Theo như Ngân sách Liên Âu từ 2028 đến năm 2034 đã được Nghị Viện Châu Âu thông qua mới đây với 370 phiếu thuận, 201 phiếu chống và 84 vắng mặt. Trước đó, Nghị Viện Châu Âu đã bỏ phiếu thông qua văn bản về khung tài chính (CPF) cho giai đoạn 2028-2034 vượt xa đề xuất của Ủy Ban Châu Âu. Khác biệt này báo hiệu sự phản đối của Nghị Viện Châu Âu đối với chính sách thắt lưng buộc bụng, theo những người soạn thảo văn bản.

Nghị Viện Châu Âu, hôm nay 28/04/2026, đã thông qua ngân sách của Liên Hiệp Châu Âu trong giai đoạn 2028-2034, với 370 phiếu thuận, 201 phiếu chống và 84 vắng mặt. Trước đó, ngày 15/04, Ủy ban Ngân sách của Nghị Viện Châu Âu đã bỏ phiếu thông qua văn bản về khung tài chính (CPF) cho giai đoạn 2028-2034, với ngân sách cao hơn 10% so với đề xuất của Ủy Ban Châu Âu.

« Nhiều hơn 10%. Số tiền mà Nghị Viện đề xuất bỏ phiếu vào thứ Ba tuần này tại Strasbourg vượt xa đề xuất của Ủy Ban Châu Âu. Khác biệt này báo hiệu sự phản đối của Nghị Viện Châu Âu đối với chính sách thắt lưng buộc bụng, theo những người soạn thảo văn bản. Mục tiêu là để tài trợ một cách công bằng cho các ưu tiên của Liên Hiệp Châu Âu: trước hết là các ưu tiên truyền thống, như ngân sách cho nghiên cứu và đoàn kết xã hội, nhưng cũng bao gồm các ưu tiên mới, chẳng hạn như quốc phòng và năng lực cạnh tranh.

Một khía cạnh khác của văn bản này liên quan đến việc tăng nguồn tài trợ cho Chính sách Nông nghiệp Chung (PAC), một hỗ trợ thiết yếu đối với ngành này, có thể được tài trợ bằng cách áp thuế đối với các tập đoàn công nghệ lớn, đối với tiền điện tử hoặc khí thải. Đây sẽ là các nguồn lực mà Liên Âu có quyền dùng để tài trợ cho hoạt động của bộ máy, và để trả các món nợ liên quan đến đại dịch Covid.

Theo văn bản này, các loại thuế mới dự kiến ​​sẽ mang lại 60 tỷ euro mỗi năm. Văn bản của Nghị Viện thu hẹp khả năng đàm phán điều chỉnh của các quốc gia thành viên, và không được lòng phe cực hữu trong Nghị Viện Châu Âu. Nếu văn bản này được đa số thông qua vào ngày thứ Ba tuần này, đây mới chỉ là điểm khởi đầu. Nghị Viện Châu Âu sau đó sẽ phải bắt đầu đàm phán với Hội Đồng Châu Âu. »

Theo như quan chức Mỹ mới đây lại tiết lộ thái độ của Tổng thống Donald Trump không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran vì nó không đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran. Đề xuất mới tập trung vào việc giải quyết khủng hoảng tại eo biển Hormuz và việc phong tỏa của Mỹ trước. Nhà Trắng từ chối bình luận về những ý tưởng cụ thể của ông Trump, nhưng các quan chức cho biết các cuộc thảo luận xoay quanh xung đột và các hoạt động làm giàu uranium của Tehran sẽ tiếp tục.

Ông Trump không hài lòng

Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết hôm 27/4 rằng Tổng thống Donald Trump không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran vì nó không đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran.

"Ông ấy [Donald Trump] không thích đề xuất này," quan chức Mỹ nói.

Đề xuất mới tập trung vào việc giải quyết khủng hoảng tại eo biển Hormuz và việc phong tỏa của Mỹ trước. Cùng với đó, lệnh ngừng bắn sẽ được kéo dài hoặc có thể đàm phán chấm dứt luôn xung đột.

Iran đã nhiều lần bác bỏ các yêu cầu của Mỹ về việc đình chỉ chương trình hạt nhân và giao nộp kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này.

Theo New York Times, những lý do chính xác khiến Tổng thống Trump không hài lòng với đề xuất này vẫn chưa rõ ràng, nhưng ông đã nhiều lần khẳng định rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Một quan chức Mỹ cũng cho biết việc chấp nhận đề nghị này có thể khiến ông Trump trông như đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu của mình.

Nhà Trắng từ chối bình luận về những ý tưởng cụ thể của ông Trump, nhưng các quan chức cho biết các cuộc thảo luận xoay quanh xung đột và các hoạt động làm giàu uranium của Tehran sẽ tiếp tục.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wells cho biết trong một tuyên bố: "Mỹ sẽ không đàm phán thông qua truyền thông - chúng tôi đã vạch rõ các lằn ranh đỏ của mình, và tổng thống sẽ chỉ đạt được các thỏa thuận phục vụ lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ và thế giới."

Một cuộc tranh luận gay gắt đã nổ ra trong chính phủ về việc có nên chấp nhận đề xuất của Iran về việc mở cửa eo biển Hormuz hay không. Cuộc tranh luận tập trung vào việc bên nào có nhiều ảnh hưởng hơn, Mỹ hay Iran, và bên nào có khả năng chịu đựng tốt hơn áp lực kinh tế sẽ phát sinh từ việc đóng cửa tuyến đường thủy này.

