Islamabad đăng cai các cuộc đàm phán khi Mỹ và Iran tìm cách thoát khỏi bế tắc của chiến tranh. Nhưng sự thiếu tin tưởng sâu sắc và căng thẳng khu vực đang đe dọa tiến trình này.


Cảnh sát kiểm tra an ninh để chuẩn bị cho cuộc đàm phán của phái đoàn Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, ngày 8/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tại Islamabad, các vỉa hè đang được sơn sửa, lực lượng an ninh vốn đã dày đặc tiếp tục được tăng cường, và bầu không khí vừa kỳ vọng vừa lo lắng đang bao trùm thủ đô Pakistan khi nơi đây chuẩn bị tổ chức các cuộc gặp mà cả thế giới sẽ theo dõi vào cuối tuần này.

Đúng sáu tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích phối hợp vào Iran khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, châm ngòi cho cuộc chiến khiến hàng nghìn người chết ở nhiều quốc gia, làm tê liệt hoạt động qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới - và đẩy giá năng lượng tăng vọt, Islamabad sẽ đăng cai đàm phán Mỹ - Iran vào ngày 11/4 với sự tham gia của quan chức cấp cao hai nước.

Các cuộc họp diễn ra chỉ vài ngày sau khi Washington và Tehran đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, trong bối cảnh thỏa thuận này đã bắt đầu bị thử thách bởi những cách hiểu khác nhau về các điều khoản ngừng giao tranh và các cuộc ném bom leo thang của Israel vào Liban.

Các cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng vùng Vịnh, ngoài Israel, trong suốt cuộc chiến cũng khiến trung tâm xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới và một đầu mối quan trọng của thương mại, du lịch và đổi mới rơi vào trạng thái bất ổn kể từ khi giao tranh bắt đầu vào ngày 28/2.

Quyết định của Tehran ngay sau đó trên thực tế đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu trong thời bình, ngoại trừ các tàu của những quốc gia đạt được thỏa thuận với Iran, đã làm rung chuyển thị trường toàn cầu và đẩy giá năng lượng lên mức cao kỷ lục trong nhiều năm.

Cuối tuần này, các đại diện cấp cao từ những bên chủ chốt trong cuộc chiến sẽ hội tụ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, nằm ở chân dãy Margalla Hills.

Dưới đây là tất cả những gì về các cuộc đàm phán sắp tới tại Islamabad, từ thành phần tham dự, địa điểm tổ chức, nội dung nghị sự, các trở ngại tiềm tàng đến những gì mà thế giới có thể kỳ vọng.

Khi nào và ở đâu diễn ra các cuộc đàm phán?

Các cuộc đàm phán dự kiến bắt đầu vào cuối tuần này tại Islamabad sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif chính thức mời hai bên tiến hành thương lượng nhằm đạt được một giải pháp toàn diện cho cuộc chiến.

Nhà Trắng xác nhận các cuộc thảo luận chính thức sẽ bắt đầu vào sáng 11/4, theo giờ địa phương.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 8/4 cho biết các cuộc đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày, cho thấy khả năng một số thành viên phái đoàn sẽ ở lại Islamabad sau hôm 11/4 hoặc quay lại thủ đô Pakistan cho các vòng đàm phán tiếp theo.

Khách sạn Serena ở Islamabad sẽ đón tiếp các phái đoàn. Nằm cạnh Bộ Ngoại giao trong “Vùng Đỏ” - khu vực tập trung các cơ quan chính phủ và đại sứ quán - khách sạn Serena đã được trưng dụng từ tối 8/4 đến ngày 12/4, yêu cầu khách rời đi. Đây cũng được dự kiến là nơi diễn ra đàm phán.

Chính quyền đã tuyên bố ngày 9 và 10/4 là ngày nghỉ tại Islamabad, ngoại trừ các dịch vụ thiết yếu như cảnh sát, bệnh viện và tiện ích công cộng.

