Bloomberg dẫn lời một nguồn tin cho biết lệnh rút tên lửa hành trình tàng hình JASSM-ER khỏi kho dự trữ ở Thái Bình Dương được ban hành hồi cuối tháng 3. Nguồn tin nói thêm số tên lửa tại căn cứ Mỹ ở nhiều nơi khác sẽ được chuyển đến các căn cứ của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hoặc Fairford ở Anh.

Sau kế hoạch này, chỉ còn khoảng 425 tên lửa JASSM-ER trong tổng số 2.300 chiếc sẵn có phân bổ trên toàn thế giới. Con số này chỉ đủ cho khoảng 17 máy bay ném bom B-1B thực hiện một nhiệm vụ. Khoảng 75 tên lửa khác "không thể sử dụng" do hư hỏng hoặc lỗi kỹ thuật.

Tên lửa JASSM-ER, hay Tên lửa không đối đất tầm xa phối hợp, có thể bay xa hơn 950 km và tấn công mục tiêu ở khoảng cách an toàn nhằm tránh hệ thống phòng không của đối phương.

Cũng theo nguồn tin trên, cùng với tên lửa JASSM tầm ngắn, khoảng 2/3 kho dự trữ tên lửa của Mỹ đã tiêu tốn cho cuộc chiến với Iran.

Kho tên lửa đánh chặn và vũ khí tấn công tầm xa trở thành cơn đau đầu kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch đánh Iran hôm 28-2. Theo một nguồn tin giấu tên, 4 tuần đầu tiên Mỹ đã tiêu thụ hơn 1.000 tên lửa JASSM-ER.

Mỹ đã phân bổ ngân quỹ mua hơn 6.200 tên lửa JASSM kể từ năm 2009. Việc sản xuất loại tên lửa JASSM cơ bản đã kết thúc khoảng 10 năm trước. Kế hoạch năm 2026 của Lockheed Martin cho ra lò 396 chiếc tầm xa, trong bối cảnh dây chuyền này cũng sản xuất tên lửa chống hạm LRASM.

Điều động lượng lớn tên lửa JASSM-ER không đồng nghĩa Mỹ sẽ dùng tất cả cho chiến sự ở Iran. Cho đến nay, vũ khí này được thả từ máy bay ném bom B-52 và B-1B, cũng như các máy bay chiến đấu.

Trong khi đó, theo báo cáo chính thức của các nước vùng vịnh Ba Tư, Iran đã phóng hơn 1.600 tên lửa đạn đạo quanh khu vực và khoảng 4.000 máy bay không người lái kiểu Shahed. Chỉ riêng phòng thủ tên lửa đạn đạo sẽ tiêu tốn ít nhất 3.200 tên lửa đánh chặn.

Mặc dù Lockheed Martin sản xuất khoảng 650 tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 mỗi năm, hồi tháng 1, công ty ký thỏa thuận sản xuất 2.000 chiếc mỗi năm vào năm 2030. Công ty cũng chuyển giao 96 tên lửa đánh chặn THAAD mỗi năm, nhưng đạt thỏa thuận tăng lên 400 chiếc.

Ngoài ra, Mỹ đã phóng hàng trăm tên lửa hành trình Tomahawk vào Iran. Trước chiến sự, Mỹ có khoảng 4.000 tên lửa Tomahawk, gồm cả các mẫu cũ và phiên bản chống hạm. Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (RTX) giao khoảng 100 tên lửa mới vào năm 2025, trong khi khoảng 240 mẫu cũ được nâng cấp lên tiêu chuẩn Block V mới nhất.

Cựu phi công F/A-18, tốt nghiệp TOPGUN của Hải quân Mỹ, ông Matthew “Whiz” Buckley cho biết phi công trên chiếc F-15 bị bắn hạ trên bầu trời Iran phải đưa ra “một lựa chọn khá khó khăn: hoặc chết hoặc nhảy dù”. Ông Buckley hiểu rõ mọi thứ hơn ai hết, vì ông từng lái máy bay F-18 Hornet trong 44 nhiệm vụ chiến đấu tại Iraq.

“Bạn phải luôn lo lắng về tình trạng của phi công và phi hành đoàn nếu họ nhảy dù, vì nhảy dù là một trong những quyết định nguy hiểm nhất mà chính họ phải trải qua”, ông Buckley giải thích và lưu ý không một con người nào được cấu tạo để chịu “lực tác động tức thời từ 10 - 20s”.

Ông Buckley mô tả "chuyến bay tên lửa" kết hợp với "gió giật 800 km/h" là công thức dẫn đến thảm họa nếu thân máy phóng không ở vị trí hoàn hảo. Bất kỳ chi nào của người ngồi trong xe không ổn định dù chỉ một chút, họ đều có thể bị chấn thương do mức giật mạnh đến mức làm trật khớp tay.

