Đau chân vào ban đêm thường do mệt mỏi, thiếu chất hoặc vận động quá sức trong ngày. Nhưng nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo một số biểu hiện bất thường thì có thể là dấu hiệu sớm của tiểu đường.

Trên thực tế, các biến chứng tiểu đường, đặc biệt là tổn thương thần kinh và rối loạn tuần hoàn máu, thường biểu hiện rõ hơn vào ban đêm. Khi cơ thể nghỉ ngơi, lưu lượng máu đến chân giảm và sự chú ý của não bộ không còn bị phân tán, khiến cảm giác đau trở nên rõ rệt hơn, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).


Thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường

ẢNH MINH HỌA: AI

Nếu cơn đau chân ban đêm xuất hiện các dấu hiệu sau thì không nên chủ quan với tiểu đường.

Đau kiểu nóng rát, châm chích
Đây là kiểu đau phổ biến nhất liên quan đến tiểu đường. Người bệnh thường cảm thấy bàn chân như bị nóng rát, kim châm hoặc có cảm giác như điện giật. Cơn đau thường xuất hiện rõ khi nằm nghỉ và có xu hướng nặng hơn vào ban đêm.

Nguyên nhân chính là do đường huyết tăng cao trong thời gian dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên. Khi đó, tín hiệu cảm giác bị rối loạn, khiến não nhận được những tín hiệu đau ngay cả khi không có kích thích thực sự. Đồng thời, cơ chế kiểm soát cảm giác đau của cơ thể cũng suy giảm, làm cơn đau trở nên dai dẳng hơn.

Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể kèm theo tê bì hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Đây là dấu hiệu cho thấy tổn thương thần kinh đang tiến triển và cần được kiểm tra sớm.

Chuột rút bắp chân
Chuột rút là tình trạng cơ co thắt đột ngột, gây đau dữ dội và thường xảy ra khi đang ngủ. Nếu hiện tượng này xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, thì có thể liên quan đến tiểu đường.

Chuột rút do tiểu đường thường xảy ra ở bắp chân, kéo dài vài phút, sau đó có thể để lại cảm giác đau âm ỉ. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần thì không nên chủ quan.

Đau âm ỉ kèm nặng chân
Một kiểu đau khác dễ bị bỏ qua là cảm giác đau âm ỉ, nặng chân hoặc mỏi sâu trong cơ. Cơn đau này thường không rõ vị trí cụ thể và có thể xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm.

Người bệnh đôi khi còn thấy chân lạnh, da nhợt hoặc dễ mệt khi đi lại. Đây là dấu hiệu quan trọng vì nếu kéo dài có thể dẫn đến loét hoặc tổn thương nghiêm trọng ở chi dưới.

Cảm giác chân bồn chồn, khó chịu
Không phải lúc nào đau chân cũng được mô tả là đau. Một số người cảm thấy chân rất khó chịu, như có kiến bò hoặc ngứa sâu bên trong, khiến họ phải liên tục cử động chân mới dễ chịu hơn.

Tình trạng này thường xuất hiện vào buổi tối hoặc khi nằm nghỉ, làm người bệnh khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Đây là biểu hiện của hội chứng chân không yên, một rối loạn có liên quan đến tiểu đường, đặc biệt khi đã có tổn thương thần kinh, theo Verywell Health.

VietBF@sưu tập

Vợ Brooklyn Beckham gây lo ngại khi đăng tải những hình ảnh để lộ hình thể gầy gò, khẳng khiu, vô tình thúc đẩy trào lưu giảm cân bất chấp ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.


Nicola Peltz Beckham khoe hình thể trơ xương trong những tấm ảnh trên trang cá nhân.
Trong những hình ảnh đăng tải trên trang cá nhân hồi cuối tháng 3, Nicola Peltz Beckham, vợ của Brooklyn Beckham, gây lo ngại với hình thể gầy trơ xương. Đỉnh điểm, trong tấm hình thực hiện động tác xoạc chân được chia sẻ vào ngày 1/4, mỹ nhân 31 tuổi để lộ đôi chân khẳng khiu.

