WSJ's Shelby Holliday explains how the AH-6 "Little Bird" was used to extract an airman hiding in a mountain crevice after his fighter jet was shot down in Iran.

Iran chặn tàu dầu tại eo Hormuz – “van tim” năng lượng toàn cầu bị bóp nghẹt
Trong một bước đi khiến cả thế giới nín thở, Iran đã ngừng lưu thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz sau khi Israel mở rộng chiến sự sang Lebanon. Theo hãng tin Fars, dù lệnh ngừng bắn đã được công bố, thực tế trên biển lại phản ánh một bức tranh hoàn toàn khác: dòng chảy năng lượng toàn cầu bị siết lại ngay tại “cổ họng” quan trọng nhất.
Chỉ có hai tàu dầu được phép đi qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, một con số quá nhỏ bé so với hàng trăm tàu đang chờ đợi. Điều này cho thấy Iran không chỉ tham gia đàm phán mà còn nắm quyền điều tiết thực tế đối với tuyến hàng hải sống còn của thế giới.
Người xưa nói: “Yết hầu bị bóp, thân thể nào mà không run?” – eo Hormuz chính là yết hầu của kinh tế toàn cầu, và nay bàn tay siết chặt nằm trong tay Tehran.

Israel tiếp tục đánh Lebanon – ngừng bắn chỉ là “nửa vời”
Dù Pakistan tuyên bố Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran – Israel, Tel Aviv đã lập tức bác bỏ. Quân đội Israel khẳng định các cuộc tấn công vào Hezbollah vẫn tiếp diễn và không thuộc thỏa thuận.
Ngay trong ngày, Israel tiến hành đợt không kích lớn nhất kể từ đầu chiến tranh, đánh vào hàng loạt mục tiêu tại Lebanon.
Tổng thống Donald Trump cũng thừa nhận đây chỉ là một “cuộc giao tranh riêng biệt” với Hezbollah, không nằm trong khuôn khổ thỏa thuận.
Cục diện trở nên rối ren: hòa bình ở một nơi, chiến tranh ở nơi khác – đúng như câu: “Trên thì hòa, dưới lại loạn.”

Đường ống dầu Saudi bị tấn công – lối thoát duy nhất cũng bị bóp nghẹt

Không chỉ eo Hormuz, tuyến đường thay thế quan trọng của Saudi Arabia cũng bị đánh trúng. Một trạm bơm trên đường ống East-West dài 1.200 km đã bị tấn công bằng drone.
Đây là tuyến vận chuyển dầu từ Abqaiq (vịnh Ba Tư) sang cảng Yanbu (Biển Đỏ), giúp tránh phụ thuộc vào eo Hormuz. Công suất của nó lên tới khoảng 7 triệu thùng/ngày – gần như “đường sinh mệnh thứ hai” của Saudi.
Việc tuyến này bị tấn công đồng nghĩa với việc cả hai con đường xuất khẩu dầu quan trọng đều bị đe dọa, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ chấn động.
Trước đó, các cảng Biển Đỏ như Jeddah đã ghi nhận lưu lượng hàng hóa tăng tới 50%, phản ánh nỗ lực né tránh Hormuz – nhưng nay, con đường này cũng không còn an toàn.
“Chạy trời không khỏi nắng” – dù né đường này, vẫn vướng đường kia.

Iran gia tăng sức mạnh – từ thế yếu thành người “giữ cửa” thế giới
Chỉ sáu tuần trước, Iran bị đánh giá là ở thời điểm yếu nhất trong lịch sử hiện đại. Nhưng sau chiến tranh, Tehran lại nổi lên với một lợi thế chưa từng có: kiểm soát eo Hormuz.
Không còn chỉ dựa vào chương trình hạt nhân hay các lực lượng ủy nhiệm, Iran giờ đây nắm trong tay một công cụ quyền lực trực tiếp: khả năng đóng – mở dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Nếu Tehran tiến xa hơn – như áp phí qua lại hoặc kiểm soát tàu thuyền – điều đó sẽ phá vỡ trật tự hàng hải quốc tế, biến Iran thành “người gác cổng” của năng lượng thế giới.
Các nước vùng Vịnh lo ngại rằng hình ảnh Iran như “cảnh sát Vùng Vịnh” thời Shah trước đây có thể quay trở lại – nhưng lần này với sức mạnh thực tế hơn nhiều.


Các nước Ả Rập lo ngại – hòa bình mong manh giữa biển lửa

Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hoan nghênh lệnh ngừng bắn, nhưng đồng thời bày tỏ lo ngại sâu sắc nếu Iran giữ nguyên sức mạnh mới đạt được.
Trong 6 tuần chiến tranh, Iran đã phóng hàng ngàn drone và tên lửa vào các nước láng giềng, làm gián đoạn du lịch, giáo dục và việc làm – điều chưa từng xảy ra trước đây.
Ngay cả sau khi ngừng bắn, Iran vẫn phóng tên lửa và drone vào UAE và Kuwait, cho thấy khả năng leo thang bất cứ lúc nào.
Cố vấn ngoại giao UAE, Anwar Gargash, thừa nhận khu vực đang bước vào một “môi trường địa chính trị cực kỳ phức tạp.”


Pakistan đứng ra dàn xếp – ngoại giao chạy đua với thời gian
Pakistan nổi lên như trung gian quan trọng trong nỗ lực hạ nhiệt xung đột. Thủ tướng Shehbaz Sharif kêu gọi các bên kiềm chế và tôn trọng lệnh ngừng bắn 2 tuần.
Ông xác nhận đã có vi phạm ngừng bắn tại nhiều khu vực, đe dọa tiến trình hòa bình.
Islamabad đã mời các phái đoàn Mỹ và Iran tới đàm phán, với sự tham gia dự kiến của những nhân vật cấp cao như Steve Witkoff, Jared Kushner và Phó Tổng thống JD Vance.
Tuy nhiên, phía Pakistan nhấn mạnh: thành công của đàm phán nằm ở bí mật và không bị áp lực bên ngoài.


Cuộc ngừng bắn 2 tuần không mang lại sự yên bình trọn vẹn, mà chỉ giống như một khoảng lặng giữa hai cơn sóng lớn.
Iran đã chứng minh rằng họ có thể đóng eo Hormuz, tấn công hạ tầng năng lượng và vẫn đứng vững, một tiền lệ khiến cả khu vực phải dè chừng.
Israel tiếp tục chiến dịch riêng, Saudi mất tuyến dự phòng, các nước vùng Vịnh lo lắng, còn Mỹ thì bước vào bàn đàm phán với một đối thủ đã “lột xác”.
“Một giọt dầu rơi xuống, vạn dặm sóng nổi lên.”

“Tôi nhận ra F&B, đặc biệt là bánh ngọt, không chỉ là sản phẩm để ăn mà còn là một trải nghiệm cảm xúc. Khi trở về Việt Nam, tôi muốn mang tinh thần ấy về đây”.

Nguyễn Phương Ly là đồng sáng lập thương hiệu bánh ngọt Artemis Pastry. Xuất thân từ lĩnh vực kế toán với tấm bằng thạc sĩ tại Đại học Westminster (London, Anh), chị lại bén duyên với bánh ngọt và văn hóa trà chiều Anh Quốc. Trở về Việt Nam năm 2015, Phương Ly bắt đầu thử nghiệm mô hình trà chiều mang phong cách châu Âu, nhưng sớm nhận ra sự khác biệt trong khẩu vị và thói quen tiêu dùng của khách hàng Việt.

Sau giai đoạn tạm dừng để nghiên cứu, chị cùng cộng sự tái khởi động với Artemis, lựa chọn hướng đi kết hợp kỹ thuật bánh Pháp với nguyên liệu bản địa, đặc biệt là các loại trái cây Việt Nam.

Từ một căn bếp nhỏ chỉ khoảng 30m², thương hiệu dần phát triển thành hệ thống nhiều cơ sở tại Hà Nội với hàng trăm nhân sự, vận hành theo mô hình chuyên môn hóa rõ ràng. Không chỉ tập trung vào sản phẩm, Phương Ly đặc biệt chú trọng trải nghiệm khách hàng.

Với tư duy “lấy khách hàng làm trung tâm” và sự kiên định trong việc bản địa hóa sản phẩm, Nguyễn Phương Ly đang từng bước khẳng định dấu ấn riêng trong thị trường bánh ngọt cao cấp tại Việt Nam.

Tuy vậy, chị cũng thẳng thắn thừa nhận, giai đoạn đầu khởi nghiệp là “cú vấp” đáng nhớ nhất khi chưa hiểu đủ thị trường và thiếu kinh nghiệm trong quản trị con người. Đã có lúc Phương Ly hoài nghi chính con đường mình chọn, nhưng cũng chính những trải nghiệm đó giúp chị trưởng thành, trở nên thực tế và vững vàng hơn trong kinh doanh…

KHI TRÀ CHIỀU GẶP TRÁI CÂY VIỆT

Từ một thạc sĩ kế toán tại Anh đến founder một chuỗi bánh ngọt, đâu là “cơ duyên” khiến chị rẽ hướng sang F&B?

Tôi nghĩ đó không phải là một cú rẽ ngẫu hứng mà là kết quả của một sự yêu thích đủ lâu. Tôi học kế toán ở Anh, nhưng quãng thời gian sống tại London lại mở cho tôi một thế giới rất khác: văn hoá trà chiều, cách người ta thưởng thức bánh ngọt như một phần của đời sống, sự tinh tế trong từng chi tiết nhỏ.

Tôi nhận ra F&B, đặc biệt là bánh ngọt, không chỉ là sản phẩm để ăn mà còn là một trải nghiệm cảm xúc. Khi trở về Việt Nam, tôi muốn mang tinh thần ấy về đây.

Ban đầu tôi đi từ đam mê, nhưng càng làm tôi càng hiểu đây là một ngành cần cả cảm xúc lẫn tư duy hệ thống. Có lẽ vì vậy mà nền tảng kế toán không hề bị bỏ phí, nó giúp tôi giữ được tính kỷ luật và khả năng quản trị khi bước vào kinh doanh.

Chị vừa nhắc đến văn hoá trà chiều tại London. Cụ thể nét văn hóa này đã ảnh hưởng đến tư duy sản phẩm và trải nghiệm khách hàng của chị như thế nào?



Điều London để lại cho tôi không chỉ là sở thích ăn bánh, mà là một góc nhìn về cách con người kết nối với nhau qua đồ ăn thức uống.

Trà chiều ở London không quá ồn ào, không phô trương, nhưng rất chỉn chu và có chiều sâu. Nó dạy tôi rằng một chiếc bánh ngon chưa đủ; quan trọng hơn là cảm xúc mà khách hàng nhận được khi ngồi xuống, nhấp một ngụm trà, ăn một miếng bánh và thấy mình được nâng niu.

Tư duy đó theo tôi tới tận bây giờ: Artemis không chỉ bán bánh, mà bán một trải nghiệm trọn vẹn của khách hàng.

Thất bại với mô hình De Vu trước đây đã thay đổi cách chị nhìn về thị trường Việt ra sao?

De Vu là một thất bại đắt giá nhưng rất cần thiết. Khi đó tôi mang một mô hình khá “nguyên bản châu Âu” vào thị trường Việt, từ concept đến khẩu vị và cách tiếp cận khách hàng. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra mình đang xuất phát từ thứ mình thích hơn là từ thứ khách hàng thực sự cần. Khẩu vị không được quá ngọt, cách tiếp cận phải gần gũi, giá cả phải phù hợp hơn.

Sau De Vu, tôi học được rằng muốn xây một thương hiệu bền, mình không thể chỉ mang cái đẹp từ nước ngoài về, mà phải hiểu sâu người Việt để chuyển hóa nó thành thứ dành cho thị trường Việt Nam.

Vì sao chị quyết định “Việt hoá” bánh entremet thay vì giữ nguyên chuẩn Pháp?

Bánh Entremet chuẩn Pháp thường rất ngọt và ngậy, đôi khi quá nặng nề với khẩu vị người Á Đông.

Tôi chọn "Việt hóa" bằng cách giảm độ ngọt, thay thế một số nguyên liệu béo bằng các thành phần thanh nhẹ hơn để khách hàng có thể thưởng thức trọn vẹn mà không cảm thấy ngấy. Đặc biệt Việt Nam có rất nhiều hoa quả theo mùa độc đáo mà các nước Châu Âu không có, đó chính là thế mạnh để Artemis kết hợp bánh Pháp với hoa quả nhiệt đới độc đáo chỉ mình Artemis có.