Tổng thống Trump đã xem xét đề xuất này với các cố vấn của mình vào 27/4 sau khi Ngoại trưởng Iran Araqchi chuyển nó cho Pakistan vào 26/4. Trước đó, tuần trước, ông Trump đã bác bỏ một đề xuất khác của Iran và hủy bỏ vòng đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra vào cuối tuần tại Islamabad.

Bất đồng giữa Mỹ và Iran

Các quan chức Mỹ cho biết giới lãnh đạo Iran chưa cho phép các nhà đàm phán của họ nhượng bộ về thỏa thuận hạt nhân, điều này đã làm đình trệ mọi nỗ lực đạt được thỏa hiệp hoặc thỏa thuận hòa bình.

Việc hoãn đàm phán hạt nhân có thể là một cách để đạt được thỏa thuận nhanh chóng và giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Nhưng bất kỳ quyết định nào về việc đình chỉ đàm phán hạt nhân, dù chỉ tạm thời, cũng có nghĩa là cuộc chiến đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu chính: gia tăng áp lực lên Tehran và buộc nước này phải đạt được thỏa thuận về chương trình làm giàu uranium của mình.

Các cuộc đàm phán xoay quanh việc mở lại eo biển cũng đầy rủi ro. Cuộc phong tỏa của Mỹ nhằm mục đích cắt đứt khả năng xuất khẩu dầu của Iran, nhưng những lời đe dọa tấn công các tàu không trả phí của Iran đã dẫn đến sự sụt giảm đáng kể lượng dầu vận chuyển từ các nước sản xuất dầu khác qua eo biển.

Các quan chức Iran khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào về việc mở cửa eo biển đều phải cho phép họ tiếp tục thu thuế hoặc phí đối với các tàu thuyền đi qua. Trong lịch sử, Mỹ đã phản đối những hạn chế như vậy đối với tự do hàng hải trên các tuyến đường thủy hoặc eo biển quốc tế, nhưng chính quyền Tổng thống Trump đã đưa ra những tín hiệu trái ngược về vấn đề này.

Theo các quan chức Mỹ, cuộc tranh luận trong chính quyền ông Trump về việc có nên chấp nhận đề xuất của Iran hay không tập trung vào vấn đề đòn bẩy kinh tế và những hành động quân sự tiếp theo nào sẽ cần thiết để buộc Tehran phải nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán.

Một số quan chức chính phủ tin rằng việc kéo dài lệnh phong tỏa thêm hai tháng nữa sẽ gây ra thiệt hại nghiêm trọng lâu dài cho ngành năng lượng của Tehran. Không thể tùy tiện mở hoặc đóng các giếng dầu; nếu buộc phải ngừng sản xuất, các giếng sẽ bị hư hại và cần sửa chữa tốn kém. Những quan chức này tin rằng Iran sẽ đạt được thỏa thuận để tránh vấn đề lâu dài như vậy.

Tuy nhiên, một số người trong chính phủ tin rằng quan điểm này không chính xác, chỉ ra rằng lập trường của Iran đã trở nên cứng rắn hơn và quyền kiểm soát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã trở nên vững chắc hơn.

Chính phủ Mỹ đánh giá rằng các nhà đàm phán Iran, do thiếu sự ủy quyền từ Lãnh tụ tối cao hoặc các lãnh đạo cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, không thể nhượng bộ về chương trình hạt nhân của họ. Nếu không có sự nối lại hành động quân sự, khó có lý do để tin rằng lập trường của Iran sẽ thay đổi.

Ngay cả khi các cuộc ném bom được nối lại, cũng có rất ít bằng chứng cho thấy điều này sẽ làm thay đổi quá trình ra quyết định của Iran. Để gây thêm áp lực, ông Trump sẽ cần phải cho phép tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự.

Một số quan chức chính phủ tỏ ra hoài nghi về việc liệu Iran có sẵn sàng nhượng bộ hay không, cho rằng phương án tốt nhất hiện nay là trước tiên đạt được thỏa thuận mở cửa eo biển.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã leo thang lên một nấc thang mới khi Mỹ bắt giữ tàu chở dầu của Iran trên biển, cùng lúc một đề xuất ngoại giao bất ngờ từ Iran được gửi tới Mỹ nhằm phá vỡ bế tắc.Các diễn biến trái ngược này đang đẩy khu vực Trung Đông vào một giai đoạn khó lường, gây lo ngại sâu sắc về nguy cơ xung đột và sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.Trong một động thái quyết liệt, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Rafael Peralta đã chặn và bắt giữ một tàu chở dầu thô treo cờ Iran tại khu vực Ấn Độ Dương.

Trước đó, giới chức tư pháp Mỹ cũng thông báo lực lượng nước này đã chặn hai tàu chở dầu khác với tổng cộng khoảng 1,9 triệu thùng dầu mỗi tàu. Mỹ khẳng định hành động này nằm trong khuôn khổ thực thi lệnh phong tỏa các cảng Iran, nhằm ngăn chặn Iran vi phạm lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ và cắt đứt nguồn thu tài chính của các thực thể bị trừng phạt.

Phía Iran đã có phản ứng mạnh mẽ và tuyên bố Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm vì đã làm suy yếu nghiêm trọng luật pháp quốc tế và tự do thương mại hàng hải.

