Ngày 9-4 (giờ Việt Nam), Phó Tổng thống Iran - người đứng đầu Tổ chức Năng lượng nguyên tử của nước này - Mohammad Eslami, tuyên bố Mỹ và Israel không thể ngăn cản Tehran tiếp tục chương trình làm giàu uranium, trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến vấn đề hạt nhân Iran vẫn chưa hạ nhiệt.Trong phát biểu được hãng thông tấn ISNA đăng tải, Phó Tổng thống Mohammad Eslami nhấn mạnh, những yêu cầu từ phía “đối phương” nhằm hạn chế chương trình làm giàu uranium của Iran là “những giấc mơ sẽ bị chôn vùi theo thời gian”.
Tuyên bố này khẳng định lập trường cứng rắn của Tehran đối với các sức ép quốc tế, đặc biệt từ Mỹ và Israel – hai quốc gia luôn bày tỏ lo ngại sâu sắc về tham vọng hạt nhân của Iran.
Theo Phó Tổng thống Iran, những hành động gây sức ép, bao gồm các biện pháp mà Tehran coi là “tấn công” từ phía Mỹ và Israel, đã không đạt được kết quả như mong muốn. Thay vào đó, các bên đang chuyển sang tìm kiếm sự nhượng bộ từ Iran thông qua các kênh đàm phán.
Có thể thấy, vấn đề hạt nhân tiếp tục là một trong những điểm nóng trong quan hệ giữa Iran với phương Tây. Trong nhiều năm qua, chương trình làm giàu uranium của Tehran đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Mỹ và Israel, do lo ngại rằng hoạt động này có thể tiến gần tới khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, phía Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình phục vụ mục đích hòa bình, bao gồm phát điện và nghiên cứu khoa học.
Lập trường cứng rắn của ông Mohammad Eslami cũng phản ánh quan điểm nhất quán của Iran về quyền phát triển công nghệ hạt nhân. Tehran cho rằng việc làm giàu uranium là quyền hợp pháp của một quốc gia có chủ quyền, đặc biệt khi nước này là thành viên của các cơ chế quốc tế liên quan đến năng lượng hạt nhân.
Dù vậy, việc ông Eslami đề cập đến các cuộc đàm phán cũng cho thấy cánh cửa đối thoại chưa hoàn toàn khép lại. Trong bối cảnh tình hình khu vực Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, các nỗ lực ngoại giao được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp lâu dài.
Trong diễn biến liên quan, các cuộc đàm phán kín giữa Mỹ và Iran tại Thủ đô Islamabad của Pakistan dự kiến bắt đầu vào cuối tuần này và sẽ kéo dài vài ngày.
Hiện, các biện pháp an ninh đã được tăng cường tại Islamabad. Theo giới chức bản địa, những biện pháp này nhằm bảo đảm việc di chuyển an toàn của các phái đoàn nước ngoài.
“Vùng đỏ” – nơi đặt khu phức hợp chính phủ Pakistan và các khu vực lân cận – đã bị phong tỏa hoàn toàn đối với mọi phương tiện giao thông, ngoại trừ các phương tiện chuyên dụng.
Việc Iran đồng ý tạm thời mở lại eo biển Hormuz không chỉ mang ý nghĩa giảm nhiệt căng thẳng, mà còn là tín hiệu cho thấy nước này sẵn sàng sử dụng đòn bẩy địa chính trị để bước vào bàn đàm phán trong thế chủ động hơn.Theo trang The Guardian (Anh), thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran, đạt được vào ngày 8/4, cho thấy cả hai bên đều có động cơ kiềm chế xung đột ở thời điểm nhạy cảm.
Nhà Trắng cho biết Israel cũng đã chấp nhận thỏa thuận này. Khi tuyên bố tạm dừng kế hoạch leo thang tấn công Iran, ông Trump cho biết đã nhận được đề xuất 10 điểm từ phía Tehran, gọi đây là “cơ sở khả thi để đàm phán”. Tuy nhiên, nội dung cụ thể của kế hoạch này và khả năng Washington chấp thuận vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran chỉ chấp nhận chấm dứt xung đột khi các điều khoản được hoàn tất dựa trên kế hoạch 10 điểm được chuyển tới Nhà Trắng qua trung gian Pakistan. Các yêu cầu gồm dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, duy trì quyền kiểm soát eo Hormuz, rút lực lượng Mỹ khỏi Trung Đông, giải phóng tài sản bị phong tỏa và yêu cầu một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Đây đều là những vấn đề cốt lõi mà Washington trước đây từng bác bỏ. Điều này cho thấy Iran đang tận dụng thời điểm hiện tại để đưa ra các điều kiện mang tính “tối đa”, nhằm tạo lợi thế trong đàm phán.
Đáng chú ý, sự khác biệt trong các phiên bản ngôn ngữ của đề xuất hé lộ cách tiếp cận linh hoạt của Tehran. Trong bản tiếng Ba Tư, Iran đề cập tới việc “chấp nhận làm giàu urani” cho chương trình hạt nhân, nhưng chi tiết này lại không xuất hiện trong các bản tiếng Anh gửi cho báo chí. Sự điều chỉnh thông điệp này có thể nhằm giảm sức ép quốc tế, đồng thời giữ dư địa chiến lược trong các cuộc thương lượng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được cho phép dưới sự quản lý của quân đội Iran. Tuy vậy, chưa rõ điều này có đồng nghĩa với việc Tehran nới lỏng hoàn toàn quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này hay không. Theo một số nguồn tin, kế hoạch cho phép Iran và Oman thu phí lên tới 2 triệu USD đối với mỗi tàu đi qua, và nguồn thu này sẽ được dùng cho công tác tái thiết. Nếu đàm phán thất bại, Iran có thể tiếp tục cân nhắc đóng cửa eo biển này.