Hình thể mảnh mai này đến từ 4 tháng luyện tập ballet cường độ cao để chuẩn bị cho vai diễn vũ công Margo trong phim Prima. Cân nặng của Nicola Peltz được cho là xuống dưới mức 45 kg, theo Daily Mail.

Để đạt được điều này, nữ diễn viên tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt kết hợp với lịch tập luyện dày đặc. Sự thay đổi ngoại hình của cô cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán, bao gồm nghi vấn sử dụng thuốc giảm cân hoặc ảnh hưởng tiêu cực từ mối quan hệ căng thẳng với gia đình chồng.

Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Nicola chủ động giảm cân theo kế hoạch cá nhân, đồng thời không sử dụng các loại thuốc như Ozempic.


Nicola Peltz Beckham gây lo ngại với hình thể gầy gò, vô tình thúc đẩy trào lưu “heroin chic”. Ảnh: @nicolaannepeltzbeckham.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với Harper’s Bazaar năm 2022, Nicola cho biết thường cảm thấy đói nhất trước bữa tối và vào đêm muộn. Bữa ăn nhẹ yêu thích của hai vợ chồng là bánh mì baguette nướng kèm bơ và giấm balsamic hoặc ngũ cốc dâu tây.

Đối với bữa tối, Nicola hiếm khi nấu ăn. Brooklyn Beckham là người đảm nhận việc bếp núc, thường chế biến pasta sợi mảnh sốt hồng (capellini) - món yêu thích của vợ.

Cô thừa nhận: “Brooklyn luôn là người nấu ăn, còn tôi nấu rất tệ. Món duy nhất tôi làm được là salad. Ngoài ra, tôi ăn mọi thứ”. Trong tủ đồ ăn vặt của Nicola thường có kẹo, khoai tây chiên và sandwich bơ đậu phộng.

Hình thể “mình hạc xương mai” của con dâu nhà Beckham được cho là góp phần lăng xê trào lưu “heroin chic” (vẻ đẹp gầy gò). Hiện tượng sao nữ khoe hình thể gầy gò với xương quai xanh lộ rõ và gò má hốc hác vốn xuất hiện từ 30 năm trước, có xu hướng trở lại mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Khi Ariana Grande, Cynthia Erivo hay nhiều gương mặt nổi tiếng khác xuất hiện với vóc dáng mảnh khảnh khác thường, họ vô tình đẩy xu hướng này trở thành biểu tượng thời thượng, khiến khán giả vô thức dễ chạy theo.

Các chuyên gia sức khỏe tâm thần, bác sĩ dinh dưỡng và phẫu thuật thẩm mỹ cảnh báo rằng xu hướng đề cao vóc dáng siêu gầy có thể thúc đẩy hành vi rối loạn ăn uống và khiến nhiều người tìm đến các biện pháp làm đẹp cực đoan, bao gồm sử dụng thuốc giảm cân hay phẫu thuật cắt bỏ xương sườn, theo New York Post.

Các chuyên gia tâm lý cảnh báo rằng việc coi những thủ thuật y tế là giải pháp nhanh để thay đổi ngoại hình có thể khiến nhiều người lệ thuộc vào phẫu thuật thẩm mỹ. Về tác động lâu dài đối với sức khỏe thể chất và tinh thần, họ cho rằng vẫn cần thời gian để đánh giá đầy đủ hơn.

“Những ca phẫu thuật cực đoan có thể tạo cảm giác tự tin tức thời, nhưng cũng dễ khiến người ta tin rằng giá trị của mình phụ thuộc vào vẻ ngoài hay những trào lưu đang thịnh hành. Khi phẫu thuật trở thành cách duy nhất để xoa dịu sự tự ti về cơ thể, nền tảng cảm xúc phía sau thường rất dễ tổn thương và khó bền vững”, Lesley Koeppel, nhà trị liệu tâm lý tại New York (Mỹ), chia sẻ.