Trong một diễn biến song song đầy bất ngờ, khi căng thẳng trên biển gia tăng, một nỗ lực ngoại giao lại được khởi động. Ngày 28/4, phía Iran tuyên bố Mỹ không còn ở vị thế có thể “áp đặt” chính sách đối với các quốc gia khác, trong bối cảnh Mỹ đang cân nhắc đề xuất mới từ Iran nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump ngày 25/4 xác nhận Mỹ đã nhận được một đề xuất mới từ Iran, được chuyển qua trung gian Pakistan. Theo các nguồn tin, đề xuất này nêu rõ việc Iran sẵn sàng tạm gác vấn đề hạt nhân cho đến khi xung đột giữa nước này với Mỹ và Israel kết thúc, đồng thời tháo gỡ bế tắc về hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Mỹ tỏ ra thận trọng. Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận Tổng thống Trump đã họp với các cố vấn an ninh và đề xuất đang được xem xét. Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio đánh giá đề xuất này “tốt hơn dự kiến” nhưng vẫn đặt câu hỏi về tính thực chất, đồng thời nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đảm bảo ngăn chặn hoàn toàn khả năng Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Về phía mình, Iran cũng thể hiện lập trường cứng rắn. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, ông Reza Talaei-Nik, tuyên bố: “Mỹ không còn ở vị thế áp đặt chính sách đối với các quốc gia độc lập” và sẽ phải “chấp nhận từ bỏ các yêu sách phi lý”.

Các diễn biến phức tạp này đang gây tác động lan tỏa mạnh mẽ. Tại châu Á – Thái Bình Dương, Australia và Nhật Bản, những quốc gia phụ thuộc lớn vào tuyến hàng hải qua Trung Đông, đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng.

Ngoại trưởng Australia Penny Wong cảnh báo bất kỳ sự gián đoạn nào tại các tuyến hàng hải trọng yếu đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá nhiên liệu và an ninh kinh tế.

Từ châu Âu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đưa ra nhận định thẳng thắn rằng Mỹ dường như chưa có một chiến lược rõ ràng tại Trung Đông. Ông cho rằng Iran đang thể hiện khả năng chống chịu mạnh hơn dự kiến, trong khi tiến trình đàm phán của Mỹ chưa cho thấy định hướng thuyết phục. Nhà lãnh đạo Đức nhấn mạnh căng thẳng hiện tại đang tác động tiêu cực đến kinh tế Đức, đồng thời nhắc lại đề xuất triển khai tàu rà phá thủy lôi để hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz với điều kiện các bên phải chấm dứt xung đột.

Các chuyên gia cảnh báo, với việc các bên đều đang gia tăng biện pháp quân sự và trừng phạt, nguy cơ đối đầu trên biển có thể tiếp tục leo thang nếu không có một cơ chế kiềm chế hiệu quả.

Chuyên gia Tamas Varga từ PVM Oil Associates đánh giá tình trạng bế tắc trong đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông đồng nghĩa với việc thị trường quốc tế tiếp tục thiếu hụt khoảng 10-13 triệu thùng dầu mỗi ngày. Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh nguồn cung mất cân bằng nghiêm trọng, giá dầu chỉ có một hướng duy nhất là đi lên.Hoạt động giao thương tại eo biển Hormuz vẫn vô cùng ảm đạm. Trong 24 giờ qua, chỉ có 7 tàu, chủ yếu là tàu chở hàng rời, đi qua eo biển này, một con số vô cùng khiêm tốn so với mức trung bình 140 chuyến/ngày trước xung đột. Lực lượng phong tỏa của Mỹ trong những ngày qua cũng đã buộc 6 tàu chở dầu của Iran phải quay đầu về nước.

Giới đầu tư hiện đang hướng sự chú ý vào cuộc họp của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) dự kiến diễn ra vào ngày 30/4. Các nhà giao dịch lo ngại triển vọng đàm phán mờ mịt và ách tắc tại Hormuz sẽ giữ giá dầu ở mức cao, đẩy lạm phát gia tăng và buộc ECB phải tăng lãi suất vào cuối năm nay nhằm kiềm chế đà tăng giá, từ đó có thể làm chậm quá trình tăng trưởng kinh tế và giảm nhu cầu tiêu thụ dầu.

Ở một diễn biến khác tại Trung Đông, lệnh ngừng bắn giữa Israel và Liban đang có dấu hiệu rạn nứt. Quân đội Israel ngày 27/4 đã bắt đầu mở rộng chiến dịch quân sự tại miền Đông Liban, trong bối cảnh thỏa thuận đình chiến không thể chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự.

Trước đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đầu tháng 4/2026 cảnh báo về một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại. Theo Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol, quy mô gián đoạn nguồn cung dầu khí do tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz hiện nay còn nghiêm trọng hơn tổng hợp các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Le Figaro (Pháp), ông Fatih Birol nhấn mạnh rằng thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như vậy. Việc eo biển Hormuz – tuyến đường thủy trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu – bị hạn chế lưu thông đã đẩy thị trường vào trạng thái căng thẳng cực độ.

Giá dầu thế giới đã tăng mạnh và liên tục thiết lập các đỉnh mới trong thời gian qua. Một diễn biến hiếm gặp trên thị trường là giá dầu WTI vượt giá dầu Brent, phản ánh nhu cầu cấp bách đối với nguồn cung ngay tại thị trường Mỹ trong bối cảnh rủi ro vận tải biển gia tăng và chi phí logistics leo thang.

IEA cảnh báo dù các nước châu Âu, Nhật Bản hay Australia đều sẽ chịu ảnh hưởng, nhưng các quốc gia đang phát triển mới là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Họ sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn khi giá dầu khí tăng cao kéo theo chi phí thực phẩm, phân bón và lạm phát chung tăng tốc chóng mặt.

Theo các nguồn tin của đài CNN, Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận so với những tuyên bố cứng rắn trước công chúng khi các nỗ lực ngoại giao hậu trường đang diễn ra với cường độ cao.Đài CNN cho biết các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran hiện nay đang tập trung vào một tiến trình theo từng giai đoạn, ưu tiên eo biển Hormuz trước, vấn đề hạt nhân Iran sau, dù trong cuộc họp tại Phòng Tình huống hôm 27/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã phát tín hiệu rằng ông khó có khả năng chấp nhận đề xuất mà Iran chuyển đến.