Thực tế cho thấy kể từ khi các cuộc thương lượng về chương trình hạt nhân của Tehran khởi động gần một năm trước, khác biệt sâu sắc trong yêu cầu và giới hạn nhượng bộ của hai bên luôn là rào cản lớn đối với một thỏa thuận lâu dài. Đặc biệt, yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz của Iran gây nhiều lo ngại, bởi trước khi xung đột nổ ra, Tehran không nắm quyền kiểm soát tuyến đường thuỷ này.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy cảnh báo nếu thỏa thuận trao cho Iran quyền kiểm soát eo biển Hormuz, đó sẽ là “một thảm họa đối với thế giới”.
Về phần mình, ông Trump chưa bình luận trực tiếp về các yêu cầu của Iran, nhưng cho biết Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại eo Hormuz.
Giới chuyên gia nhận định những yêu cầu mang tính tối đa của Iran khó có khả năng được Washington chấp nhận toàn diện, mà nhiều khả năng chỉ đóng vai trò nền tảng cho các vòng đàm phán tiếp theo.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Tehran ủng hộ quyết định của Mỹ tạm dừng không kích Iran trong hai tuần, song thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm Liban. Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif từng nói thỏa thuận áp dụng cho “mọi khu vực, bao gồm cả Liban”.
Israel nhấn mạnh Tehran cần lập tức mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực. Đồng thời, Tel Aviv cũng ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm bảo đảm Iran không còn là mối đe dọa.Trong khi đó, chiến dịch quân sự của Israel tại Liban đã khiến ít nhất 1.500 người thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Liban đã bị cuốn vào xung đột sau khi lực lượng Hezbollah phóng rocket vào Israel để bày tỏ ủng hộ Tehran.
Về bước đi tiếp theo, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người đóng vai trò trung gian hòa giải thỏa thuận ngừng bắn, cho biết đã mời phái đoàn Mỹ và Iran tới Islamabad vào ngày 11/4 để tiếp tục đối thoại. Tehran xác nhận sẽ tham gia. Nhà Trắng cũng cho biết đang cân nhắc khả năng tổ chức các cuộc gặp trực tiếp, nhưng chưa có quyết định cuối cùng.
Trong những giờ cuối trước khi ông Trump hoãn thời hạn, Thủ tướng Pakistan đã kêu gọi Washington gia hạn thêm hai tuần nhằm tạo không gian cho ngoại giao, đồng thời đề nghị Iran mở lại eo biển Hormuz trong khoảng thời gian này. Trung Quốc - đối tác thương mại lớn nhất của Tehran - cũng đã thúc giục Iran tìm kiếm giải pháp ngừng bắn khi các cuộc đàm phán tiếp diễn.
Ông Trump nhận định Bắc Kinh có thể đã góp phần đưa Iran trở lại bàn đàm phán. Trong bối cảnh chiến dịch bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang tăng nhiệt, tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước tới nay, khiến đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ mất thế đa số mong manh tại Quốc hội. Các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người Mỹ phản đối chiến tranh và ngày càng bất mãn trước giá nhiên liệu leo thang.
CIA lần đầu sử dụng thiết bị tuyệt mật “Ghost Murmur” dò nhịp tim để xác định vị trí và giải cứu phi công Mỹ mắc kẹt sâu trong lãnh thổ Iran.
Phi công Mỹ bị bắn rơi tại Iran, được biết đến với mật danh "Dude 44 Bravo", là sĩ quan điều khiển vũ khí trên tiêm kích F-15E Strike Eagle bị bắn hạ hôm 3-4 ở khu vực phía Tây Nam TP Isfahan.Trước khi ẩn náu, viên sĩ quan đã kích hoạt thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp, song lực lượng cứu hộ vẫn không thể xác định chính xác vị trí của người này trong khu vực rộng lớn và khắc nghiệt.
Bước ngoặt của chiến dịch đến khi Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) triển khai "Ghost Murmur" – công nghệ được cho là có khả năng phát hiện tín hiệu điện từ cực yếu phát ra từ nhịp tim con người.
Theo New York Post, thiết bị này sử dụng kỹ thuật đo từ trường lượng tử, kết hợp với trí tuệ nhân tạo để lọc nhiễu và xác định chính xác vị trí mục tiêu. Nhờ đó, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tìm thấy và đưa viên sĩ quan ra khỏi khu vực nguy hiểm trước rạng sáng 5-4.Theo các nguồn tin, công nghệ này do bộ phận Skunk Works của tập đoàn Lockheed Martin phát triển, từng được thử nghiệm trên trực thăng Black Hawk và có thể được tích hợp trong các nền tảng quân sự hiện đại như tiêm kích F-35 trong tương lai.
