Trong thế giới chính trị đầy biến động, người ta thường bảo nhau rằng: "Yên lặng trước cơn bão" luôn là sự yên lặng đáng sợ nhất. Dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã được thiết lập từ ngày 7/4, nhưng tại Eo biển Hormuz – huyết mạch giao thương quan trọng bậc nhất thế giới – những đợt sóng ngầm vẫn không ngừng cuộn trào. Giới chức quân sự Mỹ hiện đang ráo riết chuẩn bị những kịch bản tác chiến mới, sẵn sàng giáng đòn mạnh mẽ vào các năng lực quân sự của Tehran nếu những nỗ lực ngoại giao tan thành mây khói. "Mục tiêu động" và chiến lược bẻ gãy gọng kìm Hormuz
Thay vì những đợt không kích dàn trải như tháng đầu tiên của cuộc chiến, kế hoạch mới của Lầu Năm Góc tập trung vào việc "nhổ tận gốc" khả năng phong tỏa eo biển của Iran. Các nguồn tin quân sự tiết lộ Mỹ sẽ ưu tiên "nhắm mục tiêu động" vào khu vực miền nam Vịnh Ả Rập và Vịnh Oman. Đối tượng bị tiêu diệt hàng đầu là đội tàu tấn công nhanh, tàu rải mìn và các khí tài phi đối xứng mà Tehran đã sử dụng cực kỳ hiệu quả để đóng cửa các tuyến đường thủy, biến chúng thành công cụ gây áp lực lên Washington. Việc phong tỏa này đã tạo ra những cú sốc kinh hoàng cho nền kinh tế toàn cầu, đe dọa trực tiếp đến nỗ lực kiềm chế lạm phát của Tổng thống Donald Trump. Lưới lửa ven biển và rào cản từ "những con sói biển" nhỏ bé
Dù đã hứng chịu nhiều đợt oanh tạc, tình báo Mỹ đánh giá một tỷ lệ lớn tên lửa phòng thủ bờ biển của Iran vẫn còn nguyên vẹn. Đặc biệt, đội tàu nhỏ cơ động cao của nước này có thể trở thành bệ phóng tấn công bất ngờ, khiến nỗ lực mở lại eo biển của Mỹ trở nên vô cùng phức tạp. "Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng", các chuyên gia vận tải biển cảnh báo rằng trừ khi Mỹ có thể khẳng định đã tiêu diệt hoàn toàn 100% năng lực quân sự của đối phương, nếu không các hãng vận tải vẫn sẽ không dám mạo hiểm đưa tàu băng qua "cánh cửa tử thần" này.
Leo thang căng thẳng: Nhắm vào cơ sở hạ tầng và giới lãnh đạo
Điểm gây tranh cãi lớn nhất trong kế hoạch mới là khả năng Mỹ sẽ hiện thực hóa lời đe dọa của ông Trump: tấn công vào các mục tiêu hạ tầng lưỡng dụng, bao gồm các cơ sở năng lượng. Đây được xem là đòn đánh vào kinh tế để buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán. Chưa dừng lại ở đó, quân đội Mỹ còn phát triển phương án tiêu diệt các cá nhân cụ thể trong bộ máy lãnh đạo Iran bị coi là "kẻ phá bĩnh" tiến trình hòa bình. Cái tên đứng đầu danh sách đen được nhắc tới là Ahmad Vahidi – Tổng tư lệnh Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Sự rạn nứt trong nội bộ Tehran qua con mắt Donald Trump
Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump liên tục khẳng định chế độ Iran đang "rạn nứt" sau các chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel. Ông mô tả một cuộc đấu đá nội bộ "điên rồ" giữa phe "diều hâu" (đang thua trận) và phe "ôn hòa" (đang tìm kiếm sự tôn trọng). Tuy nhiên, thực tế là trong thời gian ngừng bắn, Iran đã khôn khéo di chuyển các bệ phóng tên lửa và hàng ngàn thiết bị bay không người lái (UAV) tự sát đến các vị trí chiến lược mới. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã thẳng thừng đe dọa sẽ tiêu diệt tất cả các mục tiêu này nếu Tehran từ chối một thỏa thuận hòa bình.
Gọng kìm hải quân: 19 chiến hạm và lệnh phong tỏa gắt gao
"Tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa", Iran đang đối mặt với sự hiện diện quân sự dày đặc chưa từng có. Hải quân Mỹ hiện duy trì 19 tàu chiến tại Trung Đông, bao gồm 2 nhóm tác chiến tàu sân bay. Từ ngày 13/4, Mỹ đã thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran và điều hướng ít nhất 33 tàu vận tải. Thậm chí, lực lượng Mỹ đã thực hiện các đợt đổ bộ kiểm tra tàu ngay giữa đại dương, cách Vịnh Ba Tư hàng ngàn dặm. Vụ việc gần nhất là việc kiểm tra một tàu chở dầu không quốc tịch đang vận chuyển dầu từ Iran vào rạng sáng thứ Tư vừa qua tại Ấn Độ Dương.
