Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ “bắn và tiêu diệt” bất kỳ tàu nào rải thủy lôi tại eo biển Hormuz mà “không được do dự”.Trong một bài viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social tối 23/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu nào, dù là tàu nhỏ đang rải thủy lôi trên vùng nước của eo biển Hormuz.

Nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu lực lượng Hải quân thực thi mệnh lệnh mà “không được do dự”.

Tổng thống Trump cho biết thêm ông đã yêu cầu tăng gấp ba các hoạt động rà phá thủy lôi đang được tiến hành, đồng thời tuyên bố rằng toàn bộ 159 tàu hải quân của Iran đều đã “nằm dưới đáy biển”.Trong một diễn biến khác, Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid Reza Hajibabai cho biết nước này lần đầu tiên nhận nguồn thu từ phí quá cảnh đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn Fars dẫn lời ông Hajibabai nói: “Khoản thu đầu tiên từ phí quá cảnh tại eo biển Hormuz đã được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương”.Trước đó, Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo tuyến hàng hải này đã được mở cửa trở lại cho tàu thương mại. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa các vùng biển của Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận cuối cùng.

Ở chiều ngược lại, lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ được dỡ bỏ hoàn toàn. Quân đội nước này đồng thời kêu gọi các chủ tàu chỉ tuân thủ khuyến cáo từ phía Tehran và cho rằng các phát biểu của ông Trump về tình hình tại eo biển Hormuz là “không đáng tin cậy”.

Cuối tháng 3, Quốc hội Iran đã thông qua đạo luật chính thức áp dụng phí quá cảnh đối với tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, qua đó luật hóa cơ chế thu phí vốn đã được triển khai tạm thời từ đầu tháng 3.

Đạo luật do Ủy ban Vấn đề dân sự của Quốc hội soạn thảo, về mặt pháp lý khẳng định “chủ quyền, kiểm soát và giám sát” của Tehran đối với eo biển Hormuz, đồng thời mở ra nguồn thu mới cho ngân sách nhà nước.

"Dịch vụ giao đồ ăn ma" ở Trung Quốc đáng sợ như thế nào đã được phanh phui mạng lưới “giao đồ ăn ma” khổng lồ này, khiến kéo theo mức phạt kỷ lục và hàng loạt sai phạm gây chấn động dư luận từ một khiếu nại nhỏ về chiếc bánh sinh nhật bất thường đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô toàn Trung Quốc dẫn đến khoản tiền phạt 14.000 tỷ đồng.

Một chiếc bánh sinh nhật tưởng chừng bình thường nhưng lại trở thành điểm khởi đầu cho một trong những vụ điều tra gây chấn động nhất lĩnh vực thương mại điện tử và giao đồ ăn trực tuyến tại Trung Quốc. Theo thông tin từ Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc, tổng số tiền phạt lên tới 3,597 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng gần 14.000 tỷ đồng) đã được áp dụng đối với 7 nền tảng giao đồ ăn hàng đầu Trung Quốc gồm Pinduoduo, Meituan, JD, Ele, Douyin, Taobao và Tmall, đánh dấu mức xử phạt cao nhất kể từ khi Luật An toàn Thực phẩm của quốc gia này được sửa đổi năm 2015.

Diễn biến vụ việc bắt đầu từ tháng 7/2025, khi cơ quan quản lý thị trường quận Hải Điến, Bắc Kinh, Trung Quốc tiếp nhận khiếu nại của người tiêu dùng về một chiếc bánh sinh nhật có dấu hiệu sử dụng vật liệu không an toàn. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện cửa hàng mang tên “Điềm Nhan Tình Thư” dù quảng cáo có tới 378 chi nhánh, doanh số hàng tháng vượt 10.000 đơn, nhưng thực tế lại không có bất kỳ cửa hàng nào. Hơn 20 địa điểm được công bố tại Bắc Kinh đều không tồn tại, trong khi giấy phép kinh doanh được xác định là giả mạo.

Nhận thấy dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, đến tháng 8/2025, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã quyết định nâng cấp điều tra, thành lập tổ chuyên án gồm hơn 200 cán bộ trên toàn Trung Quốc. Quá trình điều tra đã phát hiện một mô hình vận hành mang tính hệ thống mang tên “chuyển đơn”, vốn là trung tâm của toàn bộ chuỗi vi phạm.

Theo đó, khi người tiêu dùng đặt hàng trên nền tảng, đơn hàng sẽ không được thực hiện bởi cửa hàng hiển thị mà được chuyển sang các nền tảng trung gian như “转单宝 - Zhuandanbao” để đấu giá. Trường hợp điển hình là một đơn bánh kem 6 inch trị giá 252,3 nhân dân tệ. Sau khi nhận đơn, “cửa hàng ma” đăng đơn lên nền tảng chuyển đơn, nơi ba cửa hàng khác lần lượt chào giá 100, 90 và 80 nhân dân tệ. Cuối cùng, cửa hàng chào giá thấp nhất trúng thầu.