Một nguồn tin mô tả khả năng của hệ thống này giống như nghe thấy một giọng nói trong sân vận động khổng lồ, cho phép phát hiện dấu hiệu sự sống trong phạm vi hàng trăm km vuông, đặc biệt hiệu quả ở môi trường ít nhiễu điện từ như sa mạc hoặc vùng núi hoang vắng.Tuy vậy, "Ghost Murmur" cũng có những hạn chế nhất định. Công nghệ này hoạt động tối ưu trong điều kiện môi trường "sạch", ít tín hiệu gây nhiễu và đòi hỏi thời gian xử lý dữ liệu đáng kể.
Giới chức Mỹ chưa chính thức xác nhận chi tiết về thiết bị này, song Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết cơ quan của ông đã sử dụng những công nghệ tinh vi mà không cơ quan tình báo nào khác sở hữu trong chiến dịch giải cứu.
Vụ việc được ví như tìm một hạt cát giữa sa mạc nhưng đã kết thúc thành công nhờ sự kết hợp giữa huấn luyện sinh tồn của phi công và bước tiến công nghệ quân sự mới.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cho biết, nước này sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “các chuẩn mực và luật pháp quốc tế” một khi Mỹ chấm dứt “hành động gây hấn” ở Trung Đông và Israel ngừng tấn công Li-băng.Thứ trưởng Saeed Khatibzadeh nói với BBC hôm 9/4, rằng Iran đã đóng cửa eo biển sau khi đồng minh của Mỹ là Israel “cố tình vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn”.
Ông nói: “Không thể điều gì cũng muốn. Đó là thông điệp mà Iran đã truyền đạt một cách rõ ràng tới Washington và Nhà Trắng đêm qua”.
“Chắc chắn chúng tôi sẽ đảm bảo hành lang di chuyển an toàn, nhưng điều đó sẽ chỉ xảy ra sau khi Mỹ thực sự rút lại các hành động gây hấn. Tôi nghĩ chúng tôi đã cho mọi người thấy rằng an ninh năng lượng là rất quan trọng đối với Iran, rất quan trọng đối với vùng biển này ở Vịnh Ba Tư, và chúng tôi sẽ tuân thủ các chuẩn mực và luật pháp quốc tế”.Theo công ty tình báo hàng hải Lloyd’s List Intelligence, chỉ có ba tàu đi qua eo biển trong ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn. Tất cả đều có liên hệ hoặc từng có liên hệ với Iran.
Điều này cho thấy, hệ thống phê duyệt của Iran đối với các tàu được phép đi qua eo biển Hormuz vẫn không thay đổi, bất chấp yêu cầu mở cửa lại eo biển của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tuần trước là tuần bận rộn nhất ở eo biển Hormuz kể từ khi chiến tranh bùng phát với 72 lượt tàu đi qua, vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường, theo Lloyd’s. Hầu hết các tàu được phép đi qua đều có liên hệ với Iran. Ngoài ra, một số tàu Ấn Độ đã đi qua nhờ sự can thiệp ngoại giao của chính phủ Ấn Độ.
Cũng trong ngày 9/4, ông Mohammad Eslami - người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran - cho biết, việc bảo vệ quyền làm giàu uranium của Iran là “cần thiết” trong bất kỳ cuộc đàm phán ngừng bắn nào với Mỹ.
“Đó là một phần của những điều cần thiết mà không ai nói đến”, ông Eslami nói - đề cập đến việc Mỹ từ chối công nhận làm giàu uranium như một phần trong kế hoạch 10 điểm của Iran về một lệnh ngừng bắn lâu dài.
“Những tuyên bố và yêu cầu của đối phương về việc hạn chế chương trình làm giàu uranium của Iran sẽ là những mong muốn bị chôn vùi”, hãng thông tấn ISNA của Iran dẫn lời ông Eslami nói.
Mỹ và Iran dự kiến sẽ gặp nhau tại Islamabad, thủ đô của Pakistan, để đàm phán trong tuần này.
Tình hình Trung Đông hiện vẫn đang căng thẳng, bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran.
Tại Li-băng, các cuộc không kích của Israel đã khiến ít nhất 182 người thiệt mạng và 890 người khác bị thương, gây ra phản ứng dữ dội từ cộng đồng quốc tế.
Trong một cuộc không kích gần Beirut, Israel tuyên bố đã loại bỏ Ali Yusuf Harshi, thư ký riêng và cháu trai của phó thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem.
Cường độ các cuộc tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh dường như đã giảm bớt. Ngoại trừ việc lực lượng quốc phòng Bahrain cho biết họ đã chặn được 7 máy bay không người lái trong 24 giờ qua, các quốc gia khác không báo cáo bất kỳ cuộc tấn công nào trong đêm, lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng phát.
Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất, quốc gia chịu nhiều thiệt hại nhất từ các cuộc tấn công của Iran, vẫn chưa hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn, cho biết họ muốn làm rõ thêm để đảm bảo “cam kết đầy đủ” của Tehran cũng như “việc mở cửa trở lại vô điều kiện eo biển Hormuz”.
Theo như cảnh thót tim cảnh cụ bà 89 tuổi sống một mình dự định leo từ tầng 27 tòa chung cư xuống đất để thoát thân vì phòng ngủ bị khóa. Tuy nhiên, cụ bà này leo xuống tầng 21 thì cụ kiệt sức nên dừng lại, chờ cứu hộ. Khi ngẩng đầu quan sát, họ phát hiện cụ bà đang bám chặt vào hệ thống thanh chắn bảo vệ các dàn điều hòa bên ngoài tầng 26 của tòa chung cư.