Việc sử dụng nông sản Việt trong bánh là lựa chọn chiến lược hay xuất phát từ cảm xúc cá nhân?

Là cả hai. Ban đầu, đó là cảm xúc vì công thức Pháp họ sẽ nấu hoa quả thành lớp mứt, nếu nhập mứt đóng hộp của Châu Âu chi phí cao, nên chúng tôi đã nghĩ là tại sao Việt Nam có hoa quả tươi rất ngon và rẻ chúng ta không tự làm nhân từ hoa quả tươi?

Vậy là sau này trở thành bản sắc riêng biệt (USP), hoa quả theo mùa giúp tối ưu hóa độ tươi ngon của nguyên liệu đầu vào và tạo nên USP cho thương hiệu, chúng tôi ra bộ sưu tập “mùa nào thức nấy”, khi hoa quả hết mùa thì sản phẩm ấy cũng sẽ dừng.

TỪNG NGHĨ CHỌN SAI ĐƯỜNG

Đâu là thất bại đáng nhớ nhất trong hành trình khởi nghiệp của chị?

Thất bại đáng nhớ nhất chắc chắn là giai đoạn đầu khi tôi chưa hiểu đủ về thị trường và cũng chưa đủ giỏi trong quản trị con người.

Mình có thể rất yêu sản phẩm, nhưng nếu không xây được đội ngũ, không hiểu vận hành, không đọc được thị trường, thì đam mê cũng rất dễ trả giá bằng tiền bạc và thời gian.

Có thời điểm tôi từng nghĩ mình đã chọn sai con đường. Nhưng nhìn lại, chính thất bại đó làm tôi trưởng thành nhanh nhất. Nó khiến tôi bớt lãng mạn hơn trong kinh doanh, nhưng lại vững vàng hơn rất nhiều.

Từ một căn bếp nhỏ 30m2 đến hệ thống nhiều cơ sở và hàng trăm nhân sự, điều gì là khó nhất khi chuyển từ “làm nghề” sang “quản trị hệ thống”?

Khó nhất là chấp nhận rằng mình không thể làm mọi thứ bằng cảm tính cá nhân nữa.

Khi còn nhỏ, thương hiệu có thể vận hành dựa trên sự sát sao của founder. Nhưng khi đã có nhiều cơ sở, nhiều phòng ban, nhiều con người, thì mọi thứ phải được chuyển thành hệ thống, quy trình, tiêu chuẩn và khả năng phối hợp của các phòng ban.

Đó là một quá trình vừa làm vừa sửa, vì nó đòi hỏi xây quy chuẩn cho từng phòng ban , các leader từng team cần đủ năng lực để kiểm soát và cùng quản trị đội ngũ bên dưới.

Bài học lớn nhất về quản trị nhân sự mà chị rút ra sau thất bại ban đầu là gì?

Người giỏi chưa đủ, mà phải là người phù hợp. Trước đây tôi từng nghĩ chỉ cần tìm người có chuyên môn cao là được. Nhưng sau này tôi hiểu rằng trong ngành dịch vụ, thái độ, độ ổn định, khả năng phối hợp và cùng chia sẻ giá trị với thương hiệu còn quan trọng không kém.

Bài học lớn nhất của tôi là phải rõ ràng từ đầu: rõ vai trò, rõ kỳ vọng, rõ tiêu chuẩn và rõ văn hoá làm việc. Có thể người đó chuyên môn chưa vững có thể đào tạo, nhưng khi họ thực sự nghiêm túc, coi công việc này là sự nghiệp họ sẽ đóng góp lâu dài thì đó mới là những người tôi cần.

Làm thế nào để đảm bảo “trăm chiếc bánh như một” khi sản phẩm đòi hỏi độ thủ công cao?

Chúng tôi nhìn sản phẩm thủ công bằng tư duy của một hệ thống công nghiệp tinh gọn: tiêu chuẩn hoá và đào tạo rất kỹ nhân viên ở từng bộ phận. Mỗi công đoạn đều có định mức, định lượng, checklist và kiểm tra chéo.

Chúng tôi chia nhỏ bộ máy thành từng nhóm, leader kiểm soát nhóm nhỏ và báo cáo với quản lý bộ phận lớn hơn. Như vậy thì các nhóm nhỏ cũng sẽ có quy chuẩn, tiêu chuẩn để làm việc rõ ràng: từ bộ phận thu mua nguyên liệu, sơ chế nguyên liệu với làm bánh, làm nhân, đều được chia nhỏ và đều có leader kiểm tra chéo công việc hàng ngày.

Với chúng tôi, “trăm chiếc bánh như một” không có nghĩa là mất đi tính thủ công, mà là giữ được sự tinh tế thủ công trong một khuôn khổ kiểm soát chất lượng rất chặt.

Vì sao trong thời đại số, Artemis vẫn duy trì đội telesale dù chi phí cao?

Vì có những thứ công nghệ làm rất tốt, nhưng vẫn có những điểm chạm con người tạo ra khác biệt mà automation chưa thay thế được hoàn toàn.

Với ngành bánh ngọt, đặc biệt là bánh quà tặng, bánh sinh nhật, bánh dịp đặc biệt, khách hàng không chỉ mua một sản phẩm; họ đang gửi đi một cảm xúc, một lời chúc, một sự quan tâm.

Telesale không chỉ để bán hàng, mà để lắng nghe, tư vấn và giúp khách hàng lựa chọn đúng sản phẩm họ đang kỳ vọng. Hơn nữa sản phẩm hàng ngày có số lượng giới hạn nên tư vấn đang có sẵn cũng sẽ tiết kiệm thời gian mua sắm của khách hàng hơn.

SẢN PHẨM COPY ĐƯỢC, DỊCH VỤ THÌ KHÔNG

Theo chị, trải nghiệm khách hàng “thực sự tốt” được đo bằng điều gì?

Được đo bằng tỷ lệ khách hàng quay lại và sự sẵn lòng giới thiệu Artemis cho người thân, bạn bè của họ. Trải nghiệm tốt là khi khách hàng cảm thấy họ nhận được giá trị cao hơn số tiền họ chi trả.

Với phân khúc cao cấp, khách hàng "ăn bằng mắt" trước khi thưởng thức bằng vị giác. Do đó, hình ảnh không chỉ là chi phí, mà là một khoản đầu tư trực tiếp vào giá trị thương hiệu và niềm tin của khách hàng. Tôi luôn xem hình ảnh là tài sản thương hiệu, không đơn thuần là chi phí marketing.

Đến năm 2026, khi AI và automation bùng nổ, chị có thay đổi quan điểm về việc giữ yếu tố con người không?

Không, mà ngược lại, tôi càng tin yếu tố con người sẽ trở nên quý hơn. AI và automation rất cần cho vận hành, phân tích dữ liệu, tối ưu quy trình, hỗ trợ marketing. Nhưng càng công nghệ ở lĩnh vực khác, khách hàng lại cần sự chăm sóc ân cần trong ngành dịch vụ.

Trong ngành dịch vụ, con người là phần tạo nên cảm xúc, sự tinh tế và lòng tin. Tôi nghĩ tương lai không phải là chọn một trong hai, mà là biết để công nghệ làm vận hành quản trị, còn con người tập trung vào phần tạo giá trị sản phẩm và dịch vụ.

Khi thương hiệu bị sao chép hình ảnh, chị nhìn nhận đó là rủi ro hay dấu hiệu thành công?

Nó là cả hai. Rõ ràng, khi bị sao chép, mình có thể hiểu rằng thương hiệu đã tạo ra một dấu ấn nào đó đủ mạnh để người khác muốn bắt chước. Nhưng ở góc độ người làm nghề, đó vẫn là một rủi ro và là điều đáng tiếc. Bởi phía sau một chiến dịch hình ảnh là rất nhiều công sức sáng tạo và chi phí đầu tư của cả 1 đội ngũ.

Tôi chọn nhìn việc đó một cách bình tĩnh hơn: thay vì chỉ bức xúc, mình phải tiếp tục tạo ra những dự án đặc biệt hơn, mang tính thương hiệu riêng cho thương hiệu của mình.

Tôi nghĩ sự chỉn chu trong từng chi tiết nhỏ nhất của sản phẩm và triết lý phục vụ tận tâm từ trong "máu" của đội ngũ chính là điều không thể sao chép được. Đối thủ có thể copy hình dáng chiếc bánh, nhưng khó có thể copy được quy trình vận hành, chất lượng sản phẩm và cách xử lý tình huống tận tình trong dịch vụ.

Trong bối cảnh 2026, chị đánh giá branding dài hạn quan trọng đến đâu so với performance marketing?

Performance marketing giúp chúng tôi tồn tại, nhưng branding dài hạn mới là thứ giúp chúng tôi phát triển bền vững. Trong bối cảnh bão hòa thông tin, thương hiệu nào có câu chuyện và giá trị cốt lõi rõ ràng sẽ được ghi nhớ trong cảm xúc của khách hàng đã trải nghiệm .

Thị trường bánh ngọt cao cấp hiện nay đã đông hơn rất nhiều, vậy Artemis đang đứng ở đâu trong cuộc cạnh tranh này?

Chúng tôi tự hào là thương hiệu tiên phong trong việc nâng tầm bánh ngọt Việt theo tiêu chuẩn quốc tế và chọn cạnh tranh bằng chiều sâu sản phẩm, sự khác biệt trong hương vị, trải nghiệm thương hiệu và tính ổn định của hệ thống.

Tôi không quá lo việc ai đó làm giống mình, tôi quan tâm nhiều hơn việc mỗi năm Artemis có tiến thêm một bước rõ ràng hay không và khách hàng phàn nàn chưa ưng ý về chúng tôi ở điểm gì để tìm phương án khắc phục nó tốt hơn.

Trong 3-5 năm tới, Artemis sẽ là một chuỗi bánh, một thương hiệu lifestyle hay một hệ sinh thái trải nghiệm?

Không chỉ là một chuỗi bánh ngọt đơn thuần mà dần trở thành một thương hiệu lifestyle gắn với trải nghiệm trọn vẹn, “top of mind” của khách hàng.

Đưa thương hiệu ra quốc tế là 1 quy mô khá lớn trong cả quy trình, chất lượng, con người vận hành, trước hết với mong muốn gần tôi muốn Artemis phủ sóng khắp toàn quốc với một chất lượng và dịch vụ ổn định nhất, để dù 1 hay 1 triệu khách hàng cũng đều có ấn tượng tốt và trải nghiệm đáng nhớ với chúng tôi, đó là thành công.

Cô bé có một cái tên rất Tây, nhưng lại được bố trìu mến gọi bằng cái tên cực kỳ Việt Nam: "Ê Phở"

Giữa rất nhiều nội dung về cuộc sống gia đình trên mạng xã hội, kênh TikTok mang tên "The Murphy Family" đã trở thành một điểm dừng chân đầy dễ thương đối với nhiều người Việt. Nhân vật chính khiến ai cũng "tan chảy" không phải là ông bố người Anh - tên là Murphy, hay cuộc sống ở Đà Nẵng, mà chính là cô bé Aoife - em bé Tây 2 tuổi với một "tâm hồn Việt Nam" đúng nghĩa.

Em bé Tây sống ở Việt Nam, theo học trường công, được bố đặt tên đúng "chất Việt"

Từ tháng 9/2024, gia đình nhỏ này bắt đầu chia sẻ hành trình sống tại Đà Nẵng, và nhanh chóng nhận được sự yêu mến nhờ những khoảnh khắc đời thường, giản dị nhưng đầy tiếng cười.

Aoife có một cái tên rất Tây, nhưng lại được bố trìu mến gọi bằng cái tên cực kỳ Việt Nam: "Ê Phở". Cách gọi vừa hài hước vừa gần gũi ấy dường như cũng phần nào phản ánh con người cô bé - một em bé nước ngoài nhưng lại hòa nhập với văn hóa Việt một cách tự nhiên đến bất ngờ.

Thay vì cho con theo học trường quốc tế như nhiều gia đình nước ngoài khác, bố mẹ "Ê Phở" quyết định cho em theo học tại một trường mẫu giáo công lập ở Đà Nẵng. Mỗi ngày, cô bé được các cô dạy nói tiếng Việt, học cách giao tiếp, sinh hoạt như bao bạn nhỏ bản địa.