Các nhà hoạch định chiến tranh của chính quyền Trump thừa nhận họ từng đánh giá thấp quyết tâm đóng cửa eo biển của Iran ở giai đoạn đầu cuộc chiến. Sự chậm trễ trong việc triển khai lực lượng răn đe lúc đó đã dẫn đến tình trạng bế tắc kéo dài như hiện nay. Cổ nhân có câu: "Sai một ly, đi một dặm", và giờ đây, nước Mỹ đang nỗ lực sửa sai bằng những kế hoạch quân sự cứng rắn nhất. Dù ông Trump vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao, nhưng rõ ràng "thời gian ngừng bắn không phải là vô tận". Khi những họng súng đã lên nòng và những chiếc tàu sân bay như USS Abraham Lincoln đang trực sẵn ngoài khơi, tương lai của Trung Đông đang đứng trước ranh giới mỏng manh giữa hòa bình và một cuộc hủy diệt quy mô lớn hơn.
Trong thế giới phẳng ngày nay, không một quốc gia nào là một hòn đảo biệt lập. Cổ nhân có câu: "Môi hở răng lạnh", hay "Cháy nhà hàng xóm, bình chân như vại" là điều không thể. Những gì đang diễn ra tại các cửa ngõ giao thương huyết mạch của thế giới chính là minh chứng sống động nhất cho thấy một đốm lửa nhỏ ở Trung Đông cũng có thể thiêu rụi sự ổn định của cả một nền kinh tế cách đó nửa vòng trái đất. Cơn địa chấn tại châu Á: Khi cái túi rỗng và bình xăng cạn
Khắp các nẻo đường tại châu Á, người ta đang chứng kiến những cảnh tượng vốn chỉ có trong thời kỳ khủng hoảng. Các trạm xăng bắt đầu định lượng nhiên liệu bán ra, bệnh viện rơi vào tình trạng cạn kiệt vật tư y tế, và người dân thì nháo nhào tích trữ từng chiếc túi nilon. Không dừng lại ở đó, các nhà máy đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt bao bì trầm trọng. Cơn ác mộng này không còn là dự báo, nó là thực tại đang bủa vây lục địa đông dân nhất thế giới.
Câu hỏi đặt ra là: Tại sao nước Mỹ – một cường quốc ở bên kia đại dương – lại phải lo lắng? Câu trả lời nằm ở con số thực tế: Khoảng một nửa số hàng hóa mà người Mỹ tiêu dùng hàng ngày có nguồn gốc từ châu Á. Một khi các "công xưởng của thế giới" tê liệt vì thiếu nguyên liệu, việc người tiêu dùng Mỹ phải đối mặt với những kệ hàng trống rỗng chỉ còn là vấn đề thời gian. Đúng là "Nước xa không cứu được lửa gần", nhưng nếu ngọn lửa ấy làm cháy rụi nguồn cung ứng tại châu Á, nước Mỹ sẽ sớm cảm nhận được hơi nóng phả vào mặt.
"Tử huyệt" mang tên Hormuz và sự đứt gãy của chuỗi petrochemical
Trọng tâm của cuộc khủng hoảng lần này chính là việc đóng cửa Eo biển Hormuz do xung đột với Iran. Đây không chỉ là con đường của dầu mỏ, mà còn là huyết mạch của ngành hóa dầu thế giới. Trung Đông cung cấp khoảng 25% lượng polypropylene và 20% polyethylene toàn cầu – hai loại nhựa được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Ngoài ra, khu vực này còn chiếm 1/4 lượng lưu huỳnh và 15% lượng phân bón của thế giới.
Angie Gildea từ KPMG đã đưa ra cảnh báo đầy sức nặng: Chúng ta thường nghe về dầu thô, nhưng chính các nguyên liệu đầu vào và hóa chất mới là thứ đang khan hiếm trầm trọng. Các "ông lớn" trong ngành hóa dầu như Yeochun của Hàn Quốc hay PCS tại Singapore đã phải tuyên bố tình trạng "bất khả kháng" (force majeure) – một thuật ngữ pháp lý cho thấy họ hoàn toàn bất lực trong việc thực hiện cam kết với khách hàng. Thậm chí, một nhà sản xuất bao cao su cũng vừa cảnh báo giá cả sẽ tăng vọt vì không thể tiếp cận vật liệu sản xuất. Chỉ số thiếu hụt cung ứng toàn cầu của S&P 500 đã vọt lên mức cao nhất trong 3 năm qua, cho thấy "mạch máu" kinh tế đang bị tắc nghẽn nghiêm trọng.