Bà Koeppel cũng nhấn mạnh rằng hình ảnh tốt đẹp nhất của một người thường đến từ sự ổn định bên trong, có thể thông qua trị liệu hay quá trình tự cải thiện, chứ không phải từ việc liên tục chỉnh sửa cơ thể theo kỳ vọng của xã hội. Qua đó, mỗi người nên lắng nghe bản thân hơn, chỉ quyết định can thiệp y khoa khi thật sự cần thiết.

VietBF@ sưu tập

Iran đã đáp trả những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng nếu lưu thông tại eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế.


Bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social. Ảnh: Newsweek

Theo kênh CNN ngày 6/4, ông Mehdi Tabatabaei, Phó phụ trách truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran tuyên bố eo biển Hormuz chỉ mở lại hoàn toàn sau khi Iran được bồi thường đầy đủ các thiệt hại tài chính do chiến tranh gây ra.

Ông Tabatabaei nói rằng tối hậu thư với những lời lẽ gay gắt của Tổng thống Trump phản ánh tình trạng “tuyệt vọng và tức giận”.

Trước đó, ngày 5/4, Tổng thống Trump đưa ra một cảnh báo đáng chú ý nhằm vào Iran, theo đó ông nói sẽ có hành động quân sự nghiêm trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông nói rằng thứ Ba (ngày 7/4) sẽ là ngày Mỹ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu ở Iran, tất cả diễn ra trong cùng một lúc. Ông tuyên bố: “Sẽ chưa từng có điều gì như vậy”.

Thông điệp này là tín hiệu mới nhất của Tổng thống Trump liên quan đến kế hoạch tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran.

Thời hạn ông Trump đưa ra để Iran mở lại eo biển Hormuz đã nhiều lần thay đổi.

Ngày 4/4, Tổng thống Trump cho biết Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận về việc mở eo biển Hormuz quan trọng, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục". Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đề cập đến tối hậu thư mà ông đưa ra với Iran ngày 26/3 vừa qua, nhấn mạnh: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - 48 giờ trước khi tất cả địa ngục sẽ giáng xuống họ".

Ngày 3/4, Tổng thống Trump khẳng định rằng chỉ một chút thời gian nữa, Mỹ có thể dễ dàng mở lại eo biển Hormuz. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ có thể kiểm soát eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sắp tới, đồng thời nhấn mạnh khả năng khai thác nguồn năng lượng tại khu vực.

Trong một bài phát biểu trước toàn quốc ngày 1/4, ông nói rằng eo biển này sẽ mở lại một cách tự nhiên khi xung đột kết thúc. Ông cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch mạnh mẽ nhằm vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới.

Iran đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng eo biển Hormuz nhằm gây sức ép chiến lược. Trước khi xảy ra xung đột, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia thân thiện đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.

Phân tích dữ liệu hàng hải truyền thông phương Tây cho thấy 60% các tàu chở hàng qua eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát có nguồn gốc từ Iran hoặc hướng tới nước này. Từ ngày 1/3 đến sáng 3/4, công ty phân tích Kpler ghi nhận 221 tàu vận chuyển dầu, khí hoặc hàng hóa khác đi qua Hormuz, trong đó một số tàu đi lại nhiều lần, tổng cộng 240 lượt. Phân tích dữ liệu cho thấy gần 6 trong 10 lượt tàu này có liên quan trực tiếp đến Iran, con số này tăng lên 64% nếu chỉ tính các tàu chở hàng hóa. Các quốc gia khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) 20%, Trung Quốc 15%, Ấn Độ 14%, Saudi Arabia 8%, Oman 8%, Brazil 6% và Iraq 5%.

