sau mỗi cuộc hôn nhân đổ vỡ luôn là những lý do phức tạp. Không ít người lựa chọn rời đi vì mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhất là khi phải đối mặt với khó khăn, áp lực trong đời sống gia đình.

Trong cuộc sống, không phải ai cũng hiểu rõ tình yêu và hôn nhân ngay từ khi còn trẻ. Nhiều người bước vào hôn nhân khá vội vàng, để rồi chỉ sau khi kết hôn mới nhận ra những áp lực, trách nhiệm và khác biệt thực tế. Khi đó, ly hôn trở thành một lựa chọn, nhưng cũng là ranh giới khó có thể quay đầu. Nhìn lại, những lời hứa và nỗ lực ngày nào dường như trở nên mong manh.
Mới đây, một câu chuyện gây chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc khi một cô dâu trong lần tái hôn đã bất ngờ gặp lại chồng cũ và con ngay trong ngày cưới. Khoảnh khắc hội ngộ khiến cả ba không kìm được cảm xúc, lưu luyến không rời. Hình ảnh này nhanh chóng làm dấy lên nhiều tranh luận, đặc biệt xoay quanh câu hỏi: nếu còn nặng tình như vậy, vì sao họ lại ly hôn?

Thực tế, phía sau mỗi cuộc hôn nhân đổ vỡ luôn là những lý do phức tạp. Không ít người lựa chọn rời đi vì mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhất là khi phải đối mặt với khó khăn, áp lực trong đời sống gia đình. Như câu nói "vợ chồng nghèo trăm điều khổ", đôi khi chính hoàn cảnh khiến tình cảm dần rạn nứt. Với người phụ nữ trong câu chuyện, có thể cô chỉ đơn giản muốn tìm kiếm hạnh phúc và một tương lai khác, nhưng lại chưa cân nhắc hết những hệ lụy, đặc biệt là đối với con cái.
Khi một đứa trẻ đã ra đời, sự tan vỡ của gia đình không chỉ là chuyện của hai người lớn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống và tâm lý của con. Việc người mẹ lựa chọn tái hôn mà không trực tiếp nuôi con khiến nhiều người đặt câu hỏi: liệu đó có phải là một quyết định ích kỷ? Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, trong một số trường hợp, việc đứa trẻ sống với cha có thể mang lại điều kiện tốt hơn. Mỗi hoàn cảnh khác nhau sẽ dẫn đến những lựa chọn khác nhau, và không có câu trả lời tuyệt đối đúng hay sai.

Nhiều người bênh vực người phụ nữ, cho rằng ai cũng có quyền theo đuổi hạnh phúc, và việc tái hôn không phải là điều đáng bị phán xét. Nhưng đồng thời, cũng có không ít ý kiến cho rằng hạnh phúc cá nhân không nên đánh đổi bằng sự đổ vỡ của gia đình và sự thiệt thòi của con trẻ. Bởi lẽ, trong cuộc sống, mọi lựa chọn đều là sự đánh đổi, có được điều này thì cũng sẽ mất đi điều khác.
Từ câu chuyện này, một vấn đề lớn hơn được đặt ra: giữa tình yêu, hạnh phúc cá nhân và trách nhiệm gia đình, đâu mới là điều quan trọng hơn? Có thể tình yêu mang lại cảm xúc mạnh mẽ, nhưng trách nhiệm và tình thân mới là những giá trị bền vững theo thời gian. Một cuộc hôn nhân mới có thể đem lại niềm vui trước mắt, nhưng liệu có đủ để bù đắp những mất mát đã qua hay không, đó là điều không ai có thể chắc chắn.
Cuối cùng, mỗi người đều có quyền lựa chọn con đường riêng cho mình. Tuy nhiên, với những người làm cha, làm mẹ, mọi quyết định không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn tác động sâu sắc đến con cái. Vì thế, trước khi đưa ra bất kỳ lựa chọn nào, đặc biệt là những quyết định liên quan đến hôn nhân và gia đình, có lẽ ai cũng cần suy nghĩ thật thấu đáo: liệu hạnh phúc mình theo đuổi có thực sự trọn vẹn, khi phải đánh đổi bằng những điều quý giá khác?

Tổng thống Phần Lan (một thành viên NATO) Alexander Stubb nhận định rằng, Ukraine hiện đang nắm giữ một “quân bài tẩy” chiến lược không chỉ trên chiến trường với Nga mà còn có thể ảnh hưởng tới an ninh toàn cầu, đặc biệt là tại khu vực vùng Vịnh, tờ Kyiv Post đưa tin.

“Lá bài tẩy” của Ukraine: chìa khóa cho an ninh vùng Vịnh

Phát biểu tại Viện Brookings, ông Stubb nhấn mạnh rằng kinh nghiệm tác chiến thực tế của Ukraine trong cuộc xung đột cường độ cao với Nga đã giúp nước này phát triển một hệ sinh thái quân sự hiện đại, đặc biệt trong các lĩnh vực như máy bay không người lái, tên lửa tầm xa và hệ thống phòng không nhiều tầng, qua đó tạo ra lợi thế mà ngay cả nhiều quốc gia giàu có cũng chưa thể tự mình đạt được.

Theo ông, chính năng lực này đã tạo nên một “quân bài tẩy chiến lược” cho Kiev, khi câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là Ukraine cần gì từ phương Tây, mà ngược lại, thế giới – đặc biệt là các khu vực nhạy cảm về an ninh như vùng Vịnh – có thể cần đến chuyên môn và công nghệ quân sự của Ukraine để đối phó với các mối đe dọa ngày càng phức tạp.

“Người Ukraine có một ‘quân bài tẩy’. Quân bài tẩy đó làm thế nào để bảo vệ các quốc gia vùng Vịnh? Liệu các quốc gia vùng Vịnh có khả năng tự bảo vệ mình mà không cần đến bí quyết công nghệ của Ukraine trong lĩnh vực phòng không, tên lửa và máy bay không người lái hay không? Câu trả lời là không!", ông Stubb nhấn mạnh.