Một thỏa thuận theo từng giai đoạn đang hình thành, ưu tiên vấn đề Eo biển Hormuz

Các nguồn tin am hiểu quá trình trung gian nói với CNN rằng hai bên không xa nhau như vẻ bề ngoài, và khuôn khổ đang hình thành xoay quanh một tiến trình theo từng giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu sẽ tập trung vào việc khôi phục trạng thái trước chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz mà không có hạn chế hay thu phí, còn vấn đề hạt nhân Iran sẽ được xử lý ở giai đoạn tiếp theo.

Các bên trung gian được cho là đang gây sức ép lên cả hai phía, và vài ngày tới được mô tả là “đặc biệt mang tính quyết định”.

Các nguồn tin cũng lưu ý rằng toàn bộ tiến trình này vẫn bị bao trùm bởi khả năng Mỹ có thể rút khỏi đàm phán và quay lại chiến tranh.Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 28/4, hai nguồn tin am hiểu cuộc họp tại Phòng Tình huống hôm 27/4 nói với CNN rằng Tổng thống Trump đã cho thấy ông khó có khả năng chấp nhận đề xuất mới nhất của Iran, tức là kế hoạch mở lại eo biển Hormuz trong khi để vấn đề hạt nhân chuyển sang bàn thảo ở giai đoạn sau.

Một nguồn tin cho biết Tổng thống Trump “không có khả năng chấp nhận kế hoạch đã được gửi tới Mỹ trong vài ngày qua”.

Bước đi tiếp theo của ông Trump vẫn chưa rõ ràng. Các quan chức Mỹ cũng được cho là lo ngại về những chia rẽ nội bộ trong giới lãnh đạo Iran và việc chưa rõ ai là người có thẩm quyền cuối cùng đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.

Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Olivia Wales nói với CNN: “Đây là những cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Như tổng thống đã nói, Mỹ đang nắm lợi thế và sẽ chỉ đạt thỏa thuận đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu, và không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo kênh Euronews, hơn 600 nhân viên của Google đã ký vào một bức thư ngỏ kêu gọi CEO Sundar Pichai từ chối thỏa thuận tiềm năng với Lầu Năm Góc, trong bối cảnh công ty đang đàm phán về khả năng cho phép mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini được sử dụng trong các hoạt động quân sự mật của Mỹ.Theo nội dung bức thư được công bố ngày 27/4, các nhân viên cảnh báo công nghệ AI của Google có thể bị sử dụng theo những cách “phi nhân tính”, bao gồm phát triển vũ khí tự động sát thương hoặc phục vụ các chương trình giám sát diện rộng.

Nhóm ký tên bao gồm nhân sự thuộc các bộ phận như Google DeepMind và Google Cloud. Trong số đó có hơn 20 giám đốc, giám đốc cấp cao và phó chủ tịch của công ty.Các nhân viên cho rằng việc triển khai AI trong các chương trình quân sự mật sẽ thiếu tính minh bạch và khó kiểm soát. Một nhân viên tham gia tổ chức chiến dịch phản đối nhận định rằng các “khối lượng công việc mật” về bản chất là không thể giám sát công khai, khiến Google không thể bảo đảm công nghệ của mình sẽ không bị sử dụng để gây hại cho dân thường hoặc xâm phạm quyền tự do cá nhân.

Theo nhóm phản đối, nguy cơ bao gồm việc AI bị dùng để lập hồ sơ cá nhân, giám sát đại trà hoặc hỗ trợ nhắm mục tiêu vào dân thường vô tội.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh các công ty công nghệ Mỹ ngày càng chịu áp lực phải làm rõ giới hạn sử dụng AI trong lĩnh vực quân sự và tình báo.

Trước đó, Anthropic cũng vướng phải tranh cãi với Bộ Quốc phòng Mỹ liên quan tới việc sử dụng AI cho mục đích quân sự. CEO Dario Amodei từng tuyên bố ông không thể đồng ý với yêu cầu cho phép truy cập không giới hạn vào hệ thống AI của công ty.

Ông Amodei cho rằng trong một số trường hợp, AI có thể làm suy yếu các giá trị dân chủ thay vì bảo vệ chúng, đồng thời nhấn mạnh một số ứng dụng quân sự vượt quá khả năng an toàn và độ tin cậy của công nghệ hiện nay.

Theo Euronews, Google đã đề xuất các điều khoản hợp đồng nhằm ngăn Gemini bị sử dụng cho hoạt động giám sát đại trà trong nước hoặc vũ khí tự động không có sự kiểm soát phù hợp của con người. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc được cho là muốn áp dụng điều khoản rộng hơn cho phép sử dụng AI cho “mọi mục đích hợp pháp”, với lý do cần duy trì tính linh hoạt trong vận hành quân sự.

Các nhân viên Google cho rằng những giới hạn như vậy sẽ khó được thực thi trên thực tế do quân đội Mỹ thường hạn chế sự giám sát từ bên ngoài đối với các hệ thống AI của mình.

Làn sóng phản đối hiện nay gợi nhớ tới vụ việc năm 2018, khi nhân viên Google biểu tình phản đối sự tham gia của công ty trong Project Maven, chương trình của Lầu Năm Góc sử dụng AI để phân tích hình ảnh từ máy bay không người lái quân sự. Sức ép nội bộ khi đó đã khiến Google rút khỏi dự án.

Trong thư ngỏ mới nhất, các nhân viên tiếp tục nhấn mạnh rằng Google không nên trở thành một phần của “ngành công nghiệp chiến tranh” và kêu gọi công ty xây dựng chính sách công khai, cam kết không phát triển công nghệ phục vụ chiến tranh.