Theo đó, “cửa hàng ma” thu về 121,9 nhân dân tệ, nền tảng thương mại điện tử thu 50,4 nhân dân tệ phí dịch vụ, trong khi cửa hàng thực tế sản xuất chỉ nhận được khoảng 76,8 nhân dân tệ sau khi trừ chi phí. Trên thực tế, chi phí nguyên liệu chất lượng cho một chiếc bánh tương tự khoảng 60 nhân dân tệ, và để có thể thu được lợi nhuận, những cửa hàng sản xuất thực tế trong chuỗi cung ứng này buộc phải cắt giảm chất lượng, sử dụng những loại nguyên liệu rẻ tiền nhất và tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn thực phẩm.

Quá trình điều tra sâu hơn cho thấy quy mô vi phạm vượt xa dự đoán ban đầu. Tổ chuyên án đã phát hiện hơn 3,6 triệu đơn hàng vi phạm liên quan đến 7 nền tảng lớn, cùng với hơn 67.000 “cửa hàng ma” hoạt động trên khắp Trung Quốc.

Đồng thời, một chuỗi sản xuất và cung cấp giấy tờ giả cũng bị phanh phui. Chuỗi này hoạt động theo mô hình phân công rõ ràng: từ thu thập thông tin cá nhân, chỉnh sửa kỹ thuật để qua mặt hệ thống, đến cung cấp dịch vụ “bao qua kiểm duyệt” với chi phí chỉ từ vài chục nhân dân tệ.

Đáng chú ý, một số nhân viên kiểm duyệt của những nền tàng thương mại điện tử bị phát hiện có hành vi cấu kết với các đối tượng trung gian. Khi giấy tờ giả bị hệ thống phát hiện, họ cung cấp thông tin như “màu con dấu không đúng” hoặc “mã doanh nghiệp không tra được”, giúp các đối tượng chỉnh sửa và nộp lại nhiều lần cho đến khi được phê duyệt. Thậm chí, có trường hợp một cá nhân đăng ký tới hơn 570 cửa hàng giả.

Không chỉ dừng lại ở việc buông lỏng kiểm soát, một số nền tảng còn bị xác định là đã ký thỏa thuận chia sẻ dữ liệu với các nền tảng chuyển đơn, cung cấp giao diện kỹ thuật để hỗ trợ chuyển đơn chỉ bằng một thao tác. Điều này đồng nghĩa với việc nền tảng biết rõ hoặc phải biết hành vi vi phạm, nhưng vẫn không có biện pháp ngăn chặn.

Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng cũng gặp phải nhiều trở ngại. Một số doanh nghiệp viện lý do “nâng cấp hệ thống” hoặc “dữ liệu nhạy cảm” để trì hoãn, cung cấp dữ liệu không đầy đủ hoặc không thể đọc. Nghiêm trọng hơn, đã xảy ra hành vi chống đối trực tiếp, khi một nhân viên của nền tảng cố tình đóng cửa, dẫn đến việc một cán bộ thực thi pháp luật bị gãy ngón tay trỏ và chấn thương phần mềm ở mắt cá chân.

Sau nhiều tháng thu thập và phân tích dữ liệu, tổ chuyên án đã xây dựng được chuỗi bằng chứng hoàn chỉnh, bao gồm luồng chuyển đơn, hồ sơ đăng ký và giao dịch. Dựa trên đó, ngày 17/4, cơ quan quản lý đã ra quyết định xử phạt, áp dụng nguyên tắc “mỗi cửa hàng một mức phạt, mỗi vi phạm một lần tính”, tạo nên mức phạt kỷ lục 3,597 tỷ nhân dân tệ. Đồng thời, tổng cộng 19,6874 triệu nhân dân tệ tiền phạt cũng được áp dụng đối với đại diện pháp luật và giám đốc an toàn thực phẩm của các nền tảng.

Đây được xem là mức xử phạt lớn nhất kể từ khi Luật An toàn Thực phẩm của Trung Quốc được sửa đổi năm 2015, đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của các nền tảng trong việc kiểm soát hoạt động kinh doanh trên hệ thống của mình.

Giới chuyên gia nhận định, vụ việc này không chỉ dừng lại ở con số tiền phạt mà còn mang ý nghĩa cảnh báo mạnh mẽ đối với toàn bộ ngành giao đồ ăn trực tuyến. Trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng, nếu thiếu sự kiểm soát chặt chẽ, những mô hình kinh doanh phi pháp như “giao đồ ăn ma” sẽ tiếp tục phát triển và gây rủi ro lớn cho người tiêu dùng.

Bất đồng sâu sắc về chiến lược đóng tàu và mâu thuẫn quyền lực đã khiến Bộ trưởng Hải quân John Phelan bị sa thải ngay lập tức. Đồng thời, phơi bày những rạn nứt nội bộ.

Quyết định bãi nhiệm Bộ trưởng Hải quân John Phelan vào tối ngày 22/4 (giờ địa phương) đã tạo nên một cơn địa chấn chính trị ngay tại trung tâm quyền lực quân sự Mỹ.