Ông lập luận rằng, nếu không có sự hỗ trợ về công nghệ và kinh nghiệm từ Ukraine, nhiều quốc gia vùng Vịnh sẽ gặp khó khăn đáng kể trong việc xây dựng một hệ thống phòng thủ đủ hiệu quả trước các hình thái chiến tranh hiện đại, nơi drone và tên lửa chính xác đóng vai trò trung tâm.
Ukraine đang ở vị thế mạnh nhất kể từ đầu chiến tranh

Trong bối cảnh đó, ông Stubb cũng cho rằng Ukraine hiện đang ở vị thế mạnh nhất kể từ khi xung đột với Nga bùng nổ, đồng thời mô tả sự tiến triển của cuộc chiến qua từng giai đoạn, từ giai đoạn sinh tồn ban đầu, đến thời kỳ kiên cường kéo dài nhiều năm, và hiện tại là giai đoạn mà ông gọi là “toán học chiến tranh”, nơi các yếu tố về tổn thất, năng lực sản xuất và hiệu quả tác chiến trở thành nhân tố quyết định cục diện.

Theo đánh giá của ông, cán cân quân sự hiện đang nghiêng về phía Ukraine khi Nga phải chịu tổn thất ngày càng lớn trong khi không thể bổ sung lực lượng tương xứng, với tỷ lệ thương vong được ông mô tả là chênh lệch đáng kể theo hướng bất lợi cho Moscow, đồng thời nhấn mạnh rằng phần lớn thiệt hại này đến từ các cuộc tấn công bằng drone – một minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi bản chất của chiến tranh hiện đại.

Không chỉ dừng lại ở chiến trường tiền tuyến, Ukraine còn cho thấy khả năng mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến khi gia tăng các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, bao gồm các mục tiêu chiến lược như cơ sở hạ tầng dầu mỏ và nhà máy sản xuất tên lửa, qua đó không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về quân sự mà còn làm suy yếu nền tảng tài chính phục vụ chiến tranh của Moscow. Ông Stubb lưu ý rằng, trong một số thời điểm gần đây, số lượng drone và tên lửa do Ukraine phóng sang Nga thậm chí còn vượt chiều ngược lại, cho thấy sự thay đổi đáng kể về động lực chiến trường.
Chiến tranh vẫn sẽ tiếp diễn

Dù đưa ra đánh giá tích cực về vị thế của Ukraine, Tổng thống Phần Lan vẫn cho rằng kịch bản có khả năng cao nhất trong năm nay là cuộc chiến sẽ tiếp tục kéo dài, trong bối cảnh các yếu tố dẫn tới một thỏa thuận hòa bình vẫn chưa đủ chín muồi, đồng thời cảnh báo rằng các bên cần chuẩn bị cho một giai đoạn xung đột lâu dài với những hệ lụy sâu rộng hơn.

Đáng chú ý, ông Stubb còn đưa ra một nhận định mang tính nghịch lý chiến lược khi cho rằng năng lực tiến hành chiến tranh của Ukraine hiện nay đã đạt đến mức mà trong NATO chỉ có Mỹ là có thể so sánh, từ đó đặt ra một cách nhìn mới về vai trò của Kiev trong cấu trúc an ninh phương Tây.

Theo ông, thay vì coi hỗ trợ Ukraine là một hành động mang tính thiện chí đơn thuần, có lẽ đã đến lúc phải nhìn nhận rằng chính các quốc gia phương Tây cũng đang ngày càng phụ thuộc vào Ukraine – không chỉ ở chiến trường châu Âu mà còn trong việc định hình các mô hình phòng thủ cho những khu vực chiến lược khác trên thế giới.

"Có lẽ không phải thế giới đang giúp Ukraine, mà chính thế giới – đặc biệt là phương Tây – đang cần Ukraine nhiều hơn", ông Stubb cho hay.

Việc Iran giành được quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, theo nhận định của tờ Berliner Zeitung.

"Các cuộc không kích của Mỹ ngày 28 tháng 2 nhằm mục đích trừng phạt và 'tấn công làm suy yếu' đối phương. Nhưng chưa đầy 6 tuần sau, Iran đã giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch cho nguồn cung năng lượng toàn cầu, và Mỹ đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn hết sức mập mờ. Tin tức này là một bước ngoặt lịch sử", bài báo nêu rõ.

Bài báo nhấn mạnh rằng Mỹ không thể giành lại quyền kiểm soát thực tế đối với lãnh thổ này từ Iran.

Bài báo kết luận: "Sự thống trị hải quân của 'Thế giới Mỹ', một người kế thừa xứng đáng của 'Thế giới Anh', đang suy yếu. Sự thống trị trên biển của Mỹ giờ đây đi kèm với một số hạn chế. Đối với các nhà chiến lược địa chính trị trên toàn thế giới, điều này có những hậu quả tức thời và sâu rộng."

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel ở Trung Đông đã dẫn đến việc gần như tê liệt hoàn toàn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch cho việc vận chuyển dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ các quốc gia Ả Rập. Kết quả là, giá nhiên liệu đã tăng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Hiện tại, chỉ những quốc gia thân thiện với Iran mới được phép đi qua. Theo hãng thông tấn Tasnim, các nước này bao gồm Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Iraq và Pakistan. Ông Trump đã kêu gọi một số quốc gia châu Âu và châu Á gửi tàu đến khu vực để giải tỏa tắc nghẽn, nhưng nhiều nước đã từ chối.

Gần đây, Tehran đề xuất xây dựng một "Hiệp ước Hormuz" nhằm thiết lập các quy tắc sử dụng eo biển Hormuz cho các nước Ả Rập và châu Á. Ngay trước đó, Nhà Trắng đã kêu gọi họ mua năng lượng từ Mỹ.

Theo tờ Wall Street Journal, tổng thống Mỹ và đoàn tùy tùng đã kết luận rằng những nỗ lực nhằm giải tỏa tuyến đường biển sẽ dẫn đến kéo dài xung đột.