Phi công trên chiếc tiêm kích F-15 dù bị thương nặng, nhưng vẫn xoay sở để trốn tránh lực lượng Iran trong khi ẩn náu ở dãy núi Zagros trong 36 giờ cho đến khi được giải cứu.

Hiện tại, chưa rõ sĩ quan này bị thương ở mức độ nào. Theo ông Buckley cho rằng anh ấy có thể bị thương trong lúc văng ra khỏi máy bay hoặc sau khi tiếp đất xuống "khu vực trông khá nguy hiểm".

Thông thường, lực nén từ việc phóng ghế thoát hiểm có thể gây ra những tổn thương như chấn thương tủy sống. Ông Buckley lưu ý trong những ngày đầu không chiến, một số binh sĩ bị mất chân hoặc bàn chân “vì bị mắc kẹt vào mái che buồng lái hoặc bàn đạp bánh lái” khi ghế thoát hiểm được kích hoạt.

Chỉ cần phần lớn cơ thể của phi công thoát ra khỏi máy bay an toàn, những vụ phóng ghế thoát hiểm như vậy sẽ được xem là một chiến thắng.

“Quân đội định nghĩa một vụ phóng ghế thoát hiểm thành công là khi phi công kéo cần phóng. Mái che buồng lái bốc cháy, tên lửa phóng, dù mở ra. Vì vậy, định nghĩa về một cuộc phóng ghế thoát hiểm thành công đối với quân đội là tất cả những biện pháp đó đều hiệu quả. Còn chuyện gì xảy ra với phi công thì nằm trong tay Chúa”, ông Buckley nói thêm.

Ngoại trưởng Nga đưa ra lời kêu gọi trên trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi hôm 5/4. Theo bản tóm tắt nội dung cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Nga và Ngoại trưởng Iran, ông Lavrov nói: "Phía Nga bày tỏ hy vọng rằng những nỗ lực của một số quốc gia nhằm giảm leo thang căng thẳng Iran và khu vực sẽ thành công".

Ông Lavrov nói thêm rằng điều đó sẽ được tạo điều kiện thuận lợi nếu Mỹ từ bỏ ngôn từ "tối hậu thư" và quay trở lại con đường đàm phán với Iran một cách hòa bình".

Bình luận của Ngoại trưởng Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social hôm 5/4 rằng sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu đường của Iran nếu nước này không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz theo hạn chót mà ông đưa ra là trước 20h ngày 7/4 (giờ Mỹ).

Ông Lavrov và ông Araghchi cũng kêu gọi Mỹ ngừng các cuộc tấn công bất hợp pháp vào cơ sở hạ tầng dân sự Iran, chẳng hạn như nhà máy điện hạt nhân Bushehr - nơi các nhân viên người Nga đang làm việc với tư cách kỹ thuật viên.

Hôm 4/4, Tập đoàn Năng lượng Hạt nhân Nhà nước Nga (Rosatom) bắt đầu sơ tán những nhân viên còn lại tại nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran ngay sau khi một vật thể bay của Mỹ và Israel rơi gần cơ sở này.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran yêu cầu 2 tàu của Qatar giữ nguyên vị trí mà không đưa ra lời giải thích.

Trước đó, Iran đã cho phép 2 tàu của Qatar nói trên đi qua eo biển Hormuz theo một thỏa thuận đạt được với Mỹ hồi tuần trước thông qua sự trung gian của Pakistan. Cả 2 tàu đều đang ở ngoài khơi bờ biển Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào tối 6/4 và chưa đi qua eo biển Hormuz - dữ liệu theo dõi tàu cho thấy.

Nếu các tàu của Qatar này vượt qua eo biển Hormuz thành công, chúng sẽ là những tàu chở LNG đầu tiên đi qua tuyến đường thủy này kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2.

Chiến tranh Iran đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và gây thiệt hại cho nền kinh tế khi giá dầu bị đẩy lên cao. Eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu - đã bị đóng cửa trong bối cảnh giao tranh và các cuộc tấn công trả đũa của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 26/3 cho biết Iran đã đồng ý cho phép 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz như một cử chỉ thiện chí trong các cuộc đàm phán.

Dữ liệu từ các công ty phân tích Kpler và LSEG cho thấy 2 tàu của Qatar mang tên Al Daayen và Rasheeda đã chất hàng vào cuối tháng 2. Các tàu này được chất đầy LNG từ cảng nước sâu Ras Laffan ở Qatar. Theo dữ liệu theo dõi tàu, 2 tàu này đã di chuyển về phía Đông hướng tới eo biển Hormuz, nhưng đã quay trở lại vào sáng 6/4. Hai hai tàu đều do QatarEnergy kiểm soát.