Cụ bà 89 tuổi leo bên ngoài tòa chung cư. Ảnh: SCMP
Sự việc hy hữu xảy ra tại Bắc Kinh (Trung Quốc) khiến nhiều người kinh ngạc.
Khi đang làm việc, một nhân viên vệ sinh và một bảo vệ bất ngờ nghe thấy những tiếng kêu yếu ớt vọng xuống từ trên cao.
Khi ngẩng đầu quan sát, họ phát hiện cụ bà đang bám chặt vào hệ thống thanh chắn bảo vệ các dàn điều hòa bên ngoài tầng 26 của tòa chung cư, SCMP đưa tin 9/4.
Ngay lập tức, họ gọi lực lượng chức năng đến hiện trường, đồng thời liên tục trấn an cụ bà. Họ nhắc bà cố giữ nguyên vị trí để chờ được giải cứu.
Tuy nhiên, cụ vẫn tiếp tục di chuyển xuống phía dưới bằng cách lần theo các thanh chắn khung sắt bảo vệ điều hòa. Cuối cùng, cụ bà đã kiệt sức và dừng lại ở tầng 21, cách mặt đất khoảng 50m.
Lúc này, lực lượng cứu hộ đã có mặt tại hiện trường, tiến hành giải cứu.
Họ buộc một sợi dây an toàn vào người cụ bà, cắt một song sắt để tạo khoảng trống giúp cụ ngồi nghỉ. Sau đó, họ đưa nước cho cụ uống, rồi dùng cáng tạo cầu nối giữa thanh chắn và cửa sổ rồi kéo cụ vào nhà an toàn.
May mắn, cụ không bị thương, chỉ cảm thấy kiệt sức và có phần hoảng loạn tâm lý. Chia sẻ với đội cứu hộ, cụ nói: "Tôi định cứ thế leo một mạch xuống tận tầng 1 luôn".
Theo thông tin từ lực lượng cứu hộ, cụ bà hiện sống một mình tại căn hộ ở tầng 27. Cụ vô tình bị kẹt trong phòng ngủ do cửa bị khóa trái. Vì điện thoại di động để ở phòng khách nên cụ không gọi được người thân nên cụ đã trèo ra khỏi cửa sổ phòng ngủ và leo xuống theo các thanh chắn khung sắt bảo vệ điều hòa.
Vụ việc lan truyền thu hút sự chú ý trên mạng xã hội với hơn 4 triệu lượt xem video. Nhiều người ca ngợi sức khỏe và ý chí của cụ, đặt cho cụ biệt danh "phiên bản cụ bà của Alex Honnold" - một nhà leo núi tự do nổi tiếng, đã chinh phục tòa nhà chọc trời Taipei 101 cao 508m mà không cần dây thừng hay thiết bị an toàn.
Hiện tại, cụ bà đã ổn định sức khỏe và được gia đình chăm sóc.
Theo như vào phút cuối, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn và quay lại đàm phán, khiến ông Giáo sư Murad Sadigzade lên tiếng về việc ông Donald Trump chấp thuận đàm phán với Iran là sự đầu hàng vô điều kiện của Mỹ trong cuộc chiến với Iran, sau khi dự kiến bắt đầu vào ngày 10/4 tại Pakistan và thỏa thuận này kéo dài hai tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Cận kề thảm họa
"Toàn bộ một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, và sẽ không bao giờ được phục hồi. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra", hãng RIA dẫn lời Tổng thống Mỹ Trump cảnh báo khi chỉ còn chưa đầy một ngày nữa là tối hậu thư của ông hết hạn.
Nhiều người coi đây là mối đe dọa hạt nhân. Nhà báo người Mỹ Tucker Carlson thậm chí còn kêu gọi quân đội phá hoại mệnh lệnh của cấp trên.
Nhưng vào phút cuối, ông Trump đã tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn và quay lại đàm phán, dự kiến bắt đầu vào ngày 10/4 tại Pakistan và thỏa thuận này kéo dài hai tuần.
Iran đã lấy kế hoạch mười điểm do Iran đề xuất làm cơ sở, bao gồm:
Duy trì sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz; dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chính và phụ, đồng thời bồi thường thiệt hại cho Iran; công nhận quyền làm giàu uranium của Iran; rút quân đội Mỹ khỏi khu vực; chấm dứt các cuộc xung đột trên mọi mặt trận; hủy bỏ tất cả các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Hội đồng Thống đốc IAEA liên quan đến Iran.
Về phần mình, hãng thông tấn France-Presse làm rõ rằng, ông Trump nhấn mạnh 15 điểm mà phía Mỹ kiên quyết theo đuổi. Hơn nữa, theo ông, hầu hết các điểm này đã được nhất trí.
Mỹ đã chiến đấu vì điều gì?
Trong suốt chiến dịch, Mỹ liên tục nhấn mạnh rằng các mục tiêu chính là phá bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran, chấm dứt việc sử dụng các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực và thay đổi chế độ tại Cộng hòa Hồi giáo.
Khi cuộc chiến leo thang, điều này được bổ sung bằng việc đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, nơi Iran đã phong tỏa hiệu quả.