Em bé Tây hay diện áo dài, áo bà ba... đam mê ẩm thực Việt

Dù không nói tiếng Việt quá thành thạo, anh vẫn dạy con những điều rất "chuẩn nếp nhà Việt" như biết nói "ạ", biết khoanh tay chào khi gặp người lớn. Những hành động nhỏ thôi nhưng khiến cộng đồng mạng vô cùng thích thú, bởi chúng thể hiện sự tôn trọng văn hóa nơi gia đình đang sinh sống. "Ê Phở vì thế không chỉ đáng yêu mà còn rất lễ phép, khiến ai gặp cũng phải mỉm cười.

Không chỉ gây thương nhớ bởi những khoảnh khắc đời thường, em bé "Ê Phở" còn khiến cộng đồng mạng thích thú khi xuất hiện trong những bộ trang phục truyền thống Việt Nam. Hình ảnh cô bé Tây diện bộ áo dài nhỏ xinh, tóc buộc gọn gàng hay những lần diện áo bà ba không khác gì "em bé miền Tây" chính hiệu, mang đến rất nhiều tiếng cười cho cư dân mạng.

"Ê Phở" còn là một tín đồ ẩm thực Việt Nam chính hiệu. Từ phở, bún đến các món ăn dân dã..., cô bé đều thưởng thức với sự hào hứng và biểu cảm cực kỳ đáng yêu. Mỗi clip ăn uống của "Ê Phở" thu hút hàng triệu lượt xem, không chỉ vì đồ ăn ngon mà còn vì cách cô bé tận hưởng món ăn một cách chân thật, vô tư. Người xem dường như tìm thấy trong đó một niềm vui giản dị, không cần cầu kỳ.

Sự đáng yêu của "Ê Phở" đã khiến nhiều người trở thành "fan cứng", ngày nào cũng chờ xem hôm nay cô bé học thêm được từ tiếng Việt nào, đi chợ mua gì hay ăn món gì. Hành trình lớn lên của "Ê Phở" vì thế không chỉ là câu chuyện của một gia đình nhỏ, mà còn là một lát cắt thú vị về sự giao thoa văn hóa.

Một em bé Tây lớn lên giữa lòng Việt Nam, nói tiếng Việt, ăn đồ Việt, sống như một đứa trẻ Việt - tất cả tạo nên một hình ảnh vừa mới mẻ vừa thân quen, khiến ai xem cũng cảm thấy ấm áp.

Một người đàn ông được nhận nuôi từ Việt Nam mới đây đã vượt hàng ngàn kilomet trở về gặp mẹ ruột và cho biết hành trình này đã giúp anh hiểu được "mảnh ghép còn thiếu" trong cuộc đời mình.

Ike Robin, 27 tuổi, đến từ thành phố Bath (Anh), được nhận nuôi khi mới sáu tháng tuổi và lớn lên ở thành phố Brighton cùng ba người chị em nuôi từ Trung Quốc.


Ike cho biết anh luôn có những câu hỏi về nguồn gốc và bản sắc của mình, và muốn biết cuộc sống sẽ khác sao nếu anh không được nhận nuôi.

Anh nói mình từng trải qua "hội chứng kẻ mạo danh", cho biết dù cảm thấy "may mắn" nhưng vẫn có những lúc anh nghĩ rằng "đây lẽ ra không phải cuộc đời của mình".

Ike sinh ra với hai lỗ thủng nhỏ ở tim và bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Anh nói mình mang ơn gia đình nuôi vì đã cứu sống anh.

Hiện đang làm nghề bảo mẫu, Ike cho biết anh luôn biết mình là con nuôi, nhưng những câu hỏi về cội nguồn ngày càng trở nên thôi thúc hơn khi anh lớn lên.

"Khi còn nhỏ, việc được nhận nuôi không có nhiều ý nghĩa với tôi," anh nói. "Nhưng khi lớn lên, tôi bắt đầu tự hỏi nhiều hơn rằng cuộc sống của mình sẽ ra sao nếu tôi không được nhận nuôi."



Cuối năm 2025, anh đã đi khắp Việt Nam cùng bạn gái và cha mẹ nuôi, rồi sau đó gặp lại mẹ ruột của mình lần đầu tiên sau gần ba thập kỷ.

"Tôi không biết mình nên cảm thấy thế nào, vì đó là mẹ tôi, nhưng đồng thời cũng là một người xa lạ," anh nói.

Khi bà xuất hiện, Ike cho biết anh nhận ra ngay lập tức.

"Tôi lập tức biết đó là mẹ mình," anh nói. "Như thể là linh cảm ấy.

Theo yêu cầu của mẹ ruột, danh tính của bà không được tiết lộ.

Ike dự định chỉ gặp mẹ ruột, nhưng thay vào đó anh còn được anh chị em, họ hàng và cả bà ngoại chào đón.

Nhà trị liệu tâm lý Kimberly Fuller cho biết trải nghiệm của Ike phản ánh những câu hỏi phức tạp về bản sắc mà nhiều người được nhận nuôi xuyên quốc gia phải đối mặt khi trưởng thành.

Bà cho biết trẻ được nhận nuôi có thể gặp khó khăn với "bản sắc và cảm giác mình thuộc về đâu", đặc biệt khi bước vào tuổi thiếu niên và giai đoạn sau này của cuộc đời.

"Với một số trẻ, các em có thể hòa nhập với gia đình và những người không nhận ra các em được nhận nuôi, và các em có thể che giấu phần đó trong bản sắc của mình.

"Tuy nhiên, nếu là nhận nuôi khác chủng tộc thì ngay từ đầu đã rất khó, vì đã có sự khác biệt sẵn và còn có thêm sự khác biệt rõ ràng về ngoại hình so với gia đình," bà nói.

Điều đó có thể khiến người khác đặt câu hỏi mà không cân nhắc tới cảm xúc hoặc cách những câu hỏi đó được tiếp nhận ra sao, bà Fuller nói thêm.

Bà giải thích rằng trẻ có thể cảm thấy bị tách rời không chỉ khỏi gia đình ruột mà còn cảm thấy xa rời với văn hóa, ngôn ngữ và những bản sắc bộc lộ ra ngoài.

Bà Fuller cũng cho biết những người được nhận nuôi có thể trải qua những cảm xúc mâu thuẫn, bao gồm sự biết ơn đối với cuộc sống họ có, đồng thời cũng tiếc nuối những gì đã mất.

Đối với mẹ nuôi của Ike, cuộc đoàn tụ là một trải nghiệm xúc động và không hề mang tính đe dọa.

"Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình là người mẹ duy nhất của con," bà Julia Fleming nói. "Bà ấy là mẹ của thằng bé, và tôi cũng là mẹ của nó."

Bà cho biết gia đình luôn cố gắng giữ cho con cái họ kết nối với nguồn cội và đã ủng hộ việc Ike liên lạc với mẹ ruột từ khi anh lên bảy.

Ike nói rằng cuộc đoàn tụ không phải là dịp để trách móc, mà là để thấu hiểu.

"Thông điệp chính tôi muốn truyền tải là tôi không hề có cảm xúc tiêu cực nào với bà," anh nói. "Đây có thể là khởi đầu cho một hành trình mới tốt đẹp."

Một bệnh viện ở Việt Nam thông tin về ca hiến tạng đặc biệt. Người thân thiếu nữ 19 tuổi người Anh đã quyết định hiến tạng con, trao sự sống cho 3 bệnh nhân Việt Nam.

Mới đây, trong chuyến du lịch tại Việt Nam, cô gái trẻ O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh) phải nhập viện điều trị. Dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu chữa, nhưng diễn biến người bệnh không cải thiện. Hội đồng chuyên môn đã nhiều lần đánh giá, đưa ra chẩn đoán cuối cùng, tình trạng bệnh nhân đã chết não.

Vượt qua mọi khác biệt về quốc tịch hay màu da, cô và gia đình lựa chọn cách ở lại thật đặc biệt, hiến tặng mô tạng, trao đi những phần cơ thể của mình để thêm hi vọng sống cho nhiều bệnh nhân suy tạng.

Giữa nỗi đau mất con quá lớn, gia đình đã đưa ra một quyết định vượt qua mọi khác biệt về quốc tịch hay màu da khiến nhiều người xúc động đó là hiến tặng mô tạng, trao đi những phần cơ thể của con gái để níu giữ sự sống cho những bệnh nhân suy tạng nơi đây.



Cha mẹ cô gái trẻ chia sẻ, họ tin rằng, Việt Nam là mảnh đất mà con gái họ đã dành trọn tình yêu thương. "Có thể đóng góp một chút gì cho Việt Nam sau khi con gái tôi đã dành thời gian cuối đời tại mảnh đất này là một điều vô cùng ý nghĩa", bố cô gái nói.

Mẹ cô gái trẻ cũng gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến tất cả mọi người, bởi con gái bà đã có những ngày cuối cùng tuyệt vời nhất tại Việt Nam. Bà tin, con gái đã tận hưởng và trân trọng từng phút giây khi ở mảnh đất này. "Đây là cách chúng tôi gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến mọi người", người mẹ nghẹn ngào nói.

Theo đó, đã có 3 bệnh nhân được ghép tạng từ nguồn tạng hiến của cô gái trẻ. Một chuyến đi khép lại, nhưng đã trao tặng sự sống mới cho nhiều người bệnh.

Đại diện Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ, một chuyến đi khép lại, nhưng sự sống từ cô gái người Anh vẫn tiếp tục hiện hữu, lặng lẽ, bền bỉ, với những người Việt Nam được hồi sinh.

Một tuyên bố mới từ Tổng thống Trump, được khuếch đại qua tài khoản chính thức của Tòa Bạch Ốc, đang gây chấn động địa chính trị toàn cầu khi xác nhận Hoa Kỳ đã xác định Iran trải qua một “thay đổi chế độ mang tính sản xuất”. Đây được xem là phát biểu có tầm ảnh hưởng lớn nhất của một tổng thống Hoa Kỳ đối với Iran kể từ cuộc khủng hoảng con tin vào cuối thế kỷ trước.

Trong tuyên bố này, Tổng thống Trump khẳng định Iran sẽ không còn làm giàu uranium, Hoa Kỳ sẽ phối hợp cùng Iran để khai quật và loại bỏ toàn bộ vật liệu hạt nhân bị chôn sâu sau các cuộc không kích bằng B-2, và toàn bộ tiến trình này đang nằm dưới sự giám sát vệ tinh của Space Force. Ông cũng xác nhận các cuộc thương thuyết liên quan đến việc giảm thuế và cấm vận đang được tiến hành, đồng thời cho biết nhiều điểm trong khuôn khổ 15 điều kiện đã đạt được đồng thuận.

Khái niệm “thay đổi chế độ mang tính sản xuất” không đi kèm với bầu cử hay việc thiết lập một chính quyền mới theo hình thức truyền thống. Thay vào đó, các biến cố nội bộ đã làm thay đổi cấu trúc quyền lực tại Iran. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei được cho là đã thiệt mạng vào Ngày 28 tháng 2, trong khi Mojtaba Khamenei được báo cáo đang trong tình trạng hôn mê tại Qom. Quyền điều hành quốc gia hiện nằm trong tay hội đồng quân sự của IRGC thông qua hệ thống Mosaic Defence. Chuỗi chỉ huy thần quyền vốn kết nối lãnh tụ tối cao với toàn bộ cơ cấu nhà nước đã bị cắt đứt.

Tổng thống Trump đã chủ ý tái định nghĩa thực thể mà Hoa Kỳ đang thương thuyết. Đối tượng hiện tại không còn là Cộng hòa Hồi giáo Iran theo cấu trúc cũ, mà là một thực thể mới hình thành từ hệ quả của việc lãnh đạo bị loại bỏ. Cách diễn đạt này cho phép Hoa Kỳ tuyên bố đạt được thay đổi chế độ mà không cần chiếm đóng quân sự hay thiết lập chính quyền thay thế.