QatarEnergy đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận về việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã chặn các tàu này.

Trước đó, tàu Sohar LNG chở khí hóa lỏng của Nhật Bản đã vượt qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tàu này không chở hàng. Và người phát ngôn của công ty sở hữu tàu từ chối tiết lộ thời điểm chuyến đi diễn ra hoặc liệu có bất kỳ cuộc đàm phán liên quan nào hay không.

Qatar là nước xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới, với phần lớn lượng hàng xuất khẩu sang châu Á. Các cuộc tấn công của Iran đã làm gián đoạn 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar.

Tàu chiến Mỹ buộc rút lui sau đòn tấn công của Iran

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 7/4 tuyên bố, họ đã nhằm mục tiêu vào tàu đổ bộ tấn công LHA-7 của Mỹ, buộc chiến hạm này phải rút lui xuống khu vực phía nam Ấn Độ Dương.

Theo hãng tin Tasnim và Sky News, IRGC cho biết đã phóng loạt tên lửa tốc độ cao liên tiếp nhằm vào tàu đổ bộ kiêm tàu sân bay trực thăng LHA-7, tức USS Tripoli của Mỹ. Tuy vậy, phía IRGC không công bố cụ thể thời gian cũng như địa điểm xảy ra cuộc tấn công.

Đến nay, phía Mỹ vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức. Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ thông tin rằng USS Tripoli – mang theo khoảng 3.500 quân cùng các máy bay vận tải và chiến đấu – đã được triển khai tới Trung Đông từ ngày 27/3.

IRGC cho biết từ sáng 6/4, lực lượng hải quân và không quân Iran đã tiến hành các đòn tấn công phối hợp, có chủ đích nhằm vào hệ thống chỉ huy, hậu cần và các cơ sở quân sự – công nghiệp của Mỹ và Israel. Trong số đó, Hải quân Iran tuyên bố đã sử dụng tên lửa hành trình đánh trúng tàu chở hàng SDN7 của Israel, khiến con tàu bốc cháy mạnh.

Ngoài mục tiêu trên biển, IRGC còn nhắm vào nhiều khu vực trên lãnh thổ Israel, bao gồm cả phía bắc và nam Tel Aviv, các trung tâm chiến lược tại Haifa, những cơ sở công nghiệp – hóa chất ở Be'er Sheva, cùng các vị trí quân sự tại Petah Tikva.

Trong chiến dịch này, các lực lượng Tehran cũng sử dụng UAV và tên lửa để tấn công cơ sở sản xuất máy bay không người lái do UAE và Israel hợp tác, đồng thời nhằm vào một số máy bay đồn trú tại căn cứ không quân Ali Al-Salem.

IRGC đồng thời cảnh báo rằng Iran cùng các lực lượng vũ trang Hồi giáo trong khu vực sẽ tiếp tục mở rộng các đòn đánh nhằm vào mục tiêu của đối phương.

Bên cạnh đó, lực lượng hải quân IRGC đang theo dõi chặt chẽ hoạt động tại eo biển Hormuz và vùng Vịnh Ba Tư, nhấn mạnh rằng bất kỳ động thái nào cũng có thể vấp phải phản ứng quân sự mạnh mẽ từ Tehran.

Iran dồn dập tấn công sát giờ G

Trong khi căng thẳng trên thực địa chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Iran bất ngờ gia tăng nhịp độ tấn công, đẩy xung đột sang một nấc thang mới.

Trong ngày 7/4, Iran và các lực lượng đồng minh đã gia tăng hàng loạt đòn đánh nhằm vào mục tiêu của Israel và các cơ sở liên quan trong khu vực, trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang. Các cuộc tấn công được triển khai trên nhiều hướng, từ hạ tầng năng lượng đến các vị trí quân sự, làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng trên toàn khu vực Trung Đông.

Diễn biến này xảy ra khi thời hạn tối hậu thư do Mỹ đưa ra đang dần khép lại. Trước đó, Washington yêu cầu Tehran phải mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược chiếm tỷ trọng lớn trong lưu lượng dầu toàn cầu – nếu không sẽ đối mặt với các đòn tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng trọng yếu.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 6/4, ông Donald Trump nhấn mạnh rằng tự do hàng hải qua Hormuz là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào. Ông cảnh báo nếu Iran không đáp ứng trước thời hạn 20h tối thứ Ba (giờ miền Đông), quân đội Mỹ sẽ tiến hành phá hủy diện rộng các mục tiêu như nhà máy điện, cầu đường và các công trình hạ tầng quan trọng.

Bất chấp cảnh báo từ các tổ chức quốc tế rằng việc nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự có thể vi phạm luật chiến tranh, ông Trump cho biết không lo ngại về khả năng này. Ông khẳng định Mỹ có đủ năng lực để "đánh sập" các mục tiêu chỉ trong một đêm, khiến nhiều cơ sở không thể phục hồi hoạt động.