Trong khi đó, theo kênh truyền hình Al Jazeera ngày 4/4, Iran dự kiến phân loại các nước thành “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”, trong đó các quốc gia thù địch sẽ bị cấm đi qua eo biển Hormuz, còn các nước trung lập sẽ phải trả phí để được lưu thông.

VietBF@sưu tập

Ngày 4/4, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã công bố một ý kiến pháp lý gây chấn động, trong đó kết luận rằng Đạo luật Lưu trữ Hồ sơ Tổng thống năm 1978, được ban hành sau vụ bê bối Watergate, là vi hiến và Tổng thống Donald Trump không còn nghĩa vụ phải tuân thủ.


Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: ANI/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, bản ý kiến do Văn phòng Cố vấn Pháp lý thuộc DOJ soạn thảo và được Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp T. Elliot Gaiser ký, khẳng định ngay từ đầu rằng đạo luật này “không hợp hiến toàn diện”. Theo lập luận của DOJ, Quốc hội không có thẩm quyền buộc tổng thống phải lưu giữ hồ sơ chỉ nhằm phục vụ lịch sử hoặc lưu trữ.

Đạo luật năm 1978 từng thiết lập nguyên tắc rằng mọi hồ sơ tổng thống thuộc quyền sở hữu của quốc gia và tổng thống có nghĩa vụ ghi chép đầy đủ các hoạt động, quyết định và chính sách để đệ trình Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, DOJ hiện cho rằng quy định này xâm phạm nguyên tắc phân quyền và không có cơ chế bắt buộc thi hành rõ ràng.

Bản ý kiến còn đề nghị quay trở lại truyền thống trước thời Tổng thống Richard Nixon, khi các tài liệu của tổng thống được xem là tài sản cá nhân và người đứng đầu nhánh hành pháp có toàn quyền giữ lại, chuyển giao hoặc tiêu hủy theo ý mình. Theo quan điểm này, việc thất lạc các tài liệu lịch sử từng được xem là một “chi phí chấp nhận được” trong hệ thống cũ.

Đáng chú ý, đến trang 26 của văn kiện, DOJ đã liên hệ trực tiếp đến vụ án liên quan đến hồ sơ mật tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng thống Trump ở Palm Beach, bang Florida, cho rằng chính đạo luật năm 1978 đã góp phần dẫn đến nỗ lực truy tố hình sự một cựu tổng thống đối với những hành vi mà trong phần lớn lịch sử Mỹ vốn nằm trong phạm vi quyết định cá nhân.

Trước đó, Tổng thống Trump từng bị cáo buộc giữ lại các tài liệu mật và cản trở việc hoàn trả cho Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, vụ án đã bị bác bỏ vào tháng 7/2024 khi tòa án liên bang kết luận rằng công tố viên đặc biệt không được bổ nhiệm hợp lệ.

Nhóm pháp lý của Tổng thống Trump đã nhiều lần lập luận rằng các tổng thống trong lịch sử Mỹ, từ thời ông George Washington, đều có quyền tự quyết đối với tài liệu khi rời Nhà Trắng và do đó, việc phân loại tài liệu là “cá nhân” thuộc thẩm quyền của tổng thống.

Trong khi đó, một số tổ chức giám sát cho rằng lập luận mới của DOJ có thể làm suy yếu nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền. Họ cảnh báo rằng việc vô hiệu hóa đạo luật này có thể mở đường cho việc che giấu các hành vi sai phạm hoặc lạm quyền khỏi sự giám sát của công chúng.

Dù còn nhiều tranh luận, quan điểm của DOJ hiện tại phản ánh một cách tiếp cận rõ ràng từ chính quyền Tổng thống Trump trong việc tái định nghĩa ranh giới quyền lực giữa hành pháp và lập pháp, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến hồ sơ và quyền hạn của tổng thống.