Vấn đề làm giàu uranium là điểm mấu chốt. Nếu điều khoản “không làm giàu” được chấp thuận, đây sẽ là nhượng bộ lớn nhất kể từ thỏa thuận JCPOA, và còn vượt xa hơn. JCPOA trước đây cho phép làm giàu ở mức giới hạn. Lập trường hiện tại của Tổng thống Trump là mức bằng không. Trong khi đó, đề nghị 10 điểm của Iran trước đó yêu cầu công nhận quyền làm giàu như một chủ quyền quốc gia. Nếu yêu cầu này bị loại bỏ, toàn bộ đề nghị 10 điểm xem như không còn giá trị.

Khái niệm “bụi hạt nhân” phản ánh hậu quả của các cuộc không kích nhắm vào cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất. Phần còn lại bao gồm các mảnh vụn phóng xạ từ hệ thống ly tâm và kho uranium đã làm giàu. Đề nghị của Tổng thống Trump về việc Hoa Kỳ và Iran cùng khai quật và loại bỏ các vật liệu này dưới giám sát vệ tinh là một tiền lệ chưa từng có. Nếu Iran chấp nhận, điều đó đồng nghĩa với việc thừa nhận chương trình hạt nhân đã bị phá hủy. Nếu từ chối, các vật liệu này sẽ trở thành nền tảng cho việc tái thiết chương trình trong tương lai.

Khuôn khổ 15 điểm mà Tổng thống Trump đề cập vượt quá đề nghị 10 điểm của Iran. Theo các nguồn tin ngoại giao, Hoa Kỳ đã đệ trình một kế hoạch tối đa vào cuối tháng 3 thông qua Pakistan, bao gồm tháo dỡ hoàn toàn chương trình hạt nhân, cấm làm giàu, mở quyền tiếp cận cho IAEA, bàn giao uranium, giới hạn hỏa tiễn, cắt đứt lực lượng ủy nhiệm, mở lại vĩnh viễn eo biển Hormuz, và nới lỏng cấm vận theo từng giai đoạn. Cả hai phía hiện đều tuyên bố đã đạt được phần lớn mục tiêu, dù chưa công bố chi tiết chính thức.

Việc giảm cấm vận và thuế quan là yếu tố then chốt. Đồng rial của Iran đang suy yếu, khủng hoảng nước ngày càng nghiêm trọng, và hội đồng IRGC không có nền tảng kinh tế ổn định nếu không có nguồn tài chánh mới. Tổng thống Trump đang đưa ra lối thoát kinh tế, đổi lại là việc từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân.

Tất cả đang hướng về vòng thương thuyết tại Islamabad. Kết quả sẽ quyết định liệu đây là thỏa thuận mang tính lịch sử hay một canh bạc chiến lược chưa từng có.

Sau những ngày chiến tranh căng như dây đàn, một tín hiệu hạ nhiệt đã xuất hiện: eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới – được xác nhận là đã mở cửa trở lại ngay sau khi Iran chấp nhận kế hoạch ngừng bắn.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, khẳng định trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc: “Tôi tin là eo biển đã mở, dựa trên các đàm phán ngoại giao.” Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng nhấn mạnh: “Những gì đã được thống nhất là eo biển sẽ mở. Thương mại sẽ tiếp tục lưu thông.”
Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi tàu MarineTraffic, ít nhất hai tàu đã đi qua an toàn kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Tuy nhiên, hàng trăm tàu vẫn còn mắc kẹt trong khu vực, phản ánh mức độ căng thẳng chưa hoàn toàn tan biến.


Mỹ tuyên bố chiến thắng áp đảo – Iran vẫn còn “nanh vuốt”

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch quân sự mang tên “Operation Epic Fury” là một chiến thắng lịch sử, “đã nghiền nát quân đội Iran và khiến họ mất khả năng chiến đấu trong nhiều năm.”
Ông tiết lộ nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ đã sẵn sàng tấn công hàng loạt mục tiêu chiến lược tại Iran: cầu, nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng – tức là đánh thẳng vào “huyết mạch quốc gia”.
Chính những lời cảnh báo cứng rắn từ Tổng thống Donald Trump – thậm chí đe dọa “một nền văn minh có thể bị xóa sổ” – được cho là đã buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán.
Tuy nhiên, tình báo Mỹ lại đưa ra bức tranh thận trọng hơn: khoảng một nửa bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên, cùng hàng ngàn drone tấn công. Hegseth thừa nhận: Iran “vẫn có thể bắn, nhưng hệ thống chỉ huy đã bị phá hủy nghiêm trọng.”
Đúng như câu tục ngữ: “Cọp chết để da, người ta chết để tiếng” – Iran dù bị tổn thương nặng, vẫn giữ lại khả năng phản đòn đáng kể.

Vũ khí hạt nhân và uranium – điểm nóng chưa có lời giải
Một trong những điều khoản gây tranh cãi nhất là vấn đề hạt nhân. Mỹ tuyên bố rằng mọi vật liệu hạt nhân mà Iran “không nên có” sẽ bị loại bỏ.
Theo ông Hegseth, Iran sẽ “tự nguyện giao nộp uranium”, nhưng cũng không loại trừ khả năng Mỹ sẽ hành động quân sự nếu cần – giống như chiến dịch “Midnight Hammer” trước đó.
Tổng thống Trump còn cho biết Mỹ sẽ phối hợp với Iran để “đào lên và loại bỏ” lượng uranium bị chôn sâu sau các cuộc không kích. Đồng thời, Washington cũng hé lộ khả năng nới lỏng trừng phạt và đàm phán thuế quan, trong khi đe dọa áp thuế 50% với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran.


Ngừng bắn mong manh – chiến tranh chưa thực sự kết thúc

Dù ngừng bắn đã được ký kết, thực tế chiến trường vẫn “nóng hổi”:
Iran bị cáo buộc đã phóng drone và tên lửa vào Kuwait và UAE ngay trong ngày đầu ngừng bắn, gây thiệt hại cho cơ sở dầu khí và điện lực.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố sẽ tuân thủ thỏa thuận, nhưng cảnh báo “ngón tay vẫn đặt trên cò súng.”
Ở một mặt trận khác, Israel khẳng định các cuộc không kích vào Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, và đã tiến hành loạt tấn công lớn nhất từ đầu chiến tranh vào Hezbollah, với hơn 100 mục tiêu bị đánh trúng.
Hơn 1.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon, trong đó có 130 trẻ em – con số cho thấy cái giá của chiến tranh chưa hề dừng lại.
“Lửa chưa tắt, tro còn âm ỉ” – hòa bình chỉ là lớp vỏ mỏng manh.

Trung Đông sau chiến tranh: Hòa bình tạm thời, bất ổn dài hạn

Các chuyên gia cảnh báo rằng đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể chỉ giải quyết phần “ngọn”, trong khi “gốc rễ” xung đột vẫn còn nguyên.
Sanam Vakil (Chatham House) cho rằng nếu chỉ tập trung vào lợi ích song phương, trật tự khu vực sẽ vẫn mong manh. Các nước vùng Vịnh muốn được tham gia đàm phán vì họ chính là bên chịu thiệt hại trực tiếp từ chiến tranh.
Burcu Ozcelik (RUSI) mô tả tâm trạng khu vực là “lạc quan thận trọng nhưng đầy bất định.”
Ngay tại Iran, dư luận chia rẽ sâu sắc:
Có người lo chính quyền sẽ mạnh tay đàn áp hơn sau chiến tranh.
Có người cảm thấy bị “phản bội” vì hy vọng thay đổi đã tan biến.
Một phụ nữ ở Tehran nói: “Chính phủ giờ mạnh hơn bao giờ hết.”
Đúng như câu ca dao: “Sau cơn mưa trời lại sáng, nhưng đất vẫn còn lầy.”

Cuộc chiến 38 ngày đã tạm dừng bằng một thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần – nhưng đây chỉ là “dấu phẩy” chứ chưa phải dấu chấm hết.”
Mỹ tuyên bố chiến thắng, Iran vẫn giữ được đòn răn đe, Israel tiếp tục chiến dịch riêng, còn Trung Đông thì đứng trước một tương lai đầy bất trắc.
Eo Hormuz mở lại – dòng dầu tiếp tục chảy – nhưng dòng chảy chính trị vẫn cuộn xoáy dữ dội.

Giữa lúc chiến tranh leo thang suốt hơn một tháng rưỡi, khi bom đạn còn chưa kịp nguội và những lời đe dọa “xóa sổ một nền văn minh” vẫn còn vang vọng, thế giới bất ngờ chứng kiến một bước ngoặt: Hoa Kỳ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 14 ngày, với sự trung gian của Pakistan. Một khoảng lặng mong manh giữa cơn bão, nhưng cũng có thể là cơ hội hiếm hoi để Trung Đông thoát khỏi vòng xoáy máu lửa – đúng như câu nói xưa: “Sau cơn mưa trời lại sáng.”

Thỏa thuận này được công bố chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ đặt ra, một thời điểm mà nhiều chuyên gia lo ngại chiến tranh có thể leo thang thành thảm họa khu vực, thậm chí toàn cầu. Iran ngay sau đó đã ra lệnh cho toàn bộ lực lượng quân sự ngừng bắn, trong khi Mỹ và Israel cũng tuyên bố tham gia thỏa thuận. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường vẫn cho thấy sự mong manh: còi báo động vẫn vang lên, tên lửa vẫn được ghi nhận, và Israel vẫn tiến hành một số cuộc tấn công trong những giờ đầu tiên sau thỏa thuận.

Trong bối cảnh đó, Iran đưa ra một đề xuất 10 điểm – được xem là nền tảng cho các cuộc đàm phán trong 14 ngày tới. Điều đáng chú ý là các điều kiện này không mang tính cực đoan như nhiều người lo ngại, mà lại khá “thực dụng” và mang màu sắc hòa giải. Iran yêu cầu một cam kết rõ ràng rằng Mỹ và Israel sẽ không tấn công trở lại trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh chiến tranh phải chấm dứt vĩnh viễn, không thể lợi dụng ngừng bắn để tái vũ trang rồi tiếp tục xung đột.

Tehran cũng yêu cầu chấm dứt các cuộc tấn công vào Lebanon, đồng thời kêu gọi dừng toàn bộ các xung đột khu vực, bao gồm cả hoạt động của các lực lượng đồng minh như Hamas, Hezbollah hay Houthi. Đổi lại, Iran cam kết mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, Iran đề xuất áp dụng phí quá cảnh 2 triệu USD cho mỗi tàu, số tiền này sẽ được chia sẻ với Oman và dùng để tái thiết đất nước sau chiến tranh.

Ngoài ra, Iran cũng cam kết thiết lập các quy định nhằm tăng cường an ninh tại eo biển Hormuz – một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của kinh tế toàn cầu. Đáng chú ý, Iran không đưa ra yêu cầu buộc Mỹ rút toàn bộ căn cứ quân sự khỏi Trung Đông, cũng như không yêu cầu bồi thường chiến tranh từ Mỹ và Israel – điều mà nhiều người cho rằng là “nhẹ tay” so với quy mô tàn phá vừa qua.

Phía Mỹ, theo các nguồn tin, Phó Tổng thống JD Vance đã đánh giá các điều kiện này là “hợp lý” và khuyến nghị Tổng thống nên tiến hành đàm phán. Ngay cả những nhân vật từng ủng hộ hành động quân sự như Steve Witkoff hay Jared Kushner cũng cho rằng đây là cơ hội để đạt được một thỏa thuận lâu dài. Tuy nhiên, Vance cũng cảnh báo đây chỉ là một “lệnh ngừng bắn mong manh”, bởi nội bộ Iran tồn tại nhiều luồng quan điểm khác nhau – có những nhóm muốn hòa đàm, nhưng cũng có những lực lượng cứng rắn sẵn sàng phá vỡ thỏa thuận.

Trên thực địa, những tín hiệu ban đầu cho thấy sự “tan băng” rất chậm. Dữ liệu hàng hải ghi nhận chỉ có hai tàu đi qua eo biển Hormuz sau khi ngừng bắn được công bố, trong khi hàng trăm tàu vẫn bị mắc kẹt, bao gồm hơn 400 tàu chở dầu. Trước chiến tranh, mỗi ngày có khoảng 130 tàu qua lại tuyến đường này. Điều đó cho thấy niềm tin của các công ty vận tải và bảo hiểm vẫn chưa trở lại – bởi “một lần bị rắn cắn, mười năm sợ dây thừng.”