Tehran đang trông chờ Mỹ nhượng bộ trước khi giá nhiên liệu tăng cao làm suy yếu uy tín của tổng thống Mỹ.

Tổng thống Mỹ Trump kỳ vọng Iran sẽ nhượng bộ trên chiến trường. Sau đó, ông hy vọng nước này sẽ đầu hàng tại bàn đàm phán.

Giờ đây, bằng việc tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, tổng thống Mỹ đang đặt cược vào chiến lược thứ ba, hy vọng nó sẽ cuối cùng phá vỡ được "sự ngoan cố" của nước này.

Tuy nhiên, như thường lệ trong cuộc xung đột này, việc nhận ra ai thua dễ hơn việc nhận ra ai thắng.

Ông Trump tính toán rằng việc phong tỏa kép eo biển Hormuz có thể là lối thoát khỏi cuộc chiến mà nhiều người tin rằng ông đã không còn muốn tham gia.

Trong bối cảnh Iran và Mỹ đang lảng tránh – chứ không phải giao chiến – lẫn nhau, bài toán đặt ra rất đơn giản: bên nào có thể cầm cự lâu hơn? Chừng nào câu hỏi đó vẫn chưa có lời giải đáp, tình trạng bế tắc này sẽ tiếp tục gây ra những tổn thất kinh tế trên toàn cầu.

Việc ông Trump phong tỏa hàng hóa đã khiến những người chỉ trích ông vô cùng tức giận. Bà Margarita Robles, Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình rằng điều đó "không có ý nghĩa gì cả", và nói thêm: "Kể từ khi cuộc chiến này bắt đầu, chẳng có gì là hợp lý cả".

Tuy nhiên, điều này cũng có lý do chính đáng. Nền kinh tế Iran, vốn đã bị tàn phá ngay cả trước chiến tranh, đang chao đảo. Các cuộc ném bom của Mỹ và Israel đã làm suy yếu cơ sở hạ tầng quân sự và tàn phá phần lớn nền tảng công nghiệp của nước này.

Nhiều khu vực rộng lớn thuộc ngành thép và hóa dầu đang trong tình trạng đổ nát, làm tê liệt một ngành công nghiệp sử dụng 200.000 người. Ước tính hơn một triệu người đã mất việc làm kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Bằng cách siết chặt nguồn cung năng lượng huyết mạch của Iran – trụ cột kinh tế của nước này, đóng góp 15% GDP – ông Trump hy vọng sẽ làm cho giới chức Tehran trở nên cứng rắn hơn. Chế độ này từng dùng kinh tế để gây sức ép lên thế giới; giờ đây Washington tìm cách sử dụng chính vũ khí đó để chống lại họ.

Tuy nhiên, Iran đã cho thấy họ không chơi theo cùng một luật lệ. Nước này sẵn sàng chịu đựng đau khổ và tin rằng mình có thể chịu đựng nhiều hơn nữa – bất kể cái giá phải trả đối với người dân của họ là bao nhiêu.

Theo quan điểm của Tehran, thời gian là một đồng minh. Họ cho rằng ông Trump sẽ là người nhượng bộ trước, vì lo ngại rủi ro chính trị nếu giá xăng dầu cao tiếp tục kéo dài đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Cả hai bên có thể đang hiểu sai ý của nhau.

Ông Trump đang phát tín hiệu về việc sẵn sàng duy trì thế bế tắc lâu hơn so với dự đoán của Iran. Hôm Chủ nhật, ông cảnh báo người dân Mỹ rằng giá năng lượng có thể vẫn ở mức cao cho đến tháng 11 – và thậm chí có thể còn tăng cao hơn nữa. Tuy nhiên, Mỹ lại ít bị ảnh hưởng bởi biến động này hơn so với nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Ellen Wald, một nhà phân tích năng lượng toàn cầu tại Hội đồng Đại Tây Dương, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, cho biết: “Mỹ đang ở vị trí đặc biệt thuận lợi để làm điều này. Nguồn cung của Mỹ rất dồi dào. Chúng ta tự sản xuất rất nhiều dầu mỏ. Chúng ta sẽ không phải đối mặt với bất kỳ sự thiếu hụt nào.”

Tuy nhiên, nếu Mỹ đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho một cuộc đối đầu kéo dài, thì Iran cũng vậy. Trước động thái của ông Trump, Tehran đã chất đầy các tàu chở dầu với khoảng 100 triệu thùng dầu và đưa chúng ra vùng biển quốc tế, theo Andreas Krieg, một chuyên gia về Trung Đông tại Đại học King's College London.

Ông nói: “Điều này sẽ chỉ trở nên rất đau đớn đối với người Iran trong vài tháng tới... Tôi nghĩ chế độ này đang đặt cược rằng, vài tháng nữa, mọi thứ sẽ còn khó khăn hơn đối với ông Trump và nền kinh tế thế giới... Điều đó không có nghĩa là người Iran không có gì phải lo sợ, nhưng khả năng chịu đựng đau đớn của họ cao hơn nhiều.”

Mặc dù Iran chỉ có thể chuyển hướng một phần nhỏ lượng dầu và khí đốt của mình qua đường ống, nhưng hơn 1/3 hàng hóa khác được xuất khẩu qua biên giới đường bộ, giúp giảm bớt phần nào áp lực này.

Mỹ và Iran có thể sẵn sàng chịu đựng áp lực đó. Phần lớn các quốc gia còn lại trên thế giới không có sự lựa chọn nào như vậy – và đang ở trong tình thế khó khăn hơn nhiều để đối phó với cú sốc.

Các quốc gia vùng Vịnh gần tâm dịch đang chao đảo. Khách sạn vắng khách, đầu tư chạm đáy và xuất khẩu tê liệt. Các nhà kinh tế cảnh báo thiệt hại có thể là tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, thậm chí còn vượt qua cả đại dịch coronavirus. Qatar, quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, có thể chứng kiến ​​nền kinh tế của mình suy giảm 13% trong năm nay, theo Capital Economics, một công ty tư vấn.

