Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk ngày 2/5 cảnh báo nguy cơ rạn nứt nội bộ NATO trong bối cảnh gia tăng bất đồng liên quan xung đột Iran, trong khi Đức kêu gọi châu Âu đẩy mạnh năng lực phòng thủ sau quyết định của Mỹ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không đến từ các đối thủ bên ngoài mà từ chính sự rạn nứt nội bộ, đồng thời kêu gọi các bên hành động để đảo ngược xu hướng này. Theo ông, khi Mỹ - trụ cột chính của NATO, bắt đầu giảm sự hiện diện tại châu Âu, các nước thành viên sẽ buộc phải đối mặt với khoảng trống an ninh lớn hơn. Điều này không chỉ làm suy yếu sự đoàn kết, khả năng phòng thủ chung mà còn buộc các quốc gia châu Âu gánh vác trách nhiệm nhiều hơn trong bảo đảm an ninh của khối.

Phát biểu được đưa ra sau khi Washington thông báo sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức – động thái làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ - châu Âu, vốn đã chịu sức ép do bất đồng về chiến lược trong xung đột Iran và các vấn đề thương mại.

Ngày 2/5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ cắt giảm hiện diện quân sự cần trở thành động lực để châu Âu tăng cường năng lực phòng thủ và tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh. Theo ông Pistorius, Đức đang “đi đúng hướng” với kế hoạch mở rộng lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm quốc phòng và phát triển hạ tầng quân sự. Berlin đặt mục tiêu nâng quân số Bundeswehr từ 185.000 lên 260.000 trong thời gian tới.Hiện có khoảng 35.000–40.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức. Quyết định của Lầu Năm Góc đồng nghĩa một lữ đoàn sẽ rút khỏi nước này, đồng thời hủy triển khai một đơn vị hỏa lực tầm xa. Quyết định này được đánh giá sẽ ảnh hưởng đáng kể đến năng lực răn đe của châu Âu, trong khi các nước trong khu vực vẫn đang trong quá trình xây dựng năng lực phòng thủ độc lập.

Theo kế hoạch, hoạt động rút quân sẽ diễn ra trong vòng 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, Washington chưa công bố cụ thể các căn cứ bị ảnh hưởng cũng như điểm đến của lực lượng được điều chuyển.

Theo các nguồn tin, liên minh OPEC + đã đạt được thỏa thuận về nguyên tắc nhằm tăng hạn ngạch sản lượng dầu trong tháng 6, dù xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn đang làm gián đoạn nguồn cung tại khu vực Vùng Vịnh.Cụ thể, bảy quốc gia thành viên chủ chốt dự kiến nâng hạn ngạch sản lượng thêm khoảng 188.000 thùng/ngày trong tháng 6, đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp. Quyết định này được đưa ra trước thềm cuộc họp chính sách diễn ra ngày 3/5. Tuy nhiên, các nguồn tin nhận định mức tăng này phần lớn chỉ mang tính hình thức trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn và tuyến vận tải dầu mỏ qua Eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn.

Bảy nước tham gia cuộc họp gồm Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan, Nga và Oman. Sau khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi liên minh trong tuần này, OPEC+ hiện còn 21 thành viên, song trên thực tế chỉ nhóm bảy nước trên (trước đây có thêm UAE) là tham gia quyết định sản lượng hàng tháng.

Xung đột giữa Iran và Mỹ bùng phát từ ngày 28/2 đã dẫn đến việc phong tỏa eo biển Hormuz, khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và UAE bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước khi xảy ra khủng hoảng, đây là những quốc gia hiếm hoi trong OPEC+ có khả năng tăng sản lượng. Trong khi đó, Iran – cũng là thành viên của liên minh – tiếp tục bị hạn chế xuất khẩu do lệnh phong tỏa của Mỹ áp đặt từ tháng 4.Các lãnh đạo ngành dầu khí và thương nhân quốc tế nhận định, việc tăng sản lượng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được khôi phục hoàn toàn. Ngay cả trong kịch bản này, thị trường cũng cần nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng để nguồn cung trở lại bình thường.

Những gián đoạn hiện nay đã đẩy giá dầu thế giới tăng vọt lên trên 125 USD/thùng, mức cao nhất trong vòng 4 năm. Nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không trong vòng 1–2 tháng tới, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu.