Từ buôn bán vũ khí tại Boston đến các vụ tấn công kiểu "cướp biển" ở Amazon, PCC nổi lên như một trong những mối đe dọa lớn nhất toàn cầu trong nỗ lực kiềm chế tội phạm có tổ chức.
Một băng nhóm Brazil với nòng cốt là các tù nhân của nước này đang nhanh chóng trở thành một trong những tổ chức tội phạm lớn nhất thế giới, tái định hình dòng chảy cocaine toàn cầu từ Nam Mỹ đến các cảng nhộn nhịp của châu Âu, đồng thời mở rộng ảnh hưởng sang Mỹ.

Từng ít được Washington chú ý, tổ chức Primeiro Comando da Capital (PCC) ban đầu chỉ là một nhóm tù nhân bất mãn trong thập niên 1990, đấu tranh vì những nhu cầu cơ bản như xà phòng và giấy vệ sinh.

Hiện nay, PCC có khoảng 40.000 thành viên cả trong và ngoài nhà tù, cùng mạng lưới liên kết rộng khắp - được xem là tổ chức tội phạm lớn nhất châu Mỹ theo một số ước tính, hoạt động tại gần 30 quốc gia trên mọi châu lục, trừ Nam Cực, theo Wall Street Journal.

"PCC đã trở thành một tổ chức xuyên quốc gia thực sự", công tố viên Lincoln Gakiya, người theo dõi sự trỗi dậy của nhóm trong hai thập niên, nhận định. "Tôi tin đây hiện là tổ chức tội phạm phát triển nhanh nhất thế giới".Với quy mô tương đương các băng nhóm tội phạm Italy và vận hành hiệu quả như một tập đoàn đa quốc gia, PCC đã góp phần khiến lượng cocaine lưu thông tại châu Âu đạt mức kỷ lục, đồng thời châm ngòi các cuộc tranh giành địa bàn đẫm máu tại những cảng lớn ở Bỉ và Hà Lan.

Các công tố viên và lực lượng thực thi pháp luật Brazil đã kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump liệt PCC vào danh sách Tổ chức Khủng bố Nước ngoài, cùng với hơn một chục mạng lưới tội phạm Mỹ Latin khác.

Theo giới chức quốc tế, PCC là hình mẫu "tội phạm có tổ chức ở mức cao nhất". Khác với các trùm ma túy Mexico, lực lượng vũ trang Colombia hay các "ông trùm" phô trương ở Rio de Janeiro, các thành viên PCC duy trì hình ảnh kín đáo, mang tính “doanh nghiệp”, theo đuổi lợi nhuận hơn danh tiếng, đồng thời tránh các hành vi bạo lực công khai dễ thu hút sự chú ý của truyền thông và cảnh sát. Thành viên mới phải tuân thủ quy tắc nội bộ nghiêm ngặt, thậm chí lễ kết nạp đôi khi được tổ chức qua hình thức trực tuyến.

Hệ thống kênh rửa tiền đa dạng
Bằng cách giả danh mục sư, một số thành viên PCC thâm nhập các khu vực xa xôi tại Brazil nhằm xây dựng lòng tin và tuyển mộ thành viên mới, đồng thời thiết lập các tuyến đường đến những quốc gia sản xuất cocaine lân cận.

Việc lan rộng của "thần học thịnh vượng" - niềm tin rằng giàu có là dấu hiệu của ân sủng thần thánh - đã tạo điều kiện để PCC xâm nhập các cộng đồng nghèo. Năm 2023, giới chức bang Rio Grande do Norte điều tra một mạng lưới PCC bị cáo buộc lập ít nhất bảy nhà thờ để rửa tiền ma túy - một hiện tượng được gọi là "Ngũ Tuần ma túy".

Nguồn tiền bất hợp pháp còn được hợp thức hóa qua trạm xăng, công ty fintech, quỹ bất động sản, nhà nghỉ, đại lý ôtô và doanh nghiệp xây dựng. Một chiến dịch tại São Paulo hồi tháng 2 đã triệt phá đường dây rửa hơn 200 triệu USD thông qua buôn bán thiết bị điện tử.Hoạt động của PCC trải rộng từ khai thác vàng trái phép, trộm cắp hàng hóa đến tội phạm mạng và buôn bán động vật quý hiếm. Tuy nhiên, cocaine vẫn là lĩnh vực cốt lõi và điều đó khiến PCC trở thành vấn đề của Mỹ.

Giới chức Mỹ đã xác định sự hiện diện của các cá nhân liên quan PCC tại nhiều bang, trong khi Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt tổ chức này từ năm 2021.

Khởi phát từ nhà tù
PCC ra đời năm 1993 tại nhà tù Taubaté (bang São Paulo), ban đầu chỉ nhằm cải thiện điều kiện sống. Tuy nhiên, chính sách siết chặt và phân tán tù nhân của chính quyền đã vô tình thúc đẩy sự lan rộng của tổ chức.

Trong ba thập niên, PCC mở rộng mạng lưới trong các trại giam khắp Brazil và Paraguay, kiểm soát đời sống tù nhân và điều hành hoạt động tội phạm ngay từ trong tù nhờ hệ thống nhà tù quá tải và thiếu kiểm soát.

Bên ngoài nhà tù, PCC tập trung kiểm soát nguồn cung cocaine từ Colombia, Peru và Bolivia, mở rộng hoạt động vào khu vực rừng Amazon. Tại nhiều cộng đồng hẻo lánh, tổ chức này thiết lập "hệ thống công lý song song", thay thế vai trò của nhà nước.Các tuyến vận chuyển bằng đường sông, đường bộ và hàng không đưa cocaine ra bờ Đại Tây Dương, từ đó được đưa đến Tây Phi và châu Âu với các điểm đến chính như Antwerp, Rotterdam và Hamburg.

