Iran cảnh báo về nguy cơ cắt đứt các tuyến cáp quang ngầm dưới biển tại eo Hormuz, đe dọa hệ thống liên lạc và kinh tế khu vực Vùng Vịnh.


Eo biển Hormuz là điểm nghẽn điều hướng của tuyến cáp ngầm nối các nước vùng Vịnh với quốc tế. Ảnh: IFeng.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 22/4 đưa tin các tuyến cáp quang dữ liệu ngầm dưới biển của các quốc gia Arab vùng Vịnh đối mặt với nguy cơ bị cắt đứt tại eo biển Hormuz.

Cơ quan thông tấn bán chính thức này, trực thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết: “Nếu nhiều tuyến cáp trục chính cùng lúc bị hư hại - dù do tai nạn hay hành động phá hoại có chủ đích - đều có thể khiến toàn bộ khu vực Vịnh Ba Tư rơi vào tình trạng gián đoạn liên lạc mạng trên diện rộng”.

Tasnim trước đó đã công bố một bản đồ cho thấy ít nhất 7 tuyến cáp internet ngầm quốc tế chính đi qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo các tuyến này đang ở trong tình trạng rủi ro cực cao.

Được biết, các tuyến cáp này truyền tải hơn 97% lưu lượng thương mại điện tử, dịch vụ điện toán đám mây và các mạng liên lạc toàn cầu, là “yết hầu” then chốt của nền kinh tế số khu vực Vùng Vịnh. Trước đó, khu vực Biển Đỏ đã nhiều lần xảy ra sự cố cáp ngầm bị cắt, gây gián đoạn mạng trên diện rộng. Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, cũng từng đưa ra các lời đe dọa nhằm vào những tuyến cáp này.

Mức độ nghiêm trọng và phạm vi ảnh hưởng
Khoảng 90%–99% lưu lượng internet quốc tế của các quốc gia Arab vùng Vịnh phụ thuộc vào các tuyến cáp quang ngầm này. Nếu chúng bị cắt tại eo biển Hormuz, toàn bộ hệ thống liên lạc, giao dịch tài chính, dịch vụ đám mây và trung tâm dữ liệu trong khu vực có thể bị tê liệt.

Mặt khác, các tuyến cáp quang ngầm đi qua Hormuz gánh khoảng 17%–30% lưu lượng dữ liệu toàn cầu trên hành lang châu Âu – châu Á – châu Phi. Nếu các tuyến cáp then chốt như AAE-1, FALCON, Gulf Bridge bị phá hoại, có thể gây chậm trễ hoặc gián đoạn mạng trên quy mô toàn cầu.

Ý đồ chiến lược và chiến thuật của Iran
Phía Iran xem đây là một công cụ “chiến tranh số” phi đối xứng. Trong bối cảnh căng thẳng, nó được coi như một dạng “răn đe hạt nhân kỹ thuật số” nhằm vào Mỹ và các đồng minh, dùng chi phí thấp để tạo ra rủi ro hậu quả cực lớn mà đối phương khó chấp nhận.

Nhiều tuyến cáp tập trung trong khu vực eo biển Hormuz hẹp—nơi không chỉ là “yết hầu” vận chuyển dầu mỏ mà còn là “nút cổ chai” của truyền tải dữ liệu. Thông tin mà Tasnim đưa ra không chỉ là cảnh báo, mà còn có nguy cơ thực tế: Các tin trên báo chí trước đó cho biết lực lượng Houthi tại Yemen từng đe dọa an ninh cáp. Trước đó, khu vực Biển Đỏ đã nhiều lần xảy ra sự cố cáp ngầm bị cắt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mạng khu vực.

Dù các nước Vùng Vịnh đang cố xây dựng các hành lang dữ liệu trên đất liền (ví dụ như dự án SilkLink qua Iraq, Syria) để làm phương án dự phòng, nhưng việc triển khai cần thời gian và vẫn đối mặt với rủi ro từ xung đột khu vực.

VietBF@ sưu tập

Giá xăng tăng mạnh đang âm thầm thay đổi cuộc sống người Mỹ: từ công việc, chi tiêu đến những chuyến đi thường ngày. Câu chuyện phía sau một cuộc khủng hoảng không ồn ào.


Một người đang bơm xăng tại trạm xăng Valero ở San Marcos, Texas, Mỹ. Ảnh: Getty.
Buổi sáng ở ngoại ô Ohio, Mark Jensen dừng xe trước một trạm xăng quen thuộc nằm cạnh đường cao tốc liên bang. Ông không vội xuống xe ngay. Đồng hồ trên bảng điều khiển chỉ 7 giờ 12 phút, giờ cao điểm sắp bắt đầu, và Mark biết mình cần tranh thủ từng phút. Nhưng ông vẫn ngồi thêm một lúc, như thể trì hoãn một quyết định không thể tránh.

Cuối cùng, ông bước xuống, cắm vòi bơm vào bình xăng. Những con số bắt đầu chạy. Ông nhìn chằm chằm vào màn hình, không rời mắt.

“Bạn thấy tiền của mình biến mất ngay trước mắt,” ông nói. “Và bạn biết ngày mai mình vẫn phải quay lại đây.”

Trong nhiều năm, công việc giao hàng mang lại cho Mark một nhịp sống ổn định. Ông nhận đơn, lái xe, giao hàng, và cuối ngày vẫn còn đủ tiền để trang trải. Nhưng vài tuần gần đây, mọi thứ thay đổi theo cách ông không kiểm soát được. Giá nhiên liệu tăng nhanh, chi phí vận hành đội lên, và khoảng cách giữa thu nhập và chi tiêu ngày càng thu hẹp.

Theo dữ liệu thị trường được Reuters công bố ngày 19/4, giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon và tiếp tục duy trì ở mức cao. Chỉ trong vòng khoảng một tháng, giá đã tăng gần 1 USD/gallon — một mức tăng đủ lớn để làm đảo lộn ngân sách của nhiều hộ gia đình.

Có những ngày Mark lái xe hơn 200 km, nhưng sau khi trừ tiền xăng, gần như không còn lại gì đáng kể. Ông bắt đầu ghi lại từng chuyến đi, từng khoản chi, cố gắng tìm cách tối ưu. Nhưng càng tính toán, ông càng nhận ra bài toán không còn lời giải dễ dàng.

“Tôi không còn làm việc để kiếm tiền nữa,” ông nói. “Tôi làm để giữ cho chiếc xe còn chạy.”

Cuộc sống dần thu hẹp
Câu chuyện của Mark chỉ là một trong nhiều câu chuyện tương tự đang diễn ra trên khắp nước Mỹ. Khi chi phí nhiên liệu tăng, những thay đổi không đến từ những quyết định lớn, mà từ những điều nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày.

Ở Texas, Carla — một người mẹ đơn thân sống ở vùng ngoại ô Houston — đã ngừng hẳn những chuyến lái xe cuối tuần đưa con trai về thăm ông bà. Trước đây, đó là một phần quen thuộc trong lịch sinh hoạt của gia đình. Nhưng hiện tại, chi phí cho một chuyến đi đã trở thành gánh nặng.