Nước Mỹ: Sự chủ quan hay chỉ là sự trì hoãn của cơn bão?
Nhiều người cho rằng kinh tế Mỹ vẫn đang ổn định vì họ tự sản xuất được phần lớn năng lượng và chỉ nhập khẩu khoảng 7% năng lượng qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Ross Mayfield, chiến lược gia đầu tư tại Baird, lại nhận định: "Chúng ta đang bị tổn thương nhiều hơn những gì chúng ta nhận ra". Khác với các cuộc chiến thuế quan trước đây của Trump vốn được báo trước nhiều tháng, cuộc chiến này nổ ra đầy bất ngờ, khiến các doanh nghiệp không kịp trở tay.
Hiện tại, Mỹ chủ yếu cảm nhận áp lực qua giá xăng dầu tăng cao. Nhưng các chuyên gia kinh tế tại Citigroup và Capital Economics cảnh báo rằng đây mới chỉ là khúc dạo đầu. Những chuyến hàng cuối cùng từ Trung Đông trước khi nổ súng vừa mới cập cảng châu Á. Khi lượng dự trữ này cạn kiệt, các nhà máy sẽ phải cắt giảm sản xuất. Ước tính sẽ mất khoảng 3 tháng để tình trạng thiếu nhựa lan rộng toàn cầu và 4 tháng để các nhà sản xuất ô tô phải ngừng dây chuyền do thiếu nhôm.
Thời gian – Kẻ thù của sự phục hồi
Mặc dù các doanh nghiệp đã đa dạng hóa chuỗi cung ứng sau đại dịch Covid-19, giúp họ có một "lớp đệm" bảo vệ nhất định, nhưng sức chịu đựng này không phải là vô hạn. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa kéo dài đến mùa hè, tình trạng thiếu hụt hàng hóa diện rộng tại Mỹ là điều không thể tránh khỏi. Dự báo đến cuối tháng 4, thế giới sẽ thâm hụt khoảng 700 triệu thùng dầu do sự cố này.
"Đêm dài lắm mộng", thời gian đóng cửa eo biển càng lâu, rủi ro càng lớn. Khi nhân viên nhà máy ở châu Á không thể đến nơi làm việc vì thiếu nhiên liệu, khi nhôm và nhựa – những thứ vốn không được lưu kho số lượng lớn – cạn sạch, thì nền kinh tế Mỹ sẽ thấm thía thế nào là sự phụ thuộc toàn cầu. Thế giới thương mại vốn đang có dấu hiệu khởi sắc sau khi các mức thuế nhập khẩu của Trump bị bãi bỏ, nay lại đứng trước một biến số đầy rủi ro. Rõ ràng, nếu Eo biển Hormuz không sớm được mở cửa trở lại, viễn cảnh về một cuộc khủng hoảng hàng hóa toàn cầu sẽ không còn là lời cảnh báo xa vời.
Những tưởng quyền lực tột đỉnh có thể trở thành tấm khiên vĩnh cửu che chắn cho mọi sai lầm, nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng công lý có thể đến muộn, nhưng nhất định sẽ đến. Câu chuyện về Rodrigo Duterte – vị cựu Tổng thống đầy tranh cãi của Philippines – đang bước sang một chương tối tăm nhất khi ông phải đối mặt với những phán quyết đanh thép từ công lý quốc tế.