Giá dầu thế giới đã giảm mạnh ngay sau thông báo ngừng bắn, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng tích cực. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng việc khôi phục hoàn toàn lưu thông qua eo Hormuz sẽ cần nhiều thời gian và phụ thuộc vào việc các bên có tuân thủ thỏa thuận hay không.

Ở Iran, người dân đã đổ ra đường ăn mừng, nhưng không khí không hoàn toàn là niềm vui thuần túy. Nhiều người vẫn mang theo tâm lý căng thẳng sau những ngày chiến tranh khốc liệt, thậm chí đốt cờ Mỹ và Israel trong các cuộc biểu tình. Tổng thống Iran nhấn mạnh rằng thỏa thuận này đạt được nhờ sự hy sinh của lãnh tụ tối cao và tinh thần kháng cự của nhân dân – một thông điệp mang tính củng cố nội bộ trong bối cảnh chính trị phức tạp.

Trong khi đó, tình hình Lebanon vẫn là điểm nóng chưa được giải quyết. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục các chiến dịch chống Hezbollah, bất chấp việc Pakistan cho rằng Lebanon cũng nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Các cuộc không kích vẫn xảy ra, gây thương vong cho dân thường – cho thấy bức tranh hòa bình vẫn còn nhiều mảng tối.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là tương lai của sự hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực. Nếu Iran thực sự áp dụng phí quá cảnh tại eo Hormuz, điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của Hạm đội 5 của Mỹ – lực lượng kiểm soát vùng biển rộng lớn từ Vịnh Ba Tư đến Ấn Độ Dương. Một số chuyên gia cho rằng điều này có thể buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược quân sự tại Trung Đông.

Điểm đáng chú ý khác là các lực lượng dân quân thân Iran tại Iraq đã tuyên bố tạm dừng tấn công trong suốt thời gian ngừng bắn. Đây là dấu hiệu cho thấy Iran có khả năng kiểm soát các lực lượng ủy nhiệm của mình – một yếu tố quan trọng nếu muốn đạt được hòa bình lâu dài.

Nhìn tổng thể, thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày này giống như một “chiếc cầu tre” bắc qua vực sâu chiến tranh – mong manh nhưng cần thiết. Nó mở ra cơ hội để hai bên đàm phán một thỏa thuận toàn diện hơn, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào nếu thiếu thiện chí.

Trong thế giới đầy biến động hôm nay, khi “gió đông chưa tắt, bão tây lại về”, việc Mỹ và Iran có thể ngồi lại với nhau, dù chỉ trong 14 ngày, cũng đã là một tín hiệu đáng chú ý. Liệu đây có phải là bước khởi đầu cho hòa bình lâu dài, hay chỉ là khoảng lặng trước một cơn bão lớn hơn? Câu trả lời sẽ được định đoạt trong những ngày tới – khi ngoại giao, sức mạnh và lòng tin cùng bước vào một ván cờ sinh tử.

Tự ra quyết định khi chưa được phép, Jon McNeill, cựu lãnh đạo Tesla, đã không bị Elon Musk sa thải, ngược lại nhận được lời khen từ vị tỷ phú.

Vài tuần trước khi nhậm chức ở Tesla năm 2015, Jon McNeill, cựu Chủ tịch mảng Bán hàng và Dịch vụ toàn cầu đã gọi cho CEO Elon Musk để thú nhận một sai lầm.

Trước đó, tại văn phòng SpaceX, Musk tiết lộ Tesla đang chật vật đạt chỉ tiêu doanh số hàng quý. Tìm hiểu sự việc, McNeill phát hiện hàng nghìn khách hàng đã lái thử xe nhưng đội ngũ bán hàng của Tesla lại không liên hệ lại để hỏi thăm hay chốt sale. Đây là một "điểm nghẽn ngớ ngẩn" vì người lái thử là tệp khách hàng có nhu cầu mua xe cao nhất. Dù chưa có thẩm quyền, Jon McNeill vẫn yêu cầu ngừng các buổi lái thử, dồn nhân viên liên hệ lại với khách. Kết quả, doanh số bán hàng tăng vọt.

"Tôi nợ anh một lời xin lỗi", McNeill nói với Musk qua điện thoại. "Tôi đã can thiệp vào công việc kinh doanh của anh, điều tôi không có quyền làm". Sau một khoảng lặng, vị tỷ phú nói: "Anh sẽ hòa nhập rất tốt ở đây".

Về sau, cựu chủ tịch Tesla nhận ra tình huống này là ví dụ rõ nét nhất cho phong cách làm việc của Elon Musk.

Loại bỏ các bước không cần thiết: Thay vì tốn nguồn lực đi tìm người mới để cho lái thử (một quy trình dài và tốn kém), hãy chốt sale ngay với những người đã lái.

Tốc độ và hiệu quả quan trọng hơn thứ bậc hành chính: Tại đế chế của Musk, "sự quan liêu gần như không tồn tại". Musk đánh giá cao những cá nhân nhìn thấy vấn đề, dám đưa ra quyết định nhanh chóng để mang lại kết quả thực tế, hơn là những người chỉ biết làm đúng quy trình, tuân thủ cấp bậc nhưng để lỡ mất cơ hội vàng. Việc McNeill vượt quyền không phải là cái gai trong mắt Musk, mà chứng tỏ McNeill có tốc độ ra quyết định đúng "chuẩn Tesla".


Jon McNeill, cựu chủ tịch Tesla. Ảnh: Washington Post

Elon Musk là người khó đoán và thường xuyên sa thải nhân viên. Các công ty do ông điều hành có tỷ lệ biến động nhân sự cấp cao do áp lực công việc. Tuy nhiên, đổi lại là cơ hội hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng và khối tài sản lớn nếu trụ lại đủ lâu.

Để làm việc trong hệ sinh thái này, nhân viên cần hiểu nguyên tắc của người đứng đầu. Trong ba năm làm việc trực tiếp với Elon Musk, McNeill nhận ra động lực cao nhất của sếp mình là giải phóng thời gian cá nhân. "Thành công với Elon là khi ông ấy chỉ cần làm việc một ngày mỗi tuần tại Tesla để có thể quay lại với đam mê lớn nhất là tên lửa", McNeill kể.

Tại Tesla và SpaceX, lối suy nghĩ truyền thống bị coi là rào cản. Elon Musk nói lợi thế cạnh tranh của công ty đến từ việc đưa ra quyết định nhanh hơn những nơi khác.

Trong cuốn sách Thuật toán, McNeill đúc kết triết lý quản trị của sếp cũ dựa trên hai nguyên tắc: đặt câu hỏi cho mọi yêu cầu và loại bỏ các bước không cần thiết trong quy trình.

Dù vậy, sự tự do này đi kèm rủi ro. Musk chấp nhận các rủi ro có thể khắc phục, nhưng nếu sai lầm gây thiệt hại nghiêm trọng, ông sẽ hành động quyết liệt.

Làm việc với Musk cũng yêu cầu sự tách biệt rạch ròi giữa cảm xúc và công việc. McNeill kể ông từng thấy khó chấp nhận khi Tesla khai tử một số dòng xe tâm huyết để dồn lực cho các dự án mới. Tuy nhiên với Musk, hoài niệm không có chỗ trong công việc.

"Ông ấy có góc nhìn rất sắc sảo về việc gạt bỏ quá khứ để hướng tới tương lai", McNeill nói.

VietBF@sưu tập

Khi cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran làm chao đảo kinh tế toàn cầu trong hơn một tháng qua, Iran và Trung Quốc đã tận dụng cơ hội để giải quyết một bất mãn chung về hệ thống tài chính toàn cầu.


Tàu chở dầu thô sau khi di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: ANI/TTXVN

Trong nhiều năm, Trung Quốc và Iran cho rằng Mỹ đã dựa vào thế thống trị của đồng USD trong thương mại quốc tế để gây ảnh hưởng và sức ép đối với các quốc gia thù địch cũng như đối thủ cạnh tranh, trong đó có Iran và Trung Quốc.

Vai trò vượt trội của đồng USD đặc biệt rõ rệt trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Theo ước tính năm 2023 của ngân hàng JP Morgan Chase, khoảng 80% giao dịch dầu mỏ được thanh toán bằng đồng USD.

Khi Iran kiểm soát eo biển Hormuz, Iran vào Trung Quốc đã tìm thấy công cụ để đưa đồng nhân dân tệ trở thành lựa chọn thay thế cho đồng USD.

Theo nhiều nguồn tin, dưới cơ chế thu phí hiện nay của các quan chức Iran, các tàu thương mại sẽ trả phí quá cảnh bằng đồng nhân dân tệ. Đây là ví dụ mới nhất cho thấy hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc và Iran ngày càng sâu sắc, dựa trên đồng tiền của Trung Quốc.

Dù chưa rõ có bao nhiêu tàu đã thanh toán bằng nhân dân tệ, nhưng theo tạp chí Lloyd’s List, có ít nhất hai tàu đã trả phí tính đến ngày 25/3.

Tuần trước, Bộ Thương mại Trung Quốc đã thừa nhận thông tin này trong một bài đăng trên mạng xã hội, dường như xác nhận việc sử dụng nhân dân tệ để thanh toán.

Ngày 4/4, Đại sứ quán Iran tại Zimbabwe cho biết trên mạng xã hội rằng đã đến lúc đưa “nhân dân tệ dầu mỏ” vào thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Ông Kenneth Rogoff, Giáo sư kinh tế tại Đại học Harvard, bình luận với kênh Al Jazeera: “Ở một mức độ nào đó, Iran đang muốn thách thức Mỹ… Ở mức độ khác, Iran thực sự nghiêm túc trong việc ưu tiên đồng nhân dân tệ để tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ và củng cố quan hệ với Trung Quốc, nước đã và đang từng bước chuyển sang định giá thương mại của mình cũng như của các nước BRICS khác bằng đồng nhân dân tệ”.

Thế giới tài chính đa cực

Đối với Iran và Trung Quốc, việc nâng cao vị thế của nhân dân tệ là đôi bên cùng có lợi.

Sử dụng đồng tiền này giúp Trung Quốc và Iran né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ được áp đặt thông qua hệ thống tài chính do USD chi phối.

Điều này cũng giúp đơn giản hóa và giảm chi phí thương mại giữa hai bên, vốn đã tăng mạnh theo thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm được ký năm 2021.

Ông Bulent Gokay, Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Keele (Anh), bình luận rằng Iran hiểu rõ tầm quan trọng của việc thách thức vị thế thống trị tài chính của Mỹ cũng như vai trò thiết yếu của hệ thống USD và đô la dầu mỏ.

Đối với Trung Quốc, động thái này phù hợp với mục tiêu về xây dựng thế giới tài chính đa cực, nơi vai trò trung tâm của USD được cân bằng bởi ảnh hưởng ngày càng tăng của các cường quốc mới nổi.

Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran, được hưởng mức giá chiết khấu trong các giao dịch thực hiện bằng nhân dân tệ. Ngược lại, Iran nhập khẩu số lượng lớn máy móc, thiết bị điện tử, hóa chất và linh kiện công nghiệp từ Trung Quốc.

Cuộc chiến giữa Iran và Mỹ hầu như không làm gián đoạn dòng chảy dầu giữa hai nước, vốn vẫn tương đương mức trước xung đột.

Trong hai tuần đầu của xung đột, Iran đã xuất khẩu từ 12 đến 13,7 triệu thùng dầu thô, phần lớn sang Trung Quốc.

Trung Quốc từ lâu đã có tham vọng thách thức vị thế thống trị của USD. Trong bài phát biểu trước các quan chức năm 2024, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ hy vọng nhân dân tệ sẽ trở thành đồng tiền phổ biến trong thương mại quốc tế và đạt được vị thế đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Chặng đường dài phía trước

Nhân dân tệ đã từng bước mở rộng ảnh hưởng trong những năm gần đây khi vai trò của các nền kinh tế thuộc khu vực Global South gia tăng mà nhiều nước trong số đó có quan hệ căng thẳng với Mỹ. Tuy nhiên, đồng tiền của Trung Quốc vẫn còn một chặng đường dài nếu muốn thực sự thách thức USD.

Không giống USD, nhân dân tệ không được tự do chuyển đổi do các biện pháp kiểm soát vốn chặt chẽ của Trung Quốc, đồng nghĩa doanh nghiệp và tổ chức không thể tự do chuyển đổi sang các đồng tiền khác hoặc chuyển ra nước ngoài.

