Theo quyết định của Tổng Tư lệnh tối cao các Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga Vladimir Putin, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực từ 16h ngày 11/4 (giờ Moscow, tức 13h GMT) đến hết ngày 12/4/2026 (21h GMT).

Trong thời gian này, quân đội Nga được chỉ thị dừng mọi hoạt động chiến đấu trên tất cả các hướng, đồng thời duy trì trạng thái sẵn sàng để đối phó với mọi hành động gây hấn từ phía đối phương.

Thông báo nêu rõ: Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Nga Andrey Belousov và Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang - Tư lệnh Nhóm quân liên hợp - Đại tướng Valery Gerasimov đã được giao nhiệm vụ ngừng toàn bộ hoạt động chiến đấu trong giai đoạn này. Quân đội Nga phải luôn sẵn sàng đẩy lùi mọi hành động khiêu khích hoặc tấn công từ phía đối phương.

Điện Kremlin cho biết, Nga kỳ vọng Ukraine sẽ noi theo và cũng tuyên bố lệnh ngừng bắn trong dịp Lễ Phục sinh Chính thống giáo.

Năm ngoái, Nga cũng từng tuyên bố lệnh ngừng bắn nhân dịp Lễ Phục sinh tại khu vực chiến dịch đặc biệt, nhưng thời gian kéo dài 3 ngày.

Theo TASS

Tổng thống Mexico cho biết nước này đang tìm cách khai thác các mỏ khí đốt tự nhiên phi truyền thống để tăng cường chủ quyền năng lượng khi thị trường toàn cầu chao đảo vì xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.

Mexico, nước láng giềng phía nam của Mỹ, hiện là khách hàng nhập khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất của Washington. Nguồn cung khí đốt tự nhiên từ Mỹ đang đáp ứng khoảng 3/4 nhu cầu của Mexico, trong khi sản lượng nội địa từ các mỏ truyền thống của Mexico đã giảm và không còn đáp ứng được nhu cầu của nước này.

Theo đài RT, Mexico đã phát tín hiệu về việc chuyển hướng sang khai thác khí đốt trong nước bằng phương pháp thủy lực khi giá năng lượng toàn cầu tăng vọt do chiến sự ở Trung Đông.


Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum. Ảnh: EPA

“Nếu chúng ta tiếp tục như thế này, chúng ta sẽ nhập khẩu ngày càng nhiều khí đốt tự nhiên. Các lựa chọn khác là khí đá phiến, khí đốt phi truyền thống … Nhập khẩu thì có vấn đề gì? Hãy nhìn xem nhiều quốc gia trên thế giới đang phải chịu đựng như thế nào vì những gì đã xảy ra ở Iran”, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum phát biểu.

Giá nhiên liệu đã tăng vọt kể từ khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran vào cuối tháng 2 và các động thái đáp trả của Tehran đã dẫn đến những gián đoạn xung quanh eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua, khiến thị trường thế giới luôn trong tình trạng bất ổn.

Bà Sheinbaum để ngỏ khả năng hạn chế nhập khẩu khí đốt từ Mỹ trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mexico và Washington.

Hồi đầu năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể ra lệnh tấn công các băng đảng ma túy trên lãnh thổ Mexico sau khi điều lực lượng đột kích, bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Ông Trump cũng cáo buộc các băng đảng ma túy đang kiểm soát Mexico, đồng thời đổ lỗi cho nước láng giềng góp phần thúc đẩy dòng chảy ma túy và người di cư bất hợp pháp vào Mỹ.

Năm ngoái, ông Trump thậm chí đã đe dọa áp thuế 30% đối với hàng nhập khẩu từ Mexico dù sau đó mức thuế đã được giảm xuống thông qua các cuộc đàm phán.

Mexico khẳng định đã hợp tác trong các nỗ lực chống ma túy nhưng không chấp nhận bất kỳ sự hiện diện quân sự của lực lượng nước ngoài nào. Tổng thống Sheinbaum nhấn mạnh bất kỳ hành động nào như vậy sẽ vi phạm chủ quyền quốc gia.

VietBF@sưu tập

Theo nhiều ước tính, tổng giá trị tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài có thể vượt 100 tỷ USD. Tuy nhiên, con số chính xác vẫn chưa rõ ràng do các khoản tiền này được phân tán ở nhiều quốc gia và dưới nhiều hình thức khác nhau, từ dự trữ ngoại tệ, doanh thu dầu mỏ cho tới các tài khoản ngân hàng quốc tế.

Trong nhiều thập kỷ, Iran đã duy trì các tài khoản ngoại tệ tại các ngân hàng lớn trên thế giới nhằm ổn định đồng rial và phục vụ thanh toán quốc tế. Nhưng các gói trừng phạt liên tiếp từ Mỹ và phương Tây đã cắt đứt quyền tiếp cận những nguồn tài chính này, khiến nền kinh tế Iran rơi vào tình trạng thiếu hụt ngoại tệ nghiêm trọng.

Hệ quả là đồng rial liên tục mất giá, lạm phát tăng vọt và doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn khi không thể thanh toán bằng các đồng tiền mạnh như euro hay yen Nhật.

Thậm chí, trong một phiên điều trần tại Quốc hội Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent thừa nhận Washington đã chủ động tạo ra tình trạng thiếu USD tại Iran như một công cụ gây sức ép kinh tế.