Việc ông Phelan phải rời nhiệm sở "ngay lập tức" không chỉ là một thay đổi nhân sự đơn thuần mà còn là kết quả của một quá trình xung đột quyền lực âm ỉ kéo dài nhiều tháng giữa giới lãnh đạo dân sự và quân sự tại Lầu Năm Góc.

Nguồn cơn của sự rạn nứt này bắt nguồn từ những quan điểm đối lập về chiến lược phát triển hạm đội tương lai. Trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và các cộng sự chủ chốt như Thứ trưởng Steve Feinberg đang quyết liệt thúc đẩy việc chuyển đổi sang các loại tàu không người lái, thiết kế nhỏ gọn và chi phí thấp để tối ưu hóa khả năng tác chiến phân tán, thì ông Phelan lại đi ngược dòng dư luận khi dành sự ưu tiên tuyệt đối cho dự án thiết giáp hạm khổng lồ mang tên “Trump Class”.

Dự án này bị giới lãnh đạo Bộ Chiến tranh đánh giá là một sai lầm chiến lược nghiêm trọng, không chỉ vì chi phí lên tới hàng tỷ USD ngay từ giai đoạn khởi động mà còn vì tư duy tác chiến được cho là đã lỗi thời trước các đối thủ cạnh tranh.

Sự chậm trễ trong việc gia tăng số lượng tàu chiến cùng với những bước cải cách thiếu hiệu quả của ông Phelan đã khiến niềm tin của ông Hegseth cạn kiệt. Với Bộ Chiến tranh, việc duy trì ưu thế trước các đối thủ như Trung Quốc đòi hỏi một tốc độ thay đổi nhanh hơn nhiều so với những gì ông Phelan đang thực hiện.

Sự cố "vượt cấp" và màn xác minh kịch tính tại Nhà Trắng
Bên cạnh những bất đồng chuyên môn, một yếu tố mang tính quyết định dẫn đến sự ra đi của ông Phelan là việc ông thường xuyên duy trì kênh liên lạc trực tiếp với Tổng thống Donald Trump, bỏ qua hệ thống chỉ huy trực tiếp tại Lầu Năm Góc. Hành vi này bị coi là hành động "vượt cấp" gây phân mảnh các quyết định chiến lược và làm suy yếu vai trò quản lý của Bộ trưởng Chiến tranh.



Sự kịch tính lên đến đỉnh điểm sau cuộc họp tại Nhà Trắng ngày 22/4. Khi thông báo sa thải được đưa ra, ông Phelan dường như đã không tin rằng đây là ý định trực tiếp của Tổng thống.

Theo các nguồn tin, ông đã lập tức thực hiện một loạt cuộc gọi xác minh và thậm chí đã đích thân đến tận khu vực tiền sảnh Cánh Tây của Nhà Trắng để tìm gặp các quan chức cao cấp. Tuy nhiên, hy vọng của ông đã bị dập tắt sau một cuộc gặp ngắn ngủi với chính Tổng thống Trump, người đã xác nhận trực tiếp rằng ông không còn giữ chức vụ lãnh đạo Hải quân.

Một nhiệm kỳ dang dở và làn sóng thanh lọc nhân sự
Ông John Phelan, một doanh nhân và nhà tài chính từng đóng góp hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử, bước vào Hải quân với kỳ vọng sẽ mang lại một tư duy điều hành mới mẻ.

Dù đã có những động thái quyết liệt như hủy bỏ dự án tàu hộ vệ lớp Constellation gặp nhiều trục trặc hay tinh giản bộ máy, nhưng kết quả thực tế lại không mấy khả quan. Sản lượng đóng tàu vẫn trì trệ, trong khi sự ra đi của các trợ lý chủ chốt như Chánh văn phòng Jon Harrison đã khiến ông ngày càng đơn độc trong các quyết định của mình. Quan điểm gây tranh cãi về việc đóng tàu chiến tại nước ngoài cũng khiến ông vấp phải làn sóng chỉ trích từ cả hai đảng.

Việc thay đổi lãnh đạo Hải quân diễn ra vào thời điểm vô cùng nhạy cảm khi lực lượng này đang trực tiếp thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, ngăn chặn hàng chục tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Đây không phải là trường hợp cá biệt, bởi trước đó Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cũng đã phải rời ghế.

Hiện tại, Thứ trưởng Hung Cao đã được chỉ định tạm quyền Bộ trưởng Hải quân. Sự ra đi của ông Phelan được xem là một mắt xích trong chiến dịch "tái cấu trúc sâu rộng" của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhằm thanh lọc bộ máy lãnh đạo, đảm bảo sự thống nhất tuyệt đối với chiến lược quân sự mới của Nhà Trắng giữa bối cảnh an ninh khu vực đầy biến động.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid Reza Haji Babaei, chính quyền nước này lần đầu tiên thu được “phí quá cảnh” từ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Hãng tin Fars của Iran dẫn lời phó Chủ tịch Quốc hội Iran xác nhận "khoản thu phí quá cảnh đầu tiên tại eo biển Hormuz đã chính thức được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương Iran".

Động thái này vấp phải sự chỉ trích từ lãnh đạo hai hãng vận tải biển lớn nhất thế giới, những người đã lên tiếng nghi ngờ tính pháp lý của việc Iran yêu cầu nộp phí để đi qua eo biển Hormuz.