Tại châu Á, các nhà máy đang cắt giảm sản lượng để tiết kiệm năng lượng. Các trạm xăng ở một số khu vực của châu Phi đang phân phối nhiên liệu theo định mức. Các sân bay trên khắp châu Âu và các khu vực khác đang thiếu nhiên liệu máy bay phản lực, đe dọa gây gián đoạn vào thời điểm cao điểm mùa du lịch hè.

Nếu các chính phủ đang hy vọng vào một giải pháp nhanh chóng, lịch sử không mang lại nhiều an ủi. Các cuộc phong tỏa có thể hiệu quả, nhưng hiếm khi nhanh chóng. Thành Troy bị vây hãm trong 10 năm trước khi sụp đổ. Những tiền lệ gần đây cũng không mấy khả quan.

Cuộc phong tỏa hải quân của Anh sau khi Iran quốc hữu hóa Công ty Dầu mỏ Anglo-Iranian – tiền thân của BP – đã góp phần tạo ra sự bất ổn dẫn đến việc CIA và MI6 hậu thuẫn lật đổ Mohammad Mossaddegh, thủ tướng Iran, vào năm 1953. Nhưng phải mất gần hai năm thì hậu quả mới thực sự nghiêm trọng.

Với lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới, ít ai nghi ngờ rằng Mỹ có đủ hỏa lực để thực thi lệnh phong tỏa. Một lực lượng hải quân đáng kể của Mỹ đang hiện diện xung quanh eo biển Hormuz.

Với 18 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường trong hoặc gần khu vực và tàu sân bay USS Abraham Lincoln ở Biển Ả Rập, ít tàu thương mại nào có khả năng thách thức quyết tâm của Mỹ. Nhưng rủi ro là có thật.

Một nỗ lực không giới hạn thời gian để kiểm soát eo biển có thể kéo lực lượng Mỹ vào một nhiệm vụ kéo dài và đầy nguy hiểm. Ngay cả hệ thống phòng không hùng mạnh của các tàu khu trục cũng có thể không đánh chặn được mọi máy bay không người lái và tên lửa của Iran nếu Iran leo thang căng thẳng.

Trong không gian địa lý hẹp của vùng Vịnh, các tàu chiến sẽ có rất ít thời gian để phản ứng, đặc biệt là trước các vụ phóng tên lửa từ các hòn đảo của Iran vừa được tăng cường phòng thủ.

Iran cũng có thể mở rộng xung đột bằng cách khuyến khích lực lượng Houthi, đồng minh của họ ở miền bắc Yemen, nối lại các cuộc tấn công vào tàu thuyền đi qua eo biển Bab el-Mandeb, mở ra một mặt trận hàng hải thứ hai có thể làm căng thẳng cả năng lực hải quân của Mỹ.

Tuy nhiên, có lẽ thách thức lớn nhất đối với lệnh phong tỏa không đến từ Iran mà từ Trung Quốc, quốc gia được cho là có khoảng 55 tàu chiến ở Vịnh Ba Tư.

Ban đầu, Bắc Kinh có thể tìm cách xoa dịu căng thẳng thay vì đối đầu trực tiếp với Washington. Nhưng nước này đã lên án lệnh phong tỏa và vẫn có thể buộc phải xảy ra một cuộc đối đầu, khiến ông Trump phải đưa ra một lựa chọn khó khăn.

“Liệu họ có thực sự định nổ súng vào một tàu Trung Quốc không?”, Tiến sĩ Krieg hỏi. “Có rất nhiều câu hỏi xoay quanh việc áp dụng vũ lực và các quy tắc giao chiến trong bối cảnh như vậy. Tôi không nghĩ họ đã suy nghĩ thấu đáo".

Dù cơm trắng thường bị xem là nguyên nhân làm tăng đường huyết, thực tế tại Nhật Bản - nơi cơm là thực phẩm chính trong hầu hết các bữa ăn, tỷ lệ mắc tiểu đường lại từng duy trì ở mức thấp so với nhiều quốc gia khác. Điều này cho thấy vấn đề không nằm đơn thuần ở việc “ăn cơm”, mà ở cách ăn và lối sống đi kèm.

Theo bác sĩ Ngô Kỳ Dĩnh (Trung Quốc), người Nhật không phải không mắc tiểu đường. Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng “Tây hóa” chế độ ăn, tỷ lệ bệnh tại Nhật cũng có dấu hiệu gia tăng. Tuy nhiên, nếu nhìn trong bối cảnh toàn cầu, mức độ vẫn thấp hơn đáng kể.

Người Nhật ăn nhiều cơm trắng, nhưng cách ăn khoa học giúp họ đẩy lùi nguy cơ tiểu đường

Khác biệt cốt lõi nằm ở cấu trúc bữa ăn: Người Nhật chủ yếu ăn cơm trắng đơn thuần, ít khi trộn thêm dầu mỡ hay nước sốt đậm đặc. Ngược lại, ở nhiều nơi khác, cơm thường đi kèm các món chiên, kho nhiều mỡ hoặc nước sốt, khiến tổng lượng calo tăng cao. Chính phần chất béo và gia vị bổ sung này mới là yếu tố góp phần gây dư thừa năng lượng - một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tiểu đường type 2.

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng. Người Nhật có xu hướng duy trì mức độ vận động cao trong đời sống hàng ngày, đặc biệt là đi bộ. Việc di chuyển bằng phương tiện công cộng kết hợp đi bộ giúp cơ thể tiêu hao năng lượng liên tục, hỗ trợ ổn định đường huyết và cải thiện hoạt động của cơ bắp.

Theo phân tích chuyên môn, tiểu đường type 2 thường liên quan đến tình trạng dư thừa năng lượng kéo dài, dẫn đến tích tụ mỡ, đặc biệt là vùng bụng. Khi chất béo và đường kết hợp trong khẩu phần ăn, nguy cơ rối loạn chuyển hóa sẽ tăng lên. Trong bối cảnh đó, cơm trắng – vốn là carbohydrate tương đối “thuần”, dễ bị hiểu nhầm là nguyên nhân chính, trong khi yếu tố quyết định lại nằm ở tổng thể chế độ ăn và lối sống.