An ninh được siết chặt trên toàn thành phố. Vùng Đỏ bị phong tỏa, trong khi các lối vào chính của Islamabad cũng bị đóng.

Ai sẽ tham dự đàm phán?

Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với các đặc phái viên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner – con rể nhà lãnh đạo Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dự kiến dẫn đầu phái đoàn Iran. Hiện chưa rõ có đại diện nào từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) - lực lượng đang dẫn dắt phản ứng quân sự của Tehran - tham dự hay không. Ông Ghalibaf từng là chỉ huy IRGC.

Tuy nhiên, các quan chức Pakistan cảnh báo rằng chưa có gì chắc chắn cho đến khi các phái đoàn thực sự đến nơi.

Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, vào hôm 9/4 từng đăng trên nền tảng mạng xã hội X rằng phái đoàn Iran sẽ đến vào tối cùng ngày.

Theo ông Moghadam, “bất chấp sự hoài nghi của dư luận Iran do các vi phạm ngừng bắn lặp lại của Israel nhằm phá hoại sáng kiến ngoại giao”, phái đoàn đến để “tiến hành các cuộc đàm phán nghiêm túc dựa trên 10 điểm do Iran đề xuất”. Nhưng ông Moghadam đã xóa bài đăng chỉ vài giờ sau.

Các cuộc đàm phán sẽ diễn ra như thế nào?

Thủ tướng Sharif dự kiến chủ trì chính thức và tổ chức các cuộc gặp riêng sơ bộ với từng bên vào ngày 10/4 hoặc sáng sớm 11/4, tùy thời điểm các phái đoàn đến.

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar, người đã tham gia ngoại giao con thoi suốt cuộc xung đột, dự kiến sẽ điều phối các cuộc đàm phán chính vào ngày 11/4.

Chưa rõ Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, có tham gia hay không.

Vào ngày 11/4, các đoàn Mỹ và Iran dự kiến ngồi ở hai phòng riêng biệt, với các quan chức Pakistan làm trung gian chuyển thông điệp giữa hai bên.

Việc Phó Tổng thống Vance tham gia là một diễn biến quan trọng. Các quan chức Iran tỏ ra hoài nghi về việc tiếp tục làm việc với các ông Witkoff và Kushner. Họ nhắc lại các cuộc đàm phán trước đó tại Muscat (Oman) và Geneva (Thụy Sĩ) vào tháng 2, và việc Mỹ bắt đầu ném bom Iran ngay khi các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra. Họ coi ông Vance là người cởi mở hơn trong việc chấm dứt xung đột.

Được xem là ứng viên tiềm năng cho đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028, ông Vance đã thể hiện lập trường thận trọng đối với việc Mỹ can dự quân sự kéo dài tại Trung Đông.

Hơn ba chục đơn xin thị thực từ các cơ quan truyền thông quốc tế đã được nộp, với ít nhất 20 nhà báo được chấp thuận. Các quan chức cũng xác nhận một đội an ninh Mỹ gồm 30 người đã đến Islamabad.

Vì sao là Pakistan?

Pakistan đã nổi lên như một bên trung gian quan trọng giữa Washington và Tehran trong những tuần gần đây. Dù từng có căng thẳng với cả hai, Islamabad hiện duy trì quan hệ làm việc với cả hai bên.

Trong những ngày gần đây, Tổng tham mưu trưởng Asim Munir đã có nhiều cuộc điện đàm với các lãnh đạo Mỹ và Iran trong nỗ lực ngoại giao căng thẳng.

Pakistan có đường biên giới dài 900 km với Iran và là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo Shia lớn thứ hai thế giới, điều này làm tăng vai trò của họ đối với Tehran.

Không giống phần lớn Trung Đông, Pakistan không có căn cứ quân sự của Mỹ, giúp họ có thêm uy tín trong mắt Iran. Đồng thời, Pakistan được Mỹ chỉ định là đồng minh ngoài NATO quan trọng từ năm 2004.