“Chúng tôi tạo ra sự khan hiếm đồng USD, dẫn đến việc hệ thống ngân hàng rơi vào khủng hoảng, đồng nội tệ lao dốc và lạm phát bùng nổ,” ông cho biết.

Trước khi chiến sựnổ ra, nền kinh tế Iran đã ở trong tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng. Tỷ lệ lạm phát theo số liệu chính thức dao động từ hơn 60% đến trên 68%, mức cao nhất kể từ sau Thế chiến II. Trong bối cảnh đó, việc tiếp cận nguồn tài sản bị phong tỏa trở thành ưu tiên hàng đầu của Tehran.

Thực tế cho thấy, Iran từng nhiều lần gắn việc chấp nhận các thỏa thuận quốc tế với điều kiện được giải phóng tài sản. Năm 2014, sau khi đạt được thỏa thuận hạt nhân tạm thời với nhóm P5+1, Iran đã được phép hồi hương khoảng 4,2 tỷ USD doanh thu dầu mỏ. Một năm sau, thỏa thuận hạt nhân toàn diện (JCPOA) giúp Tehran tiếp cận trở lại hơn 100 tỷ USD tài sản bị đóng băng.

Song, bước ngoặt xảy ra vào năm 2018 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi JCPOA và tái áp đặt các lệnh trừng phạt, khiến phần lớn tài sản của Iran một lần nữa bị “đóng băng”. Kể từ đó, Tehran phải tìm cách đàm phán song phương với từng quốc gia để giải phóng các khoản tiền của mình.

Các nguồn tin cho biết một phần đáng kể tài sản của Iran đang nằm tại các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản - những khách hàng lớn của dầu mỏ Iran trước đây. Ngoài ra, ngân hàng trung ương nước này cũng được cho là có tài khoản tại Trung Quốc, Đức, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Một ví dụ gần đây là khoản 6 tỷ USD doanh thu dầu bị đóng băng tại Hàn Quốc, được chuyển sang Qatar vào năm 2023 theo một thỏa thuận trao đổi tù nhân với Mỹ. Tuy nhiên, Iran chỉ được phép sử dụng số tiền này cho mục đích nhân đạo như mua thực phẩm và thuốc men, dưới sự giám sát chặt chẽ của Washington. Sau đó, khoản tiền này lại tiếp tục bị phong tỏa khi căng thẳng leo thang.

Nguồn gốc của vấn đề tài sản bị đóng băng có thể truy ngược về năm 1979, sau cuộc cách mạng Hồi giáo và cuộc khủng hoảng con tin tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran. Khi đó, Tổng thống Jimmy Carter đã ra lệnh phong tỏa khoảng 12 tỷ USD tài sản của Iran tại Mỹ. Dù một phần được giải phóng sau thỏa thuận Algiers năm 1981, phần lớn tài sản của Iran vẫn tiếp tục bị kiểm soát trong những thập kỷ sau đó.

Hiện tại, quy mô tài sản bị phong tỏa đã tăng lên đáng kể do các lệnh trừng phạt liên quan đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và cáo buộc tài trợ khủng bố. Mỗi lần đề cập đến việc giải phóng các khoản tiền này đều vấp phải lo ngại từ phương Tây rằng nguồn tài chính có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.

Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán tại Islamabad được dự báo sẽ xoay quanh câu hỏi cốt lõi: Mỹ có sẵn sàng “mở khóa” một phần tài sản của Iran hay không và nếu có thì với điều kiện nào.

Theo Euronews

Lần đầu với F-35

Trong gần 6 tuần xung đột với Iran, Mỹ đã chịu tổn thất nặng về máy bay quân sự, vượt xa con số ghi nhận trong cuộc chiến tại Iraq năm 2003.

Việc Iran bắn hạ 1 máy bay F-35 của Mỹ gần đây đánh dấu lần đầu tiên sau 23 năm máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi trong chiến đấu; trường hợp trước đó là ở Iraq năm 2003 khi 1 chiếc A-10 cũng đã bị bắn hạ.

Trong suốt 7 năm chiến dịch Iraq từ năm 2003 đến năm 2009, tổng số máy bay bị thiệt hại của Mỹ lên tới 129 máy bay trực thăng và 24 máy bay cánh cố định, trong đó chỉ có 46 chiếc bị bắn trúng. Các trường hợp còn lại do trục trặc kỹ thuật, hết nhiên liệu và lỗi của phi công.

Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến Iran, Mỹ đã mất ít nhất 44 máy bay, bao gồm cả vụ việc đầu tiên máy bay tàng hình thế hệ thứ năm F-35 Lightning II của Mỹ bị bắn trúng.

Danh sách này bao gồm 4 chiếc F-15E Strike Eagle (tờ Wall Street Journal dẫn nguồn thông tin cho biết mẫu ban đầu có giá ít nhất 41 triệu USD, trong khi các mẫu mới hơn có giá gần 100 triệu USD), 2 chiếc A-10 Thunderbolt II, 2 chiếc Lockheed C-130 Hercules, 2 chiếc Boeing E-3 Sentry.

Cùng với đó còn có 8 chiếc Boeing KC-135 Stratotanker, 1 chiếc Boeing CH-47 Chinook, 1 chiếc Sikorsky HH-60 Pave Hawk (bị hư hại), 2 chiếc Sikorsky UH-60 Black Hawk (bị hư hại), 4 chiếc trực thăng MH-6 Little Bird và 17 chiếc General Atomics MQ-9 Reaper.