Đối với Mandy, một người mẹ 42 tuổi ở miền trung Utah, giá xăng tăng cao đã khiến việc thăm nom một trong những đứa con khuyết tật của bà, sống cách đó hàng giờ đồng hồ lái xe, trở nên khó khăn hơn.

“Trước khi ông Trump và [Thủ tướng Israel Benjamin] Netanyahu bắt đầu cuộc chiến, giá xăng ở thị trấn của tôi là 2,70 USD một gallon. Giờ thì là 4,19 USD và tôi rất sợ nó sẽ tăng lên gần 5 USD trước khi mọi chuyện kết thúc. Một trong những đứa con của chúng tôi bị khuyết tật và sống trong một nhà ở tập thể cách đó hai tiếng rưỡi,” bà nói.

“Việc đến thăm con bé vốn đã tốn kém rồi, giờ thì gần như vượt quá khả năng chi trả của chúng tôi, điều này thật đau khổ cho cả con bé và tôi. Chúng tôi sống ở vùng nông thôn. Không có phương tiện giao thông công cộng," bà nói thêm “Chỉ cần tăng thêm 1–2 USD thôi cũng là thảm họa.”

Lisa, một phụ nữ 56 tuổi sống chung với những người khuyết tật tại khu bảo tồn của bộ lạc ở Oregon, cho biết giá xăng tăng cao đã làm giảm khả năng tiếp cận thuốc men mà bà cần.

“Tôi và người chăm sóc của mình đã phải giảm bớt các chuyến đi lấy thuốc theo toa, mặc dù chúng rất cần thiết. Vì tôi sống ở vùng nông thôn Oregon, những nhu yếu phẩm cơ bản cách đó 40 phút, vì vậy nếu bác sĩ kê thêm đơn thuốc sau khi tôi đã đến thị trấn trong tuần đó, thì đơn thuốc đó phải đợi đến tuần sau tôi mới có thể lấy được”, bà nói.

“Việc đi lại khám chữa bệnh hiện nay phải đi gấp đôi vì nhiều chuyến là đi chung xe. Vì vậy, chuyến đi trước đây chỉ mất bốn tiếng giờ dễ dàng kéo dài từ năm đến sáu tiếng với thêm một người – điều này không tốt chút nào khi bạn đang phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe.”

Đối với Michael Adcox, một lính cứu hỏa đã nghỉ hưu ở Alabama, giá nhiên liệu tăng cao – kết hợp với lạm phát chung – đang làm kiệt quệ gia đình ông.

“Tôi là một lính cứu hỏa đã nghỉ hưu bị tàn tật và gia đình tôi có thu nhập cố định rất eo hẹp. Vợ tôi vẫn tiếp tục làm việc nhưng việc giá xăng tăng đột ngột và lạm phát chung đang làm sụp đổ sự an toàn tài chính của chúng tôi. Chúng tôi thực sự đang đứng trước nguy cơ vô gia cư,” Adcox nói.

Katherine Botelho, một chuyên gia công nghệ thông tin đã nghỉ hưu, 63 tuổi ở Pompano Beach, Florida, cho biết giá xăng tăng cao đã buộc bà phải “nghiêm túc” cân nhắc việc “mua một chiếc xe đạp hoặc xe tay ga điện để phục vụ một số nhu cầu đi lại của mình”.

“Thật không may, tôi cần một chiếc xe có mái che vì tôi không thể chịu được ánh nắng mặt trời kéo dài. Một chiếc xe tay ga có mái che thì rất đắt tiền và không khả thi với tình hình tài chính hiện tại của tôi,” bà Botelho nói.

Ở Missouri, một người đàn ông làm việc trong ngành xây dựng đã từ chối một công việc mới dù mức lương cao hơn. Công việc đó nằm cách nhà ông gần 80 km. Khi tính toán chi phí nhiên liệu, ông nhận ra phần thu nhập tăng thêm gần như không còn ý nghĩa.

Ở California, một tài xế giao đồ ăn đã quyết định bỏ việc sau nhiều tháng cố gắng duy trì. Anh từng làm việc 10–12 tiếng mỗi ngày, nhưng chi phí xăng tăng khiến thu nhập thực tế giảm xuống. “Có những ngày tôi làm cả ngày và nhận ra mình không kiếm được gì,” anh nói.

Một nghệ sĩ tự do tại bang này cũng chia sẻ rằng thu nhập của cô giảm mạnh — không phải trực tiếp liên quan tới giá xăng, mà vì khách hàng cắt giảm chi tiêu cho những dịch vụ không thiết yếu. Khi chi phí năng lượng tăng, hiệu ứng lan tỏa xuất hiện ở những nơi ít ai ngờ tới.

Những thay đổi này lan sang cả đời sống gia đình. Một gia đình ở Chicago nói với tờ Guardian rằng họ đã điều chỉnh cách mua thực phẩm, giảm các món đắt tiền và chuyển sang những lựa chọn rẻ hơn. Ở New York, một sinh viên phải giảm số buổi đến lớp trực tiếp để tiết kiệm chi phí đi lại, đồng thời tăng giờ làm thêm.

Một nhân viên văn phòng tại bang Washington nói với Reuters rằng cô bắt đầu cân nhắc từng chuyến đi: liệu nó có thực sự cần thiết hay không. Không có phương tiện công cộng thay thế, lựa chọn của cô chỉ đơn giản là đi hoặc không đi — và mỗi lần đi đều phải tính toán.

Những câu chuyện này không phải là cá biệt. Chúng xuất hiện dày đặc trong các lời chia sẻ mà các hãng truyền thông nước ngoài thu thập từ độc giả Mỹ trong tháng 4. Điểm chung không phải là một cú sốc lớn, mà là quá trình thích nghi liên tục. Những thay đổi nhỏ, lặp lại mỗi ngày, dần trở thành một trạng thái bình thường mới.

Khi giá xăng lan vào mọi quyết định
Sự thay đổi trong đời sống không diễn ra một cách ngẫu nhiên. Nó bắt nguồn từ một yếu tố rất cụ thể: giá nhiên liệu tăng nhanh và kéo theo chi phí toàn diện.

Ngày 23/4, các quan chức năng lượng Mỹ cảnh báo rằng người dân có thể sẽ phải tiếp tục trả giá cao trong thời gian tới. Một số dự báo thậm chí cho rằng giá xăng có thể không quay lại mức dưới 3 USD/gallon cho đến năm 2027.

Bối cảnh lớn hơn nằm ở thị trường năng lượng toàn cầu. Căng thẳng tại Trung Đông và những gián đoạn tại eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ thế giới — đã khiến giá dầu tăng mạnh, có thời điểm vượt 120 USD/thùng. Những biến động này nhanh chóng tác động tới vào giá xăng ở nước Mỹ.

