Ukraine đã tiến hành loạt vụ tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga cuối tuần qua, nhắm vào cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk, nhà máy lọc dầu NORSI của Lukoil ở vùng Nizhny Novgorod region, cảng Baltic Primorsk, cùng một tàu chở ngũ cốc trên biển Azov.

Đòn tấn công nhắm vào hạ tầng năng lượng của Nga gây chú ý nhất diễn ra tại Novorossiysk. Một vụ cháy lớn đã bùng phát tại cảng dầu Sheskharis sau khi trúng máy bay không người lái của Ukraine. Quy mô đám cháy cho thấy mức độ trong chiến dịch mới của Kiev, vốn đã leo thang trong những tuần gần đây nhằm gia tăng áp lực lên doanh thu dầu mỏ của Nga – lĩnh vực vốn đã chịu tác động từ các lệnh trừng phạt phương Tây.

Trước đó, lực lượng UAV Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu NORSI – cơ sở Lukoil-Nizhegorodnefteorgsi ntez tại Kstovo – gây ra một vụ hỏa hoạn lớn. Nhà máy này sản xuất hơn 50 loại sản phẩm dầu mỏ, bao gồm nhiên liệu hàng không và diesel, với công suất khoảng 17 triệu tấn mỗi năm, cung cấp gần 30% lượng xăng cho khu vực Moscow và trực tiếp tiếp tế nhiên liệu cho quân đội Nga tại Ukraine.

Chỉ huy lực lượng drone Ukraine, Robert Brovdi, cũng xác nhận vụ tấn công và cho biết lực lượng của ông đã “ghé thăm” cơ sở của Lukoil tại Kstovo.

Cảng Primorsk – đầu mối quan trọng của công ty vận tải dầu Transneft – cũng tiếp tục bị nhắm mục tiêu, nối dài chuỗi tấn công trong hai tuần qua.

Thống đốc vùng Leningrad, Alexander Drozdenko, ban đầu cho biết phòng không Nga đã bắn hạ 19 UAV và mảnh vỡ làm hư hại một đoạn đường ống gần cảng.

Tuy nhiên, ông sau đó điều chỉnh thông tin, nói rằng đường ống không bị hư hại, và rò rỉ nhiên liệu là do một bồn chứa trúng mảnh đạn. Phía Ukraine tiếp tục xác nhận đã “một lần nữa đánh trúng cảng Transneft Primorsk”.

Tại biển Azov, một tàu chở hàng lớp Volgo-Balt vận chuyển lúa mì đã bị chìm sau khi trúng UAV, theo quan chức thân Nga tại Kherson, Vladimir Saldo. Ông cho rằng đây là “hành động khủng bố của chính quyền Kiev”.

Hai thủy thủ thiệt mạng, chín người khác được sơ tán bằng xuồng cứu sinh. Tình báo quốc phòng Ukraine trước đó từng theo dõi các tàu Volgo-Balt bị cáo buộc vận chuyển ngũ cốc Ukraine bị chiếm giữ từ các cảng bị kiểm soát, rồi xuất khẩu ra nước ngoài dưới danh nghĩa hàng Nga.

Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu bị xáo trộn mạnh bởi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran và được đánh giá là cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Bối cảnh này mở ra những tranh luận chính trị mới tại châu Âu về việc có nên nối lại dòng năng lượng từ Nga.

Thủ tướng Slovakia, Robert Fico, sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Hungary Viktor Orbán, đã kêu gọi Liên minh châu Âu chấm dứt các lệnh trừng phạt đối với dầu khí Nga để giải quyết khủng hoảng năng lượng. Ông cho rằng EU nên nối lại đối thoại với Moscow để tiếp cận nguồn cung “từ mọi nguồn, bao gồm cả Nga”.

Tuy nhiên, đề xuất này khó có khả năng nhận được sự ủng hộ tại Brussels, nơi phần lớn các quốc gia thành viên vẫn kiên quyết phản đối việc nới lỏng trừng phạt đối với Nga.

Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đã phá vỡ trật tự địa chính trị cũ ở Trung Đông và tạo ra nhu cầu cấp bách về một cấu trúc an ninh mới, đặc biệt quanh eo biển Hormuz.

Vai trò của các nước vùng Vịnh

Trong nỗ lực cân bằng lập trường, các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) dường như bị mắc kẹt giữa hai lựa chọn đều bất lợi. Đối đầu với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh, chắc chắn sẽ kéo theo chi phí lớn và những phản ứng khó lường từ một nhà lãnh đạo ngày càng khó đoán.

Còn nếu đối đầu với Iran, họ có thể bị Tehran xem là ít nhất có vai trò thụ động trong hành động gây hấn nhằm vào nước này khiến họ trở thành mục tiêu hợp pháp theo học thuyết quân sự ngày càng quyết đoán của Tehran.

Thực tế này cho thấy những giới hạn trong vai trò bảo trợ an ninh của Mỹ và nguyên trạng hiện nay là không bền vững.

Một trật tự mới chắc chắn sẽ thay thế trật tự hiện tại, khi điều kiện của tất cả các quốc gia trong khu vực sẽ tiếp tục xấu đi nếu xung đột leo thang. Không còn kịch bản nào mà Iran vẫn là mục tiêu trong khi các nước GCC có thể tiếp tục như bình thường, như đã xảy ra trong cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6/2025.

Khả năng của Iran trong việc bóp nghẹt lưu thông hàng hải bằng các máy bay không người lái giá chỉ khoảng 20.000 USD, có thể được sản xuất ngầm và phóng đi từ bất kỳ đâu trong nước, cho thấy họ nắm giữ đòn bẩy rất lớn. Các quan chức Iran đã tuyên bố rõ rằng đòn bẩy này sẽ được sử dụng để định hình một trật tự mới cho Hormuz.

Quan hệ giữa Iran và các nước GCC đã trải qua nhiều thăng trầm kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Trong một thời gian dài, mối quan hệ này bị chi phối bởi sự thù địch, cho đến khi có sự chuyển biến tích cực đáng kể trong vài năm gần đây.

Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và kinh tế tại các nước GCC, cùng với việc gần đây một số thủ đô GCC trục xuất các nhà ngoại giao Iran, rõ ràng là một bước thụt lùi nghiêm trọng, đưa quan hệ quay lại quá khứ.