Theo nguồn tin, mức tăng lần này thấp hơn so với mức điều chỉnh 206.000 thùng/ngày trong tháng trước, do không còn phần đóng góp của UAE sau khi nước này rời liên minh từ ngày 1/5. Động thái trên cho thấy OPEC+ vẫn duy trì cách tiếp cận “kinh doanh như bình thường”, đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng nâng nguồn cung khi xung đột chấm dứt.

Các thành viên của một câu lạc bộ pickleball tại bang Texas (Mỹ) đã thiệt mạng trong vụ rơi máy bay nghiêm trọng khi đang di chuyển tới một giải đấu, theo thông báo từ câu lạc bộ.Các nạn nhân được xác định gồm Seren Wilson (19 tuổi), Brooke Skypala (45 tuổi), Stacy Hedrick (51 tuổi), Justin “Glen” Appling (37 tuổi) và Hayden Dillard (39 tuổi), đều thuộc Amarillo Pickleball Club, The New York Post đưa tin.

“Chúng tôi đau buồn khi phải thông báo về sự ra đi của 5 thành viên trong đại gia đình pickleball Amarillo”, đại diện câu lạc bộ chia sẻ trên mạng xã hội.

Thông tin vụ việc khiến cộng đồng thể thao địa phương bàng hoàng. Nhiều người thân, bạn bè và các vận động viên đã để lại lời chia buồn sâu sắc.

Seren Wilson - nạn nhân trẻ nhất - từng là cựu học sinh và thành viên đội tennis của Trường Trung học Amarillo. Nhà trường cho biết cô là người “luôn lan tỏa năng lượng tích cực và sẽ được nhớ đến rất nhiều”.

Theo thông tin từ mạng xã hội, Brooke Skypala là chuyên gia tư vấn tâm lý và là mẹ của ba con. Trong khi đó, Justin Appling làm quản lý kinh doanh, còn Hayden Dillard hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và có một con gái.

Vụ tai nạn xảy ra vào tối 1/5 khi chiếc máy bay hai động cơ Cessna 421C chở các nạn nhân bay từ Amarillo tới New Braunfels để tham dự giải đấu pickleball. Đây là một trong hai máy bay cùng hành trình, trong đó chiếc còn lại đã hạ cánh an toàn.

Máy bay gặp nạn đã rơi xuống khu vực rừng gần Wimberley, cách thành phố Austin khoảng 64 km về phía tây nam.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy máy bay bất ngờ đổi hướng gấp, sau đó giảm độ cao từ khoảng 4.100 m xuống còn 2.100 m trước khi mất tín hiệu.

Hiện Cục Hàng không Liên bang Mỹ và Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ đang tiến hành điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.

Hamas đã hoàn thành quá trình bỏ phiếu chọn lãnh đạo tại Gaza, trong khi các thành viên ở Bờ Tây và cộng đồng Palestine ở nước ngoài dự kiến bỏ phiếu trong ngày, giữa bối cảnh tổ chức này chưa có lãnh đạo chính thức sau loạt biến động lớn.Ngày 2/5, nguồn tin từ kênh Al-Araby (Qatar) cho biết, Hamas đã hoàn tất việc bỏ phiếu lựa chọn lãnh đạo chính trị mới tại Dải Gaza. Trong khi đó, các thành viên của tổ chức ở Bờ Tây và cộng đồng Palestine ở nước ngoài dự kiến sẽ tiếp tục tham gia bỏ phiếu trong cùng ngày.

Hai gương mặt nổi bật trong cuộc đua lần này là Khalil al-Hayya, người hiện đứng đầu bộ phận chính trị của Hamas tại Gaza và đóng vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán những năm gần đây, cùng với Khaled Mashaal, lãnh đạo kỳ cựu từng dẫn dắt Hamas trong giai đoạn 1996-2017.

Hamas rơi vào tình trạng thiếu vắng lãnh đạo kể từ tháng 7/2024, sau khi ông Ismail Haniyeh bị ám sát trong một vụ nổ tại Tehran. Trước đó, ông vừa được bầu lại cho nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2021.Sau biến cố này, Yahya Sinwar, thủ lĩnh Hamas tại Gaza, được chỉ định nắm quyền mà không thông qua quy trình bầu cử nội bộ. Tuy nhiên, ông Sinwar chỉ giữ cương vị này trong thời gian ngắn trước khi thiệt mạng tại khu vực Rafah.