4 nguyên tắc giúp phòng ngừa và kiểm soát tiểu đường

Trong bối cảnh tỷ lệ mắc tiểu đường ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, việc kiểm soát sớm trở nên đặc biệt quan trọng. Bác sĩ Ngô Kỳ Dĩnh cho rằng, để hạn chế nguy cơ mắc bệnh hoặc kiểm soát đường huyết hiệu quả, cần tập trung vào bốn yếu tố cốt lõi.

Thứ nhất là chế độ ăn uống hợp lý. Nguyên tắc chung là giảm đường, hạn chế dầu mỡ, tăng cường chất xơ và kiểm soát lượng tinh bột tinh chế. Việc ăn uống cân bằng giúp giảm gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể.

Thứ hai là duy trì vận động đều đặn. Mỗi tuần nên có ít nhất 150 phút hoạt động thể chất ở mức trung bình. Đây là yếu tố quan trọng giúp cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát cân nặng.

Thứ ba là theo dõi sức khỏe định kỳ. Kiểm tra đường huyết thường xuyên giúp phát hiện sớm bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời, hạn chế biến chứng.

Thứ tư là quản lý cân nặng và mỡ cơ thể. Việc giảm cân, đặc biệt là giảm mỡ nội tạng, có thể cải thiện đáng kể tình trạng kháng insulin và thậm chí hỗ trợ đảo ngược giai đoạn sớm của bệnh.

Nhật Bản là quốc gia có tỷ lệ tuổi thọ cao bậc nhất thế giới

Ngoài ra, một thói quen đơn giản nhưng hiệu quả được nhấn mạnh là không ngồi yên sau khi ăn. Việc đi bộ nhẹ, vận động tại chỗ hoặc tập luyện nhẹ nhàng sau bữa ăn giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn, từ đó ổn định đường huyết.

Nhìn chung, tiểu đường không phải là hệ quả của một loại thực phẩm đơn lẻ, mà là kết quả của tổng hòa chế độ ăn và lối sống. Câu chuyện của người Nhật cho thấy, ngay cả khi tiêu thụ nhiều cơm trắng, việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh và vận động đều đặn vẫn có thể giúp kiểm soát tốt nguy cơ bệnh tật.

Tuy nhiên, chất lượng của omega-3 không chỉ phụ thuộc vào hàm lượng hoạt chất mà còn liên quan đến một yếu tố ít được chú ý: mức độ oxy hóa của dầu.

Chỉ số TOTOX là gì?

Trong lĩnh vực dinh dưỡng, TOTOX (Total Oxidation Value) là chỉ số phản ánh tổng mức độ oxy hóa của dầu, được tính theo công thức: TOTOX = 2 × Peroxide Value (PV) + Anisidine Value (AV). Chỉ số này cho biết: Mức độ oxy hóa sơ cấp (giai đoạn dầu bắt đầu biến đổi) và mức độ oxy hóa thứ cấp (khi dầu đã bị biến chất sâu hơn).

Giá trị TOTOX càng cao cho thấy dầu càng bị oxy hóa nhiều, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Theo các tiêu chuẩn quốc tế Codex của FAO/WHO khuyến nghị TOTOX ≤ 25. Một số tổ chức trong ngành omega-3 đưa ra ngưỡng tương tự, khoảng ≤ 26

Vì sao oxy hóa là vấn đề đáng quan tâm?

EPA và DHA là các acid béo không no có nhiều nối đôi, nên rất dễ bị tác động bởi: Oxy trong không khí; Nhiệt độ; Ánh sáng; Thời gian bảo quản. Khi bị oxy hóa, dầu cá có thể bị giảm giá trị sinh học, hình thành các hợp chất không mong muốn và xuất hiện mùi tanh hoặc khó chịu. Nhưng người tiêu dùng khó có thể nhận biết tình trạng này bằng cảm quan thông thường.

Một số chuyên gia dinh dưỡng cho rằng: TOTOX < 10: chất lượng tốt ,TOTOX < 5: chất lượng cao, TOTOX rất thấp (khoảng 1–3): cho thấy mức kiểm soát oxy hóa chặt chẽ. Tuy nhiên, không phải tất cả sản phẩm trên thị trường đều công bố chỉ số này hoặc có kiểm định đi kèm.

Người tiêu dùng nên lưu ý gì?

Khi lựa chọn sản phẩm omega-3, người dùng có thể cân nhắc chọn sản phẩm có thông tin minh bạch về chất lượng và kiểm định, quan tâm đến điều kiện bảo quản (tránh nhiệt, ánh sáng và hạn sử dụng, bao bì sản phẩm.

Nordic Naturals đã phát triển một quy trình sản xuất phù hợp với triết lý này, bắt đầu với các sản phẩm dầu cá tươi, nguyên chất có giá trị omega-3 cao. Những sản phẩm này đã bắt đầu thay đổi cách người Mỹ nhìn nhận về dầu cá và cuối cùng đã mang lại lợi ích sâu rộng của omega-3 cho nhiều đối tượng hơn.

Nordic Natural hiện là đơn vị tiên phong về omega-3, họ luôn lắng nghe những nhu cầu chưa được đáp ứng để nghiên cứu khoa học tìm ra các chất dinh dưỡng khác kết hợp tốt với omega-3. Các thành phần như lutein, gạo men đỏ, coenzymeQ10 và glucosamine hiện được kết hợp với dầu cá để tạo ra các sản phẩm có tác dụng hiệp đồng tập trung vào nhu cầu sức khỏe cụ thể.

Các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe của Nordic Natural có nguồn gốc trách nhiệm bền vững để đảm bảo sức khỏe và sự an tâm cho người tiêu dung. Khâu tìm nguồn nguyên liệu và tạo ra sản phẩm, đến khâu vận chuyển và chăm sóc khách hàng, chất lượng được đảm bảo an toàn.