Tuy vậy, cuộc khủng hoảng này cũng cho thấy an ninh là một lợi ích mang tính tập thể; cuộc chiến hiện tại chứng minh rằng sự bất an của một quốc gia sẽ khiến tất cả các quốc gia trong khu vực trở nên bất an. Một cấu trúc an ninh được xây dựng bằng cách gây tổn hại cho láng giềng không còn khả thi. Iran đã bắt đầu tháo dỡ trật tự cũ, nhưng trật tự mới không nhất thiết phải hoàn toàn do Iran thiết kế.

Bất thường pháp lý

Để tìm hướng đi, có thể nhìn vào kinh nghiệm lịch sử thành công của châu Âu trong việc xây dựng trật tự khu vực. Từ Hội nghị Vienna - giúp ổn định châu Âu sau các cuộc chiến của Napoleon - đến quá trình hội nhập kinh tế, chính trị và an ninh sau Thế chiến II, những dấu mốc này không phải là khuôn mẫu, mà là nguồn cảm hứng cho khu vực chúng ta.

Eo biển Hormuz tồn tại một bất thường pháp lý, khi vẫn là một trong số ít tuyến hàng hải chiến lược chưa có một hiệp ước quốc tế chuyên biệt điều chỉnh. Không giống Thổ Nhĩ Kỳ - nơi quyền kiểm soát chủ quyền và ổn định khu vực một phần được bảo đảm bằng Công ước Montreux điều chỉnh eo biển Bosphorus và Dardanelles - eo biển Hormuz vận hành mà không có một khuôn khổ pháp lý hàng hải được pháp điển hóa, khiến nó đặc biệt dễ bị các cường quốc áp đặt trong suốt lịch sử. Cuộc chiến hiện tại vì vậy, ở một mức độ nào đó, có thể được hiểu là hệ quả của môi trường thiếu điều chỉnh này.

Việc triệu tập một “Hội nghị Hormuz” có thể giúp các quốc gia trong khu vực cùng nhau thiết kế một cấu trúc an ninh, lấp khoảng trống pháp lý này và đảm bảo ổn định không chỉ cho khu vực mà còn cho nền kinh tế toàn cầu.

Mục tiêu cuối cùng của một cơ chế như vậy là pháp điển hóa một hiệp ước xác định rõ quy chế của eo biển, tạo ra sự chắc chắn pháp lý hiện còn thiếu, đồng thời nâng cao trọng lượng chiến lược của các quốc gia khu vực trong nền kinh tế toàn cầu bằng cách đảm bảo việc quản lý Hormuz vẫn là quyền tự quyết của khu vực.

Trong ngắn hạn, khuôn khổ này có thể giúp mở lại eo biển, tạo cho ông Trump một lối thoát khỏi bế tắc bằng cách tuyên bố rằng các đồng minh khu vực đã góp phần mở lại tuyến đường này. Về dài hạn, nó sẽ bảo vệ các nước GCC khỏi một “người bảo trợ” sẵn sàng hy sinh luật pháp quốc tế và ổn định khu vực vì lợi ích của đồng minh chủ chốt là Israel – một đồng minh mà không quốc gia nào trong khu vực có thể thay thế hoặc cạnh tranh.

Tương lai của Hormuz nên thuộc về những quốc gia sinh sống quanh nó, chứ không phải các siêu cường đã khai thác và hiện đang làm bất ổn khu vực này để theo đuổi lợi ích của riêng họ hoặc của Israel.

Dù một nền tảng đa phương và một hiệp ước chính thức là con đường lý tưởng hướng tới ổn định lâu dài, cần phải nhận thức rằng cuộc chiến mang tính sống còn hiện nay nhằm vào Iran – một cuộc xung đột được tạo điều kiện bởi nguyên trạng khu vực – đã khiến việc hình thành một trật tự mới trở thành điều không thể thương lượng đối với Tehran.

Nếu các nước GCC lựa chọn ưu tiên yêu cầu của các đồng minh phương Tây hơn là hội nhập khu vực - điều nhiều khả năng sẽ kéo dài xung đột và gây tổn thất cho tất cả các bên - Iran chắc chắn sẽ tiến hành thiết lập trật tự mới này một cách đơn phương.

Trong kịch bản đó, trật tự hình thành sẽ là một trật tự bị áp đặt, được sinh ra từ nhu cầu chiến lược và sinh tồn hơn là sự đồng thuận. Khi đó, nền tảng chung cho hòa bình, ổn định khu vực và thịnh vượng tập thể sẽ bị thu hẹp đáng kể. Đây sẽ là một cơ hội bị đánh mất.

Các quốc gia GCC giờ đây phải quyết định liệu họ muốn trở thành kiến trúc sư của kỷ nguyên khu vực mới, hay chỉ là những người quan sát thụ động.
3 kịch bản cho eo biển Hormuz

Al Jazeera trước đó đã hình dung ra 3 kịch bản cho eo biển Hormuz, gồm 2 kịch bản quân sự, một kịch bản ngoại giao.

Kịch bản thứ nhất là hành động quân sự đơn phương trong khu vực. Kịch bản này hình dung một liên minh các quốc gia trong khu vực, chủ yếu là các thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và Jordan, tiến hành các hoạt động quân sự độc lập để mở lại eo biển Hormuz mà không cần sự can thiệp trực tiếp của Mỹ.

Kịch bản này vấp phải vấn đề “bất đối xứng về năng lực”. Mặc dù các quốc gia vùng Vịnh đã đầu tư đáng kể vào việc hiện đại hóa quân đội của họ trong hai thập kỷ qua, nhưng họ lại thiếu khả năng triển khai sức mạnh hải quân tích hợp, năng lực rà phá thủy lôi và khả năng phòng không để vô hiệu hóa mối đe dọa bất đối xứng nhiều tầng lớp mà Iran gây ra ở eo biển.

Hành động đơn phương trong khu vực có nguy cơ gây ra một vòng xoáy leo thang: học thuyết “phòng thủ tiên phong” của Iran ngụ ý rằng bất kỳ áp lực quân sự nào lên eo biển Hormuz đều có thể dẫn đến áp lực tương xứng lên cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các trung tâm dân cư ở vùng Vịnh.