Phán quyết lịch sử tại The Hague: Khi sự thật được phơi bày
Thứ Năm vừa qua, một sự kiện chấn động đã diễn ra tại trụ sở Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ở The Hague. Hội đồng gồm ba thẩm phán đã thống nhất xác nhận các cáo buộc về tội ác chống lại nhân loại đối với Rodrigo Duterte. Sau quá trình xem xét kỹ lưỡng, hội đồng thẩm phán tuyên bố có "cơ sở thực tế vững chắc" để tin rằng cựu lãnh đạo 81 tuổi này phải chịu trách nhiệm cho hàng chục vụ giết người không ghê tay. Những tội ác này không chỉ diễn ra trong nhiệm kỳ Tổng thống (2016–2022) mà còn kéo dài từ thời ông còn là Thị trưởng thành phố Davao. Bản quyết định dài 50 trang của ICC đã chỉ ra rằng ông Duterte đã "xây dựng, phổ biến và thực thi" một chính sách mang tính hủy diệt nhằm "vô hiệu hóa" những người bị nghi ngờ là tội phạm. Đây không còn là cuộc chiến chống ma túy đơn thuần, mà theo lời Phó công tố viên Mame Mandiaye Niang, nó đã trở thành một "hình thức thi đấu biến thái" của những kẻ thủ ác. Những con số biết nói và nỗi đau của những người ở lại
Người ta thường nói: "Nhất sĩ nhì nông, hết gạo chạy rông, nhất nông nhì sĩ", nhưng với những nạn nhân trong cuộc chiến của Duterte, sự sống mới là điều xa xỉ nhất. Các số liệu thống kê về số người chết dưới thời ông Duterte khiến bất cứ ai cũng phải rùng mình. Trong khi cảnh sát quốc gia báo cáo con số hơn 6.000 người, các tổ chức nhân quyền lại đưa ra con số kinh hoàng lên tới 30.000 nạn nhân. Tại Philippines, những gia đình có người thân bị sát hại đã vỡ òa trong hạnh phúc khi nghe tin từ ICC. Đối với họ, đây là tia sáng cuối đường hầm sau bao năm chung sống với nỗi đau bị vùi dập. Randy delos Santos, chú của thiếu niên Kian delos Santos – người bị cảnh sát bắn chết trong một con hẻm năm 2017 – nghẹn ngào chia sẻ rằng đây là cơ hội để những nạn nhân "không tên, không tiếng" được lên tiếng, để những câu chuyện bị bóp méo trong báo cáo cảnh sát được đưa ra ánh sáng. Công lý lúc này không chỉ là hình phạt, mà còn là sự công nhận cho những linh hồn đã khuất.
Cuộc chiến pháp lý cam go: Những quân bài cuối cùng
Dù bị bắt giữ tại Philippines vào năm ngoái và dẫn giải tới The Hague, Duterte vẫn kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc. Đội ngũ luật sư của ông, đứng đầu là Nick Kaufman, đã bày tỏ sự thất vọng và cho rằng phán quyết dựa trên lời khai của những "kẻ giết người tự thú". Trước đó, phía Duterte đã tìm mọi cách để thoát thân, bao gồm cả việc rút Philippines khỏi ICC vào năm 2018 nhằm trốn tránh trách nhiệm. Tuy nhiên, "Vàng thật không sợ lửa", và tội ác cũng không sợ những rào cản hành chính. Vào thứ Ba, các thẩm phán phúc thẩm đã bác bỏ yêu cầu hủy bỏ vụ án, khẳng định ICC vẫn có thẩm quyền xét xử dù quốc gia đó đã rút lui. Ngay cả những rắc rối nội bộ của tòa án, như việc truất quyền của Công tố viên trưởng Karim Khan do nghi ngại về sự thiên vị và cáo buộc cá nhân, cũng không thể ngăn cản bánh xe công lý tiếp tục lăn bánh.
Thông điệp đanh thép cho tương lai: Không ai đứng trên pháp luật
Dù ngày bắt đầu phiên tòa chính thức vẫn chưa được ấn định và tình trạng sức khỏe của vị cựu Tổng thống 81 tuổi vẫn là một ẩn số, nhưng việc xác nhận cáo trạng đã là một cột mốc quan trọng. Maria Elena Vignoli từ Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) khẳng định: Phiên tòa này sẽ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng bất kể bạn là ai, dù ở Philippines hay bất kỳ nơi nào khác, một khi đã nhúng tay vào tội ác nghiêm trọng, công lý rồi sẽ đuổi kịp bạn. Người dân Philippines và thế giới đang nín thở chờ đợi những bước đi tiếp theo. Suy cho cùng, quyền lực chỉ là nhất thời, còn đạo đức và nhân tính mới là vĩnh cửu. Đúng như câu tục ngữ: "Ăn mặn thì khát nước", những gì ông Duterte đã gieo xuống trong quá khứ giờ đây chính là bản án mà ông phải đối mặt trước tòa án lương tâm và luật pháp quốc tế.
Trong cuộc sống, người ta thường bảo nhau rằng "Tham thì thâm", hay "Của phù vân không chân cũng chạy". Câu chuyện về Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke – một quân nhân ưu tú thuộc lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ – chính là minh chứng sống động nhất cho việc lòng tham có thể làm mờ mắt cả những người bản lĩnh nhất. Đứng giữa ranh giới của vinh quang và ngục tù, người lính này đã chọn đặt cược danh dự của mình vào một "canh bạc" tiền mã hóa, để rồi giờ đây phải trả giá đắt. Bản cáo trạng chấn động và phi vụ "ăn mảnh" trên tin mật
Thứ Năm vừa qua, một bản cáo trạng tại tòa án liên bang đã được công khai, gây rúng động không chỉ trong giới quân sự mà cả thị trường dự báo toàn cầu. Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke, một quân nhân đang tại ngũ đóng quân tại Fort Bragg, đã bị bắt giữ với cáo buộc sử dụng thông tin tuyệt mật để trục lợi cá nhân.