Xung đột kéo dài đến nay đã khiến hơn 5.000 người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời làm hàng loạt cơ sở năng lượng trong khu vực bị tấn công hoặc gián đoạn hoạt động.

Trước đó, từ cuối tháng 3, Washington đã nhiều lần đặt ra các mốc thời hạn nhằm gây sức ép buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz, song liên tục gia hạn. Tuy nhiên, trong phát biểu mới nhất, ông Trump cho rằng khả năng tiếp tục kéo dài thời hạn là "rất thấp".

Tại một cuộc họp báo ở Washington D.C., ông tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn khi cho rằng Iran "có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm".

Đáp lại, Tehran tuyên bố sẽ leo thang bằng cách tăng cường tấn công vào hạ tầng năng lượng ở khu vực Vịnh Ba Tư – động thái có thể đẩy thị trường nhiên liệu toàn cầu vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng và gây áp lực lớn lên kinh tế thế giới.

Hormuz "nín thở", Hội đồng Bảo an họp khẩn

Trước các "tối hậu thư" từ cả Mỹ và Iran, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dự kiến triệu tập phiên họp khẩn để xem xét và bỏ phiếu một dự thảo nghị quyết liên quan đến việc khôi phục hoạt động qua eo biển Hormuz. Văn bản này đã được chỉnh sửa sau khi vấp phải sự phản đối từ Nga và Trung Quốc.

Bản dự thảo ban đầu do Bahrain đề xuất từng cho phép áp dụng "mọi biện pháp cần thiết", bao gồm cả phương án quân sự. Tuy nhiên, trong phiên bản mới, nội dung đã được thu hẹp, chỉ còn nhấn mạnh việc kêu gọi các quốc gia phối hợp các biện pháp phòng thủ, chẳng hạn như tổ chức hộ tống tàu thương mại.

Cuộc bỏ phiếu được lên kế hoạch diễn ra chỉ ít giờ trước thời hạn 20h ngày 7/4 – mốc thời gian mà Tổng thống Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.

Ngày 5/4, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz sẽ không còn quay về trạng thái trước đây, đặc biệt là trong quan hệ với Mỹ và Israel.

IRGC cũng cho biết đang hoàn tất các bước chuẩn bị cuối cùng cho kế hoạch tác chiến, vốn được giới chức Iran mô tả là nhằm thiết lập một trật tự mới tại khu vực Vịnh Ba Tư.

Ông Ali Akbar Velayati, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, cảnh báo rằng chỉ cần một sai sót nhỏ từ bất kỳ quốc gia nào cũng có thể gây gián đoạn nghiêm trọng tới dòng chảy năng lượng toàn cầu và hoạt động thương mại quốc tế.

Trong khi đó, ông Mehdi Tabatabaei – phụ trách truyền thông tại văn phòng Tổng thống Masoud Pezeshkian – nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở lại khi những tổn thất tài chính do các hành động quân sự của Mỹ và Israel được bồi thường đầy đủ.

Trước đó, phía Iran từng đề cập tới việc áp dụng phí đảm bảo an toàn đối với một số tàu chở dầu đi qua khu vực. Tuy nhiên, đề xuất này đã gặp phải sự phản đối từ nhiều quốc gia cũng như giới chuyên gia trong lĩnh vực hàng hải.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, Tehran đã siết chặt việc qua lại của tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Truyền thông Iran cho biết lưu lượng vận tải qua khu vực này đã giảm hơn 90% so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột.

Tờ Bastille Post (Hongkong, Trung Quốc) ngày 6/4 đưa tin, ngành công nghiệp mía đường của Cuba từng là xương sống của nền kinh tế đảo quốc này từ thời còn là thuộc địa của Tây Ban Nha cho đến năm 1989, khi Cuba trở thành nhà xuất khẩu đường lớn nhất thế giới. Nhưng sản lượng bắt đầu giảm mạnh vào những năm 1990 và hiện nay Cuba phải nhập khẩu đường để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Trong nhiều năm, các đồn điền mía rộng lớn đã mang lại cho Cuba những lợi ích quan trọng: đường, và các sản phẩm phụ như cồn cho các nhà máy chưng cất rượu rum và ngành công nghiệp công nghệ sinh học, mật mía làm thức ăn chăn nuôi, chất xơ (bã mía) được sử dụng để sản xuất giấy và bao bì thực phẩm. Các nhà máy đường đốt bã mía để sản xuất điện.

Tuy nhiên, vào đầu những năm 1990, ngành công nghiệp mía đường của Cuba đã suy giảm mạnh.