Tuy nhiên, vị trí đại sứ Mỹ tại Islamabad thường xuyên bị bỏ trống. Kể từ năm 2018, chỉ có một đại sứ được phê chuẩn là Donald Blome (2022 - đầu 2025). Hiện vị trí này đang trống.

Tổng thống Mỹ gần nhất thăm Pakistan là ông George W. Bush vào tháng 3/2006. Phó Tổng thống gần nhất thăm Pakistan là ông Joe Biden vào tháng 1/2011.

Chuyến thăm dự kiến của ông Vance - sau 15 năm - tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh thay vì quan hệ song phương, là mức độ can dự hiếm thấy của Mỹ tại Islamabad.

Những vấn đề nào được đưa ra bàn thảo?

Hai bên bước vào đàm phán với nhiều khác biệt lớn.

Kế hoạch hòa bình 10 điểm của Iran yêu cầu giám sát eo biển Hormuz, rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi Trung Đông và chấm dứt các hoạt động quân sự chống lại các lực lượng đồng minh, cùng nhiều yêu cầu khác.

Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều khoản này, dù Tổng thống Trump gọi đây là “cơ sở khả thi để đàm phán”. Nhà Trắng cho rằng Iran sẵn sàng từ bỏ kho uranium làm giàu - một yêu cầu không thể thương lượng - nhưng Iran chưa chính thức xác nhận điều đó.

Một tranh cãi khác liên quan đến Liban.

Các cuộc ném bom của Israel vào Liban khiến hơn 200 người thiệt mạng hôm 9/4, là đợt tấn công mạnh nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Tehran có thể rút khỏi lệnh ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp diễn, yêu cầu Mỹ phải chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel. Ông Araghchi viện dẫn tuyên bố của Thủ tướng Sharif rằng lệnh ngừng bắn áp dụng trên toàn khu vực, bao gồm cả Liban.

Tuy nhiên, Phó Tổng thống Vance cho biết thỏa thuận không bao gồm Liban, quan điểm cũng được ông Trump và Nhà Trắng ủng hộ.

Ông Masood Khalid, cựu đại sứ Pakistan tại Trung Quốc, nhận định bầu không khí đã bị “đầu độc” trước khi đàm phán bắt đầu và cho rằng Israel đang phá hoại tiến trình bằng các cuộc không kích liên tục nhằm khiến các bên cứng rắn hơn và làm đổ vỡ đàm phán.

Nhà phân tích độc lập Sahar Khan tại Washington đồng tình: “Thiếu niềm tin là trở ngại lớn nhất. Hiện cả Washington và Tehran đều cố chứng minh mình ‘chiến thắng’ bằng các yêu cầu tối đa, nhưng nếu lệnh ngừng bắn được giữ và họ thực sự gặp nhau, đó sẽ là bước tiến quan trọng nhất”.

Những kịch bản có thể xảy ra và các trở ngại tiềm tàng là gì?

Theo các nhà phân tích, một thỏa thuận cuối cùng khó có khả năng đạt được trong ngắn hạn do sự thiếu tin tưởng sâu sắc từ cả hai phía.

Đại sứ Iran tại Islamabad, Reza Amiri Moghadam, trong bài đăng đã bị xóa, cho biết Tehran coi các cuộc tấn công liên tục của Israel là nỗ lực nhằm phá hoại tiến trình đàm phán.

Liban đang nổi lên như điểm bất đồng trung tâm. Ông Khalid cho biết lời mời của Thủ tướng Sharif đã đề cập rõ ràng đến Liban, cho thấy trước đó đã có các cuộc thảo luận với Washington.

Cựu đại sứ Pakistan tại Trung Quốc này nói: “Ông Netanyahu (Thủ tướng Israel) đã ngay lập tức bác bỏ lập trường của Pakistan, trong khi Tổng thống Trump sau đó cũng loại Liban ra khỏi phạm vi của lệnh ngừng bắn”.

Trong khi đó, ông Khalid nhấn mạnh: “Iran kiên quyết yêu cầu chấm dứt các hành động tấn công của Israel tại Liban, và họ nhận được sự ủng hộ của một số quốc gia quan trọng như Pháp. Chìa khóa nằm trong tay Tổng thống Trump”.