Kịch bản thứ hai là sự phối hợp khu vực với chiến dịch của Mỹ. Kịch bản này hình dung các quốc gia trong khu vực chính thức liên minh với Mỹ trong một chiến dịch quân sự phối hợp mang tính cưỡng chế để khôi phục quyền tự do hàng hải, với sự lãnh đạo hoạt động hoàn toàn của Mỹ. Các quốc gia vùng Vịnh sẽ cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ của họ và cung cấp sự hỗ trợ chính trị cũng như các nguồn lực quân sự bổ sung. Các quốc gia khác cũng có thể tham gia.

Ở đây một phương pháp kết hợp có thể xuất hiện, bao gồm áp lực quân sự liên tục kết hợp với một con đường đàm phán gián tiếp song song thông qua Pakistan, được thiết kế để buộc Iran rút quân khỏi eo biển Hormuz nhằm giữ thể diện, đổi lại là việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt có thể kiểm chứng được.

Kịch bản thứ ba: Eo biển bị đóng cửa kéo dài. Đây là kịch bản khả thi nhất về mặt phân tích trong ngắn hạn, Iran duy trì quyền kiểm soát eo biển trong khi sử dụng mối đe dọa đóng cửa vĩnh viễn như một đòn bẩy trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Đây là một ví dụ điển hình về điều mà học giả người Mỹ Thomas Schelling gọi là “mặc cả cưỡng chế”: Thao túng rủi ro chung để đạt được những nhượng bộ chính trị mà không cần phải cam kết một cuộc đối đầu toàn diện.

Ba kịch bản được xem xét ở đây không phải là những con đường loại trừ lẫn nhau mà là những áp lực cạnh tranh cùng tác động đồng thời trong cùng một môi trường khủng hoảng. Quỹ đạo ngắn hạn sẽ được định hình bởi sự tương tác giữa năng lực quân sự, tín hiệu cưỡng chế và sự sẵn có về mặt cấu trúc của các lối thoát ngoại giao.

Trong ba kịch bản, kịch bản thứ ba, trong đó Iran sử dụng việc đóng cửa eo biển như một công cụ mặc cả lâu dài trong khi các cuộc đàm phán gián tiếp vẫn tiếp diễn, là cấu hình khả thi nhất, nếu kênh trung gian của Pakistan vẫn còn nguyên vẹn và liên minh Mỹ - Israel không bị rạn nứt theo những cách dẫn đến chấm dứt hoặc đẩy nhanh đáng kể sự leo thang quân sự.

Kịch bản một và hai vẫn phụ thuộc vào sự thất bại của ngoại giao, và cả hai đều tiềm ẩn rủi ro leo thang không tương xứng so với lợi ích dự kiến.

Việc duy trì vai trò trung gian hòa giải của Pakistan, lập trường giảm leo thang của các quốc gia vùng Vịnh và việc thu hẹp dần khoảng cách đàm phán giữa Washington và Tehran tạo nên nền tảng thực tế nhất cho

Đại tá phi công F-15 bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran bị thương nhưng đã bất ngờ rời khỏi chỗ ẩn nấp vào những giây phút cuối cùng và thực hiện một "hành động táo bạo để gặp đội cứu hộ" gồm các đặc nhiệm tinh nhuệ thuộc Đội SEAL số 6, theo The Telegraph.

Cuộc chạy đua sinh tử giữa Mỹ và Iran để tìm phi công F-15

“Chúng ta đã tìm thấy cậu ấy! Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm – cứu nạn táo bạo nhất trong lịch sử… Tôi rất vui mừng thông báo (phi công mất tích) hiện đã an toàn!”, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố vào sáng Chủ nhật.

Thông điệp trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Mỹ khép lại chiến dịch giải cứu 36 giờ đầy kịch tính được xem là một dấu ấn đáng nhớ trong lịch sử quân sự Mỹ.

Tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ đã bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran hôm thứ Sáu 3/4. Một phi công được giải cứu gần như ngay lập tức, nhưng người đại tá điều khiển vũ khí bị mất tích trong lãnh thổ Iran.

Tiếp đó là cuộc chạy đua sinh tử giữa Mỹ và Iran nhằm tìm ra vị đại tá.

Không chỉ tính mạng của người phi công và hàng chục lính đặc nhiệm tham gia giải cứu bị đặt vào tình thế nguy hiểm, mà uy tín quân đội Mỹ cũng bị thử thách.

Ông Trump nói: “Những cuộc đột kích như vậy hiếm khi được thực hiện vì rủi ro đối với con người và trang bị. Điều đó gần như không xảy ra!”.

Phi công F-15 chỉ có một khẩu súng ngắn để tự vệ

Các đoạn video từ hiện trường cho thấy phi công đã ẩn náu trong khu vực núi khô cằn sâu trong miền nam Iran, sau khi kích hoạt cần phóng ghế thoát hiểm.

Hệ thống ghế phóng – sử dụng động cơ tên lửa rắn CKU-5 để xuyên qua buồng lái với tốc độ khoảng 200 m/giây – là một trong những công nghệ tiên tiến nhất, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ cao gây chấn thương cột sống và các tổn thương khác.

Tổng thống Mỹ xác nhận phi công “bị thương nghiêm trọng”.

“Vị sĩ quan dũng cảm này ở phía sau chiến tuyến đối phương, trong vùng núi hiểm trở của Iran, bị săn lùng và đối phương áp sát gần từng giờ”, ông nói, đồng thời cho biết vị đại tá “sẽ ổn trở lại".

Theo quy trình, các phi công rơi xuống lãnh thổ đối phương được huấn luyện phải ẩn nấp và chờ lực lượng cứu hộ.

Chỉ được trang bị một khẩu súng ngắn, mọi thứ phụ thuộc vào việc lực lượng đặc nhiệm Mỹ có thể tiếp cận và đưa ông ra ngoài trước khi lực lượng Iran tới hay không. Ông mang theo thiết bị định vị và liên lạc bảo mật, nhưng không thể sử dụng tự do vì có thể bị đối phương phát hiện, theo The New York Times.

Iran treo thưởng cho bất kỳ ai phát hiện ra phi công Mỹ, và các video lan truyền trên mạng cho thấy nhiều người dân địa phương đã tham gia chiến dịch tìm kiếm.

Trực thăng tham gia giải cứu phi công đầu tiên đã bị bắn từ mặt đất khi rút khỏi Iran sang Iraq.