Mức độ kiểm soát của chính phủ Trung Quốc đối với các tổ chức tài chính, bao gồm ngân hàng trung ương, cũng gây quan ngại.

Dù tỷ trọng dự trữ ngoại hối bằng USD của các ngân hàng trung ương đã giảm dần trong nhiều thập kỷ, nhưng đồng tiền này vẫn là đồng tiền dự trữ chi phối toàn cầu.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, USD chiếm 57% dự trữ toàn cầu năm 2025, so với tỷ lệ khoảng 20% của euro và 2% của nhân dân tệ.

Trong khi đó, chỉ 3,7% thương mại xuyên biên giới được thanh toán bằng nhân dân tệ vào năm 2024, tăng từ mức dưới 1% năm 2012.

Bà Alicia Garcia-Herrero, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis ở Hong Kong, nói rằng điều này chưa đủ để “phi đô la hóa” thế giới, dù việc sử dụng nhân dân tệ tại eo biển Hormuz tạo thêm áp lực dần dần và bình thường hóa các lựa chọn thay thế trong dòng chảy năng lượng.

Theo bà, “phi đô la hóa” trên diện rộng sẽ cần sự tham gia của các quốc gia vùng Vịnh, vốn là những nước đã định giá dầu bằng USD từ những năm 1970 khi Saudi Arabia đồng ý sử dụng độc quyền đồng tiền này để đổi lấy bảo đảm an ninh từ Mỹ.

Từng bước bào mòn vai trò của USD

Ngay cả khi Trung Quốc gặp khó khăn trong việc quốc tế hóa nhân dân tệ, điều đó có thể không quá quan trọng với Iran. Theo ông Hosuk Lee-Makiyama, Giám đốc Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế châu Âu tại Brussels, bình luận: “Trung Quốc mua gần như toàn bộ dầu của Iran và thương mại giữa hai bên thực tế cân bằng vì Iran có thể mua tất cả máy móc và hàng công nghiệp mà họ không thể mua ở nơi khác”.

Các đồng tiền của châu Âu và Nhật Bản trước đây không thể thay thế USD vì không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhập khẩu của các quốc gia sản xuất dầu. Trong khi đó, Trung Quốc có lẽ là mô hình gần nhất với một “siêu thị sản xuất toàn cầu” nhờ vị thế là nhà sản xuất lớn nhất thế giới.

Ông Dan Steinbock, nhà sáng lập tổ chức Difference Group, nhận định rằng dù vị thế của USD sẽ không thay đổi trong ngắn hạn, nhưng dần dần, việc sử dụng ngày càng nhiều nhân dân tệ có thể từng bước bào mòn vị thế thống trị của Mỹ trong một số lĩnh vực. “Nhìn chung, đây là quá trình xói mòn dần dần, chứ không phải thay thế đột ngột”, ông nói.

Ông Kenneth Rogoff cho rằng phần nhiều sẽ phụ thuộc vào kết cục của cuộc chiến Iran – Mỹ và hệ quả trong những năm tới. Ông nhận định: “Nếu Iran và Trung Quốc giành ưu thế dù trong kịch bản nào, thì điều đó sẽ khuyến khích các quốc gia đa dạng hóa khỏi hệ thống tài chính dựa vào USD để tự bảo vệ trước nguy cơ bị ‘giữ làm con tin’ do các lệnh trừng phạt tài chính của Mỹ. Nhưng nếu Mỹ đạt được mục tiêu là làm suy yếu và bình thường hóa chế độ tại Iran - điều hiện có vẻ khả thi nhưng cực kỳ tốn kém và khó khăn, thì điều đó sẽ củng cố Mỹ và thế thống trị của USD thêm một thời gian nữa”.

VietBF@sưu tập

Quyền Giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) nói rằng các đặc vụ ICE bắn một người đàn ông ở bang California hôm 7.4.

Vụ các đặc vụ ICE bắn một người đàn ông xảy ra ở Patterson, một thị trấn nông nghiệp với 25.000 dân ở thung lũng San Joaquin, cách thành phố San Francisco thuộc bang California khoảng 145 km về phía đông nam.


Các đặc vụ ICE thiết lập vòng vây sau khi một trong những chiếc xe của họ bị thủng lốp trên đường Penn Avenue tại thành phố Minneapolis của bang Minnesota (Mỹ) vào ngày 26.2

Ảnh: AFP

Video từ camera hành trình của một tài xế khác được Đài truyền hình KCRA ở thành phố Sacramento phát cho thấy 3 đặc vụ ICE bao vây chiếc xe của nghi phạm khi phương tiện này bị buộc dừng lại trong một hàng xe bên lề đường cao tốc.

Khi một đặc vụ đang cố gắng mở cửa xe, tài xế lùi xe và đâm vào chiếc xe phía sau, sau đó tiến về phía những đặc vụ đang chĩa súng.

Chiếc xe sau đó rẽ trái về phía một đặc vụ ở gần làn đường giao thông nhất. Đặc vụ này, vẫn chĩa súng, lao ra khỏi đường đi của chiếc xe đang lao tới, khiến nó lao qua dải phân cách và vào làn đường ngược chiều.

"Khi các đặc vụ tiếp cận chiếc xe, thành viên băng nhóm bị truy nã đã sử dụng xe của mình làm vũ khí nhằm cố cán qua một đặc vụ. Từ những gì được huấn luyện, các đặc vụ của chúng tôi đã nổ súng tự vệ để bảo vệ bản thân, đồng nghiệp và công chúng", Quyền giám đốc ICE Todd Lyons thông báo.

Ông Lyons cho biết thêm nghi phạm đã được đưa đến bệnh viện và đặc vụ của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã có mặt tại hiện trường, theo Reuters.

Nghi phạm, tên Carlos Ivan Mendoza Hernandez, là một thành viên băng nhóm đến từ El Salvador, đang ở Mỹ một cách bất hợp pháp và bị truy nã để thẩm vấn liên quan một vụ giết người, theo Đài CNBC.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) hồi tháng 1 thông báo rằng các đặc vụ ICE đã phải hứng chịu 66 vụ tấn công bằng xe trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tăng từ 2 vụ việc tương tự trong năm trước đó.

Trong khi đó, DHS đã phải đối mặt với sự chỉ trích mạnh mẽ kể từ tháng 1, khi các đặc vụ liên bang tham gia vào những hoạt động thực thi luật nhập cư ở bang Minneapolis, bắn chết hai công dân Mỹ.

VietBF@sưu tập

Giữa một thế giới nơi các cường quốc kinh tế như Mỹ, Trung Quốc thống trị các bảng xếp hạng doanh nghiệp toàn cầu, khu vực Bắc Âu lại mang đến một nghịch lý thú vị. Những quốc gia với dân số chỉ vài triệu người như Thụy Điển hay Đan Mạch lại là cái nôi của những thương hiệu có sức sống hàng chục năm, thậm chí hàng thế kỷ. IKEA, LEGO hay Volvo không chỉ tồn tại, mà còn định hình cách thế giới sống, chơi và di chuyển.

Câu chuyện của họ không đơn thuần là thành công kinh doanh, mà là kết quả của một hệ tư duy đặc biệt - nơi sự hạn chế lại trở thành lợi thế.

Tại Bắc Âu, thị trường nội địa chưa bao giờ là điểm tựa đủ lớn. Một quốc gia như Thụy Điển chỉ có khoảng hơn 10 triệu dân, còn Đan Mạch thậm chí chưa tới 6 triệu. Điều đó buộc các doanh nghiệp ngay từ khi hình thành đã phải đặt ra một câu hỏi mang tính sống còn: nếu không bước ra thế giới, họ sẽ đi được bao xa?

Chính vì vậy, khác với nhiều công ty ở các nền kinh tế lớn vốn có thể phát triển mạnh ngay trên “sân nhà”, các doanh nghiệp Bắc Âu gần như mặc định mình là những công ty toàn cầu từ ngày đầu tiên.

Người sáng lập IKEA, Ingvar Kamprad, từng xây dựng triết lý “giá tốt cho số đông” không chỉ dành cho người Thụy Điển, mà cho bất kỳ ai trên thế giới. LEGO, khởi nguồn từ một xưởng mộc nhỏ của Ole Kirk Christiansen, cũng không dừng lại ở việc sản xuất đồ chơi địa phương, mà nhanh chóng định hình một hệ sinh thái sản phẩm có thể mở rộng toàn cầu. Với Volvo, câu chuyện còn rõ ràng hơn: một hãng xe đến từ quốc gia nhỏ buộc phải cạnh tranh trực tiếp với những tên tuổi lớn trên thế giới ngay từ những bước đầu tiên.

Tuy nhiên, việc “nghĩ lớn” không phải là yếu tố duy nhất. Điều khiến các thương hiệu Bắc Âu khác biệt nằm ở cách họ giải quyết bài toán toàn cầu bằng những giải pháp cực kỳ đơn giản nhưng hiệu quả. Thiết kế tối giản - một đặc trưng nổi bật của vùng Scandinavia - không chỉ là phong cách thẩm mỹ, mà là chiến lược kinh doanh.

IKEA tạo ra những sản phẩm có thể tháo rời, đóng gói phẳng để giảm chi phí vận chuyển. LEGO xây dựng hệ thống các viên gạch có thể lắp ghép với nhau qua nhiều thế hệ, tạo nên một “ngôn ngữ chung” cho sáng tạo. Volvo theo đuổi triết lý thiết kế gọn gàng, trực quan, nhưng đặt yếu tố an toàn lên trên hết. Những lựa chọn này giúp sản phẩm dễ dàng thích nghi với nhiều thị trường, giảm chi phí và tăng khả năng mở rộng - điều đặc biệt quan trọng đối với các công ty đến từ những quốc gia nhỏ.

Ẩn sâu bên dưới là một triết lý ít khi được nói thẳng: tăng trưởng không phải là tất cả. Trong khi nhiều doanh nghiệp theo đuổi lợi nhuận ngắn hạn, các công ty Bắc Âu lại thường đặt trọng tâm vào giá trị dài hạn. Volvo từng phát minh dây an toàn ba điểm vào năm 1959 và quyết định chia sẻ miễn phí bằng sáng chế cho toàn ngành - một hành động gần như “phi logic” nếu nhìn từ góc độ lợi nhuận. Nhưng chính điều đó đã giúp Volvo trở thành biểu tượng toàn cầu về an toàn, một lợi thế thương hiệu mà tiền bạc khó có thể mua được.

IKEA theo đuổi nguồn nguyên liệu bền vững và đầu tư mạnh vào năng lượng tái tạo từ rất sớm. LEGO hiện cũng đang chuyển đổi sang vật liệu thân thiện môi trường, dù điều này đi kèm chi phí lớn. Ở đây, bền vững không phải là khẩu hiệu marketing, mà là một phần của hệ giá trị xã hội Bắc Âu - nơi doanh nghiệp được kỳ vọng phải có trách nhiệm với cộng đồng.

Một yếu tố quan trọng khác nằm ở văn hóa lãnh đạo. Trái với hình ảnh những CEO quyền lực và hào nhoáng, các nhà sáng lập Bắc Âu thường nổi tiếng với sự giản dị và khiêm tốn. Ingvar Kamprad từng được biết đến với lối sống tiết kiệm, bay hạng phổ thông và sử dụng xe cũ trong nhiều năm. Văn hóa doanh nghiệp tại IKEA hay LEGO cũng phản ánh tinh thần này: ít phân cấp, đề cao sự bình đẳng và khuyến khích nhân viên đóng góp ý tưởng.

Cấu trúc tổ chức phẳng giúp các công ty này linh hoạt hơn trong việc ra quyết định và thích ứng với thay đổi. Trong một thế giới mà công nghệ và thị hiếu có thể biến động nhanh chóng, khả năng thích nghi này trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Dù vậy, hành trình của các “ông lớn” Bắc Âu không phải lúc nào cũng suôn sẻ. LEGO từng đứng bên bờ vực phá sản vào đầu những năm 2000 khi mở rộng quá mức và mất kiểm soát chi phí. Volvo nhiều lần phải tái cấu trúc và thay đổi chủ sở hữu. Nhưng điểm đáng chú ý là cách họ vượt qua khủng hoảng: không phải bằng việc chạy theo xu hướng mới, mà bằng cách quay trở lại giá trị cốt lõi.