Kể từ đó đến nay, Hamas chưa chính thức công bố người kế nhiệm hay lãnh đạo tạm quyền. Theo một số nguồn tin, tổ chức này hiện được điều hành bởi một nhóm lãnh đạo cấp cao hoạt động bên ngoài Gaza, chủ yếu tại Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo thông lệ, Hamas tổ chức bầu lãnh đạo theo chu kỳ bốn năm. Cuộc bầu cử lần này vốn dự kiến diễn ra vào năm 2025 nhưng đã phải lùi lại do xung đột kéo dài.

Trong thời gian chiến sự, Israel liên tục tiến hành các đợt tấn công nhằm vào nhiều nhân vật chủ chốt trong bộ máy chính trị và quân sự của Hamas.

Các cuộc bầu cử nội bộ của Hamas thường được tổ chức kín, với số lượng cử tri giới hạn trong nhóm thành viên cấp cao. Kết quả cũng hiếm khi được công bố rộng rãi, nhằm giảm thiểu nguy cơ các lãnh đạo bị nhắm mục tiêu.

Lầu Năm Góc cho biết đã đạt được thỏa thuận với 7 công ty công nghệ nhằm đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hệ thống máy tính mật, mở rộng đáng kể khả năng ứng dụng AI trong hoạt động quân sự. Động thái này phản ánh nỗ lực tăng tốc khai thác công nghệ mới của Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt...
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, việc hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu sẽ giúp quân đội tận dụng các công cụ AI để nâng cao năng lực phân tích, giám sát và ra quyết định trong các môi trường tác chiến phức tạp.

Tuy nhiên, cùng với những lợi ích chiến lược, chương trình này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về rủi ro, mức độ phụ thuộc vào công nghệ và vai trò kiểm soát của con người trong các quyết định mang tính sống còn.

MỞ RỘNG HỢP TÁC, TĂNG TỐC ỨNG DỤNG AI TRONG QUÂN SỰ
Cũng theo tin từ Bộ Quốc phòng Mỹ, các đối tác tham gia gồm Google, Microsoft, Amazon Web Services, Nvidia, OpenAI, Reflection và SpaceX. Những công ty này sẽ cung cấp nguồn lực và công nghệ nhằm “tăng cường khả năng ra quyết định của binh sĩ trong các môi trường tác chiến phức tạp”.

Việc triển khai AI trong các hệ thống mật cho phép quân đội tận dụng các công cụ phân tích dữ liệu, giám sát và dự báo ở quy mô lớn, từ đó rút ngắn thời gian xử lý thông tin và nâng cao hiệu quả chiến trường. Một báo cáo hồi tháng 3 của Trung tâm Brennan vì Công lý cho thấy AI có thể giúp xác định và tấn công mục tiêu nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ quản lý bảo trì vũ khí và chuỗi cung ứng hậu cần.

Một số công ty như Amazon và Microsoft vốn đã có quan hệ hợp tác lâu dài với quân đội Mỹ trong các môi trường mật, song chưa rõ các thỏa thuận mới có làm thay đổi đáng kể các mối quan hệ này hay không. Trong khi đó, những cái tên như Nvidia và startup Reflection được xem là tân binh trong lĩnh vực này.

Đáng chú ý, cả Nvidia và Reflection đều phát triển các mô hình AI mã nguồn mở. Giới chức Lầu Năm Góc coi đây là một ưu tiên nhằm xây dựng “giải pháp thay thế của Mỹ” trước sự phát triển nhanh chóng của AI tại Trung Quốc, nơi nhiều thành phần công nghệ được công khai để cộng đồng cùng phát triển.

Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cho biết các năng lực AI hiện đã được triển khai thông qua nền tảng GenAI.mil. “Binh sĩ, nhân viên dân sự và các nhà thầu đang đưa các công nghệ này vào sử dụng thực tế, rút ngắn nhiều quy trình từ hàng tháng xuống còn vài ngày,” cơ quan này nhấn mạnh.

TRANH CÃI ĐẠO ĐỨC, RỦI RO PHỤ THUỘC VÀ VAI TRÒ CON NGƯỜI
Dù mang lại nhiều lợi ích, việc ứng dụng AI trong quân sự cũng làm dấy lên hàng loạt lo ngại. Một trong những vấn đề lớn là nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư của công dân Mỹ, cũng như khả năng máy móc tự động lựa chọn mục tiêu trên chiến trường.