Nhà phân tích Khan thì mô tả Liban là “điểm gãy” tiềm tàng giữa Mỹ và Israel khi nói rằng: “Một thỏa thuận bền vững chỉ có thể đạt được nếu Israel ngừng tấn công. Trong tất cả các vòng đàm phán, chính Israel đã phá vỡ chúng bằng việc tấn công Iran. Cuối cùng, lựa chọn thuộc về Mỹ: hoặc là từ bỏ lệnh ngừng bắn và tấn công Iran, hoặc là buộc Israel phải tuân thủ lệnh ngừng bắn, nếu không sẽ có hậu quả”.

Bà Dania Thafer, giám đốc điều hành của Diễn đàn Quốc tế vùng Vịnh, cho rằng việc Israel không tham gia đàm phán là một thách thức mang tính cấu trúc.

Bà Thafer nói: “Israel là một bên trong cuộc chiến, và cũng là bên có lợi ích lớn nhất trong việc tiếp tục cuộc chiến này, vì vậy họ cần phải tham gia vào quá trình đàm phán và thỏa thuận cuối cùng. Nếu không, họ luôn có thể lập luận rằng Israel chưa từng đồng ý với bất kỳ điều khoản nào”.

Trong khi đó, ông Khalid cho rằng các lập trường cứng rắn tối đa có thể sẽ dịu lại theo thời gian.

Ông Khalid nói: “Một mức độ đồng thuận nhất định giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân, cũng như một dạng hiểu biết đa phương để mở lại eo biển Hormuz, là điều có thể xảy ra, vì cả hai bên đều đang có dấu hiệu mệt mỏi và muốn có một khoảng nghỉ khỏi xung đột”.

Về câu hỏi ai sẽ là bên bảo đảm hòa bình, ông Khalid tỏ ra hoài nghi khi nói rằng: “Không có quốc gia đơn lẻ nào sẵn sàng đóng vai trò bảo đảm thay cho Mỹ hoặc Israel. Trung Quốc không thể chấp nhận rủi ro bảo đảm cho hành vi của Mỹ và Israel”.

Ông Khalid nói thêm rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể sẽ cần sự hậu thuẫn của các quốc gia chủ chốt ở Trung Đông, các thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, và một nghị quyết ràng buộc.

Nhà phân tích Khan cho rằng vấn đề bên bảo đảm là quá sớm để bàn tới, vì “Trung Quốc không cần thiết phải tham gia vào vòng đàm phán này.

Bà Khan nhấn mạnh: “Các lệnh ngừng bắn là quá trình lặp lại nhiều bước, và mục tiêu đầu tiên là xây dựng lòng tin. Nếu Mỹ có thể kiềm chế Israel và buộc nước này ngừng tấn công Lebanon trong thời gian đàm phán, đó sẽ là một bước tiến đáng kể, và Trump có thể coi đó là một chiến thắng”.

VietBF@sưu tập

Theo tính toán của hãng tin Reuters công bố ngày 9/4, nguồn thu của Nga từ thuế dầu mỏ sẽ tăng gấp đôi lên 9 tỷ USD trong tháng 4 trong bối cảnh cuộc khủng hoảng dầu khí hiện nay.


Các bể chứa dầu tại cơ sở lọc dầu Novokuibyshevsk của Nga. Ảnh: TASS/TTXVN

Tính toán này là một trong những bằng chứng cụ thể đầu tiên cho thấy khoản lợi nhuận bất ngờ mà Nga, nước xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới, thu được giữa cuộc chiến Iran. Cuộc chiến này đã gây ra đợt khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây.

Iran gần như đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi bị Mỹ và Israel không kích vào cuối tháng 2, khiến giá dầu Brent vượt xa mốc 100 USD/thùng.