VietBF@sưu tập

Hai vụ tai nạn chết người tại Mỹ cho thấy mặt trái của công nghệ hỗ trợ lái khi tài xế quá phụ thuộc vào và không phanh, không đánh lái trước va chạm, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Cơ quan An toàn giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) vừa công bố kết luận điều tra hai vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến công nghệ hỗ trợ lái BlueCruise của hãng Ford, khiến 3 người thiệt mạng. Đáng chú ý, cả hai vụ đều không ghi nhận bất kỳ thao tác phanh hay đánh lái nào từ tài xế trước thời điểm va chạm.

Theo NTSB, nguyên nhân chính đến từ việc người lái quá phụ thuộc vào hệ thống hỗ trợ lái rảnh tay này, dẫn đến mất tập trung khi điều khiển phương tiện.

Hai vụ tai nạn, ba người thiệt mạng

Cả hai vụ việc đều xảy ra trong năm 2024, liên quan đến mẫu Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang kích hoạt BlueCruise. BlueCruise là công nghệ hỗ trợ lái rảnh tay cấp độ 2 (ADAS), cho phép xe tự động điều khiển vô lăng, tăng/giảm tốc và giữ làn trên các tuyến cao tốc "Vùng Xanh" (Blue Zones) đã được lập bản đồ, đặc biệt là tại Mỹ, Canada và châu Âu.


Các vụ tai nạn đều bị cáo buộc có liên quan đến BlueCruise của hãng Ford.
Vụ đầu tiên xảy ra ngày 24/2/2024 tại San Antonio (bang Texas), khi chiếc Mach-E chạy trên cao tốc Interstate 10 đã đâm vào một xe Honda CR-V 1999 đang dừng phía trước, khiến tài xế xe này tử vong.

Chỉ một tuần sau, ngày 3/3/2024, một chiếc Mach-E khác tiếp tục gây tai nạn trên cao tốc Interstate 95 tại Philadelphia (bang Pennsylvania), khi đâm vào hai phương tiện đang dừng là Hyundai Elantra và Toyota Prius, khiến cả hai tài xế thiệt mạng.

Kết quả điều tra cho thấy, trong những giây cuối trước va chạm, không có bất kỳ tín hiệu phanh, đánh lái hay can thiệp tự động nào từ hệ thống phanh khẩn cấp.

NTSB cho rằng hệ thống giám sát người lái của BlueCruise không đủ hiệu quả để phát hiện việc tài xế mất tập trung. Hệ thống này cho phép người lái rời mắt khỏi đường trong thời gian dài, thậm chí không phân biệt được việc tài xế đang nhìn đường hay nhìn điện thoại.

Trong khi đó, BlueCruise được quảng bá là công nghệ cho phép “rảnh tay” trên các tuyến cao tốc đã được lập bản đồ, nhưng Ford vẫn yêu cầu người lái phải luôn chú ý và sẵn sàng can thiệp.

Một điểm đáng lo ngại khác là người dùng có thể vô hiệu hóa một số tính năng an toàn khi sử dụng BlueCruise. Cụ thể, hệ thống phanh khẩn cấp tự động có thể bị tắt hoàn toàn, trong khi kiểm soát hành trình thích ứng có thể được cài đặt vượt quá giới hạn tốc độ tới khoảng 32 km/h.

Theo NTSB, sự kết hợp này làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống, đồng thời làm tăng mức độ nghiêm trọng khi xảy ra tai nạn.

Ford nói gì?

Phía Ford cho biết không phát hiện lỗi kỹ thuật trong các vụ việc, đồng thời tiết lộ rằng yếu tố rượu bia có thể liên quan đến ít nhất một vụ tai nạn.

Hiện NTSB đang kiến nghị Ford cải tiến hệ thống BlueCruise theo hướng tăng cường giám sát người lái, hạn chế khả năng vượt tốc và bắt buộc duy trì các tính năng an toàn quan trọng trong suốt quá trình vận hành.