Việc giải cứu phi công thứ hai diễn ra trong tình cảnh "ngàn cân treo sợi tóc". Một quan chức nói với Axios: “Đây giống như tìm kim trong đống cỏ khô – nhưng lần này là một con người đang ẩn mình trong khe núi, gần như vô hình nếu không có năng lực của CIA.”
Hành động táo bạo để tự cứu mình của phi công F-15

Theo The Wall Street Journal, ở những phút cuối, viên phi công bị thương đã rời khỏi nơi ẩn nấp và thực hiện một “hành động táo bạo” để tiếp cận đội cứu hộ.

Ông leo lên một sườn núi cao khoảng 2.134 km trong khi lực lượng Mỹ ném bom và khai hỏa nhằm ngăn chặn các đoàn xe Iran đang tiến đến.

Chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, được vận chuyển bằng máy bay MC-130J hạ cánh xuống một đường băng dã chiến. Các máy bay không người lái MQ-9 Reaper và chiến đấu cơ yểm trợ trên không, tấn công các mục tiêu bị coi là đe dọa trong bán kính 3 km.

Chiến dịch được triển khai sau khi tình báo CIA xác định được vị trí của đại tá phi công và tiến hành một “chiến dịch đánh lừa” để khiến Iran tin rằng ông đã được tìm thấy ở nơi khác.

Kế hoạch nghi binh thành công, nhưng sự cố xảy ra khi hai chiếc MC-130J bị mắc kẹt trên đường băng dã chiến và buộc phải bị phá hủy để tránh rơi vào tay đối phương.

Ba máy bay khác được điều tới vào những giờ cuối để đưa toàn bộ lực lượng và phi công rời khỏi Iran, theo The New York Times. Phi công hiện đang hồi phục tại một bệnh viện ở Kuwait.

Trong khi đó, hãng tin Tasnim News Agency tuyên bố nhiều máy bay Mỹ đã bị phá hủy và chiến dịch giải cứu thất bại.

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc giữ im lặng trong suốt 36 giờ sau vụ việc, nhưng phía sau hậu trường, Tổng thống Trump liên tục nhận báo cáo từ Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Quan chức Iran cũng công bố hình ảnh xác máy bay bị phá hủy nhằm giành lại lợi thế tuyên truyền.

Dù vậy, ông Trump ca ngợi chiến dịch là “một dấu mốc lịch sử” và nhấn mạnh: “Đây là lần đầu tiên trong ký ức quân sự, hai phi công Mỹ được giải cứu riêng rẽ, sâu trong lãnh thổ đối phương. Chúng ta sẽ không bao giờ bỏ lại bất kỳ binh sĩ Mỹ nào phía sau".

Cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump chống lại Iran đã gây ra một cuộc khủng hoảng mới đối với NATO - một cuộc khủng hoảng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, khiến liên minh quân sự gặp nguy hiểm, cựu Cố vấn An ninh Nhà trắng John Bolton từng phục vụ dưới thời ông Trump từ tháng 4/2018 đến tháng 9/2019 cảnh báo trong một bài bình luận trên tờ Telegraph.

Theo ông Bolton, những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO, nhiều quốc gia thành viên và cả các nhà lãnh đạo riêng lẻ giờ đây mang sắc thái gay gắt hơn, báo hiệu tương lai bất ổn cho liên minh.

Ông Trump đã gia tăng các lời công kích cá nhân và gọi NATO là “con hổ giấy”. Nhưng theo ông Bolton, các thành viên NATO cũng đã “mắc bẫy” khi đáp trả theo cùng cách thay vì suy nghĩ chiến lược, qua đó càng làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Theo cựu Cố vấn An ninh Nhà Trắng, rõ ràng ông Trump đã sai lầm khi không tham vấn các đồng minh NATO trước khi tiến hành các cuộc tấn công chung Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ông cũng không tham khảo ý kiến các đồng minh ở châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản hay Hàn Quốc – những nước phụ thuộc lớn vào dầu mỏ vùng Vịnh – cũng như các quốc gia Arab vùng Vịnh và các đối tác khác trên toàn cầu. Ngoài ra, ông cũng không thuyết phục được người dân Mỹ và Quốc hội về lý do cần thay đổi chế độ tại Iran. Có thể nói NATO không phải là bên duy nhất bị phớt lờ.

Những người ủng hộ ông Trump cho rằng việc tham vấn trước có thể làm mất yếu tố bất ngờ của chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, lập luận này hiểu sai bản chất của việc tham vấn. Mục tiêu của tham vấn là xây dựng sự ủng hộ về chính trị cả trong và ngoài nước, chứ không phải tiết lộ chi tiết tác chiến hay thời điểm tấn công. Trên thực tế, các thông tin về việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông trước đó đã đủ để Tehran nhận ra nguy cơ.

Sau khi hành động đơn phương, ông Trump đã thất vọng khi Mỹ không được phép sử dụng nhiều căn cứ tại châu Âu, và không có đồng minh NATO nào sẵn sàng hỗ trợ sau khi chiến tranh nổ ra.

“Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu”, các nước này tuyên bố.

Sau tuyên bố của châu Âu, phản ứng của ông Trump là có thể dự đoán: “Ukraine không phải là cuộc chiến của chúng tôi".

Từ đó, hai cuộc tranh luận về Iran và Ukraine chồng chéo lên nhau, khiến tình hình thêm phức tạp, ông Bolton bình luận.

Trong khi đó, nhiều người châu Âu tỏ ra quá lạc quan về khả năng Mỹ rút khỏi NATO, cho rằng ông Trump không thể làm điều đó về mặt pháp lý. Một đạo luật năm 2023 yêu cầu phải có sự đồng thuận của hai phần ba Thượng viện hoặc Quốc hội thì Mỹ mới có thể rút khỏi NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, điều này khó có thể ngăn cản ông Trump.

Theo Hiến pháp Mỹ, Thượng viện chỉ có vai trò phê chuẩn hiệp ước, còn việc rút khỏi hiệp ước thuộc thẩm quyền của tổng thống. Trong thực tế, các quyết định rút khỏi các hiệp ước trước đây như Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (2002), Hiệp ước INF (2019) hay Hiệp ước Bầu trời Mở (2020) đều không cần sự tham gia của Quốc hội.