"Quốc gia này từng xuất khẩu hơn 6 triệu tấn đường. Nhưng ngành công nghiệp mía đường tiêu thụ rất nhiều nguyên liệu thô, như thép, nhiên liệu và các loại khác, nên chi phí sản xuất rất cao; và đến những năm 1990, giá đường trên thị trường thế giới bắt đầu giảm; và ngành công nghiệp này trở nên không bền vững vào năm 2002. Quyết định được đưa ra là đóng cửa một số lượng lớn nhà máy đường", nhà kinh tế người Cuba Omar Everleny cho biết.

Theo Bastille Post, việc đóng cửa 71 trong số hơn 150 nhà máy đường tại Cuba vào năm 2002 đã gây ra tác động kinh tế và xã hội: hàng trăm công nhân trong ngành mía đường phải chuyển sang các hoạt động nông nghiệp khác, nhiều đất đai và máy móc bị bỏ hoang, cuộc sống năng động trong các cộng đồng xung quanh các nhà máy đường chấm dứt.

Người dân Cuba tiêu thụ khoảng 700.000 tấn đường mỗi năm. Với việc sản lượng giảm mạnh xuống dưới 200.000 tấn vào năm 2025, quốc gia này buộc phải nhập khẩu đường từ các nước như Brazil, Colombia, Tây Ban Nha, Mỹ và Chile để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Trên thực tế, trong những năm qua, chính phủ Cuba đã thực hiện các bước để hồi sinh ngành công nghiệp mía đường quốc gia, một mục tiêu được các chuyên gia đánh giá là khả thi.

"Ở một quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong ngành công nghiệp mía đường, nhiều kỹ sư cơ khí và các chuyên gia khác trong lĩnh vực này, bạn có đủ điều kiện để phục hồi ngành công nghiệp quốc gia này. Tôi không dám nói rằng sản lượng đường sẽ đạt lại mức cao như trước đây, nhưng ít nhất cũng phải đạt 4 đến 5 triệu tấn đường/năm. [Ở Cuba] có sự quan tâm đến việc phục hồi ngành công nghiệp này, nhưng điều đó đòi hỏi đầu tư nước ngoài", nhà kinh tế Everleny nói.

Mới đây, Hội đồng Đổi mới Quốc gia Cuba đã đề xuất một kế hoạch toàn diện nhằm vực dậy ngành công nghiệp mía đường. Sáng kiến này nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất đường và các sản phẩm phụ từ mía đường, với mục tiêu kép là tạo ra doanh thu xuất khẩu và kích thích nền kinh tế đang gặp khó khăn của nước này.

Iran tuyên bố tấn công điểm trú ẩn của chỉ huy Mỹ

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố, các lực lượng hải quân của họ đã tiến hành một chiến dịch quy mô lớn, kết hợp giữa tên lửa và máy bay không người lái (UAV), nhằm vào loạt mục tiêu trọng yếu của Mỹ và Israel.

Chiến dịch này được thực hiện trong khuôn khổ đợt tấn công thứ 97 của tổng chiến dịch "Lời hứa Chân Thật 4".

Một trong những mục tiêu chính là địa điểm trú ẩn của các chỉ huy và sĩ quan Mỹ tại khu vực gần căn cứ hải quân Mohammad al-Ahmad ở Kuwait.

IRGC cho biết, địa điểm này đã bị phá hủy hoàn toàn sau các đòn đánh chính xác bằng nhiều tên lửa đạn đạo và UAV tấn công. Nhiều vụ nổ lớn được ghi nhận.

Sự xuất hiện dày đặc của xe cứu thương tại khu vực cho thấy khả năng đã có thương vong đáng kể trong lực lượng đối phương.

Đáng lưu ý, cuộc tấn công này diễn ra chỉ sau vụ tập kích của Iran nhằm vào một trung tâm chỉ huy và cơ sở huấn luyện của Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), khiến tổng cộng 25 người thương vong.

Cho đến nay, tổng cộng 97 đợt tấn công bằng tên lửa và UAV đã được Iran thực hiện với các loại vũ khí tiên tiến, nhằm vào các cơ sở quân sự của Israel tại các vùng lãnh thổ đang kiểm soát, cũng như các căn cứ và tài sản quân sự của Mỹ ở Trung Đông.
Giờ G đang đếm ngược

Trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục leo thang sau các đòn đáp trả qua lại giữa hai bên, Washington đã phát đi những tín hiệu cứng rắn chưa từng có, đẩy tình hình tiến gần hơn tới một bước ngoặt mới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo mạnh mẽ rằng Iran có thể đối mặt với nguy cơ bị "xóa sổ chỉ trong một đêm" nếu không đáp ứng thời hạn mà ông đặt ra — 20h tối thứ Ba (7/4, giờ miền Đông) — nhằm mở lại eo biển Hormuz, theo CNN.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington sẵn sàng đánh vào các mục tiêu hạ tầng quan trọng như cầu và nhà máy điện trên toàn lãnh thổ Iran, đồng thời nhấn mạnh khả năng gây ra "sự tàn phá toàn diện".