Các máy bay AWACS có giá trị cao và nhiều máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 đã bị hư hại do các cuộc tấn công của Iran vào các căn cứ không quân trong khu vực.

Trong 4 ngày đầu tiên của cuộc chiến, Iran đã tấn công hầu hết các căn cứ quân sự của Mỹ (hoặc các địa điểm chứa máy bay Mỹ) ở vùng Vịnh.

Nước này đã tấn công các radar mặt đất quan trọng của Mỹ liên kết với hệ thống phòng không THAAD, các radar cảnh báo sớm khác và nhiều nút radar và thông tin liên lạc.

Theo các báo cáo của Mỹ, tại căn cứ Al-Jufair ở Bahrain, 2 mái vòm radar chứa hệ thống liên lạc vệ tinh AN/GSC-52B đã bị máy bay không người lái Shahed-2 phá hủy.

Tại UAE, một khu vực của căn cứ Al Dhafra với nhiều ăng-ten vệ tinh đã bị trúng bom, trong khi vẫn chưa rõ liệu radar AN/TPY-2 của hệ thống THAAD tại Al Ruwais có bị hư hại hay không.

Tại Kuwait, các công trình tại căn cứ Ali Al Salem kết nối với hệ thống liên lạc vệ tinh đã bị hư hại, và ít nhất 3 mái vòm radar tại Trại Arifjan đã bị phá hủy.

Tại căn cứ Prince Sultan ở Saudi Arabia, ít nhất một cuộc tấn công đã nhắm vào khu vực liên lạc vệ tinh, nơi trước đó đã triển khai radar AN/TPY-2. Radar cảnh báo sớm và chống tên lửa tầm xa AN/FPS-132 cố định tại Al Udeid ở Qatar cũng đã bị tấn công.

Các nguồn tin của Iran còn tuyên bố có thiệt hại đối với một radar AN/TPY-2 khác tại căn cứ Muwaffaq Salti ở Jordan, mặc dù thông tin này vẫn chưa được xác nhận.

Tại Kuwait, ngoài thiệt hại đối với một số công trình tại căn cứ Ali al Salem dường như có liên quan đến hệ thống liên lạc vệ tinh, ít nhất 3 mái vòm radar tại Trại Arifjan đã bị phá hủy.

Hầu hết các hệ thống radar có giá trị cao này cùng với các máy bay tiếp nhiên liệu trên không, các thiết bị cảnh báo và kiểm soát trên không đã bị nhắm mục tiêu bằng tên lửa đạn đạo hoặc máy bay không người lái Shahed tương đối rẻ tiền (khoảng 50.000 USD mỗi chiếc).

Trong khi Mỹ mất nhiều tài sản mặt đất có giá trị cao trong khu vực và gần 44 máy bay, Israel chỉ chịu tổn thất tối thiểu trên mặt đất.

Nguyên nhân dẫn đến thất bại của Mỹ

Không quân Iran đã bị vô hiệu hóa hoặc phá hủy trong các cuộc không kích ban đầu của Mỹ và Israel, hai nước đã thực hiện hơn 10.000 chuyến bay chiến đấu kể từ khi xung đột bắt đầu.

Không quân Iran không thể sánh kịp với Không quân Mỹ về số lượng và công nghệ. Mặc dù một số lượng đáng kể các hệ thống phòng không của Iran cũng bị vô hiệu hóa, nhưng vẫn còn đủ để tấn công các mục tiêu của đối phương.

Trước khả năng gây nhiễu radar mạnh mẽ của Mỹ và Israel, Iran chủ yếu sử dụng hệ thống IRST (tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại) để theo dõi mục tiêu và tên lửa hồng ngoại để tấn công và bắn hạ máy bay.

Chiến lược của Iran nhằm tạo ra một "cuộc chiến tranh tiêu hao" để gia tăng tổn thất cho Mỹ và các đồng minh bất chấp ưu thế rõ ràng trên không của Mỹ.

Việc máy bay chiến đấu tàng hình F-35 có thể bị theo dõi và tấn công cho thấy khả năng Iran đã sử dụng các hệ thống radar giám sát 3D băng tần UHF di động tiên tiến YLC-8B và YLC-8E của Trung Quốc, được thiết kế đặc biệt để phát hiện máy bay tàng hình có khả năng tàng hình thấp.

Mặc dù Không quân và Hải quân Mỹ thường xuyên tập trận với các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), bao gồm cả các cuộc "giao tranh quy mô lớn", nhưng các quốc gia GCC hầu như không có kinh nghiệm chiến đấu.

Những khó khăn ban đầu trong việc phối hợp với các quốc gia chủ nhà vùng Vịnh đã góp phần gây ra các sự cố như vụ bắn nhầm đồng minh khiến 3 máy bay F-15E bị rơi trên bầu trời Kuwait.

Mỹ đã đánh giá thấp khả năng phòng thủ và chiến thuật của Iran. Các báo cáo cho thấy Iran có thể vẫn còn nguyên vẹn 50% bệ phóng tên lửa và máy bay không người lái.

Lực lượng Iran đã giấu thành công các hệ thống phòng không di động trong các đường hầm và hầm trú ẩn, cho phép họ phục kích máy bay Mỹ, chứng tỏ đây không phải là cuộc xung đột một chiều.

Rõ ràng, giả định về "chiến tranh nhanh chóng" của Mỹ đã thất bại, biến chiến dịch thành một cuộc chiến tranh tiêu hao kéo dài. Iran cũng tận dụng các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, đầu tư vào máy bay không người lái giá rẻ và đe dọa eo biển Hormuz.