Ngay cả khi có tranh chấp pháp lý, quá trình xét xử có thể kéo dài, và trong thời gian đó NATO có thể đã suy yếu nghiêm trọng. Kết quả cũng có thể không rõ ràng, giống như phán quyết năm 1979 trong vụ kiện liên quan đến quyết định của Tổng thống Jimmy Carter về việc công nhận Trung Quốc, ông Bolton nhấn mạnh.

Một số người hy vọng ông Trump sẽ chỉ thực hiện các bước nhỏ gây tổn hại nhưng không phá vỡ NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, tiêu đề “Mỹ rút khỏi NATO” hấp dẫn hơn nhiều đối với ông Trump so với những bước đi nhỏ lẻ.

Trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và châu Âu suy giảm, các nhà lãnh đạo châu Âu đã bắt đầu bàn về việc xây dựng hệ thống phòng thủ độc lập. Nhưng ông Bolton cho rằng, châu Âu chưa sẵn sàng và sẽ không thể tự bảo vệ mình trong tương lai gần.

Việc Mỹ rút khỏi NATO – dù trên thực tế hay pháp lý – sẽ khiến năng lực quân sự, tình báo và hậu cần của liên minh suy giảm nghiêm trọng, và phải mất nhiều thập kỷ mới có thể bù đắp. Quan trọng hơn, việc mất “ô hạt nhân” của Mỹ sẽ tạo cơ hội cho các đối thủ của NATO gia tăng ảnh hưởng tại Đông và Trung Âu. Ngay cả khi kết hợp lực lượng răn đe hạt nhân của Anh và Pháp, châu Âu vẫn không thể thay thế vai trò của Mỹ, ông Bolton cảnh báo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tuyên bố chiến thắng sau khi phi công thứ 2 của tiêm kích F-15 bị bắn rơi tại Iran được giải cứu thành công. Ông khẳng định chiến dịch táo bạo ngay trên lãnh thổ Iran là bằng chứng cho thấy Mỹ đã “thiết lập ưu thế áp đảo trên không”. Tuy nhiên, theo giới quan sát, thực tế phức tạp hơn nhiều so với tuyên bố của Nhà Trắng.

Dù chiến dịch giải cứu được coi là thành công, những gì diễn ra trong vài ngày qua – với 2 máy bay bị bắn rơi và ít nhất một trực thăng trúng hỏa lực từ mặt đất – cho thấy mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ vẫn hiện hữu.

Điều này xảy ra bất chấp nhiều tuần không kích dữ dội của Mỹ và Israel nhằm vào hạ tầng quân sự Iran, cũng như tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Tehran “không còn hệ thống phòng không”.

Một số nguồn tin tại Washington tiết lộ với BBC rằng, tổn thất máy bay cùng mức độ phức tạp của chiến dịch giải cứu có thể khiến ông Trump phải cân nhắc lại các phương án quân sự lớn hơn.

Trong đó có khả năng triển khai lực lượng trên bộ nhằm kiểm soát các mục tiêu chiến lược như đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran – hoặc các cơ sở hạt nhân được bảo vệ sâu dưới lòng đất.

Các kế hoạch này được đánh giá là cực kỳ rủi ro, bởi quân đội Mỹ vẫn có thể đối mặt với các năng lực phòng không còn sót lại của Iran, đặc biệt là các hệ thống tên lửa vác vai (MANPADS) – loại vũ khí rất nguy hiểm đối với máy bay bay thấp.

Ở chiều ngược lại, việc lực lượng Mỹ có thể xâm nhập khu vực tranh chấp, thiết lập một sân bay dã chiến và điểm tiếp nhiên liệu ngay “dưới mũi” Iran, duy trì hoạt động trong nhiều giờ, thậm chí phá hủy hai máy bay mắc kẹt rồi đưa phương tiện thay thế vào, lại có thể khiến Nhà Trắng thêm tự tin.

Điều này có thể củng cố niềm tin rằng các chiến dịch tấn công đường không hoặc đổ bộ nhằm vào mục tiêu tại Iran hoàn toàn có khả năng thành công.

Thông điệp này không chỉ tác động đến các nhà hoạch định chính sách mà còn đến binh sĩ Mỹ đang hoạt động trên không phận Iran, cũng như những lực lượng chuẩn bị được triển khai, theo BBC.

Trong khi đó, ông Trump tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều về hướng đi tiếp theo. Trong các cuộc trao đổi với báo giới, ông cho rằng một “thỏa thuận” với Iran có thể sớm đạt được. Tuy nhiên, nếu thất bại, ông nhiều lần cảnh báo thời hạn để tiến hành các đòn tấn công vào hạ tầng trọng yếu của Iran – như nhà máy điện hay cầu – đang dần cạn.

Liên quan đến eo biển Hormuz, ông Trump thậm chí đưa ra những lời đe dọa gay gắt, tuyên bố Iran sẽ phải “sống trong địa ngục” nếu không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trong một cuộc phỏng vấn ngắn, ông còn ám chỉ khả năng Mỹ sẽ “chiếm lấy” dầu mỏ của Iran, nhưng không nêu chi tiết.

Giới phân tích cảnh báo rằng việc mở rộng chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng và năng lượng của Iran sẽ đánh dấu một bước leo thang nguy hiểm, với nguy cơ gây thương vong cho dân thường và làm dấy lên các cáo buộc vi phạm luật chiến tranh.

Một số nhà phê bình cho rằng, những phát biểu cứng rắn của ông Trump phản ánh sự thất vọng khi Mỹ vẫn chưa đảm bảo được tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Song chiến dịch giải cứu vẫn mang lại lợi thế chính trị nhất định cho ông Trump. Nó giúp củng cố hình ảnh quyết đoán trước công chúng và quân đội, đồng thời thể hiện cam kết không bỏ rơi binh sĩ Mỹ trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Dẫu vậy, ngay cả trong nội bộ những người ủng hộ ông, sự lo ngại cũng bắt đầu gia tăng về nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém, phức tạp và chưa rõ điểm kết thúc – với cái giá có thể là sinh mạng của binh sĩ Mỹ.

Quân đội Mỹ đang bị chính trị hóa, với lực lượng vũ trang không bảo vệ đất nước mà bảo vệ các chính trị gia, như đã thấy trong cuộc xung đột ở Iran - cựu chuyên gia phân tích của CIA Larry Johnson bình luận.