Ông cũng cho rằng — dù không đưa ra bằng chứng — người dân Iran có thể chấp nhận các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự nếu điều đó đổi lại "tự do", theo Guardian.

Song song với những tuyên bố cứng rắn, liên quân Mỹ – Israel đã mở các đợt không kích quy mô lớn, trong đó Tehran hứng chịu các cuộc tấn công dồn dập trong đêm 6, rạng sáng 7/4.

Ở chiều ngược lại, Tehran chính thức từ chối đề xuất ngừng bắn của Mỹ, đồng thời kêu gọi chấm dứt xung đột ngay lập tức và trên cơ sở lâu dài.

Phía Iran cũng đưa ra đề xuất gồm 10 điểm, nhấn mạnh việc chấm dứt "vĩnh viễn" chiến sự theo hướng phù hợp với lợi ích của nước này. Các nội dung đáng chú ý bao gồm yêu cầu chấm dứt mọi hành động thù địch trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm an toàn cho hoạt động qua lại tại eo Hormuz, cũng như tiến hành tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Diễn biến mới cho thấy cả hai bên đang đẩy lập trường lên mức cao nhất, khiến nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực tiếp tục gia tăng trong những giờ và ngày tới.
Iran bài binh bố trận ở quyết chiến điểm, sẵn sàng đón Mỹ đổ quân

Nối tiếp những diễn biến căng thẳng vừa được đề cập, giới quan sát hiện đặc biệt chú ý tới khả năng chiến sự có thể bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, khi cả Mỹ và Iran đều đang chuẩn bị cho những kịch bản đối đầu trực diện.

Sau khi giải cứu thành công 2 phi công tiêm kích F-15, quân đội Mỹ được cho là đang khẩn trương hoàn tất các bước chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự mới nhằm tung ra "đòn quyết định" vào Iran. Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn được đặt ra là nếu Washington thực sự đưa bộ binh tham chiến, hướng tiến công chủ yếu sẽ là đâu và mục tiêu nào sẽ được ưu tiên.

Ở chiều ngược lại, quy mô mối đe dọa mà Israel phải đối mặt cũng được hé lộ qua các đánh giá quân sự gần đây. Theo truyền thông Israel, Iran được cho là vẫn còn hơn 1.000 tên lửa có tầm bắn xa, trong khi lực lượng Hezbollah tại Li Băng sở hữu khoảng 8.000–10.000 rocket tầm ngắn.

Không chỉ tạo áp lực trực tiếp lên Israel, quy mô kho tên lửa này còn đặt ra rủi ro đáng kể đối với các lực lượng Mỹ nếu Washington quyết định triển khai bộ binh trong khu vực.

Trong kịch bản đó, các căn cứ tiền phương, điểm tập kết hậu cần, bến cảng và đội hình đổ bộ của Mỹ đều có thể trở thành mục tiêu của các đòn tập kích bằng tên lửa và rocket, qua đó làm gia tăng đáng kể mức độ nguy hiểm và kéo dài cường độ xung đột trong nhiều tháng.

Hiện Lầu Năm Góc được cho là đang cân nhắc một số phương án tấn công. Một trong số đó là đổ bộ hoặc phong tỏa đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu mỏ đặc biệt quan trọng của Iran. Một lựa chọn khác là kiểm soát đảo Larak, vị trí có ý nghĩa chiến lược đối với eo biển Hormuz.

Ngoài ra, đảo Abu Musa cùng các đảo lân cận ở cửa ngõ phía tây eo biển cũng được xem là những điểm then chốt trong bất kỳ kế hoạch gây sức ép nào lên Tehran.

Kịch bản khác là chặn bắt các tàu chở dầu của Iran từ phía đông Hormuz, thậm chí không loại trừ khả năng tổ chức một cuộc đổ bộ đường không sâu vào lãnh thổ Iran nhằm vào các cơ sở liên quan tới uranium làm giàu cao.

Trước nguy cơ đó, Iran dường như đã chuẩn bị thế trận phòng ngự từ sớm. Các hình ảnh lan truyền gần đây cho thấy lực lượng Iran đã bố trí binh sĩ trong các công sự chiến đấu và hệ thống hầm hào trên đảo, cho thấy nỗ lực bảo vệ các vị trí then chốt bằng phương thức bất đối xứng.

Trong điều kiện không có ưu thế trên không và cũng không thể đối đầu trực diện bằng khí tài hạng nặng, Tehran dường như đang chọn cách đánh tiêu hao, tận dụng địa hình cùng các phương tiện giá rẻ nhưng linh hoạt.