Omega-3 mang lại lợi ích cho sức khỏe khi được đảm bảo về chất lượng. Trong đó, mức độ oxy hóa là một yếu tố quan trọng nhưng thường ít được quan tâm. Việc hiểu rõ các chỉ số như TOTOX có thể giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn phù hợp hơn.

Ở nước ta, rau dền đỏ vốn dĩ đã quá quen thuộc, gắn liền với những mâm cơm gia đình giản dị, không cầu kỳ nhưng luôn mang lại cảm giác ấm bụng, dễ chịu. Điểm đặc biệt nhất của loại rau này chính là màu sắc. Khi nấu chín, rau dền tiết ra một thứ nước cốt màu đỏ tía, rực rỡ và đằm thắm như sắc hoa hồng.

Chính cái màu sắc tự nhiên, nguyên bản ấy đã biến một nguyên liệu dân dã trở thành điểm nhấn rực rỡ trên bàn ăn, khiến bất cứ ai nhìn vào cũng cảm thấy thị giác được kích thích, kéo theo đó là sự thèm ăn một cách vô thức. Giữa muôn vàn những món ăn cầu kỳ, chứa nhiều mỡ động vật của nhịp sống hiện đại, một đĩa rau xào thanh tao, mang sắc hồng mọng nước tự nhiên bỗng trở thành một sự lựa chọn làm dịu lại vị giác, đưa con người về với những giá trị ẩm thực nguyên sơ và lành mạnh nhất.
Bữa ăn thuần chay dồi dào dưỡng chất

Vượt ra khỏi ranh giới của một món ăn phụ thông thường, rau dền đỏ xào tỏi hoàn toàn xứng đáng được đưa vào thực đơn giữ gìn vóc dáng của những người theo đuổi lối sống khỏe đẹp. Với lượng calo cực thấp và hàm lượng chất xơ cao, đây là lựa chọn lý tưởng cho những bữa ăn giảm mỡ mà vẫn đảm bảo cung cấp năng lượng tích cực cho cơ thể hoạt động bền bỉ.

Phân tích dưới góc độ dinh dưỡng học, những chiếc lá dền mỏng manh ấy lại là một kho tàng khoáng chất đáng nể. Chúng chứa hàm lượng sắt dồi dào, hỗ trợ quá trình tạo máu, vô cùng cần thiết cho việc duy trì sắc diện hồng hào, đầy sức sống. Cùng với đó là nguồn canxi phong phú giúp củng cố hệ xương chắc khỏe, và vitamin K đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Việc tiêu thụ các loại rau củ mang màu sắc đậm như rau dền đỏ thường xuyên chính là cách thức tự nhiên, an toàn nhất để nạp thêm chất chống oxy hóa, giúp cơ thể dẻo dai và làm chậm quá trình lão hóa mà không cần phụ thuộc vào các loại thực phẩm chức năng đắt đỏ.
Bí quyết lửa và tỏi cho đĩa rau chuẩn vị

Quá trình biến tấu mớ rau tươi xanh thành món ngon trọn vị trên chảo lửa diễn ra vô cùng chóng vánh, không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp hay gia vị rườm rà. Tất cả những gì cần chuẩn bị chỉ là những ngọn rau dền tươi non, được nhặt bỏ phần gốc già, rửa thật sạch dưới vòi nước chảy để trôi đi lớp bụi đất rồi vớt ra rổ để ráo.

Vài tép tỏi khô được bóc vỏ, thái thành từng lát mỏng hoặc đập dập tùy theo sở thích để chuẩn bị đánh thức hương vị của món ăn. Khi chiếc chảo trên bếp đã nóng già, một chút dầu ăn được láng đều, tiếp nối là những lát tỏi được thả vào phi thơm vàng. Tiếng lèo xèo vang lên cùng hương tỏi nồng nàn lan tỏa khắp không gian bếp chính là tín hiệu hoàn hảo để trút toàn bộ phần rau vào chảo.

Ở bước này, nhiệt độ cần được giữ ở mức lớn để rau xanh nhanh chóng tái lại mà không bị nhũn nát hay mất đi độ giòn tự nhiên vốn có. Đôi đũa đảo đều tay liên tục, khi quan sát thấy rau bắt đầu xẹp xuống thì cho thêm một chút xíu nước lọc để om mềm, tạo điều kiện cho phần nước cốt màu hồng tía đặc trưng tiết ra hòa quyện cùng mỡ tỏi.

Cuối cùng, chỉ cần rắc thêm một chút muối tinh nguyên bản, đảo nhanh tay cho gia vị thấm đều rồi tắt bếp, nhường chỗ cho hương vị thanh tao tự nhiên của nguyên liệu lên tiếng.
Bát cơm chan nước canh tuổi thơ

Thành phẩm dọn ra đĩa là một bức tranh ẩm thực hài hòa cả về sắc lẫn vị, dung dị nhưng đầy sức hút khó cưỡng. Thứ nước từ rau dền tiết ra nhuộm hồng luôn cả những lát tỏi trắng ngần, tạo nên một tổng thể bắt mắt, rực rỡ đến khó tin đối với một món rau xào. Gắp một đũa đưa lên miệng, người thưởng thức sẽ cảm nhận ngay được độ trơn láng, mềm mại của phần lá hòa quyện cùng chút giòn sật nhẹ nhàng của phần cuống.

Vị ngọt thanh tao tự nhiên của rau kết hợp ăn ý với mùi thơm nồng đặc trưng của tỏi phi, được nâng tầm bởi chút đậm đà vừa vặn của muối tinh, tạo nên một trải nghiệm vị giác vô cùng êm ái. Đỉnh cao của món ăn này có lẽ nằm ở khoảnh khắc rưới thứ nước canh màu hồng tía ấy lên bát cơm trắng dẻo thơm.

Hạt cơm thấm đẫm dòng nước ngọt ngào, bóng bẩy, mang đậm hương vị đồng quê khiến người ta cứ muốn ăn mãi. Bữa ăn đôi khi chẳng cần mâm cao cỗ đầy, chỉ một đĩa xào giản dị tươm tất cùng bát cơm nóng hổi cũng đủ sức xua tan đi mọi mệt mỏi, mang lại cảm giác no bụng, thư thái và hoàn toàn nhẹ nhõm cho cơ thể.