Nếu kế hoạch hòa bình cuối cùng thực sự bao gồm các điểm mà Iran đã liệt kê, kho tên lửa của Iran sẽ vẫn được giữ nguyên và nước này sẽ duy trì khả năng phát triển năng lượng hạt nhân dân sự.
Hơn nữa, Iran sẽ có quyền thu phí từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Doanh thu sẽ được chia sẻ với Oman, vương quốc Hồi giáo ở bờ đối diện.
Viện Nghiên cứu Thông tin Iran (IRIB) đã tính toán: "Năm 2025, sẽ có 32.000 tàu thuyền đi qua eo biển này. Nếu mỗi tàu phải trả 2 triệu USD, tổng số tiền thu được sẽ là 64 tỷ USD".
Và mặc dù người Mỹ tuyên bố chiến thắng, họ vẫn chưa đạt được bất kỳ mục tiêu nào của mình.
Một chiến dịch hỗn loạn
"Đây chắc chắn là sự đầu hàng của Mỹ, bởi vì Iran đã phá hủy phần lớn những gì tạo nên nền tảng của trật tự chính trị khu vực. Với việc kiểm soát hiệu quả eo biển Hormuz, về cơ bản Iran đã buộc Mỹ phải chấp nhận các điều khoản của mình", Giáo sư Murad Sadigzade, Trường Kinh tế Cao cấp của Nga cho biết.
Một vấn đề nan giải khác đối với Mỹ là uy tín của nước này trong mắt các đồng minh trong khu vực.
"Xung đột quân sự đã giáng một đòn nặng nề vào các đối tác của Mỹ ở vùng Vịnh Ba Tư, chủ yếu là Qatar, Kuwait, Bahrain và UAE. Họ đã chịu thiệt hại nặng nề từ các hành động trả đũa của Iran. Giờ đây, họ sẽ phải khôi phục lại năng lực sản xuất và năng lượng của mình.
Hơn nữa, hình ảnh về một nơi trú ẩn an toàn cho đầu tư mà các quốc gia này đã vun đắp trong nhiều năm đã bị phá hủy. Cần có một sự thay đổi cơ bản trong chính sách an ninh", chuyên gia này nhận định.
Nhà khoa học chính trị người Mỹ Malek Dudakov cũng đồng tình với quan điểm này.
"Nhiều đồng minh của Mỹ sẽ xem xét lại mối quan hệ của họ với Mỹ, vì họ nhận ra rằng Mỹ không sẵn sàng đưa ra bất kỳ sự đảm bảo nào.
Và về cơ bản, Mỹ không có khả năng bảo vệ cả các đối tác lẫn chính mình, như chiến dịch hỗn loạn kéo dài 40 ngày chống lại Iran đã chứng minh", ông nhận định.
Ý kiến phản đối
Israel là trường hợp ngoại lệ trong tình hình này. Theo Thủ tướng Pakistan, thỏa thuận ngừng bắn cũng áp dụng cho Lebanon, nơi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang tiến quân ở phía Nam.
Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phủ nhận điều này. Sáng 8/4, hãng Al-Mayadeen đưa tin về thêm các cuộc tấn công bằng pháo và không kích của Israel vào thung lũng Borguz.
"Cuộc chiến sẽ không kết thúc đối với Israel. Họ đã tuyên bố sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Hezbollah, về cơ bản là chiếm giữ miền Nam Lebanon", Sadigzade nhấn mạnh và cho biết thêm:
"Tất nhiên, tôi nghĩ chính quyền Israel không hoàn toàn hài lòng với những gì đã xảy ra. Nhưng mặt khác, họ hiểu rằng việc tình hình xấu đi hơn nữa sẽ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng".
Chuyên gia giải thích tỷ lệ các cuộc tấn công thành công của Iran nhằm vào Israel đã tăng lên theo cấp số nhân, cho thấy sự dễ bị tổn thương của nước này. Không có gì ngạc nhiên khi công chúng phản ứng tích cực trước tin tức về lệnh ngừng bắn.
Một chiến thắng không thể phủ nhận
Nhưng việc đạt được thỏa thuận cuối cùng vẫn còn rất xa vời. "Sớm muộn gì chúng ta cũng sẽ chứng kiến một làn sóng tấn công khác. Có lẽ còn tàn khốc hơn nữa", ông Sadigzade cảnh báo.
Theo Vladimir Vasiliev, nhà nghiên cứu chính tại Viện Nghiên cứu Mỹ và Canada thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, chiến tranh có thể tái diễn trong vòng vài tuần. Ông chỉ ra rằng tình hình hiện tại là không thể chấp nhận được đối với Mỹ.
"Ông Trump sẽ giải thích rằng ông đã cho phép các đồng nghiệp Iran của mình cố gắng cứu vãn nền văn minh của họ tại bàn đàm phán, nhưng họ đã bỏ lỡ cơ hội đó, vì vậy Mỹ đang quay trở lại kế hoạch trước đây của mình", chuyên gia lập luận.
Tuy nhiên, học giả Dudakov tin rằng Tổng thống Trump sẽ khó có thể nối lại các hành động thù địch.
"Dĩ nhiên, có khả năng ông ấy sẽ tận dụng thời gian này để tập hợp lại lực lượng, tăng cường sức mạnh quân sự và tấn công trở lại. Nhưng người Mỹ rất không hài lòng với sự leo thang này, và ông Trump sẽ phải lắng nghe họ", chuyên gia Dudakov nói.