Nhưng tác động không dừng lại ở trạm bơm. Khi chi phí vận chuyển tăng, giá thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ cũng tăng theo. Một sự thay đổi ở trạm xăng lan vào mọi góc của đời sống.

Theo các khảo sát của Reuters, hơn một nửa người Mỹ cho biết họ đang cảm nhận trực tiếp áp lực tài chính từ giá xăng. Điều đáng chú ý là tác động này không còn giới hạn ở nhóm thu nhập thấp. Tầng lớp trung lưu, vốn có “vùng đệm” tài chính, cũng bắt đầu phải điều chỉnh cuộc sống.

Một số người cắt giảm đi lại. Một số trì hoãn các kế hoạch lớn. Một số thay đổi công việc. Nhưng với nhiều người, đặc biệt là những người phụ thuộc vào việc lái xe để kiếm sống, họ gần như không có lựa chọn.

Học cách sống tiết kiệm từng giọt xăng
Trong bối cảnh đó, các hướng dẫn tiết kiệm nhiên liệu bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trên truyền thông Mỹ. Một bài phân tích của CNN ngày 19/4 cho thấy người dân đang buộc phải điều chỉnh hành vi theo hướng tiết kiệm hơn – không phải để lựa chọn, mà vì đó là điều cần thiết đối với họ.

Những thay đổi bắt đầu từ những điều cơ bản: kiểm tra áp suất lốp để giảm tiêu hao nhiên liệu, bảo dưỡng xe định kỳ, và tránh mang theo những vật dụng không cần thiết. Các chuyên gia cho biết việc lái xe quá nhanh có thể làm tăng mức tiêu thụ nhiên liệu từ 10–14%.

Người dân cũng thay đổi cách tổ chức cuộc sống. Họ gom nhiều việc vào một chuyến đi, lên kế hoạch lộ trình trước, tránh giờ cao điểm và hạn chế các chuyến đi không cần thiết.

Một số người sử dụng ứng dụng để tìm trạm xăng giá rẻ hơn, tham gia các chương trình tích điểm, hoặc thay đổi loại nhiên liệu nếu xe cho phép. Những điều này trước đây ít được chú ý, nhưng giờ trở thành thói quen.

Tuy nhiên, những biện pháp này chỉ giúp giảm bớt áp lực, không thể giải quyết hoàn toàn vấn đề. Với nhiều người, chi phí nhiên liệu vẫn là yếu tố chi phối cuộc sống hàng ngày.

Cuộc khủng hoảng không ồn ào
Buổi chiều, Mark quay lại trạm xăng lần thứ hai trong ngày. Ông ăn trưa trong xe với một bữa ăn đơn giản, không bật điều hòa để tiết kiệm nhiên liệu. Những điều trước đây không đáng chú ý giờ trở thành một phần trong cách ông duy trì công việc.

Ông không theo dõi thị trường dầu mỏ hay các diễn biến địa chính trị. Điều ông quan tâm là phép tính trước mắt: chi phí hôm nay có cho phép ông tiếp tục làm việc vào ngày mai hay không.

Ở những nơi khác, những phép tính tương tự cũng đang được đưa ra. Một người phải từ bỏ thói quen di chuyển, một người khác từ chối cơ hội mới, một người khác nữa thay đổi công việc. Những quyết định đó không xuất hiện trong các báo cáo kinh tế, nhưng lại phản ánh rõ nhất tác động của giá năng lượng.

Khi Mark đóng nắp bình xăng và quay lại xe, ngày làm việc của ông vẫn tiếp tục. Nhưng điều ông nghĩ đến không còn là số đơn hàng, mà là khả năng duy trì công việc thêm một ngày nữa.

“Bạn không còn nghĩ xa nữa,” ông nói. “Chỉ nghĩ xem ngày mai mình còn đi được không.”

Không có cảnh tượng hỗn loạn. Không có hàng dài chờ xăng như trong các cuộc khủng hoảng trước đây. Nhưng điều đó không có nghĩa là không có khủng hoảng. Lần này, nó diễn ra chậm hơn, âm thầm hơn.

Nó nằm trong những quyết định nhỏ: không đi, không mua, không làm. Nó nằm trong những thay đổi khó nhận ra ngay lập tức, nhưng đủ lớn để làm thay đổi cách con người sống. Một ngày không xăng rẻ không chỉ là một ngày đắt đỏ hơn. Đó là một ngày mà cuộc sống phải co lại, để tiếp tục tồn tại.

VietBF@ sưu tập

Một thương hiệu độ xe danh tiếng từ Đức bất ngờ bước vào thị trường xe máy điện với những sản phẩm mang thiết kế khác biệt. Tuy nhiên, mức giá cao ngất ngưởng so với hiệu năng khiến nhiều người không khỏi băn khoăn.
Brabus vừa hợp tác cùng nhà sản xuất xe máy Pháp DAB để giới thiệu ba mẫu xe điện mới gồm DAB 1a Brabus, Brabus Urban E và Urban E First Edition. Tất cả đều được phát triển từ nền tảng DAB 1a, hướng đến nhu cầu di chuyển trong đô thị với phong cách tối giản nhưng đậm chất cá nhân hóa.


Phiên bản tiêu chuẩn DAB 1a Brabus nổi bật với gam màu đen chủ đạo, nhiều chi tiết sợi carbon lộ thiên cùng yên bọc Alcantara. Xe sử dụng pin lithium-ion dung lượng 7,1 kWh, kết hợp mô-tơ điện đặt phía sau, cho công suất 31 mã lực và mô-men xoắn 395 Nm.

Theo công bố, mẫu xe có thể đạt vận tốc tối đa khoảng 150 km/h và cần khoảng 3 giờ để sạc từ 20% lên đầy bằng nguồn điện dân dụng.
.
Ở phân khúc cao hơn, Brabus Urban E được nâng cấp lên công suất 37 mã lực và mô-men xoắn 475 Nm. Mẫu xe này bổ sung thêm nhiều chi tiết carbon, hệ thống khe dẫn gió làm mát mô-tơ, đèn định vị LED dạng dọc và ghi-đông kiểu supermoto.

Đồng thời, xe còn được trang bị hàng loạt công nghệ như khởi động không chìa khóa, nhiều chế độ lái khác nhau, hệ thống treo có thể điều chỉnh và phanh hiệu năng cao từ Brembo.

Phiên bản cao cấp nhất Urban E First Edition giữ nguyên cấu hình của Urban E nhưng được sản xuất giới hạn với bốn tùy chọn màu sắc riêng biệt, mỗi màu chỉ có 10 chiếc.

Dù mang thiết kế độc đáo và hướng đến tính cá nhân hóa, mức giá của các mẫu xe này lại trở thành tâm điểm tranh luận. Cụ thể, DAB 1a Brabus có giá khởi điểm từ 16.590 euro (khoảng 420 triệu đồng), Urban E từ 20.800 euro (khoảng 525 triệu đồng), trong khi Urban E First Edition lên tới 32.500 euro (tương đương khoảng 820 triệu đồng).