Điểm đáng chú ý trong thế trận này là việc Iran bị cho là chú trọng tới UAV cảm tử và UAV FPV dân dụng, kết hợp với mạng lưới đường hầm ngầm để cơ động lực lượng. Với cách bố trí như vậy, các công sự không chỉ đóng vai trò nơi trú ẩn mà còn là lớp phòng ngự giúp làm giảm hiệu quả của hỏa lực tập kích ban đầu.

Mục tiêu của Iran có thể là kéo đối phương vào một cuộc chiến gần, dai dẳng, nơi ưu thế công nghệ và hỏa lực của Mỹ không dễ phát huy trọn vẹn như trong các đòn đánh từ xa.

Bên cạnh đó, lựa chọn trang bị của Iran cũng phản ánh cách tiếp cận thực dụng. Trong môi trường khắc nghiệt với cát, hơi muối và nền nhiệt cao ở vùng Vịnh, những loại vũ khí đơn giản nhưng bền bỉ có thể được ưu tiên hơn các hệ thống hiện đại dễ gặp trục trặc.

Kết hợp với chiến thuật phân tán lực lượng, tận dụng từng đơn vị nhỏ làm điểm bám chiến đấu, Iran rõ ràng không hướng tới một trận quyết chiến theo kiểu truyền thống mà đang chuẩn bị cho một cuộc cầm chân kéo dài.

Văn phòng quan hệ công chúng của quân đội Iran cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Hai rằng bốn sĩ quan đã thiệt mạng vào sáng sớm Chủ nhật trong một cuộc tấn công của “một số máy bay tấn công (của Mỹ)” tại tỉnh Isfahan.

Quân đội cho biết các sĩ quan đã tham gia “giao chiến trực diện” với “máy bay chiến đấu, trực thăng, máy bay không người lái vũ trang và máy bay hỗ trợ của đối phương”.

Thông cáo cũng cho biết một tên lửa vác vai đã bắn trúng máy bay Mỹ, sau đó đơn vị này bị các máy bay khác nhắm mục tiêu, dẫn đến cái chết của bốn sĩ quan.

Quân đội Iran đã xác định danh tính các sĩ quan thiệt mạng cùng với cấp bậc quân sự của họ, gồm một chuẩn tướng, một đại tá, một trung tá và một thiếu úy.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch giải cứu phi công bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran là một trong những nhiệm vụ phức tạp và rủi ro nhất, với yếu tố then chốt là chiến thuật “nghi binh” nhằm đánh lạc hướng lực lượng Iran, trong khi viên phi công phải tự xoay xở sinh tồn giữa địa hình hiểm trở.

Phát biểu tại White House, ông Trump nói Mỹ đã dựng lên nhiều kịch bản nghi binh, tạo ra ít nhất bảy địa điểm khác nhau để khiến đối phương nhầm lẫn về vị trí thực của phi công, buộc phía Iran phải phân tán nguồn lực.

Song song, ông cho biết chiến dịch giải cứu huy động lực lượng lớn với tổng cộng 155 máy bay, gồm máy bay ném bom, tiêm kích, máy bay tiếp nhiên liệu và các phương tiện chuyên trách cứu hộ.

Tạp chí Newsweek (Mỹ) ngày 6/4 đưa tin, Estonia - một quốc gia thành viên NATO - đã tái khẳng định cam kết lâu dài của mình về việc bảo vệ lãnh thổ nếu quân đội Nga đặt chân lên lãnh thổ liên minh.

"Khi những 'người xanh' vượt qua biên giới của chúng tôi, chúng tôi sẽ bắn vào họ", Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Estonia Jonatan Vseviov nói với tờ báo Welt (Đức). "Rất đơn giản."

Theo Newsweek, thuật ngữ "người xanh" được đặt ra vào năm 2014, ngay sau khi binh lính Nga mặc quân phục màu xanh lá cây bị phát hiện ở Crimea, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tiến hành sáp nhập bán đảo này từ Ukraine.

Ban đầu, Nga phủ nhận những binh lính được trang bị vũ khí Nga và nói tiếng Nga là quân nhân của mình, và cho biết những người đó đã gia nhập các "nhóm tự vệ" địa phương. Khoảng hai tuần sau, Tổng thống Nga Putin tuyên bố rằng "các sự kiện gần đây ở Crimea" đã thể hiện sức mạnh quân sự của Nga.

Newsweek đưa tin, các nước NATO ở sườn phía đông nhìn chung lo ngại hơn về nguy cơ bị Nga tấn công so với các thành viên liên minh ở xa biên giới với Nga, và đã hết lòng ủng hộ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga kể từ tháng 2/2022.