"Tỷ lệ ủng hộ của ông Trump trong các cuộc thăm dò gần đây đã giảm xuống còn 30%, và ông ấy đang trở thành một trong những tổng thống không được lòng dân nhất trong lịch sử hiện đại. Đối với ông ấy, tiếp tục chiến tranh là cách để củng cố vị thế chính trị trong nước", chuyên gia giải thích.
Ông Dudakov nói thêm, Tổng thống Trump cũng sẽ không thể tự coi mình là người chiến thắng. "Dù sao thì người Mỹ cũng sẽ phải giảm sự hiện diện quân sự của họ ở Trung Đông, bởi vì nhiều căn cứ đã bị Iran phá hủy", Dudakov nhấn mạnh.
Và Iran không chỉ vượt qua được cú sốc đó mà còn trở nên mạnh mẽ hơn.
"Nếu eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran ngay cả sau thỏa thuận với Mỹ, nó sẽ là một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến khu vực. Chưa kể đến hàng chục tỷ USD phí hàng năm cho việc tàu thuyền qua lại", chuyên gia Dudakov cho biết.
Các cuộc đàm phán ở Islamabad của Pakistan được kỳ vọng sẽ chấm dứt một cuộc xung đột lớn. Nhưng bất kể kết quả ra sao, cuộc chiến của Israel và Mỹ chống lại Iran đã làm thay đổi hoàn toàn cán cân quyền lực trong khu vực. Rất có thể hậu quả của nó sẽ còn lan rộng ra toàn cầu.
Theo như xuất hiện trong đoạn video đầu tiên của lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei bước vào phòng chỉ huy, một bức ảnh lớn trên màn hình hiển thị tọa độ và vị trí của nhà máy hạt nhân Dimona của Israel, nằm ở sa mạc Negev phía Nam của Israel lan truyền trên mạng xã hội, ông Mojtaba được nhìn thấy đang đi về phía trung tâm chỉ huy chiến sự của Iran ngay giữa tin đồn bị thương nặng phải sang Nga chữa trị.
Video mới về Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei?
Một video mới về Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã xuất hiện vào ngày 6.4 trên mạng xã hội. Trong video, ông Mojtaba được nhìn thấy đang đi về phía trung tâm chỉ huy chiến sự của Iran. Tân Lãnh tụ tối cao mới của Iran chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm.
Nhiều tin đồn lan truyền về tung tích của ông, bao gồm cả việc ông bị thương nặng, có thể đã đến Nga để điều trị. Tuy nhiên, Iran vẫn khẳng định ông vẫn khỏe mạnh.
Trong bối cảnh này, đoạn video mới có thể là một nỗ lực nhằm thể hiện quyền lực tối cao của ông Mojtaba.
Sự thật về đoạn video
Trong video, khi ông Mojtaba Khamenei bước vào phòng chỉ huy, một bức ảnh lớn trên màn hình hiển thị tọa độ và vị trí của nhà máy hạt nhân Dimona của Israel, nằm ở sa mạc Negev phía Nam của Israel.
Do đó, video đưa ra một lời đe dọa ngầm về việc tấn công khu vực Dimona trong trường hợp Mỹ tấn công. Vào tháng 3, tên lửa Iran đã tấn công một địa điểm gần nhà máy hạt nhân Dimona, khiến Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) phải đưa ra cảnh báo. Mặc dù không có dấu hiệu thiệt hại nào đối với trung tâm nghiên cứu hạt nhân, nhưng IAEA đã kêu gọi "kiềm chế quân sự tối đa" ở khu vực lân cận các cơ sở hạt nhân.
Một tài khoản Twitter có tên 'GBX_Press' là tài khoản đầu tiên chia sẻ video. Mặc dù đoạn video đã lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội với nhiều tài khoản chia sẻ, nhưng không có bất kỳ quan chức chính thức nào của Iran hay tài khoản truyền thông nhà nước nào đăng tải hoặc xác nhận. Nhiều trang tin đã đăng tải video này với tiêu đề "video đầu tiên của ông Mojtaba Khamenei" nhưng nhanh chóng gắn nhãn nó là tuyên truyền do AI tạo ra.
Giữa những tin đồn lan rộng về tình trạng sức khỏe của nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Nga bác bỏ thông tin về việc ông được điều trị tại Nga. Đại sứ Nga tại Iran, Alexey Dedov, cho biết: "Như lãnh đạo Iran đã nhiều lần tuyên bố, nhà lãnh đạo mới đang ở Iran, nhưng vì một số lý do, ông ấy đang tránh xuất hiện trước công chúng".
Tuyên bố gần nhất của ông là vào ngày 1.4, trong một loạt bài đăng trên X, ông nói rằng Iran sẽ tiếp tục đi theo con đường của các nhà lãnh đạo và thề sẽ tiếp tục chống lại đối thủ, đồng thời ca ngợi sự hy sinh và tử đạo của các nhân vật quân sự cấp cao trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Hezbollah khi cuộc chiến ở Tây Á bước sang tháng thứ hai.