Lượng cocaine bị thu giữ tại các nước Liên minh châu Âu đã đạt kỷ lục trong bảy năm liên tiếp, với 419 tấn năm 2023. Phần lớn xuất phát từ cảng Santos - cảng container lớn nhất Mỹ Latinh.

Không giống các tổ chức tội phạm có cấu trúc phân cấp chặt chẽ, PCC hoạt động như một "thị trường" hoặc "cơ quan điều phối", cho phép các thành viên tự do kinh doanh miễn là tuân thủ quy tắc chung.

"Đó là một 'chính phủ' của thế giới ngầm", nhà nghiên cứu Bruno Manso nhận định.

Cấu trúc này giúp PCC mở rộng nhanh chóng mà không cần kiểm soát lãnh thổ, đồng thời thiết lập liên minh với các tổ chức tội phạm quốc tế như ’Ndrangheta (Italy), Yakuza (Nhật Bản) và các băng nhóm Balkan.

Dù thủ lĩnh lâu năm Marcola bị giam từ năm 1999, PCC vẫn phát triển mạnh nhờ không phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất.

Giới chức khu vực hiện không còn nói đến việc "xóa sổ" PCC, mà chuyển sang quản lý sự tồn tại song song giữa tổ chức này và nhà nước. Tuy nhiên, các mối liên hệ giữa PCC và hệ thống chính trị, bao gồm tài trợ chiến dịch tranh cử, đang làm dấy lên lo ngại sâu sắc.

"Quy mô của PCC lớn hơn nhiều so với những gì chúng tôi từng nghĩ", một quan chức cảnh sát giấu tên nói với Wall Street Journal.

Lầu Năm Góc đang xem xét kế hoạch thuê Hàn Quốc và Nhật Bản thiết kế và đóng tàu chiến, với nghiên cứu khả thi trị giá 1,85 tỷ USD.Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin cho biết, nghiên cứu này - nằm trong dự toán ngân sách năm 2027 - sẽ đánh giá tính khả thi của việc sử dụng thiết kế hoặc đồng sản xuất các thân tàu tiên tiến như lớp Mogami của Nhật Bản và lớp Daegu của Hàn Quốc, trong bối cảnh các dây chuyền chế tạo tàu của Hải quân Mỹ quá tải, USNI News đưa tin.

Nếu kế hoạch được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Mỹ mua tàu chiến mặt nước cỡ lớn từ đối tác nước ngoài kể từ Thế chiến II.

Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump thất vọng với tình trạng chậm tiến độ, thiếu hụt lao động và đội chi phí trong nền công nghiệp đóng tàu chiến nội địa.

Sáng kiến cũng nhằm thu hẹp khoảng cách ngày càng lớn về năng lực đóng tàu giữa Mỹ với Trung Quốc. Trung Quốc đang chế tạo 6 - 10 tàu khu trục mỗi năm, gấp 4 - 6 lần tốc độ của Mỹ.
Tàu lớp Mogami của Nhật Bản có lượng giãn nước khoảng 5.500 tấn, thiết kế tàng hình và mức độ tự động hóa cao. Lớp Daegu của Hàn Quốc nhỏ hơn - khoảng 3.600 tấn, sử dụng hệ thống động lực yên tĩnh. Cả hai đều được trang bị các hệ thống tiêu chuẩn Mỹ như bệ phóng thẳng đứng MK-41.

Một tàu hộ vệ lớp Mogami cơ bản có giá khoảng 500 triệu USD và hãng Mitsubishi có thể hoàn thiện trong vòng 2 năm, nhanh hơn đáng kể và rẻ hơn so với tàu hộ vệ lớp Constellation của Mỹ. Chi phí đóng tàu lớp Constellation lên tới hơn 1 tỷ USD mỗi chiếc và đã bị chậm tiến độ nhiều năm.

Úc đã đặt mua 11 tàu lớp Mogami cải tiến với tổng trị giá 14,4 tỷ USD, trong đó 3 chiếc đầu tiên được đóng tại Nhật Bản và 8 chiếc còn lại tại Úc.

“Chúng ta cần thêm tàu ngay lúc này. Nếu không thể có được số tàu cần thiết từ các nguồn truyền thống với chi phí và tiến độ hợp lý, chúng ta sẽ tìm đến những xưởng đóng tàu khác”, ông Russ Vought, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng, phát biểu tại hội nghị Navy League ngày 22/4.

Cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan cho biết, Hải quân Mỹ đã nhận chỉ đạo xem xét khả năng sử dụng tàu chiến từ Hàn Quốc và Nhật Bản vào ngày 21/4, một ngày trước khi ông bị cách chức.

Theo nguồn tin nắm được tình hình, các tàu hộ vệ và khu trục của Mỹ có thể sẽ tích hợp thiết kế nước ngoài, và một phần quá trình đóng tàu cũng có thể được thực hiện tại các xưởng ở nước ngoài.

Chương trình tàu hộ vệ lớp Constellation (FFG-62) của Hải quân Mỹ ban đầu sử dụng thiết kế của Ý và dự kiến được chế tạo trong nước. Tuy nhiên, những yêu cầu chỉnh sửa thiết kế từ phía Hải quân Mỹ cùng với tình trạng thiếu lao động khiến tiến độ bị chậm ít nhất 3 năm, chi phí đội lên nghiêm trọng và cuối cùng chương trình bị hủy bỏ.

Kế hoạch đóng tàu ở nước ngoài sẽ phải đối mặt với những rào cản pháp lý và chính trị.