Iran đã tấn công thành công các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp khu vực, bao gồm ở Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq, gây ra thương vong đáng kể. Điều này chứng tỏ ưu thế trên không của Mỹ không đồng nghĩa với an ninh trên mặt đất.

Iran dựa rất nhiều vào các máy bay không người lái giá rẻ, sản xuất trong nước như Shahed, có giá từ 20.000 đến 50.000 USD/chiếc, để áp đảo các hệ thống phòng không hiện đại và đắt tiền như một phần của chiến tranh bất đối xứng.

Cộng hòa Hồi giáo Iran đang thúc đẩy quan hệ quân sự chặt chẽ hơn với Nga, cung cấp máy bay không người lái để đổi lấy các công nghệ tiên tiến như hệ thống phòng không S-400.

Mỹ đã lặp lại những sai lầm từ các cuộc xung đột trước đây (Afghanistan, Iraq) bằng cách chỉ dựa vào việc phá hủy từ trên không mà không có một chiến lược chính trị khả thi rõ ràng. Mặc dù đã vô hiệu hóa được giới lãnh đạo cấp cao, hiệu ứng "đoàn kết quanh lá cờ" của Iran vẫn hiện hữu.

Cuộc xung đột đã làm cạn kiệt đáng kể các nguồn lực quân sự của Mỹ, bao gồm cả những tài sản có giá trị cao như tên lửa Tomahawk và hệ thống đánh chặn Patriot, gây ra tình trạng thiếu hụt ở các chiến trường quan trọng khác như châu Âu và châu Á.

Hầu hết các thành viên NATO đều từ chối tham gia hoặc hỗ trợ tiếp tế. Suy thoái kinh tế toàn cầu do chiến tranh gây ra là mối lo ngại lớn và có thể đã đóng một vai trò trong thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố.

Thủ tướng Anthony Albanese những ngày qua liên tục điện đàm, công du và thúc đẩy tiếp xúc cấp cao với các đối tác trong khu vực để giữ cho các dòng chảy diesel và xăng tiếp tục hướng về Úc, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị xáo trộn nghiêm trọng. Ông đang có mặt tại Singapore để hội đàm với Thủ tướng Lawrence Wong và dự kiến sẽ tiếp tục tới Brunei trong tuần tới.

Sự gấp gáp này không phải ngẫu nhiên. Singapore hiện giữ vị trí cực kỳ quan trọng đối với an ninh năng lượng của Úc. Theo các báo cáo gần đây, nước này cung cấp hơn một nửa lượng xăng nhập khẩu của Úc, đồng thời là một nguồn cung diesel và nhiên liệu hàng không lớn.

Ở chiều ngược lại, Úc lại là nhà cung cấp LNG đáng kể cho Singapore. Nói cách khác, quan hệ giữa hai bên là một chuỗi phụ thuộc lẫn nhau về năng lượng và việc này đang trở thành “đòn bẩy” ngoại giao của Canberra.

Không chỉ có Singapore, chính quyền của ông Albanese cũng đang đồng thời “gia cố” các đầu mối với Nhật Bản, Indonesia, Brunei và cả Trung Quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles vừa có chuyến đi gấp tới Tokyo để bàn về hệ lụy của xung đột Trung Đông cũng như các thách thức an ninh tại châu Á - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, các nhà ngoại giao Úc tại Indonesia được cho là đã góp phần thuyết phục Jakarta bảo đảm tiếp tục cung cấp phân bón và urê, những mặt hàng rất quan trọng đối với nông dân Úc trong mùa gieo trồng vụ đông.

Điều đáng chú ý là làn sóng ngoại giao dồn dập này không chỉ nhằm cứu nguy cho nguồn cung nhiên liệu trước mắt. Những bước đi này còn cho thấy Canberra đang đẩy mạnh một định hướng đã được theo đuổi suốt vài năm qua là tái tập trung vào khu vực lân cận, vừa để hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc, vừa để tăng trọng lượng chiến lược của chính mình.

Trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày càng bị cuốn vào cuộc chiến với Iran và các cam kết truyền thống của Washington với đồng minh trở nên khó đoán hơn, cách tiếp cận ấy càng trở nên cấp thiết.

Thực tế, chính ông Trump đã nhiều lần công khai chỉ trích Canberra vì không tham gia hỗ trợ chiến dịch Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Điều đó khiến giới hoạch định chính sách Úc càng có thêm lý do để củng cố các mạng lưới tự thân trong khu vực, thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào chiếc ô an ninh quen thuộc từ Washington.

Đây cũng là lý do mà những mối quan hệ với Indonesia, Nhật Bản, Papua New Guinea hay các nước ASEAN giờ không còn chỉ mang tính kinh tế, mà đã gắn chặt với các tính toán an ninh lâu dài.

Ở khía cạnh năng lượng, Canberra cũng đang triển khai các biện pháp trong nước để hỗ trợ chiến lược đối ngoại này. Chính phủ đã trao quyền cho Export Finance Úc đứng ra bảo lãnh cho hai nhà cung cấp lớn nhất là Ampol và Viva Energy mua thêm nhiên liệu trên thị trường giao ngay, kể cả ở mức giá cao hơn thông thường.

Theo Reuters và AP, Úc đã bảo đảm được các lô hàng nhiên liệu “đến trong tháng 5”, song Albanese vẫn cảnh báo các gián đoạn hiện nay sẽ để lại tác động kéo dài, ngay cả khi lệnh ngừng bắn tại Trung Đông còn trụ được.