Theo một nguồn tin am hiểu, ít nhất một hợp đồng với Lầu Năm Góc đã quy định rõ yêu cầu phải có sự giám sát của con người trong các nhiệm vụ mà hệ thống AI hoạt động tự động hoặc bán tự động. Đồng thời, các công cụ AI phải được sử dụng phù hợp với các quyền hiến định và quyền tự do dân sự.

Những tranh cãi này càng trở nên gay gắt sau các xung đột tại Gaza và Lebanon, khi các tập đoàn công nghệ Mỹ bị cho là đã hỗ trợ Israel trong việc theo dõi mục tiêu. Số lượng dân thường thiệt mạng gia tăng đã làm dấy lên lo ngại rằng AI có thể góp phần gây ra những tổn thất ngoài ý muốn.

Bà Helen Toner, quyền giám đốc Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi thuộc Đại học Georgetown, nhận định rằng chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào các trung tâm chỉ huy, nơi con người phải xử lý lượng thông tin khổng lồ trong thời gian ngắn.

“AI có thể giúp tóm tắt thông tin hoặc phân tích dữ liệu giám sát để xác định mục tiêu tiềm năng,” bà nói. “Nhưng các câu hỏi về mức độ tham gia của con người, rủi ro và đào tạo vẫn chưa có lời giải hoàn chỉnh.”

Bà cũng cảnh báo về hiện tượng “thiên lệch tự động hóa”, khi con người có xu hướng tin tưởng máy móc hơn mức cần thiết. Điều này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm nếu AI không hoạt động chính xác như kỳ vọng.

Trong thực tế, AI hiện được quân đội sử dụng cho nhiều nhiệm vụ tương tự lĩnh vực dân sự, như dự đoán thời điểm cần bảo trì trực thăng, tối ưu hóa vận chuyển binh sĩ và khí tài, hay phân tích dữ liệu từ máy bay không người lái để phân biệt mục tiêu dân sự và quân sự.

ANTHROPIC KHÔNG THAM GIA, MỸ ĐA DẠNG HÓA ĐỐI TÁC AI
Một điểm đáng chú ý trong các thỏa thuận lần này là sự vắng mặt của Anthropic. Công ty AI này đã xảy ra tranh chấp với chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc sử dụng AI trong quân sự.

Anthropic yêu cầu các đảm bảo rằng công nghệ của họ sẽ không được sử dụng cho vũ khí hoàn toàn tự động hoặc phục vụ giám sát công dân Mỹ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng các đối tác cần chấp nhận mọi mục đích sử dụng mà Lầu Năm Góc coi là hợp pháp.

Căng thẳng leo thang khi chính quyền Trump tìm cách ngăn các cơ quan liên bang sử dụng chatbot Claude của Anthropic, đồng thời xem xét xếp công ty này vào diện “rủi ro chuỗi cung ứng” nhằm bảo vệ hệ thống an ninh quốc gia.

Trong khi đó, OpenAI đã nhanh chóng thay thế khoảng trống khi công bố thỏa thuận với Lầu Năm Góc từ tháng 3/2026, đưa ChatGPT vào các môi trường mật. Công ty khẳng định họ muốn đảm bảo những người bảo vệ nước Mỹ được trang bị các công cụ tốt nhất.

Theo một nguồn tin, các điều khoản trong hợp đồng của OpenAI cũng bao gồm yêu cầu giám sát của con người và tuân thủ các quyền tự do dân sự - những điểm từng là mấu chốt trong tranh chấp với Anthropic.

Ông Emil Michael, Giám đốc công nghệ của Lầu Năm Góc, cho biết việc hợp tác với nhiều công ty là một lựa chọn mang tính chiến lược.

“Sẽ là thiếu trách nhiệm nếu chỉ dựa vào một nhà cung cấp,” ông nói, đồng thời thừa nhận những bất đồng với Anthropic. “Khi một đối tác không muốn hợp tác theo cách chúng tôi mong muốn, chúng tôi đảm bảo có nhiều nhà cung cấp khác nhau.”

Việc Lầu Năm Góc đồng loạt hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu cho thấy AI đang trở thành trụ cột trong chiến lược quốc phòng của Mỹ.