Một số quan chức NATO và các đánh giá tình báo công khai cho rằng Moscow có thể sẽ cố gắng chiếm lãnh thổ từ một quốc gia Baltic trong một cuộc tranh giành đất đai quy mô nhỏ để thăm dò phản ứng của NATO, đặc biệt nếu một thỏa thuận hòa bình trong tương lai được ký kết ở Ukraine. Nga đã bác bỏ những lời đồn đoán về kế hoạch xâm chiếm các nước châu Âu khác là "vô lý".

Estonia - quốc gia từng trải qua nhiều thập kỷ thuộc Liên Xô - đã đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng để tăng cường lực lượng vũ trang và dự kiến sẽ dành hơn 5% GDP cho quân đội trong năm nay, trong khi các nước khác trong NATO đang chật vật để đạt được mục tiêu thấp hơn nhiều của liên minh.

Các nước thành viên NATO đã nhất trí chi 3,5% GDP cho trang thiết bị quân sự vào năm 2035, cộng thêm 1,5% GDP cho các chi phí liên quan như đảm bảo đường sá và cầu cống có thể chịu được trọng lượng của các đoàn xe thiết giáp.

Tuy nhiên, các quốc gia Baltic (Estonia, Latvia và Lithuania) đã bắt đầu xây dựng hầm trú ẩn và bố trí chướng ngại vật nhằm ngăn chặn các phương tiện quân sự của Nga gần biên giới, cũng như phát tờ rơi hướng dẫn người dân nên phản ứng như thế nào nếu xung đột xảy ra.

"Chúng tôi không phải là một quốc gia lớn, nhưng chúng tôi đang chuẩn bị", Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Estonia Vseviov nói. "Chúng tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để giữ vững sự ủng hộ của các đồng minh nhằm bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ Estonia."

"Điều này cũng nhằm mục đích làm rõ với phía bên kia: Nếu các người đến, chúng tôi sẽ bắn, và nếu các người bắn bằng vũ khí hạng nặng, thì các người sẽ bắn vào tất cả chúng tôi, kể cả các đồng minh của chúng tôi", ông Vseviov nói.

Theo Newsweek, các nước NATO có nghĩa vụ tập thể coi các cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào là một cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh. Điều này nhằm mục đích ngăn chặn bất kỳ quốc gia thù địch nào tấn công một phần của NATO vì quốc gia đó sẽ phải đối mặt với sự đáp trả từ tất cả 32 thành viên của liên minh.

Kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hơn bốn năm trước, máy bay không người lái của Ukraine và Nga đã xâm phạm không phận của ít nhất sáu quốc gia thành viên NATO, trong đó có Estonia.

Cho đến nay, các vụ máy bay không người lái và tên lửa của Nga xâm nhập không phận NATO vẫn chưa được coi là các cuộc tấn công vào liên minh.

Estonia đã cáo buộc máy bay chiến đấu Nga xâm phạm không phận của nước này ít nhất ba lần trong một năm qua, lần gần nhất là vào tháng 3.

Theo một bản ghi nhớ ngoại giao do The Times tiếp cận, dựa trên đánh giá của tình báo Mỹ và Israel, ông Khamenei hiện "không thể tham gia vào bất kỳ quyết định nào của chính quyền".

Tài liệu này cũng lần đầu công khai vị trí của ông tại Qom - trung tâm tôn giáo của Iran, cách thủ đô Tehran khoảng 140 km về phía nam. Báo cáo cho biết các cơ quan tình báo đã biết thông tin này từ lâu nhưng chưa từng tiết lộ.

Trước đó, Iran xác nhận ông Khamenei bị thương trong cuộc không kích khiến lãnh tụ tiền nhiệm Ali Khamenei cùng một số thành viên gia đình thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, các quan chức khẳng định ông vẫn đang "nắm quyền" điều hành đất nước, dù hoàn toàn vắng bóng trước công chúng kể từ khi xung đột bùng phát. Đến nay chưa có hình ảnh hay ghi âm nào được xác thực về ông, ngoài các tuyên bố bằng văn bản được phát trên truyền hình nhà nước.

Sự thiếu vắng thông tin trực tiếp đã làm gia tăng đồn đoán về tình trạng sức khỏe của nhà lãnh đạo. Một số nguồn tin chưa kiểm chứng cho rằng ông có thể đã mất khả năng điều hành, thậm chí rơi vào trạng thái hôn mê. Những thông tin khác đề cập đến các chấn thương nghiêm trọng, bao gồm gãy xương và tổn thương vùng mặt.

Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về sự ổn định trong hệ thống quyền lực tại Iran, nơi lãnh tụ tối cao nắm quyền lực chính trị và tôn giáo.

Trong khi đó, một số nguồn tin cho biết công tác chuẩn bị tang lễ cho ông Ali Khamenei đang được tiến hành tại Qom.

Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.