Nguồn thu chính của Nga từ ngành dầu khí dựa trên sản lượng khai thác. Thuế xuất khẩu dầu thô đã được xóa bỏ từ đầu năm 2024 trong đợt điều chỉnh thuế toàn diện. Đây là đợt cải cách thuế kéo dài nhiều năm trong ngành dầu khí.

Theo tính toán dựa trên dữ liệu sản lượng sơ bộ và giá dầu, trong tháng 4 này, thuế khai thác tài nguyên đối với sản lượng dầu của Nga sẽ tăng từ mức 327 tỷ ruble trong tháng 3 lên khoảng 700 tỷ ruble (9 tỷ USD). Khoản thu này tăng khoảng 10% so với tháng 4/2025. Trong cả năm 2026, Nga dự kiến thu 7.900 tỷ ruble từ thuế khai thác tài nguyên.

Theo dữ liệu của Bộ Kinh tế Nga, giá trung bình dầu Urals của Nga (được sử dụng để tính thuế) đã tăng lên 77 USD/thùng trong tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.

Mức này tăng 73% so với 44,59 USD/thùng hồi tháng 2 và cao hơn mức 59 USD được giả định trong ngân sách nhà nước năm nay.

Ngày 8/4, Điện Kremlin cho biết có rất nhiều đề nghị mua năng lượng Nga từ nhiều nơi khác nhau trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng đang làm rung chuyển nền tảng của thị trường dầu khí.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế Nga nhiều lần cảnh báo rằng mức lợi nhuận bất ngờ này của Nga có giới hạn và năm 2026 có thể là một năm khó khăn.

Bộ Tài chính Nga ngày 8/4 cho biết Nga đã ghi nhận thâm hụt ngân sách 4.580 tỷ ruble, tương đương 1,9% tổng sản phẩm quốc nội, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3/2026.

Ngoài ra, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga cũng làm giảm thu nhập và đe dọa cắt giảm sản lượng dầu.

Quy mô khoản lợi nhuận bất ngờ của Nga cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc cuộc khủng hoảng Iran kéo dài bao lâu.

Trong khi đó, theo kênh CNN, giá dầu tương lai của Mỹ đã nhanh chóng quay trở lại mốc 100 USD/thùng trong ngày 9/4 khi lệnh ngừng bắn với Iran vẫn chưa khiến eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn. Giá dầu WTI tăng 5,5% lên 99,61 USD/thùng trong các giao dịch gần đây. Giá dầu có lúc đạt 100,29 USD/thùng vào sáng 9/4, quay lại mức ba chữ số lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố.

Giá dầu thô tại châu Á cũng tăng trong phiên giao dịch 9/4. Vào đầu giờ chiều nay theo giờ Việt Nam, giá dầu thô Brent tăng 2,18 USD, tương đương 2,3%, lên 96,93 USD/thùng.

Trong phiên giao dịch trước đó, cả hai loại dầu này đều đã giảm xuống dưới mức 100 USD/thùng. Giá dầu WTI lao dốc 16%, tương đương 18,54 USD, trong ngày 8/4. Đây là mức giảm theo giá trị USD trong một ngày lớn nhất kể từ khi giao dịch hợp đồng tương lai bắt đầu vào tháng 3/1983 và là mức giảm theo tỷ lệ phần trăm lớn nhất kể từ đại dịch COVID-19 năm 2020.

Các chuyên gia nhận định rằng dù giá dầu vừa phục hồi ngày 9/4, nhưng rủi ro ngắn hạn vẫn còn đáng kể do tiến trình đàm phán tại Trung Đông chưa ổn định. Eo biển Hormuz chưa hoàn toàn mở cửa tiếp tục là yếu tố bất định lớn đối với thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu.

VietBF@sưu tập

Ngày 9/4, dữ liệu từ đơn vị giám sát hàng hải MarineTraffic đã ghi nhận trường hợp tàu chở dầu nước ngoài đầu tiên vượt qua Eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Iran và Mỹ được công bố một ngày trước đó.


Tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz sau khi thoả thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ và Iran có hiệu lực, ngày 8/4/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Cụ thể, tàu MSG treo cờ Gabon đã di chuyển qua Eo biển Hormuz, mang theo khoảng 7.000 tấn dầu của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), và đang trên đường tới Aegis Pipavav, Ấn Độ.
Dữ liệu giám sát hàng hải cũng cho thấy Eo biển Hormuz vẫn chưa thực sự được mở lại sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực khi chỉ có 2 tàu chở dầu, đều mang cờ Iran, và 6 tàu chở hàng khác đi qua eo biển chiến lược này kể từ ngày 8/4.

Hiện có hơn 800 tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do xung đột tại Trung Đông những tuần qua. Dữ liệu từ Kpler - công ty chuyên theo dõi hoạt động của tàu biển theo thời gian thực - cho thấy phần lớn các tàu bị mắc kẹt là tàu chở nhiên liệu, gồm 426 tàu chở dầu thô, 34 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và 19 tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Ngoài ra còn có các tàu chở hàng như nông sản, khoáng sản và container.

Việc mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy quan trọng qua eo biển Hormuz là điểm mấu chốt gây tranh cãi trước thềm các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 10/4 sau khi hai bên tuyên bố ngừng bắn 2 tuần. Iran đã đồng ý mở lại tuyến đường thủy này trong thời gian ngừng bắn nhưng lại thông báo về việc thiết lập hệ thống thu phí để tài trợ cho việc tái thiết đất nước. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đề xuất Mỹ và Iran có thể cùng điều hành hệ thống quản lý eo biển này. Nhà Trắng nhấn mạnh eo biển Hormuz nên được mở cửa ngay lập tức mà không có bất kỳ hạn chế nào.

VietBF@sưu tập

Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ công bố hôm 9/4 cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tăng lên 219.000 (đã điều chỉnh mùa vụ), tăng 16.000 so với kỳ trước.


Người dân tham dự hội chợ việc làm tại San Mateo, bang California (Mỹ). Ảnh (tư liệu) minh họa: AP/TTXVN

Các đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới tại Mỹ tăng ở mức vừa phải trong tuần trước, không cho thấy dấu hiệu suy yếu của thị trường lao động và có thể tạo dư địa để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất khi cơ quan này theo dõi tác động kinh tế từ cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran.

Một bức tranh cập nhật hơn về giá cả sẽ có vào ngày 10/4 khi Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố số liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026. Dự báo đồng thuận cho rằng lạm phát toàn phần sẽ tăng 0,9% trong tháng, đẩy lạm phát lên 3,3%, gần như cao hơn gần 1 điểm phần trăm so với tháng 2. CPI lõi dự kiến tăng 0,3% so với tháng 2/2026 và 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Bộ Thương mại Mỹ ngày 9/4 cho biết Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) trong tháng 2/2026 tăng lên 2,8%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed, trong khi chỉ số PCE lõi (không tính giá thực phẩm và năng lượng vốn hay thay đổi), tăng lên 3%. Cả hai chỉ số này đều đúng như thị trường dự đoán.

Fed coi PCE là công cụ chính để dự báo lạm phát, còn PCE lõi là công cụ tốt hơn để dự báo xu hướng lâu dài hơn. Cả hai chỉ số này đều tăng 0,4% so với tháng 1/2026, cũng đúng như thị trường dự đoán.

Bên cạnh số liệu lạm phát, báo cáo của Bộ Thương mại cũng cho thấy chi tiêu tiêu dùng tăng 0,5% trong tháng, trong khi thu nhập cá nhân giảm 0,1%. Các nhà kinh tế trước đó dự đoán chi tiêu tăng 0,6% và thu nhập tăng 0,4%.

Ngoài ra, Bộ Thương mại báo cáo rằng tăng trưởng kinh tế trong quý IV/2025 thậm chí còn chậm hơn so với mức đã báo cáo trước đó.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) - thước đo tổng giá trị của mọi hàng hóa và dịch vụ được sản xuất - chỉ tăng 0,5%, giảm so với mức 0,7% ghi nhận trước đó và mức ước tính ban đầu là 1,4%. Tỷ lệ tăng trưởng cả năm vẫn duy trì ở mức 2,1%.