Theo hồ sơ từ các công tố viên, cuối tháng 12 năm ngoái, Van Dyke đã mở một tài khoản trên Polymarket – một nền tảng dự báo dựa trên công nghệ blockchain nổi tiếng nhất hiện nay. Tại đây, anh ta đã đặt cược khoảng 32.000 USD vào cửa: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sẽ bị lật đổ hoặc bị bắt trước tháng Giêng. Vào thời điểm đó, đây được coi là một "kèo dưới" cực kỳ mong manh và khó có thể xảy ra. Tuy nhiên, Van Dyke không phải là một người chơi thông thường; anh ta là một phần của kế hoạch tác chiến.
Operation Absolute Resolve: Giữa lằn ranh lửa đạn và những con số nhảy múa
Trong khi cả thế giới còn đang mơ hồ về tình hình chính trị tại Caracas, Van Dyke đã nắm trong tay những thông tin "vàng mười". Anh ta trực tiếp tham gia lập kế hoạch và thực hiện chiến dịch mang tên Operation Absolute Resolve (Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối). Đây là một chiến dịch bí mật, nơi quân đội Mỹ thực hiện cuộc đột kích xuyên đêm vào dinh tổng thống Venezuela giữa cơn mưa đạn lạc để dẫn độ Maduro về New York đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy.
Đáng nói hơn, Van Dyke đã thực hiện tổng cộng 13 lệnh đặt cược từ ngày 27/12 đến ngày 2/1. Lệnh cuối cùng được thực hiện chỉ vài giờ trước khi cuộc đột kích bắt đầu. Các công tố viên thậm chí còn thu thập được hình ảnh của Van Dyke ngay sau chiến dịch: đứng trên boong tàu giữa ánh bình minh, khoác trên mình bộ quân phục dã chiến, tay cầm súng trường, bên cạnh là các đồng đội – một hình ảnh oai hùng của người lính nhưng lại nhuốm màu đen tối của kẻ trục lợi.
Khoản lợi nhuận 400.000 USD và hành trình xóa dấu vết bất thành
Khi chiến dịch thành công, "kèo" của Van Dyke thắng đậm. Từ 32.000 USD ban đầu, anh ta thu về hơn 400.000 USD lợi nhuận. Để che giấu nguồn gốc số tiền, thượng sĩ này đã thực hiện một lộ trình phức tạp: chuyển tiền vào một ví tiền điện tử ngoại quốc, sau đó mới đổ ngược lại vào một tài khoản môi giới trực tuyến.
Thế nhưng, "Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt". Những giao dịch bất thường này đã ngay lập tức lọt vào tầm ngắm của cơ quan thực thi pháp luật. Jay Clayton, Công tố viên Hoa Kỳ tại Quận Nam New York, nhấn mạnh: "Những người được tin tưởng giao phó bí mật quốc gia có nghĩa vụ bảo vệ chúng và bảo vệ đồng đội, chứ không phải sử dụng thông tin đó để trục lợi tài chính cá nhân."
Vai trò của người chỉ huy và sự sụp đổ của một chuẩn mực
Trong quân đội Mỹ, Thượng sĩ (Master Sergeant) không chỉ là một cấp bậc, mà là biểu tượng của kinh nghiệm và đạo đức. Họ là những người dẫn dắt chiến thuật, là "xương sống" của tiểu đoàn và là tấm gương cho những binh sĩ trẻ soi vào. Việc Van Dyke sa ngã không chỉ là một vụ án hình sự, mà còn là một vết sẹo lớn vào danh dự quân đội.
Van Dyke hiện phải đối mặt với 5 cáo buộc hình sự bao gồm: đánh cắp và lạm dụng thông tin chính phủ bảo mật, trộm cắp và gian lận. Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) cũng đã đệ đơn khiếu nại dân sự, yêu cầu bồi thường và phạt tiền nặng đối với hành vi này.
Thị trường dự báo: "Sòng bạc" toàn cầu và những tranh cãi
Vụ bắt giữ này cũng thổi bùng ngọn lửa tranh luận về các thị trường dự báo như Polymarket. Tổng thống Donald Trump, khi được hỏi về vụ việc, đã so sánh nó với huyền thoại bóng chày Pete Rose – người bị cấm thi đấu suốt đời vì cá cược vào chính đội nhà. Ông cay đắng nhận xét: "Thế giới hiện nay, thật không may, đã trở thành một sòng bạc khổng lồ".