Một lý do giúp Úc thuyết phục được các đối tác tiếp tục bán nhiên liệu là vì chính các đối tác đó cũng cần than đá và LNG từ Úc. Nước này đang tận dụng mối phụ thuộc hai chiều này để biến quan hệ thương mại thành công cụ ổn định chuỗi cung ứng. Với Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore, Canberra không chỉ là khách mua nhiên liệu mà còn là mắt xích cung cấp năng lượng ngược trở lại. Đây là lợi thế mà Úc đang cố biến thành tài sản chiến lược.

Về dài hạn, giới phân tích cho rằng Úc còn có thể đi xa hơn, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh lương thực. Trong một khu vực ngày càng lo ngại về năng lượng, vận tải và biến động địa chính trị, vai trò của Úc như một nhà cung cấp ổn định cả về LNG lẫn thực phẩm có thể ngày càng nổi bật.

Theo The Guardian; The Edge Singapore

Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho biết Tehran vẫn quyết tâm “trả thù” cho cha của ông - cố Lãnh tụ tối cao Ali Khanenei và tất cả những người đã thiệt mạng trong xung đột.

Theo báo Guardian, trong thông điệp đầu tiên sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài trong 2 tuần giữa Mỹ - Iran được công bố, ông Khamenei, người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được chọn kế nhiệm cha mình hồi tháng 3, nhấn mạnh: “Chúng tôi chắc chắn sẽ đòi bồi thường cho mọi thiệt hại đã phải hứng chịu, cho máu của những người tử vì đạo và cho những người bị thương trong cuộc xung đột này”.


Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Ảnh: WANA

Lãnh tụ tối cao Iran cũng khẳng định Tehran sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz sang “một giai đoạn mới”, nhưng không nói rõ đó là giai đoạn nào. Ngoài ra, ông Khamenei còn kêu gọi những người biểu tình ủng hộ chế độ xuống đường vì “tiếng nói của các bạn ở các quảng trường công cộng có tác động đến kết quả đàm phán”.

Theo đài CNN, ông Khamenei hôm 9/4 đã kêu gọi các nước láng giềng phía nam của Iran - các quốc gia Ảrập dọc theo Vịnh Ba Tư cảnh giác với “những lời hứa hão huyền của quỷ dữ”. Ông nói thêm, Iran vẫn đang chờ đợi “phản hồi thích đáng” từ họ để có thể bày tỏ thiện chí và tình anh em của mình.

Lãnh tụ tối cao Iran lưu ý Tehran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng cũng sẽ không từ bỏ các quyền của mình. “Và về vấn đề này, chúng tôi coi toàn bộ mặt trận kháng chiến là một thể thống nhất”, ông Khamenei cho biết.

Cùng ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời cảnh báo cứng rắn đối với giới lãnh đạo Iran sau khi có thông tin Tehran đang xem xét việc thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. “Họ tốt hơn hết là không nên làm vậy. Và nếu họ đang làm vậy thì tốt hơn hết là họ nên dừng lại ngay lập tức!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Mặc dù thỏa thuận ngừng bắn do ông Trump công bố tối 7/4 bao gồm việc mở cửa lại eo biển Hormuz “hoàn toàn và ngay lập tức”, nhưng số lượng tàu chở dầu qua tuyến đường biển quan trọng này hiện vẫn rất ít do thiếu hướng dẫn rõ ràng từ Iran.

VietBF@sưu tập

Trong một tuyên bố được chia sẻ trên mạng xã hội X, ông Zelensky hôm 10-4 cho biết Ukraine đã nhiều lần khẳng định sẵn sàng đưa ra các biện pháp đáp lại tương tự, đồng thời xác nhận Ukraine sẽ hành động đúng theo đề xuất ngừng bắn của mình trong dịp lễ Phục sinh.

Ông cũng hối thúc Moscow không nối lại các cuộc tấn công sau kỳ nghỉ lễ. Trước đó, hôm 9-4 Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố ngừng bắn ở Ukraine nhân dịp lễ Phục Sinh của Chính Thống giáo.

Theo hãng thông tấn Anadolu, lệnh này có hiệu lực từ 16 giờ ngày 11-4 cho đến hết ngày 12-4, kéo dài 32 giờ, để chào đón kỳ nghỉ lễ sắp tới. Cơ quan báo chí Điện Kremlin cũng nhấn mạnh trong một tuyên bố rằng Nga kỳ vọng phía Ukraine sẽ có hành động tương tự.

Tuyên bố nêu rõ: "Theo quyết định của Tổng Tư lệnh Tối cao Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga Vladimir Putin, nhân dịp lễ Phục sinh sắp tới của Chính thống giáo, lệnh ngừng bắn sẽ được ban bố từ 16 giờ ngày 11-4 cho đến hết ngày 12-4".

Tuyên bố cũng cho biết thêm Bộ trưởng Quốc phòng Andrey Belousov và Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov đã được chỉ thị đình chỉ các hoạt động tác chiến trên mọi mặt trận trong khoảng thời gian này.

Tuy nhiên, cũng theo tuyên bố, các lực lượng phải trong tư thế sẵn sàng để dập tắt những hành động khiêu khích hoặc bất kỳ hành vi gây hấn nào từ phía đối phương.