"Tôi muốn chỉ ra điều chúng ta đang chứng kiến ở đây. Tôi gọi đó là sự chính trị hóa quân đội - sự biến đổi lực lượng vũ trang thành đội cận vệ hoàng gia thay vì lính lê dương" - ông Johnson nói trong một bình luận trên YouTue.

"Trong hệ thống La Mã, lính lê dương chiến đấu vì Rome, vì quốc gia. Đội Cận vệ Hoàng gia tồn tại để bảo vệ một chính trị gia cụ thể. Và trong trường hợp này, nó thực sự bắt đầu một cách nghiêm túc dưới thời ông Barack Obama, tiếp tục dưới thời ông Biden, và cả dưới thời ông Trump nữa... Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi vì, theo tôi, đây là việc vượt qua ranh giới sẽ dẫn đến sự hủy diệt của quân đội" - ông giải thích.

Đồng thời, theo Johnson, tình hình đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực đối với chính nhà lãnh đạo Mỹ.

"Giờ đây, cơn ác mộng của Donald Trump đang bắt đầu hiện thực hóa một cách trọn vẹn. Sau tất cả, chúng ta nhớ rằng Mỹ đã 'đánh bại' Iran - Iran không còn hệ thống phòng không, không quân bị phá hủy, hải quân bị phá hủy, Iran chẳng còn gì cả. Thế nhưng giờ đây, người Iran đã bắn hạ một chiếc F-15 và một chiếc trực thăng Black Hawk... Điều này đơn giản chỉ là lời nhắc nhở rằng luận điệu của Trump về sự thất bại hoàn toàn của Iran không hoàn toàn đúng" - chuyên gia này nói thêm.

Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch quân sự chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran kể từ ngày 28/2. Hai bên đã liên tục giáng các đòn mạnh vào nhau kể từ đó. Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của nước này và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Iran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và không thấy lý do gì để nối lại đàm phán.

Theo như có một thống báo mới đây lại phát đi các cảnh báo tương tự như khi tổ chức tập trận của chính quyền Trung Quốc, nhưng chưa có tuyên bố chính thức nào. Điều này được cho là bất thường, vì các cuộc tập trận thường chỉ kéo dài vài ngày như lời của Nhật báo Mỹ The Wall Street Journal hôm qua, 05/04/2026, tiết lộ rằng Trung Quốc đã đóng không phận ở khu vực Hoàng Hải và Biển Hoa Đông trong 40 ngày.

Theo nhật báo Mỹ, Trung Quốc đã gửi thông báo cho các phi công và các cơ quan hàng không về “các mối nguy hiểm hoặc các hạn chế tạm thời”, từ ngày 27/03 đến ngày 06/05, tại khu vực cách Đài Loan hơn 100km về phía bắc. Thông báo cho biết hàng không dân sự không bị ảnh hưởng, nhưng khuyến cáo các máy bay phải phối hợp khi di chuyển qua khu vực này.

Theo ông Ray Powell, giám đốc dự án SeaLight của đại học Standfort, chuyên theo dõi hoạt động hàng hải của Trung Quốc, thông báo nói trên “cho thấy những hạn chế này không phải là nhằm tổ chức một cuộc tập trận, mà thể hiện tư thế sẵn sàng hoạt động liên tục và Bắc Kinh thấy không cần phải giải thích”. Nếu vùng không phận này thực sự “được dành cho các cuộc tập trận thì Bắc Kinh đã thay đổi đáng kể cách kiểm soát không phận, như là một công cụ phát tín hiệu quân sự”.

Hiện bộ Quốc Phòng và Cơ quan Hàng Không Dân sự Trung Quốc chưa đưa ra thông báo chính thức nào và cũng không trả lời báo chí. Theo giới chuyên gia, khu vực không phận bị hạn chế nằm giữa Hoàng Hải và Biển Hoa Đông, cho thấy “Bắc Kinh đang nhắm vào Nhật Bản, muốn răn đe các đồng minh của Mỹ và làm suy yếu ảnh hưởng của Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Thái Bình Dương”. Trung Quốc được cho là đang gia tăng các hoạt động quân sự, trong bối cảnh Hoa Kỳ dồn nguồn lực vào cuộc chiến ở Trung Đông.

Ông Christopher Sharman, giám đốc Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc thuộc Học viện Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ, trả lời The Wall Street Journal, khẳng định Trung Quốc có thể diễn tập quân sự tại khu vực không phận nói trên, tương tự như các cuộc tập trận trước đó, nhằm kiểm soát các tuyến đường mà quân đội Mỹ có thể sử dụng nếu chiến tranh Đài Loan nổ ra.

Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ trừng phạt Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận.

Nguồn thạo tin cho biết, Tư lệnh quân đội Pakistan - Asim Munir - đã liên lạc "suốt đêm" với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran nói với Reuters ngày 6/4, rằng Iran sẽ không mở lại eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, đồng thời cho biết Iran sẽ không chấp nhận việc bị áp hạn chót khi xem xét các đề xuất ngừng bắn. Theo quan chức này, Tehran tin rằng Washington thiếu sự sẵn sàng cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Các cuộc tấn công cuối tuần của Iran vào các cơ sở hóa dầu và tàu liên kết với Israel ở Kuwait, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã nhấn mạnh khả năng phản công của nước này, bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông Trump về việc đã vô hiệu hóa khả năng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.

Trước đó, ngày 5/4, Axios đưa tin Mỹ, Iran và các bên trung gian hòa giải đang thảo luận về một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày như một phần của thỏa thuận hai giai đoạn có thể dẫn đến chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến.

Anwar Gargash - cố vấn của tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất - cho biết, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đảm bảo quyền tiếp cận của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Ông cảnh báo rằng một thỏa thuận không kiềm chế được chương trình hạt nhân, tên lửa và máy bay không người lái của Iran sẽ mở đường cho "một Trung Đông nguy hiểm hơn, bất ổn hơn".

Nga nói Mỹ phải ngừng áp đặt tối hậu thư lên Iran

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi đã nhất trí về sự cần thiết phải chấm dứt các "cuộc tấn công liều lĩnh" của Mỹ và Israel vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr, cũng như các cơ sở năng lượng và dân sự khác ở Iran, Bộ Ngoại giao Nga cho biết ngày 6/4, sau cuộc điện đàm giữa hai nhà ngoại giao cấp cao.

"Hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công liều lĩnh và bất hợp pháp vào các cơ sở hạ tầng dân sự, công nghiệp và năng lượng, bao gồm cả nhà máy điện hạt nhân Bushehr, vốn đang được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát," tuyên bố cho biết.

Cuộc điện đàm "nhấn mạnh rằng không thể chấp nhận việc đe dọa đến tính mạng và sức khỏe" của nhân viên nhà máy, cũng như "nguy cơ thảm họa phóng xạ cho toàn khu vực."

Theo Bộ Ngoại giao Nga, trong cuộc điện đàm, phía Nga bày tỏ hy vọng về sự thành công của những nỗ lực do một số quốc gia thực hiện nhằm giảm căng thẳng xung quanh Iran, "vì lợi ích của việc bình thường hóa lâu dài và bền vững tình hình ở Trung Đông”.

Những nỗ lực này sẽ được tạo điều kiện thuận lợi nếu Mỹ “từ bỏ ngôn ngữ tối hậu thư và ngồi vào bàn đàm phán."

Ngoài ra, ông Lavrov và ông Araghchi nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn những bước đi "có thể làm suy yếu những cơ hội còn lại để thúc đẩy các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng".

Truyền thông nhà nước Iran ngày 6/4 cho biết, người đứng đầu cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo - Majid Khademi - đã thiệt mạng.

Các cuộc tấn công của Israel và Mỹ đã loại bỏ một số thành viên cấp cao của chế độ Iran, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người sau đó được thay thế bởi con trai ông, Mojtaba Khamenei.

Trong quan niệm của y học cổ truyền, thận được coi là "gốc rễ của sự sống", nơi lưu trữ tinh hoa và quyết định tốc độ lão hóa của con người. Y học hiện đại cũng đồng tình rằng thận đóng vai trò huyết mạch trong việc bài tiết chất thải, cân bằng khoáng chất và điều tiết huyết áp thông qua các hormone quan trọng.

Một phân tích công bố trên Tạp chí Thận học Lâm sàng Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng, một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm tới 30% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Thay vì tìm kiếm những loại thuốc bổ đắt đỏ, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy những "báu vật" dưỡng thận ngay tại các sạp hàng quen thuộc ở chợ Việt với mức giá rất bình dân. Nổi bật như:

1. Đậu đen

Y học cổ truyền tin rằng thực phẩm màu đen có tác động trực tiếp vào kinh thận, và đậu đen chính là cái tên đứng đầu danh sách này. Dưới góc nhìn khoa học, đậu đen rất giàu polysaccharid - hợp chất đã được chứng minh qua các thí nghiệm là có khả năng cải thiện tình trạng bệnh thận do tiểu đường.

Ngoài ra, y học hiện đại chứng minh lớp vỏ màu đen của đậu chứa nhiều anthocyanin, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ các mạch máu nhỏ trong thận khỏi sự tấn công của gốc tự do. Tuy nhiên, người đã mắc bệnh thận nặng hoặc có hệ tiêu hóa kém nên ăn lượng vừa phải để tránh gây đầy hơi hoặc tăng gánh nặng lọc cho thận.

2. Hạt bí ngô

Hạt bí là món ăn vặt "quốc dân" tại Việt Nam nhưng ít ai biết chúng là vệ sĩ thầm lặng cho hệ tiết niệu, dưỡng thận rất tốt.

Các nghiên cứu y khoa hiện đại cho thấy hạt bí ngô rang có tác dụng bảo vệ thận tốt hơn hạt sống. Chúng chứa hàm lượng kẽm và magiê dồi dào, giúp giảm nồng độ các chất gây tổn thương mô thận và tăng cường khả năng chống oxy hóa cho cơ thể. Việc duy trì một nắm nhỏ hạt bí mỗi ngày giúp thận duy trì chức năng ổn định và giảm nguy cơ hình thành sỏi thận hiệu quả.

3. Táo

Táo là loại quả vàng cho người cần dưỡng thận nhờ hàm lượng kali, phốt pho và natri cực thấp. Điều này giúp giảm áp lực bài tiết tối đa cho bộ lọc của cơ thể.

Y học hiện đại nhấn mạnh rằng polyphenol và vitamin C trong táo, đặc biệt là ở phần vỏ, có đặc tính kháng viêm rất mạnh. Một nghiên cứu vào đầu năm 2025 cho thấy việc bổ sung polyphenol từ táo giúp cải thiện đáng kể các chỉ số liên quan đến bệnh thận giai đoạn đầu. Vì vậy, khi ăn táo tại nhà, bạn nên rửa sạch và ăn cả vỏ để hấp thụ trọn vẹn dưỡng chất.

4. Đậu đỏ

Bác sĩ y Lâm Quý (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, nếu đậu đen dưỡng thận âm thì đậu đỏ được Đông y trọng dụng nhờ khả năng "lợi tiểu, tiêu phù, bổ thận". Y học hiện đại phân tích thấy đậu đỏ chứa hàm lượng chất xơ hòa tan và protein thực vật rất cao nhưng lại ít chất béo xấu.

Việc tiêu thụ đậu đỏ giúp kiểm soát mức đường huyết và huyết áp – hai "kẻ thù" lớn nhất gây suy giảm chức năng lọc của cầu thận. Đặc biệt, đậu đỏ giúp thúc đẩy quá trình đào thải chất độc qua đường tiết niệu mà không làm mất đi các khoáng chất thiết yếu, giúp thận hoạt động nhẹ nhàng và bền bỉ hơn.

5. Mộc nhĩ

Tại các sạp đồ khô ở chợ Việt, mộc nhĩ (nấm mèo) là nguyên liệu cực rẻ nhưng lại giàu polysaccharid tự nhiên. Các hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào thận và giảm tình trạng mất protein qua nước tiểu. Chất xơ trong các loại thực phẩm này còn hỗ trợ đào thải các kim loại nặng như cadmium và chì ra khỏi cơ thể trước khi chúng kịp tích tụ và gây độc cho thận.

Đây là giải pháp giải độc tự nhiên và hiệu quả mà y học dự phòng luôn khuyến khích để giữ cho mạch máu thận luôn thông thoáng. Nên ưn vừa phải để dưỡng thận, tốt cho tim mạch.