Luật liên bang hiện hành của Mỹ quy định tàu hải quân phải được đóng trong nước, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và việc làm nội địa. Sự tham gia của nước ngoài sẽ cần được tổng thống chấp thuận, nhưng chắc chắn vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các hãng đóng tàu trong nước, nghiệp đoàn và các nghị sĩ đại diện những bang có ngành đóng tàu.

Đan Mạch ký hợp đồng mua hệ thống SAMP/T NG trong bối cảnh Patriot bị chậm giao và thiếu hụt, làm dấy lên xu hướng mới tại châu Âu.Công ty Pháp Thales – một trong những nhà phát triển chính của hệ thống SAMP/T NG – đã thông báo rằng Bộ Quốc phòng Đan Mạch đã ký hợp đồng mua hệ thống này, trở thành khách hàng đầu tiên bên ngoài hai quốc gia phát triển là Pháp và Italy.

Đan Mạch sẽ mua trước 4 hệ thống với tổng giá trị khoảng 1,47 tỷ euro trong khuôn khổ kế hoạch phòng không quốc gia của nước này, vốn có tổng ngân sách 7,8 tỷ euro. Kế hoạch của Bộ Quốc phòng Đan Mạch là mua tổng cộng 8 hệ thống SAMP/T NG để đáp ứng nhu cầu phòng không tầm trung và tầm xa, chủ yếu bị ảnh hưởng bởi thời gian giao hàng bị cho là quá dài của hệ thống đối thủ MIM-104 Patriot của Mỹ, khiến nó không thể đáp ứng nhu cầu cấp bách về khôi phục năng lực tên lửa phòng không tầm xa.

Vào tháng 3/2026, có thông tin cho biết việc bàn giao hệ thống Patriot cho Thụy Sĩ sẽ bị trì hoãn từ 4 đến 5 năm, cho thấy nút thắt nguồn cung có thể ngày càng khiến các khách hàng nản lòng.Pháp đang dẫn đầu một nỗ lực toàn châu Âu nhằm tiếp thị hệ thống phòng không SAMP/T NG tới các quốc gia trong khu vực, như một giải pháp thay thế cho hệ thống MIM-104 Patriot của Mỹ – hiện là hệ thống tên lửa phòng không tầm xa chủ lực của NATO. Hệ thống này sử dụng tên lửa Aster 30 vốn được phát triển cho các tàu chiến mặt nước châu Âu và tích hợp với bệ phóng trên mặt đất.

SAMP/T NG có tầm đánh chặn 150 km và độ cao đánh chặn 25 km. Radar Ground Fire 300 của hệ thống có thể tìm kiếm nhiều loại mục tiêu trong phạm vi 400 km với tốc độ cập nhật 1 giây.

Tuy nhiên, hệ thống này từ lâu không thể cạnh tranh ngang tầm với Patriot, cũng như các lựa chọn ngoài NATO như HQ-9 của Trung Quốc và S-400 của Nga. Dù vậy, các yếu tố chính trị – bao gồm xu hướng ngày càng tăng của các quốc gia châu Âu muốn giảm phụ thuộc vào những biến động chính trị tại Mỹ – đã tạo cơ hội để hệ thống vốn kém cạnh tranh này giành được đơn hàng.

Sau khi nhiều quốc gia châu Âu ồ ạt viện trợ các hệ thống Patriot của họ cho Ukraine, việc các hệ thống này nhanh chóng bị lực lượng Nga phá hủy đã khiến nhu cầu bổ sung hệ thống cho tiền tuyến vẫn ở mức cao. Hà Lan và Đức là hai quốc gia đầu tiên cam kết cung cấp các hệ thống này, và nhiều nước châu Âu khác nhanh chóng làm theo.

Các quan chức Đức vào tháng 3 đã cảnh báo rằng nước này bị suy yếu đáng kể khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng đường không hoặc tên lửa, phản ánh xu hướng chung tại châu Âu. Vấn đề càng nghiêm trọng hơn do tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn của chính Mỹ đối với các hệ thống đang phục vụ trong quân đội.

Lực lượng vũ trang Mỹ đã xác nhận vào tháng 7/2025, sau 12 ngày giao tranh với Iran, rằng kho dự trữ của họ chỉ còn 25% so với mức cần thiết theo đánh giá của Lầu Năm Góc. Nhiều nguồn phương Tây xác nhận ngày 5/3/2026 rằng Lục quân Mỹ đã tiêu thụ hơn 800 tên lửa chống đạn đạo chỉ trong 5 ngày giao tranh với Iran, khiến tình trạng thiếu hụt trở nên nghiêm trọng và buộc quân đội phải rút từ các kho dự trữ tại nhiều căn cứ trên toàn cầu, đặc biệt là ở Hàn Quốc.Năng lực của hệ thống Patriot đã nhiều lần bị đặt dấu hỏi, khi tốc độ tương đối thấp của tên lửa – chỉ bằng một phần so với các hệ thống của Trung Quốc và Nga – hạn chế loại mục tiêu mà nó có thể đối phó và khiến chính nó dễ bị đánh chặn. Các nguồn phương Tây và Ukraine đã nhiều lần chỉ ra những hạn chế lớn của Patriot trước các cuộc tấn công tên lửa của Nga.

Cựu Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Ukraine, tướng Igor Romanenko, vào tháng 10 năm ngoái tiết lộ hiệu quả của Patriot đã “giảm từ 42% xuống còn 6%” trước các cuộc tấn công tên lửa của Nga, sau khi nhiều quan chức và nhà phân tích đã cảnh báo điều tương tự trong những tháng trước đó.