Dù Polymarket khẳng định họ đã hợp tác chặt chẽ với Bộ Tư pháp để loại bỏ các hành vi giao dịch nội gián, nhưng thực tế là việc sử dụng VPN để lách luật vẫn đang diễn ra phổ biến. Một số chuyên gia cho rằng các thị trường này giúp thông tin lưu chuyển tự do hơn, nhưng khi thông tin đó được đánh đổi bằng tính mạng đồng đội và an ninh quốc gia, thì cái giá phải trả là quá lớn.
"Dã tràng xe cát biển Đông, nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì". Van Dyke đã dành cả sự nghiệp để cống hiến, nhưng chỉ vì một phút tham lam trước những con số ảo trên sàn giao dịch, anh ta đã đánh mất tất cả. Phi vụ 400.000 USD ấy giờ đây có lẽ chỉ đủ để đổi lấy những năm tháng dài đằng đẵng sau song sắt, để lại bài học đắt giá về lòng trung thành và đạo đức của người cầm súng.
Chỉ có hai tuần sau khi "búp bê Barbie" Pam Bondi bị tống ra khỏi ghế Bộ trưởng Bộ Tư Pháp, giờ thì đến lượt "bào đệ" của bà, Kash Patel, vốn là giám đốc Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI), chiếm "spotlight" trên các trang nhất. Sự việc này đã trở nên rùm beng khi ngày 17/4 vừa qua, tờ The Atlantic có tung ra bài báo cho biết sở dĩ Patel… có "hành tung bí ẩn" là do ông này thường xuyên bị say xỉn nên đã vắng mặt ở những nơi cần phải có mặt. Giám đốc FBI Kash Patel (Minh họa)
Đời chủ yếu là vui, nhưng…
Ngay khi bài báo "The FBI Director Is MIA" ("Missing In Action") của The Atlantic xuất hiện ra, ông Kash Patel liền cho hồi âm tức thì trên X (Twitter): "Hẹn gặp mấy người cùng toàn bộ ê-kíp đưa tin sai lệch của mấy người ở tòa", và nói rằng, vụ này đối với ông là "vụ kiện dễ thắng như trở bàn tay" ("a legal lay up"). Ba ngày sau, 20 tháng Tư, ông Patel chính thức nộp đơn kiện The Atlantic lẫn tác giả-nhà báo Sarah Fitzpatrick, đòi bồi thường 250 triệu USD.
Trích dẫn lời từ hơn hai chục nhân vật, từ đương nhiệm đến cựu viên chức FBI xin giấu tên, bài báo cho biết ông Kash Patel nhiều lần mất bị kiểm soát và có những hành vi bất thường. Tất cả đều do tật nhậu nhẹt bê tha của đương sự. Chỗ nào có "tụ" để vui, chẳng hạn các câu lạc bộ tư nhân ở Washington hay Las Vegas, đều có mặt giám đốc FBI này.
Sự vắng mặt bất thường của Patel đã khiến cho nhiều cuộc họp phải bị đổi lịch chỉ để chờ đương sự… tỉnh rượu. Có nhiều lần, phụ tá hoặc nhân viên an ninh phải nhọc công để cho đánh thức ông. Thậm chí có lúc người ta phải sử dụng thiết bị chuyên dụng để cho phá cửa vào "ẵm" lôi đương sự thức dậy. Với một ông sếp FBI thường xuyên bị "ma men" nhập, chuyện gì sẽ xảy ra nếu nước Mỹ bị khủng bố? Một viên chức đã nói với The Atlantic, "đó là điều khiến cho tôi trằn trọc bị mất ngủ mỗi đêm".
Bài báo The Atlantic còn cho biết thêm, vào ngày 10 tháng Tư, ông Kash Patel bất ngờ phát hiện ra, ông không thể truy cập vào hệ thống máy tính nội bộ của FBI. Tưởng bị Trump sa thải, ông hoảng hồn gọi điện khắp nơi. Hóa ra đó chỉ là do lỗi kỹ thuật.
Trên thực tế, không phải đợi cho đến khi xuất hiện bài báo trên The Atlantic, người ta mới bận tâm đến cái tên Kash Patel này. Hồi tháng Chín, 2025, ông Patel từng bị giới lập pháp thuộc cả hai đảng lên tiếng chỉ trích gay gắt về cách giải quyết cuộc truy lùng kẻ sát hại nhân vật cựu hữu Charlie Kirk. Dù đứng đầu một cơ quan điều tra khét tiếng, nhưng ông Patel đã nhanh nhẩu la toáng trên mạng cho rằng nghi phạm đã bị bắt giữ.