So với mặt bằng chung, mức giá này tiệm cận, thậm chí vượt qua một số mẫu superbike hiệu năng cao. Điều đó khiến nhiều ý kiến cho rằng các sản phẩm của Brabus phù hợp hơn với nhóm khách hàng yêu thích thiết kế độc lạ và giá trị thương hiệu, thay vì đặt nặng yếu tố sức mạnh vận hành.

VietBF@ sưu tập

Thiết bị chậm, nóng, hao pin hay dữ liệu tăng bất thường có thể là dấu hiệu bị theo dõi. Nhận biết sớm giúp giảm nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân.
Nguy cơ bị theo dõi trên thiết bị cá nhân ngày càng phổ biến. Phần mềm gián điệp có thể âm thầm thu thập dữ liệu mà người dùng không hay biết.

Điện thoại và máy tính lưu trữ gần như toàn bộ thông tin quan trọng. Khi bị cài phần mềm theo dõi, dữ liệu có thể bị thu thập liên tục. Người dùng thường chỉ nhận ra khi hậu quả đã xảy ra.

Các dấu hiệu cảnh báo thường rất nhỏ. Tuy nhiên, nếu chú ý, người dùng có thể phát hiện sớm và hạn chế thiệt hại.

Thiết bị chậm, nóng và hao pin bất thường
Điện thoại hoặc máy tính bỗng hoạt động ì ạch, nhanh nóng dù không dùng nhiều là dấu hiệu đáng chú ý. Pin tụt nhanh cũng cần cảnh giác.

Nguyên nhân có thể do phần mềm chạy ngầm liên tục. Các tiến trình này tiêu tốn tài nguyên, khiến thiết bị quá tải. Tuy vậy, cũng cần loại trừ khả năng do ứng dụng nặng hoặc lỗi phần cứng.

Dung lượng dữ liệu tăng đột biến
Lưu lượng internet hoặc dữ liệu di động tăng bất thường là dấu hiệu rõ ràng. Đặc biệt khi người dùng không sử dụng nhiều.

Phần mềm theo dõi thường xuyên gửi dữ liệu ra bên ngoài. Việc này khiến dung lượng “hao hụt” liên tục. Nên kiểm tra ngay các ứng dụng chạy nền.


Cần lưu ý những dấu hiệu nhỏ trên thiết bị để tranh nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân
Xuất hiện ứng dụng lạ, quyền truy cập bất thường
Những ứng dụng không nhớ đã cài đặt cần được kiểm tra. Đây có thể là phần mềm gián điệp ngụy trang.

Chúng thường yêu cầu quyền truy cập không liên quan. Ví dụ như camera, micro hoặc vị trí. Nếu phát hiện bất thường, nên cân nhắc gỡ bỏ.

Tin nhắn lạ và đường link đáng ngờ
Nhiều cuộc tấn công bắt đầu từ tin nhắn chứa liên kết hoặc tệp đính kèm. Đây là phương thức phổ biến để phát tán mã độc.

Chỉ một thao tác nhấn vào link lạ cũng có thể khiến thiết bị bị xâm nhập. Vì vậy, cần tránh mở các đường dẫn không rõ nguồn gốc.

Thiết bị tự hoạt động bất thường
Điện thoại tự mở ứng dụng hoặc phát ra âm thanh lạ là cảnh báo nghiêm trọng. Một số trường hợp cho thấy thiết bị có thể bị điều khiển từ xa.

Phần mềm theo dõi có thể kích hoạt camera, micro mà không được phép. Nếu gặp tình trạng này, cần kiểm tra ngay.

Tài khoản cá nhân có dấu hiệu bị xâm nhập
Đăng nhập lạ, thay đổi mật khẩu hoặc hoạt động bất thường là dấu hiệu rõ ràng. Đây có thể là hệ quả của việc bị theo dõi.

Nhiều nền tảng cho phép kiểm tra lịch sử đăng nhập. Người dùng nên theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm rủi ro.

Nên làm gì khi nghi ngờ bị theo dõi?
Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, cần xử lý ngay. Trước hết, gỡ bỏ ứng dụng lạ khỏi thiết bị.

Tiếp theo, đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng. Đồng thời cập nhật phần mềm và hệ điều hành để vá lỗ hổng bảo mật.

Người dùng cũng nên hạn chế cài ứng dụng từ nguồn không rõ ràng. Tránh nhấn vào các đường link đáng ngờ để giảm nguy cơ bị tấn công.

VietBF@ sưu tập

Đang chật vật xoay xở với những khoản nợ vì âm thầm vay tiền chữa bệnh cho mẹ ruột ở quê, tôi bất ngờ nhận được một đề nghị tưởng như khó chấp nhận từ mẹ chồng: mỗi tháng phải chuyển cho bà 5 triệu đồng để “lo thuốc thang cho bố”.
Kết hôn gần 5 năm, tôi dần quen với cảm giác sống trong sự kiểm soát chặt chẽ của chồng. Anh là người kiếm tiền giỏi, nhưng cũng vô cùng gia trưởng. Mọi khoản chi tiêu của tôi đều phải ghi chép tỉ mỉ, từ những thứ nhỏ nhất như bó rau hay gói muối. Trong khi đó, anh lại không ngần ngại chi tiền cho những buổi tụ tập, nhậu nhẹt với bạn bè để giữ thể diện.

Giữa không khí ngột ngạt ấy, mẹ chồng là người duy nhất khiến tôi cảm thấy được thấu hiểu. Có lần hai mẹ con ngồi nhặt rau sau bếp, bà nắm tay tôi và thở dài. Bà nói con trai mình giống hệt tính bố ngày xưa, còn nhìn tôi mà như thấy lại chính mình nhiều năm trước. Hai người phụ nữ ở hai thế hệ khác nhau cứ thế ôm nhau khóc, chia sẻ nỗi lòng của những người làm dâu trong một gia đình giàu có nhưng thiếu sự đồng cảm.

Biến cố xảy ra khi bố chồng tôi bị tai biến mạch máu não và phải nằm liệt giường. Cũng đúng lúc đó, tôi đang rơi vào cảnh nợ nần vì đã lén vay tiền để chữa bệnh cho mẹ đẻ. Thế nhưng giữa lúc khó khăn nhất, mẹ chồng lại bất ngờ đưa ra yêu cầu: từ tháng đó trở đi, tôi phải chuyển riêng cho bà 5 triệu đồng mỗi tháng để bà lo việc thuốc men cho bố.

Tôi sững sờ trước đề nghị này. Bố mẹ chồng vốn có điều kiện kinh tế khá giả, lại có lương hưu ổn định, còn mẹ chồng từ trước đến nay luôn nổi tiếng thương con cháu. Việc bà đột ngột yêu cầu khoản tiền ấy khiến tôi không khỏi tủi thân và khó hiểu.