Song song, Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ (NHTSA) cũng đang tiến hành ba cuộc điều tra liên quan đến công nghệ này, cho thấy khả năng các hệ thống hỗ trợ lái của Ford sẽ sớm được điều chỉnh trong thời gian tới.

Theo Carscoops

Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết hoặc chia sẻ ý kiến về email: otoxemay@vietnamnet. vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

VietBF@ sưu tập

Việc cắt mạng internet ở Iran hiện đã bước sang ngày thứ 36. Hầu hết người dùng bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài trong hơn 840 giờ, theo nhóm giám sát internet NetBlocks.
Khả năng kết nối với thế giới bên ngoài vẫn chỉ ở mức 1% so với bình thường.

NetBlocks cho biết biện pháp này vẫn đang được duy trì, khi chính quyền xem xét việc cho phép một số người dùng được chọn truy cập Internet thông qua hệ thống “danh sách trắng” nhiều cấp độ, trong khi phần lớn người dân vẫn bị cô lập.

Trong khi đó, người dùng ủng hộ chính quyền và nhà báo vẫn có quyền truy cập không hạn chế, còn những người khác phải chi những khoản tiền lớn để có thể truy cập Internet.

Một số ít người đã kết nối được bằng internet vệ tinh như Starlink và các phương pháp khác, nhưng chi phí rất cao.



Ở Iran, việc sử dụng hoặc sở hữu Starlink có thể dẫn đến án tù lên đến hai năm, và chính quyền đang tăng cường truy xét.

Truyền thông Iran đưa tin “hàng trăm” thiết bị Starlink đã bị tịch thu kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel ngày 5.4 tuyên bố lực lượng Israel sẽ truy đuổi và tiêu diệt các lãnh đạo Iran và tài sản chiến lược ở nước này.

Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ngày 5.4 cảnh báo rằng Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa vào dân thường Israel, theo AFP.


Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, phát biểu trong một cuộc họp báo vào tháng 1

Ảnh: AFP

"Cùng lúc, chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi và vô hiệu hóa giới lãnh đạo khủng bố, và tấn công các mục tiêu an ninh và tài sản chiến lược trên khắp Iran", ông Katz nhấn mạnh trong một tuyên bố qua video.

Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran.

Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã tấn công các cơ sở thép và hóa dầu của Iran, lập luận doanh thu từ các lĩnh vực này được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tài trợ cho việc sản xuất vũ khí.

Tình báo Mỹ cảnh báo Iran khó có thể sớm mở lại eo biển Hormuz

Cũng trong ngày 5.4, Israel đã tấn công một tòa nhà ở phía nam thủ đô Beirut của Lebanon, sau khi đưa ra cảnh báo sơ tán, theo AFP dẫn lại thông tin từ truyền thông nhà nước Lebanon. Cuộc tấn công diễn ra khi quân đội Israel tuyên bố họ đang tấn công các mục tiêu của lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon.

Một phóng viên ảnh của AFP đã nhìn thấy quả tên lửa bắn trúng một tòa nhà và máy bay chiến đấu Israel bay ở độ cao thấp trên thủ đô Beirut.

Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một tàu chiến của Israel bằng tên lửa hành trình ngoài khơi bờ biển Lebanon, theo AFP. Hezbollah lập luận tàu chiến Israel "đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Lebanon".

Khi được AFP liên hệ, quân đội Israel khẳng định: "Chúng tôi không biết về điều đó". Các tàu chiến của Israel đã được sử dụng trong một số trường hợp gần đây để tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon.

Cũng theo AFP, cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp vùng Vịnh đã bị Iran tấn công hôm nay 5.4, với thiệt hại được báo cáo tại những cơ sở dân sự ở UAE, Bahrain và Kuwait. Các quốc gia vùng Vịnh đã phải đối mặt với các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa liên tiếp từ Iran trong những tuần qua khi Tehran đáp trả đợt tấn công của Mỹ và Israel, bắt đầu từ ngày 28.2.