Ông Putin đã đơn phương tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn 30 giờ vào Lễ Phục Sinh năm ngoái nhưng mỗi bên đều cáo buộc bên kia vi phạm thỏa thuận.

Không chỉ làm hàng rào ở làng quê, cúc tần còn được xem như vị thuốc dân gian hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau xương khớp và hỗ trợ đánh tan sỏi thận, hạ axit uric.

Theo TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cúc tần có tên khoa học Pluchea indica, là loại cây bụi quen thuộc, thường được trồng làm hàng rào ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam.

Lá cúc tần có mùi đặc trưng, vị hơi đắng, tính ấm và được sử dụng rộng rãi trong dân gian như một vị thuốc dễ kiếm. Từ lâu, người dân đã dùng loại lá này để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng, ăn không tiêu; giảm đau bụng do lạnh và các rối loạn tiêu hóa nhẹ.

Không chỉ vậy, cúc tần còn được biết đến với tác dụng giảm đau nhức xương khớp, đặc biệt khi thời tiết lạnh. Nhiều gia đình dùng lá để xông hơi, nấu nước tắm giải cảm, ra mồ hôi, mang lại cảm giác dễ chịu.

Theo kinh nghiệm dân gian, lá cúc tần còn được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ làm tan sỏi thận. Bên cạnh đó, một số ghi nhận thực nghiệm bước đầu cho thấy các hoạt chất trong cúc tần có thể góp phần hỗ trợ đào thải axit uric qua đường tiểu, từ đó giảm nguy cơ tích tụ urat trong cơ thể.

Các nghiên cứu cho thấy trong lá cúc tần chứa tinh dầu, flavonoid, polyphenol cùng nhiều hợp chất sinh học khác. Đây là những thành phần có khả năng chống viêm, giảm đau và kháng khuẩn nhẹ.


Cây cúc tần. Ảnh: N. Huyền

Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận cúc tần có tác dụng giảm viêm, giảm đau, hỗ trợ tiêu hóa và làm giảm co thắt nhẹ đường ruột. Ngoài ra, loại cây này còn có thể tăng tuần hoàn ngoại vi, góp phần cải thiện tình trạng đau nhức.

Đối với tác dụng hỗ trợ sỏi thận và hạ axit uric, các chuyên gia cho rằng có thể liên quan đến khả năng lợi tiểu và chống viêm nhẹ của các hoạt chất trong cây. Khi lượng nước tiểu tăng, quá trình đào thải cặn khoáng và axit uric cũng được hỗ trợ tốt hơn.

“Những đặc điểm này phù hợp với kinh nghiệm dân gian dùng cúc tần khi đau bụng do lạnh hoặc tiêu hóa kém”, TS Phương cho biết.

Trong đời sống hằng ngày, cúc tần được sử dụng khá linh hoạt. Người dân có thể lấy lá tươi nấu nước uống, xay lấy nước hoặc nấu canh cùng thịt, cá giúp dễ tiêu hóa, đồng thời tăng hương vị món ăn.

Ngoài ra, lá cúc tần còn được dùng để xông giải cảm hoặc giã đắp ngoài khi bị đau nhức xương khớp. Một số nơi còn coi đây là loại rau gia vị, dùng trong các món kho, dồi, lòng nhờ mùi thơm đặc trưng.

Hai nhóm người cần thận trọng

Theo Tiến sĩ Phương, không phải ai cũng có thể dùng cúc tần tùy ý. Do loại lá này có tính ấm, người thường xuyên bị nóng trong nên sử dụng với lượng vừa phải, tránh lạm dụng kéo dài.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai cần thận trọng, nhất là ở liều cao hoặc dùng thường xuyên, do chưa có đủ dữ liệu an toàn.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng lưu ý, cúc tần chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thể thay thế điều trị y khoa đối với các bệnh lý tiêu hóa, xương khớp hay sỏi thận ở mức độ nặng.

VietBF@sưu tập

Không phải thuốc bổ đắt tiền, cách ăn quen thuộc mới là “chìa khóa” sống lâu

Chế độ ăn uống từ lâu đã được xem là một trong những yếu tố quyết định trực tiếp đến sức khỏe và tuổi thọ. Tuy nhiên, trong bối cảnh thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và đồ uống nhiều đường ngày càng phổ biến, không ít người vô tình rơi vào trạng thái ăn uống “tiện lợi nhưng rủi ro cao”.

Một báo cáo của The Lancet từng chỉ ra rằng, rủi ro sức khỏe do chế độ ăn uống kém lành mạnh thậm chí còn vượt qua tổng rủi ro từ hút thuốc, uống rượu hay lối sống thiếu lành mạnh khác. Điều này cho thấy, những gì chúng ta ăn mỗi ngày có thể ảnh hưởng sâu sắc hơn nhiều so với tưởng tượng.

Trong bối cảnh đó, các nhà khoa học đã đề xuất một mô hình ăn uống mới mang tên “chế độ ăn vì sức khỏe hành tinh” hay chế độ ăn uống EAT-Lancet (Planetary Health Diet). Đây không phải là một chế độ ăn kiêng khắt khe, mà là cách ăn cân bằng, gần với tự nhiên và dễ áp dụng trong đời sống hàng ngày.

Theo nghiên cứu công bố trên JAMA Network Open đã cung cấp thêm bằng chứng rõ ràng về chế độ ăn này. Dữ liệu từ hơn 57.000 người trưởng thành, được theo dõi trong hơn 23 năm, cho thấy những người ăn theo hướng này có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn tới 15%, đồng thời giảm 21% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch.