Dù vậy, tôi vẫn nói với chồng để làm theo lời mẹ. Ngay sau đó, anh quyết định cắt giảm tiền sinh hoạt đưa cho tôi, cho rằng đó là trách nhiệm chung của vợ chồng.

Thời gian trôi qua, khoản tiền ấy vẫn đều đặn được gửi mỗi tháng. Ba năm sau, khi bố chồng đã qua đời được vài tháng, mẹ chồng gọi tôi vào phòng riêng. Bà run run đưa cho tôi một cuốn sổ tiết kiệm đứng tên tôi. Khi nhìn vào con số bên trong, tôi gần như không tin vào mắt mình: 300 triệu đồng.

Thấy tôi bối rối, bà nhẹ nhàng giải thích. Trong số tiền đó, 150 triệu là khoản tôi gửi suốt 30 tháng qua, bà chưa từng dùng đến. Phần còn lại là tiền bà dành dụm thêm cho tôi.

Bà nói bà biết tôi khổ vì bị chồng kiểm soát tài chính quá chặt, đến mức không có nổi một khoản dự phòng cho bản thân. Khi bố chồng nằm liệt, bà mới nghĩ ra cách này để âm thầm giúp tôi. Bà hiểu rõ tính cách độc đoán của chồng mình trước đây cũng như của con trai bây giờ, nên muốn chuẩn bị cho tôi một lối thoát.

Mẹ chồng nghẹn ngào nói rằng cả đời bà đã sống trong sự cam chịu và héo mòn vì tính gia trưởng của chồng. Bà không muốn tôi phải đi lại con đường ấy. Nếu một ngày nào đó cuộc hôn nhân này trở nên quá ngột ngạt, tôi có thể dùng số tiền này để tìm lại tự do cho mình.

Cầm cuốn sổ tiết kiệm còn ấm hơi tay bà, tôi bật khóc như một đứa trẻ. Hóa ra suốt ba năm qua, điều tôi từng nghĩ là sự khắt khe lại chính là một kế hoạch đầy yêu thương.

Ba trăm triệu đồng không chỉ đơn thuần là tiền bạc. Đó còn là sự bảo vệ, là lòng thấu hiểu và là bài học sâu sắc về tình người mà một người phụ nữ từng trải đã âm thầm gửi gắm cho thế hệ sau. Trong cuộc hôn nhân tưởng chừng ngột ngạt ấy, chính mẹ chồng lại là người lặng lẽ cứu tôi khỏi một “bàn thua” trông thấy, để tôi hiểu rằng đôi khi tự do của phụ nữ phải được chuẩn bị từ những bước đi âm thầm nhất.

VietBF@ sưu tập

Trong mắt mẹ chồng tôi, Linh luôn là hình mẫu lý tưởng của một “nàng dâu 4.0”. Nhưng một lần tình cờ chứng kiến khoảnh khắc phía sau vẻ ngoài hoàn hảo ấy đã khiến tôi nhận ra rằng không phải điều gì cũng lung linh như những gì người ta nhìn thấy.
Ở khu chung cư nơi tôi sống, Linh gần như là cái tên được mẹ chồng tôi nhắc đến nhiều nhất. Mỗi lần bà sang nhà chơi, câu chuyện thường bắt đầu từ những bài đăng trên Facebook của cô hàng xóm. Khi thì là hình ảnh Linh đi tập gym từ 5 giờ sáng, khi lại là những mâm cơm được chuẩn bị đẹp mắt cho gia đình, lúc khác lại là tin cô được thăng chức hay nhận giải thưởng trong công việc.

Mỗi lần xem xong, mẹ chồng tôi lại thở dài rồi quay sang so sánh: người ta cũng bận rộn, cũng làm sếp nhưng vẫn giữ được vẻ ngoài tươi tắn, lại chăm con chu đáo. Còn tôi, sau một ngày làm việc trở về chỉ thấy mệt mỏi, việc nhà thì thuê người giúp việc lo liệu.

Những lời so sánh ấy khiến tôi không khỏi chạnh lòng. Tôi chọn thuê người giúp việc chỉ để có thêm thời gian nghỉ ngơi và chơi với con, nhưng trong mắt mẹ chồng, đó lại là biểu hiện của sự lười biếng. Trong khi đó, Linh – người tự tay làm mọi thứ – dường như mới là chuẩn mực của một người phụ nữ hiện đại mà bà mong muốn. Sự so sánh lặp đi lặp lại khiến tôi nhiều lúc cảm thấy mình như một phiên bản kém cỏi của hình mẫu phụ nữ thành đạt.

Cho đến một tối thứ Sáu, khi tôi xuống hầm chung cư lấy đồ khá muộn, tôi vô tình bắt gặp một cảnh tượng khiến mình sững sờ. Đi ngang qua chiếc xe của Linh, tôi thấy đèn bên trong vẫn sáng. Khi nhìn vào, tôi thấy cô – người luôn xuất hiện với vẻ ngoài rạng rỡ – đang gục đầu vào vô lăng và lặng lẽ khóc.

Trên ghế bên cạnh là vài túi đồ hiệu vừa mua, nhưng Linh lại vội vàng dặm lại lớp trang điểm và nhỏ thuốc mắt để che đi đôi mắt đỏ. Đúng lúc đó, điện thoại cô vang lên. Từ loa ngoài, tôi nghe thấy giọng mẹ chồng cô đầy khó chịu, trách móc vì sao giờ này cô vẫn chưa về nấu cơm và cảnh báo sẽ nói chuyện với chồng cô.

Linh hít một hơi thật sâu, cố kìm nén cảm xúc rồi đáp lại bằng giọng nhẹ nhàng rằng cô vừa kết thúc cuộc gặp với đối tác và đang về nhà, đồng thời nói rằng mình có mua quà cho mẹ.

Chỉ ít phút sau, Linh bước ra khỏi xe với nụ cười rạng rỡ quen thuộc như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Nhìn cảnh đó, tôi bỗng thấy nghẹn lòng. Hóa ra phía sau danh xưng “Superwoman” mà mọi người ca tụng lại là những áp lực âm thầm và sự chịu đựng đến kiệt sức. Những món quà đắt tiền kia dường như chỉ để đổi lấy sự yên ổn trong gia đình chồng.

Tối hôm ấy trở về nhà, khi thấy mẹ chồng lại đang lướt Facebook của Linh như thường lệ, tôi nhẹ nhàng nói rằng phụ nữ hiện đại nếu cứ phải gồng mình để hoàn hảo mọi mặt thì thật sự rất mệt mỏi. Tôi chỉ mong mình được làm một người vợ bình thường, đôi khi được phép mệt mỏi hay lười biếng một chút để còn có sức yêu thương gia đình.

Mẹ chồng tôi nhìn tôi khá lâu rồi lặng lẽ tắt điện thoại. Bà không nói gì thêm. Nhưng sáng hôm sau, khi tôi chuẩn bị đi làm, bà bất ngờ bảo rằng tối nay cả nhà ra ngoài ăn để tôi được nghỉ ngơi.