Lãnh đạo các hãng tàu cảnh báo chính sách này có thể tạo ra một "tiền lệ nguy hiểm" cho thương mại quốc tế.

Ông Larry Johnson, người đứng đầu bộ phận vận tải biển toàn cầu tại công ty Mercuria Energy Trading, nhận định điều này đồng nghĩa với việc "dòng chảy thương mại tự do thế giới đã chấm dứt".

Trước đó, ông Hassan Abedini từ Đài truyền hình và phát thanh quốc gia Iran (IRIB) ước tính nước này có thể thu về tới 64 tỉ USD mỗi năm từ phí quá cảnh. Con số này dựa trên dự tính khoảng 32.000 lượt tàu qua lại mỗi năm (như thời điểm trước xung đột) với mức phí 2 triệu USD mỗi tàu.
Động thái thu phí kể trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang, khi Mỹ vừa chính thức triển khai chiến dịch quân sự mang tên Operation Economic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ kinh tế).

Theo tờ Wall Street Journal (WSJ) ngày 23-4, đây là giai đoạn mới trong chiến lược gây áp lực toàn diện của Washington, nhằm ngăn chặn mọi tàu thuyền tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa hoặc cung cấp hỗ trợ vật chất cho chính quyền Tehran.

Chiến dịch này được thực thi nghiêm ngặt bởi lực lượng hải quân và không quân Mỹ tại các cảng biển của Iran.

Lầu Năm Góc cho biết các tàu cố gắng lẩn tránh phong tỏa sẽ bị ngăn chặn. Nếu không tuân thủ chỉ dẫn, con tàu sẽ bị vô hiệu hóa và lực lượng Mỹ sẽ trực tiếp lên tàu kiểm soát.

Điển hình là vụ việc hồi cuối tuần trước, Mỹ đã đánh chặn tàu Touska treo cờ Iran khi con tàu này đang vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu vượt vòng vây phong tỏa.

Không dừng lại ở eo biển Hormuz, chiến dịch của Mỹ đã mở rộng phạm vi.

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (INDOPACOM) mới đây cũng đã đánh chặn tàu M/T Tifani vì liên quan đến các hoạt động của Iran.
Tờ WSJ nhận định rằng việc mở rộng quy mô này có nét tương đồng với các hoạt động trước đây của Mỹ nhằm vào các "đội tàu bóng đêm" liên quan đến Venezuela, khi đó các tàu ở Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Caribe cũng bị bắt giữ với hình thức tương tự.Nhà Trắng chia sẻ với WSJ rằng Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính Mỹ đang phối hợp chặt chẽ trong chiến dịch Operation Economic Fury nhằm gia tăng áp lực lên Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn đang tiếp diễn.

Theo WSJ, các lệnh trừng phạt kinh tế từ Bộ Tài chính Mỹ phối hợp cùng lệnh phong tỏa và bắt giữ tàu thuyền nhằm mục tiêu cắt đứt khả năng xuất khẩu dầu mỏ của Iran - nguồn tài chính chủ lực cho các nỗ lực chiến sự của nước này.

Ước tính chiến dịch Operation Economic Fury có thể tiêu tốn của Mỹ tới 400 triệu USD mỗi ngày, thể hiện quyết tâm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc cắt đứt nguồn thu từ dầu mỏ nhằm buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán để đi đến một thỏa thuận cuối cùng.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 22/4 đưa tin các tuyến cáp quang dữ liệu ngầm dưới biển của các quốc gia Arab vùng Vịnh đối mặt với nguy cơ bị cắt đứt tại eo biển Hormuz.

Cơ quan thông tấn bán chính thức này, trực thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết: “Nếu nhiều tuyến cáp trục chính cùng lúc bị hư hại - dù do tai nạn hay hành động phá hoại có chủ đích - đều có thể khiến toàn bộ khu vực Vịnh Ba Tư rơi vào tình trạng gián đoạn liên lạc mạng trên diện rộng”.

Tasnim trước đó đã công bố một bản đồ cho thấy ít nhất 7 tuyến cáp internet ngầm quốc tế chính đi qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo các tuyến này đang ở trong tình trạng rủi ro cực cao.

Được biết, các tuyến cáp này truyền tải hơn 97% lưu lượng thương mại điện tử, dịch vụ điện toán đám mây và các mạng liên lạc toàn cầu, là “yết hầu” then chốt của nền kinh tế số khu vực Vùng Vịnh. Trước đó, khu vực Biển Đỏ đã nhiều lần xảy ra sự cố cáp ngầm bị cắt, gây gián đoạn mạng trên diện rộng. Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, cũng từng đưa ra các lời đe dọa nhằm vào những tuyến cáp này.

Mức độ nghiêm trọng và phạm vi ảnh hưởng
Khoảng 90%–99% lưu lượng internet quốc tế của các quốc gia Arab vùng Vịnh phụ thuộc vào các tuyến cáp quang ngầm này. Nếu chúng bị cắt tại eo biển Hormuz, toàn bộ hệ thống liên lạc, giao dịch tài chính, dịch vụ đám mây và trung tâm dữ liệu trong khu vực có thể bị tê liệt.