Bộ Thương mại cho biết việc điều chỉnh giảm chủ yếu do đầu tư thấp hơn dự kiến. Một chỉ số quan trọng về nhu cầu, gọi là doanh số cuối cùng thực tế cho khu vực tư nhân trong nước, bị hạ xuống còn 1,8%, giảm 0,6 điểm phần trăm so với ước tính đầu tiên.

Ông David Russell, trưởng bộ phận chiến lược thị trường toàn cầu tại TradeStation, nhận xét “giá tháng 2 phù hợp dự báo nhưng thu nhập yếu và GDP lại bị điều chỉnh giảm thêm. Điều đó có nghĩa là tình trạng đình lạm còn tệ hơn dự kiến ngay cả trước khi chiến sự Iran bắt đầu. Những so sánh với thập niên 1970 có thể đang gia tăng khi nhà đầu tư đánh giá lệnh ngừng bắn mong manh”.

Dữ liệu lạm phát này bao trùm giai đoạn trước cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran, vì vậy không phản ánh đợt tăng mạnh giá năng lượng trong xung đột. Giá dầu từng có lúc vượt 100 USD/thùng, trong khi giá xăng tăng hơn 1 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít).

Phần lớn quan chức Fed tỏ ra thận trọng khi công khai cam kết về lãi suất trong lúc theo dõi diễn biến. Biên bản cuộc họp tháng 3 của Fed công bố hôm 8/4 cho thấy các nhà hoạch định chính sách lo ngại về cả hai mục tiêu kép là ổn định giá cả và việc làm, nhưng nhìn chung có xu hướng hạ lãi suất vào cuối năm nay.

Theo ông Sal Guatieri, chuyên gia kinh tế của BMO Capital Markets, dữ liệu kinh tế nêu trên, cộng với dự đoán lạm phát sẽ tăng do giá năng lượng và nhiều sản phẩm khác tăng, có lẽ càng khiến Fed không muốn hạ lãi suất.

Cùng lúc đó, thị trường dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất khi thị trường lao động chậm lại nhưng vẫn tạo đủ việc làm để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định.

VietBF@sưu tập

Tỷ phú Elon Musk công khai chỉ trích dự án đường sắt cao tốc của bang California (Mỹ), gọi đây là một công trình lãng phí quy mô lớn.


Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Theo California Post ngày 9/4, một cuộc tranh luận gay gắt đã bùng nổ khi doanh nhân tỷ phú Elon Musk - ông chủ của các hãng xe điện Tesla, công ty công nghệ vũ trụ SpaceX, mạng xã hội X và công ty trí tuệ nhân tạo xAI - công khai chỉ trích dự án đường sắt cao tốc của bang California (Mỹ), gọi đây là một công trình lãng phí quy mô lớn và đặt nghi vấn về động cơ tài chính phía sau.

Trong một phát biểu trên mạng xã hội, người giàu nhất thế giới với khối tài sản ròng lên đến 806 tỷ USD theo tính toán của Forbes, cho rằng mục đích thực sự của dự án không phải là vận chuyển hành khách mà là tạo dòng tiền cho các cơ quan hành chính, đơn vị tư vấn và công đoàn. Ông nhận định rằng hàng tỷ USD đã được chi tiêu nhưng không mang lại hiệu quả tương xứng, đồng thời cho rằng việc thiếu một hệ thống giao thông hiệu quả về chi phí là điều có chủ ý.

Dự án đường sắt cao tốc California ban đầu được đề xuất vào năm 2008 với ngân sách khoảng 33 tỷ USD, nhưng hiện đã tăng lên đến 126 tỷ USD do các vấn đề pháp lý kéo dài và khó khăn trong việc thu hồi đất. Theo kế hoạch hiện tại, tuyến đường nối giữa Los Angeles và San Francisco có thể không hoàn thành trước giai đoạn 2030 đến 2033, và vẫn chưa có nguồn tài chính rõ ràng cho toàn bộ tuyến.