Có lẽ lúc đó bà cũng nhận ra rằng đằng sau những bức ảnh hàng nghìn lượt thích trên mạng xã hội là những góc khuất mà không phải ai cũng thấy.

Sau tất cả, tôi hiểu rằng hạnh phúc không nằm ở việc phải trở nên hoàn hảo trong mắt người khác. Điều quan trọng nhất là được sống thật với cảm xúc của mình trong chính ngôi nhà của mình, thay vì lấy hào quang của người khác để làm thước đo cho cuộc sống của bản thân.

VietBF@ sưu tập

vì ám ảnh. Chi 3 tỷ mỗi tuần để sống lâu, nhiều người lại rơi vào “hội chứng cuồng trường thọ”, mắc kẹt trong ám ảnh, cô độc và kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần.
Khát vọng sống lâu, sống khỏe vốn rất tự nhiên. Nhưng khi nỗi sợ thời gian hữu hạn lớn dần, nó có thể biến thành một dạng ám ảnh tinh vi, len lỏi vào từng quyết định sống.

Với một số người giàu có, hành trình kéo dài tuổi thọ không còn là chăm sóc bản thân. Nó trở thành cuộc chiến kiểm soát sinh – lão – bệnh – tử, nơi mọi thứ đều phải được đo lường, tối ưu và loại bỏ rủi ro.

Chi phí điều trị lên tới 120.000 USD mỗi tuần, tương đương khoảng 3 tỷ đồng, là con số cho thấy mức độ đầu tư khổng lồ. Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ: càng đầu tư, họ càng cảm thấy thiếu an toàn.

Theo Jan Gerber, người sáng lập trung tâm trị liệu Paracelsus Recovery (Thụy Sĩ), hiện tượng này được gọi là “Hội chứng cuồng trường thọ”. Điểm chung của các bệnh nhân là họ có gần như mọi thứ, trừ cảm giác đủ.


Một số người đang trở nên bị ám ảnh bởi việc sống lâu hơn đến mức họ đã phát triển cái được gọi là "hội chứng cuồng tuổi thọ" và nó đang làm cho cuộc sống của họ trở nên tồi tệ hơn. Ảnh NY Post/Rob Jejenich
Khi “sống khỏe” trở thành một nỗi ám ảnh
Ban đầu, mọi thứ thường bắt đầu rất hợp lý: ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đặn, theo dõi sức khỏe. Nhưng ranh giới giữa kỷ luật và cưỡng ép rất mong manh.

Dần dần, việc “sống sạch” bị đẩy lên mức cực đoan. Thực đơn bị siết chặt đến mức mất cân bằng. Các nhóm thực phẩm bị loại bỏ vì những nguy cơ rất nhỏ.

Song song đó là việc sử dụng dày đặc thực phẩm chức năng, liệu pháp truyền dịch, hoặc các phương pháp tối ưu hóa chưa được kiểm chứng. Cơ thể không còn được lắng nghe, mà bị “điều khiển”.

Công nghệ khiến vòng lặp này trở nên khép kín. Nhẫn thông minh, thiết bị đo đường huyết liên tục biến mỗi biến động nhỏ thành một tín hiệu cảnh báo. Người sử dụng không còn sống theo cảm nhận, mà sống theo chỉ số.

Từ đó, những lựa chọn đời thường cũng thay đổi. Một bữa tối với bạn bè có thể bị từ chối. Một sự kiện gia đình có thể bị bỏ lỡ. Tất cả chỉ để bảo toàn một “quy trình sức khỏe” không được phép sai lệch.

Cái giá không chỉ là cô đơn
Theo Jordan Shlain, điều đáng lo nhất là những tổn thương không dừng ở tâm lý.

Nhiều trường hợp ghi nhận suy thận do lạm dụng thực phẩm chức năng. Rối loạn nội tiết và chuyển hóa xuất hiện khi cơ thể bị ép vào chế độ nhịn ăn cực đoan. Nguy cơ tim mạch tăng lên khi sử dụng các hợp chất chưa được kiểm chứng.

Nhưng những tổn thương khó thấy hơn lại nằm ở đời sống tinh thần. Khi mọi niềm vui đều phải cân nhắc rủi ro, cuộc sống trở nên thu hẹp.

Các mối quan hệ dần rạn nứt. Sự kết nối bị thay thế bằng những con số. Và cảm giác cô đơn xuất hiện, ngay cả khi xung quanh vẫn còn nhiều người.

Đáng chú ý, ngành công nghiệp trường thọ trị giá hàng chục tỷ USD đang góp phần nuôi dưỡng nỗi lo này. Những lời hứa về tuổi thọ dài hơn vô tình khiến nỗi sợ già và bệnh tật trở nên lớn hơn.

Hội chứng
Một số bị ám ảnh đến mức nó thực sự ảnh hưởng đến cuộc sống của họ, chẳng hạn như bỏ qua các sự kiện gia đình vì nó làm gián đoạn "giao thức" hoặc tránh ăn tối với bạn bè để thực hiện một buổi trị liệu áp lạnh.
Học cách dừng lại
Tại Paracelsus Recovery, mỗi lần chỉ một bệnh nhân được điều trị, với sự hỗ trợ của khoảng 15 chuyên gia. Nhưng mục tiêu không phải là giúp họ sống lâu hơn bằng mọi giá.

Điều quan trọng hơn là giúp họ buông bỏ nhu cầu kiểm soát tuyệt đối. Học cách chấp nhận những giới hạn tự nhiên của cơ thể và thời gian. Bởi thực tế, sống khỏe không chỉ là kéo dài số năm tồn tại. Nó còn là khả năng tận hưởng những gì đang diễn ra.

Khát vọng trường thọ là điều rất con người. Nhưng khi nó biến thành nỗi ám ảnh, con người có thể đánh mất chính điều mình đang cố bảo vệ.

Nghịch lý của “hội chứng cuồng trường thọ” nằm ở chỗ: càng cố sống lâu, người ta càng sống ít đi — ít niềm vui, ít kết nối, và ít cảm nhận về ý nghĩa của hiện tại.

VietBF@ sưu tập

Ăn cơm nguội để giảm đường huyết: Thói quen có thực sự “thần kỳ” hay tiềm ẩn họa ngộ độc?
Nhiều người rỉ tai nhau phương pháp ăn cơm lạnh nhằm kiểm soát đường huyết và giảm cân nhanh chóng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo cách làm này chỉ mang lại hiệu quả khiêm tốn nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Giải mã hiện tượng "Tinh bột kháng"
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) lý giải, bí mật nằm ở quá trình biến đổi cấu trúc hạt cơm. Khi cơm được nấu chín rồi làm lạnh ở khoảng 4°C, các phân tử tinh bột sẽ sắp xếp lại, tạo thành một dạng gọi là tinh bột kháng.