6. Dầu ô liu

Dầu ô liu ngày nay đã trở nên phổ biến trong gian bếp Việt và bán ở nhiều hàng quán như một lựa chọn lành mạnh cho sức khỏe.

Theo bác sĩ Lâm, cholesterol cao là kẻ thù giấu mặt gây xơ cứng mạch máu thận. Với hàm lượng axit béo không bão hòa đơn và các chất kháng viêm, dầu ô liu giúp giảm cholesterol ldl có hại, từ đó bảo vệ tính đàn hồi của thành mạch máu thận. Các nghiên cứu cũng cho thấy chỉ sau 9 tuần sử dụng dầu ô liu nguyên chất, các bệnh nhân mắc bệnh thận đã có sự cải thiện rõ rệt về chức năng lọc và giảm tình trạng stress oxy hóa khốc liệt.
Dấu hiệu thận gặp vấn đề

Dưỡng thận ngoài ăn uống còn phải ngủ nghỉ, vận động vừa phải, uống nước đúng cách và khám sức khỏe định kỳ. Nếu phát hiện các dấu hiệu thận suy yếu dưới đây thì cần đi khám ngay:

- Cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài ngay cả sau khi đã nghỉ ngơi.

- Phù nề ở chân, bàn chân hoặc mí mắt sưng húp vào buổi sáng.

- Nước tiểu có nhiều bọt kéo lâu tan hoặc có màu sắc bất thường như tiểu ra máu.

- Thay đổi thói quen tiểu tiện như đi tiểu quá nhiều hoặc quá ít một cách đột ngột, tiểu buốt.

- Đau lưng vùng hạ sườn khó hiểu, kèm thói quen tiểu tiện thay đổi.

- Da dẻ xỉn màu hoặc luôn cảm thấy có vị kim loại trong miệng.

Nguồn và ảnh: Epochtimes, Family Doctor

Theo trang Tasting Table, thớt là một trong những dụng cụ quan trọng nhất trong bộ dụng cụ nấu nướng của chúng ta. Gỗ là vật liệu tốt nhất về độ bền và cả giá trị thẩm mỹ khi nói đến thớt, nhưng bản chất của nó đòi hỏi một số biện pháp phòng ngừa để đảm bảo an toàn thực phẩm. Một trong những biện pháp phòng ngừa đó là biết bạn nên và không nên thái những gì trên thớt gỗ. Nhìn chung, thớt gỗ được coi là an toàn vì gỗ có tính xốp, và không giống như nhựa nơi vi khuẩn có thể trú ngụ, gỗ hấp thụ vi khuẩn, khô đi và vi khuẩn chết đi. Tất cả điều này chỉ diễn ra theo đúng kế hoạch nếu được bảo quản đúng cách.

Một trong những cách tốt nhất để giữ cho thớt gỗ sạch sẽ là tránh các loại thực phẩm có khả năng gây hại, đặc biệt là đồ nóng hoặc nhiều dầu mỡ . Chất béo trong các loại dầu khác nhau sẽ thấm vào các lỗ nhỏ trên gỗ, nơi chúng có thể bị mắc kẹt và gây hư hỏng. Mặc dù việc vệ sinh cẩn thận giúp kiểm soát vi khuẩn trên thớt gỗ, nhưng chất béo thấm vào mà bạn không hề hay biết sẽ bị ôi thiu và trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngay cả khi điều này không làm bạn bị ốm, nó cũng có thể khiến mọi thứ bạn thái sau đó đều có vị rất tệ.

Nhiệt độ từ thức ăn nóng cũng có thể gây ra hư hại lâu dài. Nhiệt độ cao tác động trực tiếp lên gỗ có thể làm cho gỗ bị cong vênh, theo thời gian dẫn đến nứt nẻ. Một chiếc thớt bị nứt không chỉ là một bề mặt thái không bằng phẳng, gây khó chịu hoặc nguy hiểm, mà còn là nơi trú ẩn lý tưởng cho vi khuẩn phát triển.

Nên thái loại thực phẩm nào trên thớt nào?

Trước nguy cơ mùi vị bị ôi thiu, vi khuẩn gây bệnh và bề mặt bị nứt nẻ, có lẽ bạn sẽ không bao giờ chế biến thức ăn nóng, nhiều dầu mỡ trên thớt gỗ của mình nữa. Nhận ra điều này là cơ hội tốt để nâng cấp toàn bộ bộ dụng cụ thớt của bạn. Bạn không chỉ nên tránh dùng một số loại thực phẩm nhất định trên thớt gỗ, mà thực tế bạn nên sử dụng các loại thớt khác nhau cho các loại thực phẩm khác nhau để tránh lây nhiễm chéo. Các đầu bếp chuyên nghiệp sử dụng hệ thống thớt mã màu mà các bà nội trợ nên học hỏi, gán các màu nhất định cho thịt và gia cầm sống, hải sản sống, rau củ quả đã rửa hoặc chưa rửa, sản phẩm từ sữa, bánh nướng và các loại thực phẩm khác.

Nên sử dụng các loại thớt nhựa có mã màu khác nhau cho những thực phẩm bạn không muốn thái trên thớt gỗ, ví dụ như các loại thực phẩm nóng và nhiều dầu mỡ, cũng như các loại trái cây có tính axit dễ ăn mòn gỗ, thịt sống và hải sản. Ngoài ra, hãy nhớ khử trùng thớt gỗ sau mỗi lần sử dụng, bất kể bạn thái gì trên đó. Điều này sẽ ngăn ngừa vi khuẩn bám lại và sinh sôi. Cách dễ dàng và hiệu quả để khử trùng thớt gỗ là sử dụng dung dịch an toàn thực phẩm gồm nước và giấm trắng. Sau đó, điều quan trọng là phải tôi dầu khoáng cho thớt gỗ, vì nó tạo ra một lớp màng bảo vệ chống lại vi khuẩn.

Nếu bạn chỉ sử dụng thớt gỗ cho những loại thực phẩm cụ thể và vệ sinh chúng sau mỗi lần sử dụng, bạn sẽ tránh được việc mùi vị khó chịu lan rộng và sự phát triển của vi khuẩn. Với những kỹ thuật này, thớt gỗ của bạn sẽ dùng được trong nhiều năm.