Ông Musk cũng đề xuất rằng công ty của ông có thể xây dựng một hệ thống giao thông thay thế với chi phí thấp hơn đáng kể, nhấn mạnh các giải pháp công nghệ như hệ thống đường hầm và vận chuyển tốc độ cao hiện đại.

Phát biểu của ông Musk nhắm trực tiếp vào chính sách hạ tầng của Thống đốc bang Gavin Newsom, người đã bảo vệ dự án và bảo đảm nguồn tài trợ 1 tỷ USD mỗi năm từ ngân sách của bang California đến năm 2045 nhằm duy trì tiến độ xây dựng.

Tuy nhiên, dự án đang đối diện thêm thách thức khi chính quyền liên bang đã chấm dứt khoản tài trợ 4 tỷ USD vào đầu năm 2026, làm gia tăng áp lực tài chính. Dù vậy, gần 130 km hạ tầng cơ bản đã được hoàn thành, chuyển trọng tâm sang việc lắp đặt đường ray và hệ thống điện.

VietBF@sưu tập

Kamal Kharazi, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei kiêm người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về Quan hệ Đối ngoại, đã qua đời vì vết thương nghiêm trọng trong vụ pháo kích Tehran gần đây.


Ông Kamal Kharazi, người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về Quan hệ Đối ngoại của Iran, tử vong do vết thương nặng. Ảnh: TASS

Theo đài truyền hình nhà nước Iran, ông Kharazi, “người trước đó đã bị thương trong một cuộc tấn công của Mỹ-Israel, đã qua đời vài giờ trước”. Thông tin này cũng được các hãng thông tấn Mehr và Isna đưa tin trên Telegram ngày 10/4.

Trước đó 10 ngày, kênh truyền hình Al Hadath cho biết cố vấn Kharazi "bị thương và trong tình trạng nguy kịch" trong vụ pháo kích nhằm vào Tehran.

Vào thời điểm đó, báo Al Arabiya dẫn nguồn hãng tin Nournews của Iran cho biết ông Kharrazi đã bị thương nghiêm trọng và phải nhập viện sau khi nhà riêng của ông tại Tehran trúng đòn tấn công do Mỹ và Israel thực hiện ngày 1/4. Hãng tin này cho hay vợ của ông Kharrazi đã thiệt mạng trong vụ tấn công. Ngay lúc đó, Iran chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về vụ việc.

Ông Kharazi từng là đặc phái viên của Iran tại Liên hợp quốc ở New York và sau đó trở thành Bộ trưởng Ngoại giao từ năm 1997 đến năm 2005, dưới thời Tổng thống Mohammad Khatami. Sau đó ông đảm nhiệm vai trò cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao khi đó là Ali Khamenei.

Ông Kharrazi, 81 tuổi, là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong hoạch định chính sách đối ngoại của Iran.

Sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng ngày 28/2 - thời điểm xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, ông Kharrazi tiếp tục đảm nhiệm vai trò cố vấn chính sách đối ngoại cho văn phòng lãnh tụ tối cao, hiện do ông Mojtaba Khamenei kế nhiệm.

Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã duy trì các đợt không kích nhằm vào Iran, khiến ít nhất 1.340 người thiệt mạng.

Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa nhằm vào Israel, cũng như các mục tiêu tại Jordan, Iraq và một số quốc gia vùng Vịnh - nơi có hiện diện của lực lượng quân sự Mỹ.

Các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau đã gây thương vong và thiệt hại lớn về cơ sở hạ tầng, đồng thời làm gián đoạn thị trường toàn cầu và hoạt động hàng không.

Hiện tại, hai bên đã nhất trí một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần và bắt đầu tiến hành đàm phán dựa trên đề xuất hòa bình gồm 10 điểm do Iran đưa ra.

VietBF@sưu tập