Mặt khác, các tuyến cáp quang ngầm đi qua Hormuz gánh khoảng 17%–30% lưu lượng dữ liệu toàn cầu trên hành lang châu Âu – châu Á – châu Phi. Nếu các tuyến cáp then chốt như AAE-1, FALCON, Gulf Bridge bị phá hoại, có thể gây chậm trễ hoặc gián đoạn mạng trên quy mô toàn cầu.

Ý đồ chiến lược và chiến thuật của Iran
Phía Iran xem đây là một công cụ “chiến tranh số” phi đối xứng. Trong bối cảnh căng thẳng, nó được coi như một dạng “răn đe hạt nhân kỹ thuật số” nhằm vào Mỹ và các đồng minh, dùng chi phí thấp để tạo ra rủi ro hậu quả cực lớn mà đối phương khó chấp nhận.

Nhiều tuyến cáp tập trung trong khu vực eo biển Hormuz hẹp—nơi không chỉ là “yết hầu” vận chuyển dầu mỏ mà còn là “nút cổ chai” của truyền tải dữ liệu. Thông tin mà Tasnim đưa ra không chỉ là cảnh báo, mà còn có nguy cơ thực tế: Các tin trên báo chí trước đó cho biết lực lượng Houthi tại Yemen từng đe dọa an ninh cáp. Trước đó, khu vực Biển Đỏ đã nhiều lần xảy ra sự cố cáp ngầm bị cắt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mạng khu vực.

Dù các nước Vùng Vịnh đang cố xây dựng các hành lang dữ liệu trên đất liền (ví dụ như dự án SilkLink qua Iraq, Syria) để làm phương án dự phòng, nhưng việc triển khai cần thời gian và vẫn đối mặt với rủi ro từ xung đột khu vực.

Theo như có một người phụ nữ trúng số độc đắc 4,7 tỷ đồng đã đổi đời chỉ sau một đêm nhờ trúng xổ số, sau 8 năm, người phụ nữ rơi vào cảnh trắng tay vì những quyết định sai lầm. Sau khi nhận thưởng, Namwan chia một nửa số tiền cho người thân và bạn bè thân thiết. Phần còn lại, cô lên kế hoạch đầu tư kinh doanh. Cô có niềm tin mạnh mẽ rằng tiền bạc có thể giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống.

Năm 2018, Namwan, khi đó 37 tuổi, làm chuyên viên thẩm mỹ tại tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan, bất ngờ trúng xổ số.

Cô trúng giải độc đắc trị giá 5,79 triệu baht (4,7 tỷ đồng). Số tiền lớn này giúp cô bước vào cuộc sống mà nhiều người mơ ước, Mothership đưa tin ngày 23/4.

Sau khi nhận thưởng, Namwan chia một nửa số tiền cho người thân và bạn bè thân thiết. Phần còn lại, cô lên kế hoạch đầu tư kinh doanh. Cô có niềm tin mạnh mẽ rằng tiền bạc có thể giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống.

Tuy nhiên, mọi thứ không diễn ra như kỳ vọng. Khi đại dịch Covid-19 bùng phát, những biến động kinh tế và áp lực cuộc sống khiến mối quan hệ giữa Namwan và chồng trở nên căng thẳng. Cặp đôi thường xuyên cãi nhau và cuối cùng đã ly hôn trong giai đoạn 2022–2023.

Sau biến cố hôn nhân, thay vì ổn định lại cuộc sống, Namwan tiếp tục lao vào vòng xoáy may rủi. Với mong muốn “kiếm thêm tiền” nhanh chóng và được vận may như trước đó, cô bắt đầu chi mạnh tay để mua số lượng lớn vé xổ số.

Có thời điểm, cô bỏ ra tới 400.000 baht (325 triệu đồng) chỉ trong một kỳ quay số, nhưng không thu lại bất kỳ giải thưởng nào.

Chuỗi quyết định sai lầm này nhanh chóng bào mòn toàn bộ tài sản của cô. Từ khoản tiền hàng triệu baht ban đầu, giờ đây, Namwan chỉ còn lại vỏn vẹn 8.000 baht (6,5 triệu đồng) trong tài khoản.

Cô thừa nhận rằng số tiền ít ỏi còn lại đã khiến cô bừng tỉnh. Cô không chờ đợi vào may rủi nữa. Cô không mua thêm vé số mà tìm việc để làm. Để trang trải cuộc sống, Namwan quyết định đi bán vé số dạo.

Nhìn lại hành trình từ giàu có đến trắng tay, Namwan đúc kết một bài học đắt giá: "Tiền dễ đến thì cũng dễ đi".

Cô cho rằng, nếu không biết quản lý tài chính và kiểm soát ham muốn cá nhân, bất kỳ ai cũng có thể rơi vào vòng xoáy thất bại tương tự.