Quân đội Mỹ đã phản ứng bằng cách đặt hàng phát triển một phiên bản nâng cấp đáng kể của hệ thống, trong đó có việc mở rộng góc bắn lên 360 độ, thay vì 120 độ như hiện tại, nhằm ngang bằng với các hệ thống của Trung Quốc, Nga và Triều Tiên về mặt này. Hệ thống SAMP/T NG cũng gặp nhiều hạn chế tương tự như Patriot, nhưng năng lực còn bị giới hạn hơn nữa do nền tảng công nghệ châu Âu có nhiều ràng buộc hơn.

Ukraine cho biết đã bắn hạ hơn 33.000 thiết bị bay không người lái (UAV) của Nga trong tháng 3/2026, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát vào năm 2022, trong bối cảnh Kiev đẩy mạnh năng lực phòng không bằng UAV đánh chặn và mở rộng các đòn tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.Theo AP ngày 28/4, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, cho biết các hệ thống UAV đánh chặn đã được tích hợp vào mạng lưới phòng không nhằm đối phó với các đợt tập kích quy mô lớn của Nga. Theo ông, Ukraine đang tăng tốc sản xuất và triển khai loại UAV này, đồng thời thành lập một bộ chỉ huy mới trong không quân để nâng cao năng lực tác chiến bằng UAV.

Kiev cho rằng công nghệ UAV do nước này tự phát triển đã trở thành yếu tố quan trọng giúp kiềm chế lực lượng Nga có ưu thế vượt trội về quân số và hỏa lực. Các hệ thống này hiện cũng thu hút sự quan tâm từ nhiều nước Trung Đông và vùng Vịnh, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng quân sự liên quan Iran làm gia tăng nhu cầu về công nghệ phòng thủ chống UAV.Song song với năng lực phòng thủ, Ukraine cho biết khả năng tấn công tầm xa của họ đã được mở rộng đáng kể. Bộ Quốc phòng Ukraine nói lực lượng nước này hiện có thể tập kích các mục tiêu cách xa khoảng 1.750 km phía sau chiến tuyến Nga, cao hơn nhiều so với tầm đánh khoảng 630 km vào thời điểm đầu xung đột.

Năng lực này cho phép Ukraine gia tăng các cuộc tập kích nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và công nghiệp quốc phòng của Nga. Ngày 28/4, Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine cho biết họ đã tiến hành cuộc tấn công thứ ba trong tháng nhằm vào nhà máy lọc dầu tại cảng Tuapse bên bờ Biển Đen.

Theo phía Ukraine, hai cuộc tập kích trước đó đã phá hủy 24 bồn chứa dầu và làm hư hại thêm bốn bồn khác, tuy nhiên đến nay thông tin này chưa được xác thực. Thống đốc vùng Krasnodar của Nga, ông Veniamin Kondratyev, xác nhận người dân sống gần nhà máy lọc dầu Tuapse đã được sơ tán như một biện pháp phòng ngừa, nhưng không nêu rõ số lượng hay thời gian sơ tán.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn 186 UAV của Ukraine trong đêm tại nhiều khu vực của Nga, bán đảo Crimea và khu vực Biển Đen cùng biển Azov. Tại vùng Belgorod giáp biên giới Ukraine, một cuộc tấn công bằng UAV được cho là khiến ba người thiệt mạng và ba người khác bị thương, theo thống đốc vùng Vyacheslav Gladkov.

Ở chiều ngược lại, giới chức Ukraine cho biết các đợt tấn công bằng UAV của Nga đã khiến ít nhất ba dân thường thiệt mạng và năm người bị thương. Hai người được xác nhận thiệt mạng tại thành phố Chuhuiv thuộc vùng Kharkiv ở đông bắc Ukraine.

Cuộc chiến UAV giữa Nga và Ukraine đang trở thành một trong những mặt trận quyết định của xung đột, khi cả hai bên liên tục mở rộng quy mô sản xuất, tầm hoạt động và khả năng đánh chặn của các hệ thống không người lái.

Hãng tin NHK dẫn tin ngày 28/4 cho biết, Nhật Bản và Trung Quốc đã có màn tranh luận căng thẳng tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) về an ninh hàng hải, khi hai bên có bất đồng sâu sắc liên quan đến tình hình tại Biển Hoa Đông và Biển Đông.Phiên họp diễn ra ngày 28/4 trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, với trọng tâm chính là an ninh tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đại diện Nhật Bản cho rằng, cộng đồng quốc tế không nên chỉ tập trung vào xung đột tại Tây Á mà sao nhãng những diễn biến đáng lo ngại tại các điểm nóng khác.Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Kunimitsu Ayano bày tỏ quan ngại sâu sắc trước diễn biến tại Biển Hoa Đông và Biển Đông, đồng thời khẳng định Tokyo kiên quyết phản đối mọi hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực.

Đáp lại, Phó Trưởng đoàn đại diện Thường trực Trung Quốc tại LHQ Sun Lei khẳng định, tình hình tại Biển Hoa Đông và Biển Đông nhìn chung vẫn ổn định.

Ông đồng thời chỉ trích Nhật Bản gần đây đã điều tàu thuộc Lực lượng phòng vệ qua khu vực eo biển Đài Loan, cho rằng động thái này cố tình làm gia tăng căng thẳng.

Căng thẳng ngoại giao này xuất hiện chỉ ít tuần sau khi Nhật Bản xác nhận rằng, Bắc Kinh đang triển khai xây dựng một công trình mới tại vùng biển tranh chấp ở biển Hoa Đông.

Trước động thái đó, Tokyo đã gửi công hàm phản đối, đồng thời bày tỏ lấy làm tiếc về các hoạt động liên quan đến phát triển mỏ khí đốt tại vùng biển tranh chấp giữa hai nước.