Tin đồn về ông Mojtaba Khamenei
Mỹ khẳng định Mojtaba Khamenei bị thương nặng trong cuộc tấn công phối hợp giữa Israel và Mỹ khiến cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng. Hơn 3 tuần đã trôi qua kể từ khi ông được bổ nhiệm làm lãnh đạo tối cao, nhưng Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng, làm dấy lên những tin đồn xung quanh tình trạng sức khỏe của ông.
Trước đó, Iran xác nhận ông Khamenei bị thương trong cuộc không kích khiến lãnh tụ tiền nhiệm Ali Khamenei cùng một số thành viên gia đình thiệt mạng hôm 28.2. Tuy nhiên, các quan chức khẳng định ông vẫn đang "nắm quyền" điều hành đất nước, dù hoàn toàn vắng bóng trước công chúng kể từ khi xung đột bùng phát. Đến nay chưa có hình ảnh hay ghi âm nào được xác thực về ông, ngoài các tuyên bố bằng văn bản được phát trên truyền hình nhà nước.
Theo như có những nền tảng mới, định dạng mới, áp lực mới và những cách thức mới để được nhìn thấy cua những người làm việc trong nền kinh tế chú ý phải liên tục thích nghi có cái giá phải trả để được "nhìn thấy" trong nền kinh tế chú ý lại khó thở, nôn mửa sau livestream.
Thị trường ngày càng khốc liệt
"Ông ơi, đến giờ đi làm rồi."
Wu Jieying, 27 tuổi, kéo ông nội ra khỏi ghế sofa giữa lúc ông đang xem chương trình truyền hình, mặc những lời càu nhàu của ông. Mẹ cô, vừa mới dắt chó đi dạo về, được yêu cầu nhanh chóng thay quần áo.
Chỉ trong vài phút, phòng khách đã được sắp xếp lại. Hai đèn chiếu sáng được bật lên. Một chiếc điện thoại được đặt cố định. Ba người họ vào vị trí của mình. Wu đã vạch ra các lời thoại và thảo luận về cách diễn đạt.
"Những cuộc trò chuyện hàng ngày thường chỉ cần quay một lần. Nhưng những đoạn hội thoại có kịch bản để giới thiệu nhãn hàng thì mất nhiều thời gian hơn - hai đến ba lần quay với mẹ tôi, năm đến bảy lần với ông tôi", Wu nói.
Wu được biết đến với các nội dung liên quan đến đời sống gia đình 3 thế hệ
Nền kinh tế chú ý - mô hình kinh doanh coi sự tập trung và thời gian của con người là một nguồn tài nguyên khan hiếm và có giá trị - của Trung Quốc có trị giá hàng nghìn tỷ nhân dân tệ, nơi mà chỉ riêng livestreaming hiện đang chiếm gần 1/3 tổng doanh số mua sắm trực tuyến.
Với 1,6 tỷ tài khoản người sáng tạo hiện đang cạnh tranh để thu hút sự chú ý, lĩnh vực này cũng trở nên đông đúc hơn. Sự tăng trưởng của thương mại điện tử phát trực tiếp, từng bùng nổ, đã chậm lại từ 41% năm 2023 xuống còn 16% vào năm ngoái.
Đối với những người làm việc trong lĩnh vực này, sự thay đổi đồng nghĩa với việc phải liên tục thích nghi: nền tảng mới, định dạng mới, áp lực mới và những cách thức mới để được nhìn thấy.
Wu đã tìm được chỗ đứng trong một phân khúc phát triển nhanh chóng của mạng xã hội Trung Quốc: nội dung gia đình mang tính tự nhiên trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập những hình ảnh được dàn dựng.
Các video của cô ấy khai thác nhịp sống của một gia đình ba thế hệ ở Thượng Hải — những câu huyện đùa, tranh cãi, tiếng địa phương và thói quen hàng ngày.
Năm 2020, sau khi trở về từ London, Wu bắt đầu đăng tải các video ngắn bán thời gian trong khi vẫn làm nhà thiết kế thời trang. Hai năm sau, cô nghỉ việc.
Khi lượng người theo dõi của Wu tăng lên, công việc kinh doanh cũng phát triển theo. Có thời điểm, các hợp tác thương mại mang lại 2-3 hợp đồng mỗi tháng. Mẹ và ông của cô trở thành những nhân vật thường xuyên xuất hiện trong các video.
Không lâu sau, mẹ và ông của cô bắt đầu được nhận ra trên đường phố.
Nhưng sự sắp xếp này chỉ hiệu quả chừng nào cuộc sống gia đình vẫn còn nội dung để quay phim. Wu ước tính rằng 90% thời gian của cô hiện nay xoay quanh công việc - theo dõi xu hướng, viết kịch bản, quay phim và chỉnh sửa, phần lớn là tự làm.
Mặc dù cô bước vào lĩnh vực sáng tạo nội dung này khá sớm, nhưng cô cho biết lĩnh vực này ngày càng trở nên cạnh tranh hơn, với ngày càng nhiều người sáng tạo sản xuất nội dung.
Wu cũng lo lắng rằng khán giả có thể bị ảnh hưởng bởi những gì cô tạo ra. Cô đã cân nhắc việc đề cập đến những chủ đề gây tranh cãi hơn từ góc nhìn của ba thế hệ, nhưng đã tạm dừng, với lý do không gian mạng hiện tại ít khoan dung và nhạy cảm hơn trước.