Cô coi việc trúng xổ số năm xưa không phải may mắn, mà là một "tai hoạ". Theo cô, đây là bước ngoặt dẫn đến hàng loạt biến cố cuộc đời, từ tan vỡ gia đình, ly hôn đến khánh kiệt tài sản.

Từng là 'mắt thần' kiểm soát bầu trời, các hệ thống AWACS đắt đỏ đang dần bộc lộ điểm yếu chí tử trước sự phát triển của tên lửa tầm xa và mạng lưới cảm biến đa tầng.

Máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AWACS) là hệ thống radar bay có nhiệm vụ giám sát, theo dõi mục tiêu và điều phối tác chiến. Trong nhiều thập kỷ, những nền tảng như Boeing E-3 Sentry hay Beriev A-50 được xem là "bộ não" của không quân hiện đại, giúp tạo ưu thế thông tin tuyệt đối trên chiến trường.

Sự biến mất của 'vùng an toàn' cho máy bay AWACS
Trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh, các hệ thống AWACS gần như miễn nhiễm với mọi mối đe dọa nhờ hoạt động ngoài tầm bắn của phòng không đối phương. Tuy nhiên, cán cân này đã thay đổi hoàn toàn khi các hệ thống tên lửa hiện đại như S-400 có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 400 km, trong khi tên lửa không đối không tầm xa đã vượt ngưỡng 200 km.

Sự phát triển của máy bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình và kỹ thuật chiến tranh điện tử khiến việc phát hiện những mục tiêu lớn, bay chậm như AWACS trở nên dễ dàng hơn. Một khi bị định vị, khả năng sống sót của loại khí tài này là rất hạn chế do thiếu khả năng cơ động và hệ thống tự vệ trực tiếp.

Gánh nặng về chi phí và rủi ro nhân lực
Mỗi chiếc AWACS có giá trị lên tới hàng trăm triệu USD và mang theo đội ngũ chuyên gia từ 12 đến 20 người để xử lý dữ liệu. Việc mất đi một nền tảng như vậy không chỉ là tổn thất lớn về tài chính mà còn là thảm họa về nhân sự chuyên môn cao. Thực tế gần đây cho thấy các máy bay Beriev A-50 đã bị bắn hạ bởi các hệ thống tên lửa tầm xa, thậm chí bị phá hủy ngay trên mặt đất bởi đòn tấn công chính xác.

Điều này phản ánh một thực tế mới: AWACS không còn là tài sản bất khả xâm phạm mà đã trở thành mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong mọi kế hoạch tác chiến. Những tổn thất này buộc các cường quốc quân sự phải tính đến những phương án thay thế có khả năng sống sót cao hơn.

Xu hướng dịch chuyển sang mạng lưới cảm biến phân tán
Nhiều ý tưởng thay thế AWACS đang được triển khai, bao gồm việc sử dụng các máy bay chiến thuật nhỏ hơn tích hợp radar tiên tiến. Các máy bay tác chiến điện tử như Boeing EA-18G Growler được kỳ vọng có thể đảm nhiệm một phần chức năng chỉ huy, nhưng hạn chế lớn nhất vẫn là khả năng xử lý lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực.Một hướng đi mang tính chiến lược khác là chuyển vai trò trinh sát lên không gian. Các chòm vệ tinh hiện đại kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có thể cung cấp dữ liệu mục tiêu liên tục, khó bị tiêu diệt hơn và có độ bao phủ rộng hơn các nền tảng trên không.

Có thể thấy, kỷ nguyên của những "cây nấm bay" khổng lồ đang dần đi đến hồi kết. Vai trò của AWACS sẽ không biến mất hoàn toàn nhưng sẽ được phân tán giữa nhiều nền tảng: vệ tinh, UAV và mạng lưới cảm biến đa tầng, nơi thông tin không còn tập trung vào một mục tiêu duy nhất.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Âu, Ba Lan sẽ triển khai một lữ đoàn tên lửa mới tại miền Trung nước này trong khuôn khổ kế hoạch tăng cường năng lực quốc phòng.Phát biểu sau lễ ký thỏa thuận hợp tác an ninh và quốc phòng với chính quyền địa phương, Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak- Kamysz cho biết theo Gói Tăng cường Lực lượng Vũ trang giai đoạn 2023-2025, Lữ đoàn Tên lửa số 2 với khoảng 800 binh sĩ sẽ được bố trí tại các thành phố Łowicz và Gostynin trong thời gian tới. Đơn vị này được trang bị một phần hệ thống phóng tên lửa đa nòng K239 Chunmoo do Hàn Quốc sản xuất, trong đó phần lớn các cấu phần sẽ được lắp ráp trong nước. Đây là một phần của chương trình HOMAR-K nhằm nội địa hóa các hệ thống vũ khí, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp quốc phòng.

Bộ trưởng Kosiniak- Kamysz nhấn mạnh xung đột Nga - Ukraine đã cho thấy vai trò quan trọng của pháo binh và các hệ thống tên lửa trong tác chiến hiện đại.Liên quan đến năng lực sản xuất trong nước, các linh kiện của hệ thống Chunmoo sẽ do Huta Stalowa Wola chế tạo trên khung gầm xe Jelcz, trong khi một liên doanh giữa Hanwha Aerospace và WB Electronics đang xây dựng cơ sở sản xuất tên lửa tại miền Tây Ba Lan.