Đáng chú ý, đây không phải là những con số “lý thuyết”. Trong thời gian theo dõi, đã có hơn 22.000 người tử vong, bao gồm hàng nghìn ca do tim mạch, ung thư và bệnh hô hấp. Việc so sánh giữa các nhóm ăn uống khác nhau cho thấy một xu hướng nhất quán là chế độ ăn càng lành mạnh thì nguy cơ tử vong càng giảm.

Không dừng lại ở đó, nghiên cứu còn ghi nhận nguy cơ tử vong do bệnh hô hấp giảm tới 19%. Nguy cơ tử vong do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính giảm tới 35% hay nguy cơ tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ giảm tới 27%.

Hiệu quả này đặc biệt rõ ở phụ nữ và những người từng hút thuốc - nhóm vốn có nguy cơ sức khỏe cao hơn. Điều quan trọng là, “cách ăn” này không gề xa lạ. Trên thực tế, nhiều người Việt đã áp dụng một phần trong thói quen hàng ngày, nhưng chưa thực sự đầy đủ và nhất quán.
Ăn nhiều rau, giảm thịt đỏ - Nguyên tắc đơn giản nhưng dễ bị bỏ quên
Chế độ ăn “vì sức khỏe hành tinh” không phải là một kiểu ăn kiêng cực đoan, mà là cách ăn cân bằng và gần với tự nhiên. Nguyên tắc cốt lõi là ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đồng thời giảm thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn. Đây là hướng tiếp cận bền vững, dễ áp dụng lâu dài thay vì những chế độ ăn ngắn hạn.

Về cấu trúc dinh dưỡng, khoảng 35% năng lượng nên đến từ ngũ cốc nguyên hạt và các loại củ, còn protein chiếm khoảng 15%, trong đó ưu tiên nguồn thực vật. Mỗi ngày, cơ thể cần khoảng 500g rau và trái cây để đảm bảo đủ vi chất. Đáng chú ý, lượng thịt đỏ nên giảm xuống mức rất thấp, chỉ khoảng 14g/ngày.

Nếu so với khẩu phần phổ biến hiện nay, điều này đồng nghĩa với việc cần giảm thịt và đường, đồng thời tăng rau xanh, đậu và các loại hạt. Đây thực chất là sự “điều chỉnh lại” tỷ lệ trong bữa ăn, chứ không phải thay đổi hoàn toàn cách ăn. Những thay đổi nhỏ nhưng đúng hướng có thể tạo ra khác biệt lớn.

Thực tế, cách ăn này khá quen thuộc với người Việt khi nhìn vào bữa cơm truyền thống. Rau, canh, đậu phụ hay cá vốn đã xuất hiện từ lâu và chiếm tỷ trọng đáng kể. Tuy nhiên, theo thời gian, thói quen này dần bị đảo ngược khi thịt nhiều hơn và đồ chế biến sẵn trở nên phổ biến.

Không chỉ là ăn gì, chế độ này còn nhấn mạnh cách ăn. Việc hạn chế thực phẩm siêu chế biến, giảm đường và tinh bột tinh chế, đồng thời ưu tiên chất béo tốt từ cá, hạt và dầu thực vật là những yếu tố quan trọng. Những điều chỉnh này giúp cải thiện sức khỏe một cách bền vững.

Về lâu dài, cách ăn này giúp bổ sung vi chất, tăng cường miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường hay ung thư cho cơ thể.

Nguồn zhihu

Nhiều người vẫn giữ thói quen ăn uống vô độ, coi những bữa tiệc tùng linh đình là cách để tận hưởng cuộc sống. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đằng sau những cơn "sướng miệng" ấy là một hiểm họa cận kề có thể tước đi tính mạng bất cứ lúc nào. Trường hợp của ông Wang, ngoài 40 tuổi, sống tại Hàng Châu (Trung Quốc) là một lời cảnh báo đanh thép cho lối sống thiếu khoa học này. Ông nhập viện với mẫu máu đục ngầu như sữa dâu do biến chứng viêm tụy cấp.

Mọi chuyện bắt đầu khi ông Wang đến gặp bác sĩ Hu Mingyu, Phó trưởng khoa Nội tổng quát tại Trung tâm Dịch vụ Y tế Cộng đồng phố Wenxin (Hàng Châu, Trung Quốc) trong tình trạng bụng chướng căng, đau âm ỉ và mất hoàn toàn cảm giác thèm ăn.

Nghĩ rằng mình chỉ bị chứng khó tiêu do ăn nhiều đồ nướng và uống rượu bia trong các buổi xã giao gần đây, ông đã tự mua thuốc hỗ trợ tiêu hóa nhưng không thuyên giảm. Chỉ đến khi mẫu máu xét nghiệm được rút ra, tất cả mới bàng hoàng. Bởi thay vì màu đỏ tươi, dòng máu của ông Wang đặc quánh, nổi một lớp chất lỏng trắng đục như kem pha siro dâu tây.

Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ triglyceride trong máu của ông Wang cao tới 19,5 mmol/L, gấp hơn 10 lần mức bình thường. Bác sĩ Hu Mingyu giải thích, hiện tượng "máu dưỡng dịch" này xảy ra khi cơ thể nạp một lượng quá lớn thức ăn giàu chất béo và rượu bia trong thời gian ngắn. Lượng hạt mỡ khổng lồ không kịp chuyển hóa sẽ làm tắc nghẽn các mao mạch ở tụy, gây thiếu máu cục bộ và dẫn đến tình trạng hoại tử, kích hoạt bệnh viêm tụy cấp.