Khi bị hố, Patel nói ông "không hề hối tiếc" về sai sót nói trên và phân bua cho rằng ông làm như vậy chỉ để bảo đảm sự minh bạch trong thông tin. Trong phiên điều trần giám sát hoạt động FBI ở thời điểm đó, thượng nghị sĩ Dick Durbin (DC-Illinois), có nói: "Patel do đã quá nôn nóng muốn nhận công trạng, đến mức phạm phải một trong những nguyên tắc căn bản nhất của công tác thực thi pháp luật là, ở giai đoạn then chốt tiến trình điều tra, cần phải giữ im lặng và để cho các chuyên gia làm nhiệm vụ của họ".
Tương tự như bà sếp cũ Pam Bondi, ông Kash Patel cũng dính dáng nhiều tai tiếng lạm dụng quyền lực. hồi tháng Mười Hai, 2025, cánh Dân Chủ trong Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện yêu cầu Patel giải trình về loạt tin tức cho biết, ông này sử dụng phi cơ công vụ để đi xem buổi trình diễn của cô bồ (ca sĩ nhạc đồng quê Alexis Wilkins) ở Pennsylvania. Patel cũng sử dụng phi cơ công vụ để hẹn cô bồ đến Tennessee, để đi săn ở Texas, và để đi đánh golf ở tận bên Scotland. Liên quan đến người tình Alexis Wilkins, thậm chí giám đốc FBI còn cho điều động một đội đặc nhiệm SWAT với nhiệm vụ chuyên trách bảo vệ cô bồ này.
Vài ngày trước khi Tổng Thống Trump khai màn cuộc chiến với Iran (28/2), ông Kash Patel lại gây chú ý khi thấy xuất hiện ra loạt video cho thấy đương sự đang vung tay cầm lon bia "dzô, dzô" trong phòng thay đồ của đội tuyển khúc côn cầu Mỹ ở Milan (Ý). Sự kiện này xảy ra ngay thời điểm nước Mỹ đang nhốn nháo từ sự kiện một kẻ có vũ trang vừa bị giới chức an ninh bắn hạ tại Mar-a-Lago. Đến Ý để coi Thế Vận Hội Mùa Đông 2026, Kash Patel cũng sử dụng phi cơ riêng của Bộ Tư Pháp.
"Thưa ông Patel, những chiếc phi cơ này không phải là tài sản riêng của ông. Chúng thuộc quyền sở hữu của chính phủ Hoa Kỳ và được chi trả bằng tiền thuế của người dân. Ông đã trở thành hiện thân cho sự tham nhũng mà người dân Mỹ rất căm ghét", dân biểu Jamie Raskin (DC-Maryland), thành viên cao cấp trong Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện), cùng dân biểu Sydney Kamlager-Dove (DC-California), đã viết trong bức thư đề ngày 1/12/2025.
Điều nực cười là trước khi về làm sếp FBI, Kash Patel thường xuyên chỉ trích cơ quan này. Ông nói rằng, ông rất ghét việc sử dụng tiền thuế người dân để chi trả cho các chuyến đi lại riêng tư. Trong một tập podcast "Kash’s Corner" vào năm 2023, Patel nhấn mạnh Quốc Hội nên hạn chế nguồn ngân sách dành cho FBI và phải "đình chỉ hoạt động chiếc phi cơ riêng của [cựu giám đốc FBI] Chris Wray, chiếc phi cơ mà ông này lấy tiền đóng thuế của người dân để đi bay lượn khắp nơi…"
"hoàn toàn không có đủ năng lực…"
Khi được Tổng Thống Trump đề cử Kash Patel nắm giữ vị trí giám đốc FBI, nhiều ý kiến đã phản bác. Charles Kupperman, cựu phó cố vấn an ninh quốc gia của ông Trump và là cấp trên cũ của Patel, có nói: "Hắn hoàn toàn không có đủ năng lực gánh vác công việc này. Hắn không đáng tin. Việc cân nhắc để một người như vậy ngồi vào ghế giám đốc FBI, thậm chí đó là sự sỉ nhục đối với người Mỹ" ("You Should Worry About Kash Patel Running the FBI"/Politico).
Trong trường hợp của Kash Patel, việc đưa ông lên ghế sếp FBI không phải căn cứ vào năng lực. Tổng Thống Trump sử dụng ông Patel như một phương tiện đắc lực cho các cuộc tấn công nhằm trả thù cá nhân. Không ít người cảnh cáo, dưới sự điều hành của Kash Patel, FBI sẽ trở lại giai đoạn hắc ám thời J. Edgar Hoover, một giám đốc FBI "huyền thoại" đáng sợ nhất trong lịch sử của FBI. Tuy nhiên, Patel không thể nào đem so sánh với Hoover.