Giới chức Ba Lan nhận định dự án không chỉ góp phần tăng cường năng lực quốc phòng mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các địa phương tiếp nhận đơn vị đồn trú.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, truyền thông khu vực ngày 23/4 dẫn các nguồn tin hàng hải và an ninh cho biết quân đội Mỹ đã chặn ít nhất 3 tàu chở dầu treo cờ Iran tại các vùng biển châu Á, ngoài khơi Malaysia, Ấn Độ và Sri Lanka, đồng thời buộc các tàu này thay đổi lộ trình.Theo các nguồn tin, động thái trên cho thấy Mỹ đang mở rộng phạm vi thực thi phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển dầu của Iran, vượt ra ngoài khu vực eo biển Hormuz và Vịnh Persian, sang cả các vùng biển quốc tế.

Các tàu được xác định gồm siêu tàu chở dầu Deep Sea (đang chở một phần dầu thô), tàu Sevin (có sức chứa tối đa khoảng 1 triệu thùng, đang chở khoảng 65% tải trọng) và siêu tàu Dorena (chở đầy khoảng 2 triệu thùng dầu). Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận tàu Dorena đang được một tàu khu trục của Hải quân Mỹ hộ tống tại Ấn Độ Dương sau khi bị chặn.Ngoài ra, nguồn tin cho biết một tàu khác mang tên Derya cũng có thể đã bị chặn. Con tàu này trước đó không thể dỡ hàng dầu tại Ấn Độ sau khi thời hạn miễn trừ đối với việc mua dầu thô Iran hết hiệu lực.

Theo một nguồn tin an ninh hàng hải, chiến lược của Mỹ là tiến hành các hoạt động chặn tàu tại vùng biển mở, thay vì gần eo biển Hormuz, nhằm tránh rủi ro từ thủy lôi và các mối đe dọa khác trong khu vực.

Sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nước này từ cuối tháng 2, Iran đã siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, khiến chỉ có số ít tàu thuyền có thể đi qua. Căng thẳng leo thang khi Mỹ ngày 13/4 cũng bắt đầu phong tỏa tuyến hàng hải này đối với các tàu thuyền ra vào cảng của Iran. Mỹ khẳng định các tàu thuyền không phải của Iran được tự do quá cảnh qua eo biển Hormuz miễn là họ không trả phí cho Tehran.

CENTCOM cho biết kể từ khi bắt đầu chiến dịch phong tỏa, lực lượng Mỹ đã yêu cầu tổng cộng hơn 30 tàu thay đổi lộ trình hoặc quay trở lại cảng, dù chưa công bố đầy đủ danh sách các tàu bị chặn. Diễn biến này phản ánh xu hướng gia tăng kiểm soát hàng hải trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, đồng thời cho thấy phạm vi cạnh tranh đang mở rộng ra các tuyến vận tải năng lượng toàn cầu.

Iran thu khoản phí đầu tiên từ việc 'quản lý' eo biển Hormuz

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, cùng ngày, một quan chức cấp cao của Quốc hội Iran cho biết Tehran đã nhận khoản thu đầu tiên từ việc áp phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.

Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei nêu rõ: “Khoản thu đầu tiên từ phí qua eo biển Hormuz đã được nộp vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương”. Một số cơ quan truyền thông khác của Iran cũng đăng tải thông tin tương tự, song không cung cấp thêm chi tiết.

Trước đó, ngày 17/4, hãng thông tấn ISNA đưa tin Quốc hội Iran đang xây dựng dự luật về quản lý eo biển Hormuz, trong đó đề xuất thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải được cho là huyết mạch của thế giới này. Ước tính doanh thu từ việc “quản lý” eo biển Hormuz có thể đạt từ 10-15 tỷ USD.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran sau đó tuyên bố coi việc Mỹ phong tỏa các cảng nước này và eo biển Hormuz là hành động vi phạm ngừng bắn, đồng thời khẳng định sẽ ngăn chặn “bất kỳ việc mở lại eo biển có điều kiện hoặc hạn chế nào”. Theo cơ quan này, Iran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát lưu thông qua eo biển cho tới khi chiến tranh kết thúc hoàn toàn, bao gồm việc áp dụng các tuyến đường do Iran chỉ định, thu phí và cấp giấy phép quá cảnh.

Trong diễn biến liên quan, theo hãng tin Yonhap, ông Chung Byung Ha, đặc phái viên của Ngoại trưởng Hàn Quốc đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại Tehran, trong đó kêu gọi bảo đảm an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz trong bối cảnh tuyến hàng hải này bị phong tỏa giữa căng thẳng khu vực.

Tại cuộc gặp, phía Hàn Quốc đề nghị Iran hỗ trợ bảo đảm an toàn cho công dân và tàu thuyền mắc kẹt của nước này, đồng thời bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ sớm được nối lại nhằm khôi phục ổn định khu vực.