LEGO cắt giảm những dòng sản phẩm ngoài hệ sinh thái và tập trung trở lại vào viên gạch nhựa đặc trưng. Volvo tái khẳng định vị thế về an toàn. IKEA tiếp tục kiên định với triết lý giá cả hợp lý cho số đông. Chính sự nhất quán này giúp họ không bị “lạc đường” trong những thời điểm khó khăn.

Không thể không nhắc đến nền tảng xã hội đã nuôi dưỡng những doanh nghiệp này. Các quốc gia Bắc Âu thường nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về giáo dục, minh bạch và chất lượng cuộc sống. Môi trường ổn định, ít tham nhũng và hệ thống phúc lợi tốt giúp doanh nghiệp có thể tập trung vào chiến lược dài hạn thay vì đối phó với những biến động ngắn hạn.

Cuối cùng, điều khiến các thương hiệu Bắc Âu thực sự khác biệt là họ không chỉ bán sản phẩm, mà bán một hệ giá trị. IKEA không chỉ bán đồ nội thất, mà bán một phong cách sống tiện nghi, đơn giản và dễ tiếp cận. LEGO không chỉ là đồ chơi, mà là công cụ nuôi dưỡng trí tưởng tượng. Volvo không chỉ là một chiếc xe, mà là lời cam kết về sự an toàn.

Những giá trị này có một đặc điểm quan trọng: chúng không lỗi thời. Trong khi công nghệ có thể thay đổi nhanh chóng, nhu cầu về sự an toàn, sáng tạo hay cuộc sống tiện nghi vẫn tồn tại. Điều đó giúp các thương hiệu này duy trì sức sống qua nhiều thế hệ.

Theo: Harvard Business Revie, The NY Times

Công ty nhượng quyền Friendly Franchisees vừa nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa án Phá sản Mỹ khu vực Trung tâm bang California. Doanh nghiệp này hiện vận hành 65 nhà hàng Carl’s Jr., tập trung hoàn toàn tại bang California.

Ngoài hoạt động trong lĩnh vực nhà hàng, công ty còn đầu tư và vận hành bất động sản nhà ở. Hồ sơ phá sản không nêu rõ mảng kinh doanh nào là nguyên nhân dẫn đến quyết định tiếc nuối này.

Friendly Franchisees nộp đơn thông qua một số công ty con, bao gồm Senior Classic Leasing, DFG Restaurants và Second Star Holdings. Tập đoàn này thuộc sở hữu của CEO kiêm nhà sáng lập Harshad Dharod, người đã mua lại hệ thống nhà hàng Carl’s Jr. từ năm 2000.

Phía Carl’s Jr. khẳng định vụ phá sản này sẽ không ảnh hưởng đến các nhà hàng còn lại. Đại diện hãng cho biết: “Đây là vấn đề riêng liên quan đến tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của bên nhận quyền cụ thể này. Sự việc không tác động đến hoạt động của các địa điểm Carl’s Jr. khác, và chúng tôi vẫn cam kết mang đến trải nghiệm chất lượng cho khách hàng, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng bền vững và có lợi nhuận cho hệ thống nhượng quyền”.

The The Sun, vụ phá sản sẽ ảnh hưởng đến khoảng 11% hoạt động của Carl’s Jr. tại bang California.

Tính đến năm ngoái, Carl’s Jr. có 588 nhà hàng tại bang này, giảm 4% so với 613 nhà hàng vào năm 2023.

Trước thông tin trên, Carl’s Jr. vẫn đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng tại Anh và triển khai các chương trình khuyến mãi tại Mỹ nhằm thúc đẩy kinh doanh, đồng thời hỗ trợ những người thụ hưởng chương trình trợ cấp thực phẩm.

Câu chuyện Friendly Franchisees cho thấy một thực tế ít được chú ý trong ngành F&B: rủi ro lớn nhất đôi khi không nằm ở thương hiệu, mà ở mô hình nhượng quyền. Trong khi Carl’s Jr. vẫn duy trì hình ảnh ổn định và tiếp tục mở rộng, một đối tác vận hành lại có thể rơi vào khủng hoảng tài chính mà không kéo theo toàn hệ thống.

Với các chuỗi nhượng quyền, công ty mẹ cung cấp công thức, hệ thống và chiến lược, nhưng hiệu quả kinh doanh phụ thuộc rất lớn vào năng lực tài chính và quản trị của từng đối tác địa phương. Khi chi phí vận hành tăng cao, lãi suất duy trì ở mức cao và hành vi tiêu dùng thay đổi sau đại dịch, những đơn vị vận hành yếu sẽ là mắt xích dễ tổn thương nhất.

Đáng chú ý, vụ việc cũng cho thấy áp lực đang gia tăng ngay cả ở những thị trường tưởng như ổn định như California - nơi chi phí lao động, thuê mặt bằng và tuân thủ pháp lý luôn thuộc nhóm cao nhất nước Mỹ. Trong bối cảnh đó, biên lợi nhuận của ngành thức ăn nhanh ngày càng bị thu hẹp, buộc các bên nhận quyền phải mở rộng quy mô hoặc đa dạng hóa đầu tư, như cách Friendly Franchisees tham gia vào bất động sản.

Tuy nhiên, chính sự phân tán nguồn lực này cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi. Khi một mảng kinh doanh gặp vấn đề, toàn bộ hệ thống tài chính có thể bị ảnh hưởng dây chuyền. Và đó có lẽ là bài học lớn nhất: trong mô hình nhượng quyền, tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa với bền vững, đặc biệt khi nền tảng tài chính không đủ vững để chống chọi với những cú sốc từ thị trường.

Theo: The Sun 

Theo phân tích của công ty tư vấn Metals Focus dựa trên dữ liệu chính thức, Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) đã bán ra tổng cộng 52 tấn vàng trong giai đoạn từ ngày 27/2 đến 27/3. Động thái này khiến tổng lượng vàng dự trữ ròng của nước này giảm xuống còn khoảng 440 tấn, mức thấp nhất trong hơn 2 năm qua.

Không chỉ dừng lại ở việc bán trực tiếp, ngân hàng trung ương còn thực hiện các hợp đồng hoán đổi vàng (gold swaps) với quy mô khoảng 79 tấn. Đây là hình thức cho thuê vàng để thu lợi nhuận và đồng thời tăng nguồn cung trên thị trường, qua đó tạo thêm áp lực giảm giá. Tổng giá trị của các giao dịch bán và hoán đổi này được ước tính lên tới gần 20 tỷ USD.

Việc “xả vàng” quy mô lớn của Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra trong bối cảnh đồng lira chịu áp lực mất giá mạnh. Để bảo vệ đồng nội tệ, Ankara buộc phải tăng thanh khoản bằng USD, trong đó vàng, chiếm tới 60-70% dự trữ, trở thành nguồn lực quan trọng nhất có thể nhanh chóng chuyển đổi.

Theo nhà bình luận kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ Uğur Gürses, người từng làm việc trong bộ phận quản lý dự trữ vàng, chỉ riêng việc tung ra khoảng 50 tấn vàng cũng đủ gây tác động lớn đến giá toàn cầu. Ông cho rằng động thái bán ra thời gian qua đã giúp ngân hàng trung ương tạm thời giải quyết nhu cầu thanh khoản và có thể chưa cần tiếp tục bán thêm trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, hệ quả trên thị trường quốc tế là rất rõ rệt. Giá vàng trong tháng vừa qua đã giảm tới 11,5%, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2008. Từ đỉnh hơn 5.500 USD/ounce hồi tháng 1, giá hiện đã lùi về khoảng 4.650 USD/ounce.

Các chuyên gia nhận định, làn sóng bán ra từ các ngân hàng trung ương chính là nguyên nhân chủ đạo khiến giá vàng “bốc hơi” tới 1.000 USD chỉ trong vài tuần.

Không chỉ Thổ Nhĩ Kỳ, xu hướng điều chỉnh dự trữ vàng đang xuất hiện ở nhiều quốc gia. Nga đã bán khoảng 15 tấn vàng trong 2 tháng đầu năm. Trong khi đó, tại Ba Lan, ý tưởng bán vàng để tăng ngân sách quốc phòng cũng được đưa ra, dù chưa được chính phủ chấp thuận. Những quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn như Ấn Độ hay một số nước Trung Á cũng được dự báo có thể tham gia làn sóng này nhằm ứng phó với cú sốc giá năng lượng.

Song song với hoạt động bán vàng, nhiều ngân hàng trung ương, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, còn bán trái phiếu chính phủ Mỹ để hỗ trợ đồng nội tệ. Điều này phản ánh áp lực kép mà các nền kinh tế mới nổi đang phải đối mặt là vừa chống lạm phát, vừa giữ ổn định tỷ giá trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, việc bảo vệ đồng lira là ưu tiên hàng đầu trong chiến dịch kéo dài hơn 2 năm nhằm kiềm chế lạm phát, hiện vẫn ở mức cao khoảng 31%. Tuy nhiên, cái giá phải trả là dự trữ ngoại hối suy giảm mạnh. Theo ước tính của Bürümcekçi Research and Consulting, dự trữ quốc tế ròng của nước này đã giảm gần một nửa, xuống còn khoảng 46 tỷ USD kể từ khi chiến sự bùng phát.

Ở chiều ngược lại, không phải tất cả các ngân hàng trung ương đều bán vàng. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) lại mua vào khoảng 5 tấn vàng trong tháng 3, mức mua lớn nhất trong hơn 1 năm. Động thái này được cho là nhằm tận dụng giá giảm để tăng tích trữ.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tổng lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương toàn cầu trong năm ngoái đạt khoảng 860 tấn, giảm 20% so với năm trước.

Theo FT

Tính đến 15h00 (theo giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay trên thị trường quốc tế đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. Theo dữ liệu từ Kitco và Investing, giá vàng hiện đang giao dịch quanh ngưỡng 4.811,66 USD/ounce, tăng hơn 2,3% so với phiên trước đó. Trong khi đó, giá bạc tăng vọt lên tới gần 7%, cao hơn nhiều so với đà tăng của vàng.

Việc các bên đạt được thỏa thuận tạm ngừng bắn không khiến vàng mất đi sức hút của một tài sản "trú ẩn". Ngược lại, những lo ngại về tính bền vững của thỏa thuận và các thiệt hại cơ sở hạ tầng tại Trung Đông sau 6 tuần xung đột tiếp tục thúc đẩy nhu cầu nắm giữ kim loại quý.

Các tổ chức tài chính lớn cũng được ghi nhận đang tích cực mua vào mỗi khi thị trường có nhịp điều chỉnh.

Cùng chiều với vàng, thị trường bạc chứng kiến sự hồi phục mạnh mẽ. Theo LiveMint và TradingView, giá bạc giao ngay đã tăng tới gần 7%, hiện giao dịch tại mức 76,08 USD/ounce, có thời điểm tiệm cận mốc 77 USD/ounce.

Sự bứt phá của giá bạc được hỗ trợ bởi kỳ vọng vào việc khôi phục các hoạt động công nghiệp và vận tải tại khu Vùng Vịnh. Việc mở cửa trở lại tuyến đường vận tải chiến lược tại eo biển Hormuz giúp giảm bớt chi phí logistic, hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư đối với các kim loại quý có tính ứng dụng công nghiệp cao như bạc.

Hungary dự kiến sẽ đạt được thỏa thuận mua dầu trị giá 500 triệu USD từ Mỹ vào thứ Ba (7/4) trong chuyến thăm Budapest của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance.

Ông Vance đã đến thủ đô Budapest của Hungary vào sáng thứ 7/4, chỉ vài ngày trước cuộc tổng tuyển cử ở nước này vào ngày 12/4, trong đó Thủ tướng Hungary Viktor Orban đang bị tụt hậu đáng kể trong các cuộc thăm dò dư luận.

Theo truyền thông quốc tế, thỏa thuận dự kiến giữa Hungary và Mỹ sẽ đề cập đến việc công ty năng lượng MOL (Hungary) đồng ý mua khoảng 500.000 tấn dầu của Mỹ với giá khoảng 500 triệu USD.

Hungary – quốc gia thành viên EU – vẫn duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Nga, đặc biệt là hợp tác năng lượng. Nước này liên tục phản đối kế hoạch của EU về từ bỏ dầu khí Nga từ 2027.