Đúng như tên gọi, loại tinh bột này có khả năng "kháng" lại sự phân hủy của enzym tiêu hóa. Thay vì được chuyển hóa ngay thành đường tại ruột non như cơm nóng, tinh bột kháng di chuyển xuống ruột già và tiêu hóa chậm hơn hẳn. Nhờ đó, lượng đường trong máu không bị tăng đột ngột sau khi ăn.

Tuy nhiên, số liệu thực tế lại không "màu hồng" như lời đồn. Trong 100g cơm, lượng tinh bột kháng chỉ tăng từ 0,6g lên 1,6g sau 24 giờ làm lạnh. Mức tăng này thực chất rất nhỏ so với tổng lượng tinh bột bạn nạp vào cơ thể. Do đó, khả năng hạ đường huyết chỉ đạt khoảng 10-15%, một con số không đủ để biến cơm nguội thành "thần dược".

Sai lầm chết người từ khâu bảo quản
Trường hợp bà Đỗ Thị Minh (Cầu Giấy, Hà Nội) là minh chứng cho việc hiểu sai kiến thức. Với chỉ số đường huyết 5,8 mmol/L, bà nấu cơm một lần rồi dùng trong 3 ngày để "tiết kiệm thời gian và hạ đường".

Chuyên gia cảnh báo rủi ro lớn nhất không nằm ở tinh bột mà ở vi khuẩn Bacillus cereus. Loại vi khuẩn này cực kỳ ưa thích môi trường cơm để nguội ở nhiệt độ phòng. Chúng sinh ra độc tố gây nôn mửa (sau 1-6 giờ) và tiêu chảy (sau 6-15 giờ).

Đáng sợ hơn, độc tố của Bacillus cereus có khả năng chịu nhiệt cực tốt. Ngay cả khi bạn hâm nóng cơm đến sôi, chất độc này vẫn không bị tiêu diệt hoàn toàn. Việc để cơm nguội quá lâu ngoài không khí hoặc rã đông sai cách chính là "tự sát" về mặt dinh dưỡng.

Lời khuyên để ăn cơm đúng cách
Nếu muốn tận dụng một chút lợi ích từ tinh bột kháng, bạn nên chọn các loại gạo tẻ, nấu xong cần làm nguội nhanh và cho ngay vào ngăn mát tủ lạnh. Khi ăn, hoàn toàn có thể hâm nóng lại để bảo vệ hệ tiêu hóa vì cơm vẫn giữ được một phần tinh bột kháng sau khi đã làm lạnh.

TS Giang nhấn mạnh: Cơm nguội chỉ là yếu tố hỗ trợ rất nhỏ. Để kiểm soát đường huyết thực sự, người dân cần điều chỉnh tổng lượng thực phẩm nạp vào chứ không nên kỳ vọng vào việc thay đổi nhiệt độ của bát cơm.

VietBF@ sưu tập

Sau nhiều năm lặng lẽ gánh vác, 3 con giáp nữ tuổi trung niên này được dự báo sẽ chạm tới giai đoạn an yên, sung túc trong nửa cuối năm 2026.
Trong cuộc sống, có những người phụ nữ đã dành trọn vẹn tuổi thanh xuân để làm "hậu phương" vững chắc, lặng lẽ vun vén cho tổ ấm mà đôi khi quên đi mong cầu của bản thân. Theo quan niệm tử vi phương Đông, nửa cuối năm 2026 sẽ là cột mốc đáng nhớ, đánh dấu thời điểm "khổ tận cam lai" cho 3 con giáp nữ ở tuổi trung niên. Đây không đơn thuần là vận may ngẫu nhiên, mà chính là thành quả từ sự nhẫn nại, lòng tốt và những hy sinh âm thầm suốt nhiều năm qua.

Tuổi Sửu: Khi sự kiên trì hóa thành an yên
Phụ nữ tuổi Sửu vốn nổi tiếng với đức tính chịu thương chịu khó. Bước vào tuổi trung niên, họ thường là những người "ôm đồm" nhất khi vừa lo toan cho cha mẹ hai bên, vừa chăm chút cho chồng con. Sau nhiều năm gánh vác nặng nề mà hiếm khi than vãn, từ tháng 7/2026, vận trình của họ bắt đầu có những chuyển biến tích cực đáng kể.

Về tài chính, những khoản tích lũy hoặc đầu tư nhỏ trước đây của tuổi Sửu sẽ bắt đầu sinh lời ổn định, mang lại sự vững vàng về kinh tế. Trong gia đình, con cái dần trưởng thành, biết thấu hiểu và san sẻ gánh nặng với mẹ. Niềm hạnh phúc lớn nhất của họ lúc này không phải là sự giàu sang phú quý, mà là cảm giác được nghỉ ngơi, tận hưởng những giây phút thư thái sau nửa đời vất vả. Lời khuyên cho tuổi Sửu trong giai đoạn này là hãy học cách chăm sóc sức khỏe bản thân và đừng ngần ngại từ chối những việc quá sức để bảo vệ "phúc báo" đang tới.

Tuổi Thân: Trái ngọt từ sự khôn ngoan và tử tế
Trái ngược với sự lầm lũi của tuổi Sửu, phụ nữ tuổi Thân thường đối mặt với thăng trầm bằng sự nhanh nhẹn và khả năng xoay xở tài tình. Dù đã từng trải qua những giai đoạn chênh vênh trong sự nghiệp hay hôn nhân, họ vẫn giữ được sự mạnh mẽ cần thiết. Từ tháng 8 đến cuối năm 2026, tuổi Thân được dự báo sẽ bước vào mùa thu hoạch của cuộc đời.

Tài lộc của họ trong giai đoạn này chủ yếu đến từ uy tín và các mối quan hệ mà họ đã dày công gây dựng. Đó có thể là một cơ hội hợp tác bất ngờ hoặc sự giúp đỡ quý báu từ một người bạn cũ. Không chỉ khởi sắc về tài chính, phương diện tình cảm gia đình của nữ tuổi Thân cũng trở nên ấm áp hơn. Những khúc mắc, hiểu lầm trước đây với người thân sẽ có cơ hội được hóa giải hoàn toàn nếu họ biết mở lòng và buông bỏ oán trách. Đây chính là lúc để họ tận hưởng sự viên mãn nhờ chính sự khéo léo và tử tế của mình.

Tuổi Hợi: Sự bình yên của tâm hồn là lộc trời lớn nhất
Phụ nữ tuổi Hợi vốn hiền hậu và luôn đặt lợi ích của người khác lên trên hết. Thậm chí ở tuổi trung niên, họ vẫn không ngừng lo lắng cho tương lai của con cái và sức khỏe của cha mẹ. Tuy nhiên, từ tháng 9/2026 trở đi, vận may sẽ mỉm cười với họ, mang lại sự nhẹ nhàng về cả tinh thần lẫn thể chất.