Về phần mình, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định Iran sẵn sàng hợp tác và tiếp tục quan tâm đến công dân Hàn Quốc đang lưu trú tại nước này. Liên quan đến việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Araghchi bảo vệ động thái này như một biện pháp nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, đồng thời cho rằng trách nhiệm đối với các hệ quả phát sinh thuộc về các bên “gây hấn”.

Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia vẫn duy trì hoạt động đại sứ quán tại Iran, đồng thời gần đây đã cung cấp viện trợ nhân đạo cho quốc gia này thông qua Ủy ban Chữ thập Đỏ quốc tế (ICRC).

Suốt hơn 7 thế kỷ có một ngôi đền Quan Âm Các đã tồn tại hơn 700 năm, một mình trơ trọi chống lại sự khắc nghiệt của dòng chảy đến lặng lẽ ẩn hiện theo mùa nước của ngôi đền bí ẩn hơn 700 năm giữa sông Trường Giang. Điểm đặc biệt nhất của Quan Âm Các nằm ở cách công trình “đối thoại” với thiên nhiên. Mỗi năm, từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, nước lũ dâng cao, nhấn chìm phần lớn công trình; có thời điểm chỉ còn mái đền nhô lên khỏi mặt nước.

Không cơn lũ nào có thể lay chuyển dù chỉ một tấc, ngôi đền Quan Âm Các nằm ở Ngạc Châu (tỉnh Hồ Bắc) được người đời gọi vui là công trình "cứng đầu" nhất Trung Quốc.

Suốt hơn 7 thế kỷ, Quan Âm Các phải đối mặt với lưu lượng nước khổng lồ của sông Trường Giang không ngừng vỗ vào thân đền. Dù vậy, công trình vẫn sừng sững giữa lòng sông, lặng lẽ chứng kiến bao đổi thay của thời gian.

Theo tư liệu lịch sử địa phương, Quan Âm Các được xây dựng vào khoảng năm 1345 dưới triều Nguyên, trên một bãi đá tự nhiên gọi là “Long Bàn Cơ” nằm giữa sông Trường Giang.

Công trình dài khoảng 24m, rộng chưa đến 10m, cao hơn 14m, gồm nhiều tầng gỗ và đá kết hợp. Đây không chỉ là nơi thờ Quan Âm mà còn tích hợp yếu tố tín ngưỡng Nho – Phật – Đạo, phản ánh đặc trưng văn hóa dung hợp của vùng trung lưu Trường Giang, thông tin từ Ourchinastory.

Điểm đặc biệt nhất của Quan Âm Các nằm ở cách công trình “đối thoại” với thiên nhiên. Mỗi năm, từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, nước lũ dâng cao, nhấn chìm phần lớn công trình; có thời điểm chỉ còn mái đền nhô lên khỏi mặt nước.

Khi mùa khô đến, đặc biệt vào đầu năm, nước rút xuống, để lộ nền đá đỏ và những lớp gạch xanh bám chặt vào lòng sông, khiến ngôi đền như “trồi lên” từ đáy nước. Chu kỳ “ẩn - hiện” này lặp lại suốt nhiều thế kỷ, trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi mùa lũ.

Các chuyên gia kiến trúc cho rằng, bí quyết giúp công trình tồn tại không nằm ở việc chống lại dòng nước, mà ở triết lý “thuận thiên”. Phần chân đền được gia cố bằng các khối đá lớn, trong khi tường phía tây uốn cong như thân thuyền, giúp phân tán lực nước và hạn chế xói mòn trực diện.

Hệ thống lỗ thoát nước ở tầng thấp cho phép giảm áp lực khi mực nước thay đổi nhanh. Đặc biệt, tầng 1 được thiết kế để có thể chấp nhận bị ngập theo mùa, trong khi các vật thờ được di chuyển lên tầng cao hơn trước mùa lũ. Đây là cách làm linh hoạt hiếm thấy trong kiến trúc cổ.

Bởi vị trí khó tiếp cận nên không giống những ngôi đền khác, Quan Âm Các không có tuyến tham quan chính thức hay phục vụ du lịch quy mô lớn, cũng không bán vé vào cổng riêng. Khi đến Ngạc Châu, du khách thường nhìn ngắm ngôi đền từ xa hoặc trên cao xuống. Một du khách từng chia sẻ, trước kia từng có những chuyến đi thuyền vào vãn cảnh đền. Tuy nhiên từ sau trận lụt nghiêm trọng cách đây vài năm, việc tham quan ngôi đền đã dừng lại.

Dù vậy, Quan Âm Các vẫn là biểu tượng của thành phố Ngạc Châu, được truyền thông Trung Quốc mệnh danh là “đệ nhất các trên Trường Giang”.

Khác với những công trình ven sông thường xuyên phải gia cố hoặc di dời, Quan Âm Các gần như giữ nguyên vị trí và cấu trúc qua nhiều biến động lịch sử, từ thời phong kiến đến hiện đại.

Năm 2006, công trình được xếp hạng di tích văn hóa cấp quốc gia, trở thành đối tượng nghiên cứu tiêu biểu cho kỹ thuật xây dựng cổ truyền Trung Hoa.