Hungary phụ thuộc rất lớn vào năng lượng Nga, với tỷ lệ nhập khẩu dầu thô từ Nga tăng lên mức 93% vào năm 2025 so với 61% trước xung đột. Ngoài ra, khoảng 3/4 lượng khí đốt hàng năm của nước này cũng đến từ Nga, đưa Hungary thành một trong những quốc gia EU phụ thuộc nặng nề nhất vào năng lượng Moscow, chủ yếu qua đường ống Druzhba.

Mới đây, Hungary lại nêu vấn đề nguồn cung dầu sau khi dòng chảy dầu từ Nga qua đường ống Druzhba bị gián đoạn vào cuối tháng 1 do một vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng ở Ukraine.

Cuối tháng 1, cảng Druzhba bị hư hại trong một vụ tấn công mà Ukraine cho là do máy bay không người lái của Nga thực hiện.

Tháng trước, Hungary đã ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên cho Ukraine trong quý 3. Đây là động thái nhằm trả đũa việc ngừng cung cấp dầu từ Nga qua đường ống Druzhba.

Hungary đã cấm công ty điều hành khí đốt trong nước tổ chức đấu giá cung cấp khí đốt cho Ukraine trong quý 3, sau khi ông Orban nhiều lần đe dọa rằng Budapest sẽ cắt nguồn cung cấp khí đốt cho Ukraine cho đến khi dòng chảy dầu qua đường ống Druzhba được nối lại.

Theo Oilprice

Vợ một binh sĩ Mỹ bị đặc vụ ICE bắt tại căn cứ quân sự ở bang Louisiana và giam gần một tuần tại cơ sở cách đó hơn 100 km, do không có tình trạng cư trú hợp pháp.

Annie Ramos, 22 tuổi, sinh ra tại Honduras và là vợ của trung sĩ Matthew Blank, bị bắt hôm 2/4 khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk tại bang Louisiana để làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ, bao gồm bảo hiểm và tiến tới xin thẻ xanh.

Gia đình cho biết bố mẹ mang theo Ramos vượt biên vào Mỹ khi cô chưa đầy 2 tuổi. Năm 2020, cô từng nộp đơn xin tham gia chương trình Hoãn Trục xuất với Người đến Mỹ từ khi còn nhỏ (DACA), được ban hành năm 2012 dưới thời cựu tổng thống Barack Obama.

Chương trình DACA nhằm bảo vệ những người được thân nhân đưa đến Mỹ từ khi chưa đủ tuổi thành niên và không có giấy tờ hợp pháp, giúp họ tránh bị trục xuất và mở ra con đường để họ có giấy phép lao động. Tuy nhiên, hồ sơ DACA của Ramos bị trì hoãn phê duyệt 6 năm qua vì những tranh cãi pháp lý và chính trị xoay quanh chương trình này.

Hồi tháng 3, Ramos kết hôn với Blank, một công dân Mỹ. Hai vợ chồng đã thuê luật sư và đang hoàn tất hồ sơ hợp pháp hóa tình trạng cư trú cho cô theo diện kết hôn với công dân Mỹ.


Annie Ramos (phải) cùng chồng Matthew Blank làm đám cưới vào tháng 3. Ảnh: AP

Blank đã phục vụ trong quân đội Mỹ 5 năm, từng được triển khai đến Trung Đông và châu Âu. Anh cho biết hai người dự định chuyển đến sống cùng nhau tại căn cứ sau lễ Phục sinh.

Hôm 2/4, Blank đưa vợ tới căn cứ Fort Polk, mang theo giấy khai sinh, hộ chiếu Honduras của Ramos, giấy đăng ký kết hôn và chứng minh thư quân đội của anh để làm thủ tục đăng ký phúc lợi cho cô. Khi nhân viên hành chính tại căn cứ hỏi về tình trạng cư trú của Ramos, gia đình giải thích rằng cô không có visa hay thẻ xanh, nhưng luật sư của họ đã chuẩn bị các giấy tờ cần thiết để đăng ký.

"Chúng tôi sẽ làm rõ điều này", nhân viên hành chính tại căn cứ trả lời, sau đó gọi một số cuộc điện thoại. Sĩ quan chỉ huy tại căn cứ sau đó đến cùng với một thành viên Cơ quan Điều tra Hình sự (CID) của căn cứ. Người này sau đó thông báo sẽ liên hệ với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cùng Bộ An ninh Nội địa về trường hợp của Ramos.

Ramos sau đó bị còng tay và bị quân cảnh đưa đến một tòa nhà khác. Ba đặc vụ ICE đến Fort Polk và bắt cô, nói rằng "họ không còn lựa chọn nào khác", theo lời kể của gia đình Blank.

"Tôi đã cầu xin họ đừng đưa con bé đi, nhưng họ nói rằng cấp trên đã ra lệnh", Jen Ricklin, mẹ của Blank, cho hay.

Ramos bị chuyển tới cơ sở giam giữ của ICE tại Basile, cách căn cứ hơn 100 km. Gia đình Ramos cho biết khi đến thăm vài ngày sau, họ không được phép mang theo bất kỳ giấy tờ, khiến cô không thể ký tên vào hồ sơ xin thẻ xanh đã đến bước hoàn tất.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết Ramos từng bị thẩm phán di trú ra lệnh trục xuất vắng mặt từ năm 2005, khi gia đình cô không xuất hiện tại một phiên điều trần. Cơ quan này cho hay cô không có tình trạng pháp lý hợp lệ và lệnh bắt được thực thi trên cơ sở Ramos "tìm cách xâm nhập một căn cứ quân sự".

Sự việc gây phản ứng từ một số chính trị gia và tổ chức bảo vệ người nhập cư, cho rằng việc ICE bắt giữ vợ của một quân nhân có thể ảnh hưởng tới tinh thần binh sĩ và tác động tiêu cực đến các nỗ lực tuyển quân.

Một số ý kiến cũng cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang từng bước chấm dứt các chính sách nới lỏng về thực thi luật nhập cư đối với gia đình quân nhân, dù trước đây đây là một yếu tố được sử dụng để khuyến khích tuyển quân.

Sau gần một tuần, Ramos được ICE phóng thích, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS gắn ở cổ chân. DHS cho hay đây là biện pháp đề phòng nguy cơ cô bỏ trốn trong khi chờ triển khai các thủ tục trục xuất tiếp theo. "Cô ấy sẽ được xử lý theo quy trình pháp lý công bằng", DHS lưu ý.

"Tôi chỉ mong được sống một cách đàng hoàng tại đất nước mà tôi coi là quê hương từ khi còn nhỏ", Ramos nói sau khi được thả. Cô cho biết muốn mong muốn hoàn thành việc học và xây dựng cuộc sống cùng chồng tại Mỹ.

VietBF@sưu tập

Bộ trưởng Lục quân Mỹ dường như bất đồng với Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth về nhiều vấn đề, trong đó có thăng chức cho các tướng lĩnh.

Washington Post ngày 7/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên am hiểu tình hình cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll vốn có "mâu thuẫn từ trước", đồng thời xảy ra xung đột về nhiều vấn đề trong thời gian gần đây.

Nguồn cơn căng thẳng dường như bắt đầu ít nhất từ đầu năm 2025, khi Dan Driscoll được nhắc đến trong chính quyền Tổng thống Donald Trump như "ứng cử viên tiềm năng thay thế ông Hegseth". Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đang tìm cách khẳng định vị thế giữa loạt tranh cãi trong năm đầu đảm nhận chức vụ.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump khi đó vẫn tiếp tục ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Lãnh đạo Mỹ gần đây còn nhắc lại rằng ông Hegseth "sinh ra để làm vai trò này".


Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll tại Nhà Trắng hồi tháng 8/2025. Ảnh: AFP

Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Lục quân Mỹ gần đây tiếp tục mâu thuẫn về nhiều vấn đề, trong đó có vụ ông Hegseth không duyệt quyết định thăng chức cho hàng loạt tướng lục quân. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu hai lãnh đạo có thể cùng làm việc bao lâu nữa, theo nhóm quan chức giấu tên.

Phản hồi về thông tin, ông Driscoll tuyên bố "không có kế hoạch rời đi hay từ chức Bộ trưởng Lục quân Mỹ". Ông khẳng định được phụng sự trong chính quyền Tổng thống Trump là "vinh dự lớn nhất trong đời", đồng thời cho biết vẫn tập trung vào nỗ lực giúp nước Mỹ có "lực lượng lục quân mạnh nhất mà thế giới từng thấy".

Parnell Sean, phát ngôn viên của ông Hegseth, cũng bác bỏ thông tin về mẫu thuẫn, khẳng định Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ "duy trì quan hệ công việc tốt đẹp với lãnh đạo của mọi quân chủng, trong đó có Bộ trưởng Lục quân Driscoll".

Nhà Trắng dường như cũng thể hiện ủng hộ ông Driscoll, ca ngợi vai trò của lục quân Mỹ trong xung đột với Iran những tuần qua.

"Tài năng phi thường của lục quân Mỹ được thể hiện rõ ràng khi các chiến binh của chúng ta đáp ứng, thậm chí là vượt cả tiêu chuẩn, trong chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng. Khả năng quân sự của Iran đã ngày càng suy giảm", người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho hay.

Thông tin được công bố sau khi Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ Randy George, cùng hai tướng cấp cao là William Green Jr. và David Hodne, bị miễn nhiệm. Phát ngôn viên Parnell được cho là đã nói với đồng nghiệp rằng ông "quan tâm" tới vị trí của Bộ trưởng Driscoll nếu nó bị bỏ trống.

VietBF@sưu tập

Tuan Van Bui, người gốc Việt có hàng chục tiền án, tử vong trong trại giam của ICE ở bang Indiana, nguyên nhân chưa được làm rõ.

ABC News ngày 8/4 dẫn thông báo được Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) gửi các nghị sĩ, cho biết ông Tuan Van Bui, người nhập cư gốc Việt, tử vong tuần trước, trong thời gian bị tạm giữ tại Trung tâm Cải huấn Miami, bang Indiana.

Ông Bui, 55 tuổi, là người thứ 46 chết trong thời gian bị giới chức liên bang tạm giữ liên quan đến vấn đề nhập cư. Ông là người gốc Việt thứ ba tử vong trong cơ sở giam giữ của ICE, sau hai trường hợp vào tháng 4/2025 và tháng 7/2025 ở Texas.

Trong thông báo, ICE cho biết các nhân viên phát hiện ông Bui bất tỉnh ngày 1/4 và đã tiến hành các biện pháp sơ cứu. Đội ngũ cấp cứu sau đó triển khai các biện pháp hồi sức nâng cao, song ông Bui không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong chưa được làm rõ.


Trung tâm Cải huấn Miami, bang Indiana. Ảnh: Chính quyền bang Indiana

Ông Bui nhập cảnh Mỹ năm 1990 theo diện visa dành cho con lai và đến nay chưa có quốc tịch Mỹ và cũng chưa từng nộp đơn xin nhập tịch, theo thông báo của ICE.

ICE cho biết ông Bui bị tòa án di trú ra lệnh trục xuất từ năm 2005, đồng thời từng bị bắt "hơn 10 lần với các cáo buộc như cướp, trộm cắp, hành hung, gây nguy hiểm do bất cẩn, tàng trữ chất bị kiểm soát với mục đích phân phối hoặc sản xuất, mang theo súng, chống đối khi bị bắt và lái xe trong tình trạng say xỉn".

Hồ sơ tòa án cho thấy ông Bui đã nộp đơn kiến nghị xem xét tính hợp pháp của việc ông bị ICE tạm giữ hồi tháng 2. Thẩm phán liên bang đã phản hồi đơn này một ngày sau ông Bui qua đời, yêu cầu chính phủ làm rõ thông tin trước ngày 6/4. Giới chức liên bang đã nộp báo cáo lên tòa hồi đầu tuần, nhưng nội dung chưa được công khai.

Dựa trên dữ liệu của ICE và số ca tử vong trong trại giam mà cơ quan này báo cáo với quốc hội, 14 tháng qua là giai đoạn ghi nhận số người chết trong hệ thống cơ sở giam giữ liên bang cao nhất trong những năm qua, ngoại trừ năm 2020, thời điểm Covid-19 hoành hành.

VietBF@sưu tập