Giai đoạn này, tuổi Hợi sẽ nhận được những khoản tài chính bất ngờ như tiền thưởng, các khoản nợ cũ được hoàn trả hoặc lợi tức tích lũy. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất mà họ nhận được chính là sự an nhiên trong tâm hồn. Đây là thời điểm lý tưởng để phụ nữ tuổi Hợi bắt đầu yêu thương bản thân nhiều hơn thông qua những chuyến du lịch ngắn ngày hay theo đuổi sở thích cá nhân đã bị gác lại bấy lâu. Sau tất cả những lần "nghĩ cho người khác", cuối cùng họ cũng đã chạm tới được sự bình yên đích thực – một loại phúc báo vô giá dành cho những trái tim thiện lương.

Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo và chiêm nghiệm.

VietBF@ sưu tập

Trong cuộc sống, người ta thường bảo nhau rằng "Tham thì thâm", hay "Của phù vân không chân cũng chạy". Câu chuyện về Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke – một quân nhân ưu tú thuộc lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ – chính là minh chứng sống động nhất cho việc lòng tham có thể làm mờ mắt cả những người bản lĩnh nhất. Đứng giữa ranh giới của vinh quang và ngục tù, người lính này đã chọn đặt cược danh dự của mình vào một "canh bạc" tiền mã hóa, để rồi giờ đây phải trả giá đắt.

Bản cáo trạng chấn động và phi vụ "ăn mảnh" trên tin mật

Thứ Năm vừa qua, một bản cáo trạng tại tòa án liên bang đã được công khai, gây rúng động không chỉ trong giới quân sự mà cả thị trường dự báo toàn cầu. Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke, một quân nhân đang tại ngũ đóng quân tại Fort Bragg, đã bị bắt giữ với cáo buộc sử dụng thông tin tuyệt mật để trục lợi cá nhân.

Theo hồ sơ từ các công tố viên, cuối tháng 12 năm ngoái, Van Dyke đã mở một tài khoản trên Polymarket – một nền tảng dự báo dựa trên công nghệ blockchain nổi tiếng nhất hiện nay. Tại đây, anh ta đã đặt cược khoảng 32.000 USD vào cửa: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sẽ bị lật đổ hoặc bị bắt trước tháng Giêng. Vào thời điểm đó, đây được coi là một "kèo dưới" cực kỳ mong manh và khó có thể xảy ra. Tuy nhiên, Van Dyke không phải là một người chơi thông thường; anh ta là một phần của kế hoạch tác chiến.

Operation Absolute Resolve: Giữa lằn ranh lửa đạn và những con số nhảy múa

Trong khi cả thế giới còn đang mơ hồ về tình hình chính trị tại Caracas, Van Dyke đã nắm trong tay những thông tin "vàng mười". Anh ta trực tiếp tham gia lập kế hoạch và thực hiện chiến dịch mang tên Operation Absolute Resolve (Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối). Đây là một chiến dịch bí mật, nơi quân đội Mỹ thực hiện cuộc đột kích xuyên đêm vào dinh tổng thống Venezuela giữa cơn mưa đạn lạc để dẫn độ Maduro về New York đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy.

Đáng nói hơn, Van Dyke đã thực hiện tổng cộng 13 lệnh đặt cược từ ngày 27/12 đến ngày 2/1. Lệnh cuối cùng được thực hiện chỉ vài giờ trước khi cuộc đột kích bắt đầu. Các công tố viên thậm chí còn thu thập được hình ảnh của Van Dyke ngay sau chiến dịch: đứng trên boong tàu giữa ánh bình minh, khoác trên mình bộ quân phục dã chiến, tay cầm súng trường, bên cạnh là các đồng đội – một hình ảnh oai hùng của người lính nhưng lại nhuốm màu đen tối của kẻ trục lợi.

Khoản lợi nhuận 400.000 USD và hành trình xóa dấu vết bất thành

Khi chiến dịch thành công, "kèo" của Van Dyke thắng đậm. Từ 32.000 USD ban đầu, anh ta thu về hơn 400.000 USD lợi nhuận. Để che giấu nguồn gốc số tiền, thượng sĩ này đã thực hiện một lộ trình phức tạp: chuyển tiền vào một ví tiền điện tử ngoại quốc, sau đó mới đổ ngược lại vào một tài khoản môi giới trực tuyến.

Thế nhưng, "Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt". Những giao dịch bất thường này đã ngay lập tức lọt vào tầm ngắm của cơ quan thực thi pháp luật. Jay Clayton, Công tố viên Hoa Kỳ tại Quận Nam New York, nhấn mạnh: "Những người được tin tưởng giao phó bí mật quốc gia có nghĩa vụ bảo vệ chúng và bảo vệ đồng đội, chứ không phải sử dụng thông tin đó để trục lợi tài chính cá nhân."

Vai trò của người chỉ huy và sự sụp đổ của một chuẩn mực

Trong quân đội Mỹ, Thượng sĩ (Master Sergeant) không chỉ là một cấp bậc, mà là biểu tượng của kinh nghiệm và đạo đức. Họ là những người dẫn dắt chiến thuật, là "xương sống" của tiểu đoàn và là tấm gương cho những binh sĩ trẻ soi vào. Việc Van Dyke sa ngã không chỉ là một vụ án hình sự, mà còn là một vết sẹo lớn vào danh dự quân đội.

Van Dyke hiện phải đối mặt với 5 cáo buộc hình sự bao gồm: đánh cắp và lạm dụng thông tin chính phủ bảo mật, trộm cắp và gian lận. Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) cũng đã đệ đơn khiếu nại dân sự, yêu cầu bồi thường và phạt tiền nặng đối với hành vi này.

Thị trường dự báo: "Sòng bạc" toàn cầu và những tranh cãi

Vụ bắt giữ này cũng thổi bùng ngọn lửa tranh luận về các thị trường dự báo như Polymarket. Tổng thống Donald Trump, khi được hỏi về vụ việc, đã so sánh nó với huyền thoại bóng chày Pete Rose – người bị cấm thi đấu suốt đời vì cá cược vào chính đội nhà. Ông cay đắng nhận xét: "Thế giới hiện nay, thật không may, đã trở thành một sòng bạc khổng lồ".

Dù Polymarket khẳng định họ đã hợp tác chặt chẽ với Bộ Tư pháp để loại bỏ các hành vi giao dịch nội gián, nhưng thực tế là việc sử dụng VPN để lách luật vẫn đang diễn ra phổ biến. Một số chuyên gia cho rằng các thị trường này giúp thông tin lưu chuyển tự do hơn, nhưng khi thông tin đó được đánh đổi bằng tính mạng đồng đội và an ninh quốc gia, thì cái giá phải trả là quá lớn.

"Dã tràng xe cát biển Đông, nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì". Van Dyke đã dành cả sự nghiệp để cống hiến, nhưng chỉ vì một phút tham lam trước những con số ảo trên sàn giao dịch, anh ta đã đánh mất tất cả. Phi vụ 400.000 USD ấy giờ đây có lẽ chỉ đủ để đổi lấy những năm tháng dài đằng đẵng sau song sắt, để lại bài học đắt giá về lòng trung thành và đạo đức của người cầm súng.