Sau khi biết ông Wang có tiền sử mỡ máu nhưng bỏ uống thuốc từ lâu, không tái khám và mê ăn thịt mỡ, hay uống rượu bia, ngày nào cũng ăn tới mức no căng bụng làm bác sĩ Hu tức giận. Cộng thêm thái độ "ăn uống theo sở thích là thú vui lớn nhất ở đời" ngay cả sau khi nắm được bệnh tình khiến bác sĩ Hu phải buột miệng trách: “Sướng cái miệng, hại cái thân”.

May mắn là sau khi nhập viện để thực hiện thay huyết tương (lọc máu) nhằm loại bỏ triglyceride dư thừa ra khỏi cơ thể, ông Wang đã thoát khỏi nguy hiểm. Sau đó, phải tuân thủ phác đồ nhịn ăn tuyệt đối, truyền dịch liên tục để nuôi dưỡng cơ thể và làm dịu tuyến tụy đang bị tổn thương nặng nề.
Tại sao ăn quá no và lạm dụng rượu bia lại kích ngòi viêm tụy cấp?

Lối sống ăn quá no thường xuyên, đặc biệt là tiêu thụ quá nhiều thịt mỡ, đồ chiên rán và rượu bia lạnh như ông Wang chính là "ngòi nổ" cho viêm tụy cấp.

Rượu bia khiến cơ thắt Oddi (cửa ngõ đổ dịch tụy vào ruột non) bị co thắt, đồng thời kích thích tụy tiết ra nhiều dịch hơn. Khi dịch tụy bị ứ đọng kết hợp với lượng mỡ máu cao làm tắc nghẽn mạch máu nuôi tụy, tuyến tụy sẽ bị sưng tấy và viêm nhiễm nghiêm trọng.

Điều này càng nghiêm trọng hơn khi lượng chất béo từ đồ ăn hay lượng đồ uống có cồn tăng đột biến trong thời gian ngắn. Sẽ càng nguy hiểm với những người có bệnh nền về rối loạn chuyển hoá giống như ông Wang. Ông còn mắc một sai lầm nữa là chủ quan với bất thường, cố chịu đựng vài ngày mới tới bệnh viện.

Máu của ông Wang đục như sữa dâu, nổi váng mỡ do viêm tuỵ cấp

Bác sĩ Hu nhấn mạnh, việc triglyceride vượt ngưỡng 5,6 mmol/L khiến nguy cơ xảy ra một đợt viêm tụy cấp bùng phát là rất lớn. Do đó, việc tự ý uống thuốc tiêu hóa tại nhà thay vì đi bệnh viện có thể làm lỡ mất thời gian vàng điều trị, dẫn đến những biến chứng không thể cứu vãn.

Viêm tuỵ cấp là bệnh lý cực kỳ nguy hiểm, bởi tụy là cơ quan tiết ra các enzyme tiêu hóa. Khi bị viêm tụy cấp, các enzyme này quay lại tấn công và "ăn mòn" chính tuyến tụy cũng như các cơ quan lân cận. Nếu không được cấp cứu kịp thời, tỷ lệ tử vong do viêm tụy cấp thể nặng là cực kỳ cao, do bệnh có thể gây phản ứng viêm toàn thân và suy đa tạng chỉ trong vài giờ.
Các dấu hiệu viêm tuỵ cấp cần đặc biệt lưu ý

Bác sĩ Hu cũng chia sẻ, không hiếm trường hợp nhầm lẫn các dấu hiệu viêm tuỵ cấp với khó tiêu, đau dạ dày, rối loạn tiêu hoá thông thường giống ông Wang. Để tránh nhầm lẫn và rơi vào cảnh "hối không kịp", bác sĩ Hu nhắc nhở cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu đặc trưng của viêm tụy cấp sau đây:

- Đau bụng thượng vị dữ dội: Cơn đau xuất hiện đột ngột, thường sau một bữa ăn nhiều mỡ hoặc uống rượu bia, đau lan xuyên ra sau lưng và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi.

- Nôn và buồn nôn: Bệnh nhân nôn nhiều, nôn xong vẫn không hết đau bụng.

- Chướng bụng, bí trung đại tiện: Bụng căng cứng, khó chịu do liệt ruột cơ năng.

- Dấu hiệu toàn thân: Có thể kèm theo sốt, vã mồ hôi, nhịp tim nhanh hoặc tụt huyết áp trong trường hợp nặng.

Để phòng ngừa bệnh viêm tụy cấp và duy trì sức khỏe, bác sĩ Hu đưa ra những lời khuyên thiết thực. Trước hết, cần xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, tránh tuyệt đối việc ăn quá no trong một bữa và kiêng rượu bia hoàn toàn nếu đã có tiền sử mỡ máu cao. Ưu tiên thực phẩm nhẹ nhàng như rau lá xanh, ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ và các loại đạm dễ tiêu từ cá hoặc gia cầm không da.

Đồng thời, tập thể dục thường xuyên là chìa khóa để chuyển hóa triglyceride hiệu quả. Mỗi người nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc bơi lội. Đặc biệt, đối với những người có chỉ số mỡ máu quá cao, cần tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình dùng thuốc và tái khám để tránh biến chứng viêm tụy cấp tái phát dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Nguồn và ảnh: Sohu, Qilu Evening News, EBC