Tuy nhiên, bài toán cân bằng giữa hiệu quả quân sự, kiểm soát rủi ro và các chuẩn mực đạo đức sẽ tiếp tục là thách thức lớn trong quá trình triển khai công nghệ này trên thực tế.

Nhiều trận động đất nhỏ đã được ghi nhận tại căn cứ không quân Mỹ ở bang Nevada trong những ngày cuối tháng 4 vừa qua, Daily Mail đưa tin.
Báo cáo dẫn dữ liệu địa chấn cho biết Căn cứ Không quân Mỹ Vùng 51 ghi nhận ít nhất 17 trận động đất (phần lớn có cường độ khoảng 4,4 độ) chỉ trong vòng 24-48 giờ, tức khoảng từ ngày 29-4 đến ngày 30-4.

Thông tin này làm dấy lên nhiều đồn đoán trên mạng, thậm chí có ý kiến cho rằng Mỹ có thể đang thử nghiệm vũ khí hạt nhân.

Diễn biến này xảy ra giữa lúc có thông tin cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang được báo cáo về phương án quân sự liên quan đến Iran.

Ngoài ra, sự việc cũng diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chính quyền của ông sẽ sớm công bố thêm thông tin về vật thể bay không xác định (UFO).

Theo Daily Mail, tâm chấn của các trận động đất nằm cách căn cứ Vùng 51 vài km, ở độ sâu khoảng 4 km.Một bài đăng lan truyền cho rằng một số nhà khoa học trong lĩnh vực hạt nhân và không gian gần đây "biến mất" không rõ lý do, trong khi các hiện tượng sao băng và cầu lửa được cho là xuất hiện nhiều hơn.

Người đăng bài đặt câu hỏi liệu các sự kiện này có liên quan đến nhau hay không và liệu có điều gì lớn hơn đang diễn ra phía sau.

Một bài đăng khác lưu ý hiệp ước hạt nhân lớn giữa Mỹ và Nga - New START - đã hết hiệu lực, mở ra khả năng hai nước gia tăng, hiện đại hóa và thử nghiệm vũ khí hạt nhân mà không còn các ràng buộc trước đây.Vùng 51 là cơ sở không quân hẻo lánh của Mỹ, nằm trong khu vực huấn luyện và thử nghiệm Nevada. Địa điểm này chỉ được chính phủ Mỹ chính thức thừa nhận vào năm 2013 nhưng từ lâu đã là tâm điểm của nhiều đồn đoán do tính chất hoạt động tuyệt mật.

Ngày 2/5, trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ sớm xem xét đề xuất hòa bình mới nhất từ Iran, song bày tỏ hoài nghi về triển vọng của kế hoạch này.Phát biểu với báo giới tại bang Florida, người đứng đầu Nhà Trắng đồng thời cảnh báo không loại trừ khả năng tiếp tục hành động quân sự đối với Iran, dù không nêu rõ điều kiện cụ thể.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tehran chuyển dự thảo đề xuất hòa bình cho phía Mỹ thông qua trung gian là Pakistan.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim ngày 2/5 cho biết Iran đã gửi tới Washington một đề xuất gồm 14 điểm, trong đó yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch và rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi khu vực.

Động thái này được cho là nhằm đáp lại đề xuất 9 điểm của Mỹ. Trong khi Washington đề xuất lệnh ngừng bắn kéo dài hai tháng, Iran lại đưa ra khung thời gian 30 ngày để xử lý các vấn đề then chốt, nhấn mạnh cần hướng tới chấm dứt xung đột thay vì chỉ đạt được một thỏa thuận tạm thời.

Theo Tasnim, các đề xuất của Tehran bao gồm việc Mỹ rút quân khỏi các khu vực gần biên giới Iran, cam kết không gây hấn, đồng thời thực hiện các biện pháp kinh tế như dỡ bỏ phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị đóng băng, nới lỏng trừng phạt và bồi thường. Iran cũng kêu gọi chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, trong đó có Liban và thiết lập cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã thông báo về đề xuất này tới nhiều đối tác châu Á và châu Âu, thông qua các cuộc điện đàm với quan chức của Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Saudi Arabia, Ai Cập, Iraq, Azerbaijan, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Italy, cùng đại diện Liên minh châu Âu phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh, bà Kaja Kallas.