"Có lẽ thị trường đang không tốt, và mọi người cần một lối thoát cho những cảm xúc tiêu cực", cô nói.
Nôn mửa và khó thở sau những phiên livestream
Khi lần đầu tiên được mời vào năm 2015 để biến việc viết lách trên WeChat thành một công việc kinh doanh, Zhang, đến từ tỉnh Sơn Đông phía đông, đã tỏ ra hoài nghi. Nhưng những bài đăng của cô nhanh chóng thu hút được lượng người xem, mang về các hợp đồng quảng cáo và, chẳng bao lâu sau, đủ động lực để cô và hai đối tác thành lập một trong những công ty mạng đa kênh (MCN) sớm nhất của Trung Quốc xoay quanh hình tượng trực tuyến của mình: Chị Ximen.
Theo thời gian, công ty phát triển lên hàng trăm nhân viên và làm việc với hơn 300 tài khoản. Zhang trở thành gương mặt quen thuộc tại các tuần lễ thời trang và sự kiện của các thương hiệu, và vào năm 2019, Zhang được Forbes Trung Quốc vinh danh là một trong 50 KOL hàng đầu. Hiện cô có hơn 22 triệu người theo dõi trên các nền tảng.
Giai đoạn đó trùng với thời kỳ kinh tế mạnh nhất và chi tiêu của các thương hiệu mạnh mẽ nhất, cô nói. Vào thời điểm bận rộn nhất, hầu như tháng nào Zhang cũng đi công tác nước ngoài tham dự các tuần lễ thời trang và chiến dịch quảng cáo.
Đến năm 2020, cô lại chuẩn bị chuyển hướng. Khi các thương hiệu chuyển sang bán sản phẩm theo thời gian thực và các nền tảng hướng lưu lượng truy cập và ưu đãi đến các phòng livestream, Zhang bắt đầu chuyển sang livestream trên Taobao, nền tảng thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc. Buổi livestream đầu tiên của cô thu hút gần 1 triệu lượt xem và tạo ra doanh thu hơn 5 triệu nhân dân tệ.
Tuy nhiên, việc theo kịp ngành ngày càng đồng nghĩa với việc làm những công việc mà cô không thích.
"Thương mại hóa đã trở nên cực kỳ cạnh tranh", cô nói. "Trong hai năm qua, Xiaohongshu đã thúc đẩy mô hình 'người mua livestream' và hướng nhiều lưu lượng truy cập hơn về phía đó, và dần dần mọi người đều bị cuốn vào việc này".
Zhang nói rằng áp lực của việc livestream thường khiến cô ấy nôn mửa và khó thở sau những phiên phát sóng dài. Có thời điểm, cô quay video quảng cáo cho hơn chục bộ trang phục trong một ngày, rồi ngày hôm sau lại tiếp tục livestream 10 tiếng đồng hồ.
Mặc dù lượng truy cập tăng vọt gần như ngay lập tức, cuối cùng cô ấy đã dừng lại. Cô ấy nói rằng định dạng này khiến cô cảm thấy "vô nghĩa".
Hầu hết thời gian Zhang đều dành cho công việc. "Trong một thời gian dài, tôi cứ tự hỏi: Mình có được phép cảm thấy như vậy không? Mình có được phép cảm thấy khó chịu không? Mình có được phép cảm thấy mệt mỏi không?"
"Sự căng thẳng giữa thể hiện bản thân và thương mại hóa chưa bao giờ được giải quyết," cô nói. "Tôi nghĩ nó luôn tồn tại; đó là một tình thế tiến thoái lưỡng nan không thể tránh khỏi. Chừng nào bạn còn làm công việc này, mâu thuẫn vẫn còn đó".
Cái giá của việc "được nhìn thấy" trên mạng xã hội
Ding Yiran Giảng viên tại Trung tâm Nghiên cứu Truyền thông thuộc Đại học Sư phạm Bắc Kinh nhìn nhận sự thay đổi này một cách thận trọng hơn. Cô cho rằng những người sáng tạo độc lập vẫn đang chạy trong cùng một "đường đua thuật toán".
"Họ phải tự mình đối mặt với các vấn đề như tranh chấp bản quyền, lo lắng về lưu lượng truy cập, và thậm chí cả những lời lăng mạ. Những áp lực đó thường là cái giá họ phải trả", Yiran nói thêm.
Wu bắt đầu nghĩ về một cuộc sống không hoàn toàn bị cuốn vào nhịp độ công việc sáng tạo nội dung. Cô ấy đang cân nhắc việc bắt đầu kinh doanh thiết kế thời trang riêng trong khi vẫn mở lòng đón nhận những cơ hội mới.
Điều cô ấy trân trọng nhất chính là những khoảnh khắc riêng tư hiếm hoi được tách biệt. Trong một chuyến đi đến khu rừng nhiệt đới ở tỉnh Vân Nam phía tây nam, nơi không có sóng điện thoại, Wu nói cô cảm thấy thật tuyệt vời. "Không có sóng, không ai có thể liên lạc được với tôi", cô nói.
Zhang cũng đang cố gắng sống chậm lại. "Tôi muốn thay đổi nhịp sống," cô ấy nói. "Tôi đang nghĩ về cách sống chậm lại và cho mình nhiều thời gian hơn để sống và điều chỉnh lại. Đó có thể là nhiệm vụ chính của tôi trong năm tới".
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.