Dù hồ sơ lạm quyền của J. Edgar Hoover chất cao như núi, nhưng dẫu sao ông vẫn là người có công kiến tạo ra cơ quan này. Ông tin tưởng vào sự độc lập và tinh thần phi đảng phái của FBI. Với Hoover, việc cống hiến trọn đời cho chính phủ là một trong những khát vọng cao quý nhất của đời người. Chưa bao giờ gia nhập bất cứ đảng phái nào, ông Hoover sẵn sàng "chặt chém" chính trị gia Dân Chủ lẫn Cộng Hòa. Không bận tâm đến việc ai sẽ đắc cử làm tổng thống, Hoover phục vụ dưới trướng 4 đời tổng thống thuộc Cộng Hòa và 4 đời tổng thống thuộc Dân Chủ. Không có vị tổng thống nào dám cho sa thải ông Hoover. Ông này qua đời hồi năm 1972 khi đang tại nhiệm, vào thời điểm gần kết thúc nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Richard Nixon.
Trong khi đó, mục tiêu Kash Patel là biến FBI thành thứ vũ khí mang tính đảng phái nhằm bảo vệ cho ông Trump. Trong cuốn "Government Gangsters" của ông cho xuất bản vào năm 2023, ông Patel mô tả viên chức cao cấp FBI, cùng với những nhân vật thuộc "chính phủ ngầm" (Deep State), là đám "quan lại đầy thù hận quyết tâm hủy hoại đất nước chỉ để phục vụ cho những dục vọng 'thuần thiên tả'". Ông nhấn mạnh: "Đảng Dân Chủ và chính phủ ngầm cùng chung một chiến tuyến".
Sinh trong gia đình gốc Ấn Độ, Kash Patel bắt đầu sự nghiệp bằng nghề luật một cách ngẫu nhiên, khi làm "caddie" (xách túi gậy cho người chơi golf) cho một nhóm luật sư ở Long Island, qua đó, ông nhận ra rằng nghề luật mở ra nhiều hướng đi cho tương lai. Tuy nhiên, Patel gõ cửa mãi nhưng không có hãng luật nào chấp nhận. Cuối cùng, ông đi "đầu quân" cho chính quyền, khởi đầu với vai trò "luật sư công" (public defender), và sau đó làm công tố viên tại phân ban An Ninh Quốc Gia thuộc Bộ Tư Pháp. Sau khi Tổng Thống Trump đắc cử nhiệm kỳ một, Patel làm phụ tá cho Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện…
Rõ ràng, một kẻ rất "non và xanh" như Kash Patel mà được bố trí ngồi ghế chỉ đạo một cơ quan với 35,000 nhân viên, 55 văn phòng trên khắp nước Mỹ và hơn 60 văn phòng ở ngoại quốc thì đúng là "một mối đe dọa hiện hữu đối với thể chế Gộng hòa của chúng ta", như chính Kash Patel đã viết trong quyển "Government Gangsters".
"Phải mất cả năm trời mới có thể nắm bắt được cách thức điều hành nơi này, mà lúc đó cũng chỉ mới hiểu ra ở bề mặt nổi", một cựu viên chức cao cấp FBI đã nói với tờ Politico. Cần nên nhắc lại, trong nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Trump, cựu Bộ trưởng Tư Pháp William Barr từng ngăn cản việc ông Trump bổ nhiệm Patel làm phó giám đốc FBI. Tương tự, khi Tổng Thống Trump (trong nhiệm kỳ một) tính bổ nhiệm Patel làm phó giám đốc CIA, bà Gina Haspel, giám đốc CIA ở thời điểm đó, tỏ vẻ bất bình đến mức dọa xin từ chức.
Nhìn chung, Kash Patel, như nhiều viên chức cao cấp trong Nội các của ông Trump, được làm quan to nhờ biết thể hiện ra lòng trung thành tuyệt đối. Nói đến năng lực trong Nội các Trump là chuyện vô nghĩa. Một "thầy lang" như Robert F. Kennedy Jr. trở thành Bộ trưởng Y tế, một bà trùm kỹ nghệ giải trí đấu vật như bà Linda McMahon cũng ngồi ghế Bộ trưởng Giáo dục… Thể chế nào, con người đó. Vấn đề ở chỗ khi con người phạm phải sai lầm, không chỉ có thể chế phải gánh chịu vốn là lẽ đương nhiên mà điều đáng nói là người dân cũng bị vạ lây. Việc cho sa thải khi có xảy ra scandal, như trường hợp Pam Bondi hay có thể là Kash Patel, chỉ là hành động vớt lớp váng bẩn nổi trên bề mặt mà thôi.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