“Nếu bạn dùng giấy bạc để gói rau củ hoặc thịt để nướng, nhìn chung giấy bạc khá an toàn”, chuyên gia y tế người Mỹ Bridget Wood chia sẻ trên trang Real Simple. “Khi nấu ăn với giấy bạc ở nhiệt độ cao, đặc biệt là với thực phẩm có tính axit hoặc cay, bạn cần cẩn thận hơn, vì việc sử dụng giấy bạc bóng loáng trong bữa ăn có thể khiến lượng nhôm hấp thụ vào thức ăn tăng lên. Một số nghiên cứu cho thấy việc hấp thụ quá nhiều nhôm có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe, chẳng hạn như bệnh thoái hóa thần kinh, nhưng các nghiên cứu trong lĩnh vực này vẫn đang được tiến hành”.

Trong khi nghiên cứu vẫn đang tiếp diễn, Wood khuyên nên sử dụng giấy bạc nhôm có nhãn “an toàn thực phẩm” để đảm bảo an toàn cho nhà bếp (hầu hết các loại giấy bạc đều đạt tiêu chuẩn này). Không phải tất cả các loại giấy bạc đều giống nhau. “Tránh sử dụng giấy bạc quá mỏng hoặc không dùng cho thực phẩm”, bà gợi ý. Và điều này cũng áp dụng cho khay nhôm.

Bạn không chắc nên dùng giấy bạc để gói thức ăn hay không? Luôn có một giải pháp thay thế. “Nếu muốn an toàn hơn, hãy dùng giấy nến làm lớp chắn, hoặc chọn loại đĩa chịu nhiệt dùng được trong lò nướng”, Wood nói.

Dưới đây là một số loại thực phẩm tuyệt đối không nên nấu trong giấy bạc.
Bất cứ thứ gì bạn làm nóng bằng lò vi sóng

Giấy bạc và lò vi sóng tuyệt đối không được dùng chung với nhau. Giấy bạc tiếp xúc với tia vi sóng có thể gây ra tia lửa điện và thậm chí là cháy, dẫn đến hư hỏng vĩnh viễn hoặc thậm chí tệ hơn cho lò vi sóng của bạn. Thức ăn thừa thường không nên được bảo quản trong giấy bạc vì nó không kín khí, vì vậy việc đựng thức ăn thừa trong hộp thủy tinh hoặc hộp an toàn cho lò vi sóng sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian vì bạn có thể cho thẳng vào lò vi sóng để hâm nóng.
Cà chua, cam quýt và nước sốt chua

Thuộc nhóm thực phẩm có tính axit, cà chua, trái cây họ cam quýt và các loại nước sốt ướp có giấm không an toàn khi nấu trong giấy bạc. "Thực phẩm có tính axit có thể khiến nhiều nhôm ngấm vào thức ăn, làm tăng lượng nhôm hấp thụ, điều này có thể dẫn đến các vấn đề nếu tiêu thụ với số lượng lớn trong thời gian dài", Wood giải thích.

Món ăn mặn

Cũng giống như axit, muối có thể khiến nhôm ngấm vào thực phẩm. Bất kỳ món ăn nào có chứa lượng muối đáng kể (ví dụ như các loại bánh nướng mặn tự làm hoặc thịt hun khói, như giăm bông và xúc xích) đều không nên được nấu trong nồi nhôm để ngăn chặn natri clorua (tức là muối) phản ứng với các ion nhôm.
Các món nướng chậm

Bạn định bọc sườn bằng giấy bạc trước khi hầm chậm trong nhiều giờ? Có lẽ bạn nên suy nghĩ lại. “Bạn nên tránh dùng giấy bạc cho bất cứ món nào được nướng trong thời gian dài, chẳng hạn như thịt nướng chậm hoặc các món hầm”, Wood nói. “Điều này có thể khiến nhiều nhôm được giải phóng vào món ăn của bạn”. Nếu bạn quen với việc nướng chậm các món ăn trong giấy bạc, đây là thời điểm tuyệt vời để chuyển sang sử dụng dụng cụ nấu ăn bằng gốm hoặc thủy tinh, hoặc nếu bắt buộc phải dùng, hãy dùng một lớp giấy nến giữa lớp giấy bạc để nó không tiếp xúc trực tiếp với thức ăn.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Quốc tế về Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe Cộng đồng (Mỹ) đã chứng minh rằng cùng một món ăn được nấu trong dụng cụ nấu nướng chịu nhiệt so với nấu trong giấy bạc thì hàm lượng nhôm cao hơn nhiều sau khi nấu trong giấy bạc, chứng tỏ nguyên tố này đã ngấm vào thức ăn đã nấu chín.
Thực phẩm được nấu ở nhiệt độ cao

Tin tốt là nhôm thường không bắt đầu tan chảy cho đến khi nhiệt độ trên 538 độ C, nhưng bạn vẫn nên tránh nấu ăn với nhôm đối với bất kỳ món ăn nào được nướng ở nhiệt độ trên 200 độ C. Ở nhiệt độ cao hơn, kim loại có thể ngấm vào thức ăn. Thay vì nướng khoai tây bọc nhôm, hãy phủ một lớp dầu ăn trung tính mỏng lên trên hoặc bọc bằng giấy nến. Điều này cũng áp dụng cho việc nấu ăn trên lửa trại - không nên bọc thức ăn bằng giấy bạc và nấu trực tiếp trên lửa.
Hải sản

Gói thực phẩm hải sản là một cách phổ biến để nấu cá dễ dàng, nhưng nghiên cứu được công bố trên tạp chí Khoa học Thực phẩm và Dinh dưỡng cho thấy giấy bạc nhôm có thể thôi nhiễm sâu hơn vào cá so với các loại thịt từ động vật có vú hoặc chim, khiến cá có lẽ là loại protein tệ nhất để nấu bằng giấy bạc. Cá nấu trong giấy nến, hay còn gọi là phương pháp en papillote, là một cách phổ biến (và tương tự) để hấp phi lê cá.
Bánh quy

Bánh quy thường chín nhanh ở nhiệt độ tương đối thấp, vì vậy về mặt lý thuyết, bạn có thể nướng chúng trên giấy bạc một cách an toàn, nhưng kết quả sẽ không chắc chắn. Chất liệu này sẽ làm cho đáy bánh quy cứng và giòn, và bánh có thể bị dính vào giấy bạc, khiến chúng bị vỡ vụn khi lấy ra.

Trong thực tế lâm sàng, phần lớn các bệnh ung thư không khởi phát bằng cơn đau dữ dội, mà bằng những biến đổi âm thầm, không điển hình. Đây chính là lý do khiến nhiều trường hợp bị phát hiện muộn. Theo American Cancer Society và Wold Health Organization, nhận diện các dấu hiệu sớm không đặc hiệu nhưng kéo dài là một trong những yếu tố quan trọng giúp cải thiện tiên lượng, bởi nhiều loại ung thư nếu phát hiện ở giai đoạn đầu có thể nâng tỷ lệ sống sau 5 năm lên đáng kể.

Những dấu hiệu thường gặp khi ung thư mới xuất hiện

Điểm cần nhấn mạnh: các biểu hiện dưới đây không đặc hiệu cho ung thư, nhưng nếu kéo dài hoặc tiến triển nặng dần, cần được đánh giá y khoa sớm.

1. Rối loạn tiêu hóa kéo dài, cảm giác “ăn uống không bình thường”

Ở giai đoạn sớm, ung thư đường tiêu hóa (dạ dày, đại trực tràng, tụy, gan mật) thường không gây đau rõ rệt, mà biểu hiện bằng:

- Đầy bụng, tức vùng thượng vị kéo dàI

- Nhanh no, ăn ít hơn bình thường

- Trào ngược, ợ nóng, nuốt vướng

- Thay đổi thói quen đại tiện: phân nhỏ, có nhầy hoặc lẫn máu

Các nghiên cứu đăng trên tạp chí the Lancent Oncology cho thấy, một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân ung thư dạ dày hoặc đại trực tràng đã có triệu chứng tiêu hóa kéo dài 3 - 6 tháng trước khi được chẩn đoán, nhưng thường bị nhầm với viêm dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng.
2. Sụt cân và mệt mỏi không rõ nguyên nhân

Sụt cân không chủ ý là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Theo National Cancer Institute, việc giảm trên 5% trọng lượng cơ thể trong 6 - 12 tháng mà không thay đổi chế độ ăn hay vận động cần được đánh giá y khoa.

Các biểu hiện đi kèm gồm:

- Mệt mỏi kéo dài, giảm sức bền

- Cảm giác “thiếu năng lượng” dù nghỉ ngơi đủ

- Giảm khối cơ, cơ thể “yếu đi”

Cơ chế liên quan đến rối loạn chuyển hóa do khối u gây ra (còn gọi là cancer cachexia), làm tăng tiêu hao năng lượng và giảm tổng hợp cơ.
3. Xuất hiện khối bất thường hoặc thay đổi trên da

Da và hệ bạch huyết là những “cửa sổ” dễ quan sát nhất của cơ thể:

- Hạch ở cổ, nách, bẹn… sưng to, cứng, không đau, tồn tại trên 3 - 4 tuần

- Vết loét lâu lành, nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc hoặc chảy máu

- Vàng da, vàng mắt kèm nước tiểu sẫm màu (gợi ý vấn đề gan, mật, tụy)

Các thay đổi trên da hoặc hạch kéo dài là một trong những dấu hiệu phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua của nhiều loại ung thư giai đoạn sớm.

Giải pháp: Khi nào cần đi khám và cách giảm nguy cơ từ sớm

Không tự chẩn đoán, nhưng cũng không bỏ qua

Phần lớn các triệu chứng trên có thể do bệnh lành tính. Tuy nhiên, trong y học, ba yếu tố đặc biệt quan trọng: Kéo dài trên 2 - 4 tuần; Xu hướng nặng dần; Kèm triệu chứng toàn thân (sốt, đổ mồ hôi đêm, chảy máu, mệt mỏi nhiều).

Nếu hội tụ các yếu tố này, cần đi khám thay vì tự điều trị kéo dài.

Khám có mục tiêu dựa trên triệu chứng

Việc thăm khám nên dựa vào biểu hiện cụ thể:

- Rối loạn tiêu hóa: nội soi, xét nghiệm máu, siêu âm bụng

- Hạch hoặc ho kéo dài: X-quang, CT, nội soi tai mũi họng

- Tổn thương da: soi da, sinh thiết nếu cần

Theo World Health Organization, phát hiện sớm là yếu tố quan trọng nhất giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư trên toàn cầu.

Giảm nguy cơ: chiến lược dài hạn, không phải giải pháp ngắn hạn

Các khuyến nghị từ American Cancer Society cho thấy, có thể giảm đáng kể nguy cơ ung thư bằng việc:

- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia

- Ăn nhiều rau quả (ít nhất 400g/ngày), hạn chế thực phẩm chế biến sẵn

- Duy trì vận động tối thiểu 150 phút/tuần

- Giữ cân nặng hợp lý

Ung thư giai đoạn sớm hiếm khi biểu hiện rõ ràng, nhưng gần như luôn để lại “dấu vết” dưới dạng những thay đổi nhỏ kéo dài. Vấn đề không nằm ở từng triệu chứng riêng lẻ, mà ở sự khác biệt so với trạng thái bình thường của cơ thể và diễn tiến theo thời gian.

Tuy nhiên cũng phải nhìn nhận rằng, không phải mọi dấu hiệu đều là ung thư. Nhưng nếu cơ thể “không còn như trước” trong một thời gian đủ dài, đó là lúc cần kiểm tra, không phải để xác nhận điều xấu nhất, mà để loại trừ nó càng sớm càng tốt.