Công ty dầu khí nhà nước của Kuwait ngày 5.4 cáo buộc các cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra thiệt hại "nghiêm trọng" cho cơ sở dầu khí và hóa dầu của Kuwait.

Cùng ngày, chính quyền Abu Dhabi thông báo họ đang ứng phó với một số đám cháy tại một nhà máy hóa dầu ở Khu công nghiệp Ruwais trên bờ biển tây bắc của UAE, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công.

Tại Bahrain, công ty năng lượng nhà nước khẳng định một cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 5.4 đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công vào những nhà máy hóa dầu ở UAE, Kuwait và Bahrain. Lực lượng này cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhắm vào lợi ích kinh tế của Mỹ sẽ được tăng cường nếu những vụ tấn công vào mục tiêu dân sự ở Iran tái diễn, theo Reuters.

VietBF@sưu tập

Trang bị công nghệ an toàn ngày càng nhiều trên xe đời mới, mang đến sự tiện nghi vượt bậc. Thế nhưng, có một nghịch lý đang diễn ra là điểm mù của tài xế lại đang có xu hướng tăng lên.
Nhiều người vẫn tin rằng ô tô càng hiện đại thì tầm nhìn càng tốt, nhưng thực tế vài năm trở lại đây lại đi theo hướng ngược lại. Các nghiên cứu đánh giá xe hơi cho thấy, điểm mù trên xe đời mới không những không giảm mà còn có xu hướng lớn hơn, phức tạp hơn và khó kiểm soát hơn so với xe thế hệ cũ.

Vì sao điểm mù trên ô tô ngày càng lớn?


Nguyên nhân đến từ sự khắt khe của các bài kiểm tra an toàn va chạm của các tổ chức đánh giá xe mới như Euro NCAP hay Viện bảo hiểm an toàn đường cao tốc Mỹ (IIHS). Để đạt điểm cao trong các bài thử va chạm ngang, lật xe hay đâm bên, nhà sản xuất buộc phải gia cố khung thân. Hệ quả là các cột trụ A, B và C trở nên to, dày hơn đáng kể so với trước.

Xe hiện đại ngày càng an toàn hơn nhưng kéo theo hệ quả là điểm mù cho người lái ngày càng lớn.
Chưa dừng lại ở đó, xu hướng thiết kế khí động học với mái xe dốc, đường viền cửa sổ cao nhằm giảm lực cản gió đã khiến diện tích kính bị thu hẹp. Thiết kế này giúp tài xế được che chở trong một khoang lái an toàn hơn nhưng đổi lại là những "bức tường mù" xuất hiện ngay tại hai bên vai và khu vực đuôi xe, nơi mắt thường rất khó bao quát.

Để bù đắp hạn chế vật lý, ngành công nghiệp ô tô đang đẩy mạnh các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS). Mới đây, công ty công nghệ Clientron (Đài Loan) đã giới thiệu hệ thống phát hiện điểm mù thông minh tích hợp AI, tập trung giám sát riêng các vùng khuất tại cột A vốn là khu vực nguy hiểm khi rẽ tại giao lộ.

Ở mảng xe điện, Tesla cũng cập nhật phần mềm cho mẫu bán tải điện Cybertruck, bổ sung cảnh báo điểm mù ngay cả khi xe đang đỗ, nhằm ngăn chặn tai nạn do mở cửa xe đột ngột trúng người đi xe đạp, xe máy.

Đầu năm nay, tập đoàn Hyundai-KIA đã phát triển một hệ thống mới có tên Vision Pulse, giúp xe phát hiện nguy hiểm ngay cả khi camera và cảm biến truyền thống không thể nhìn thấy, hoạt động dựa trên tín hiệu băng thông siêu rộng (UWB), cho phép phát hiện vật thể với sai số chỉ khoảng 10cm, kể cả trong điều kiện thiếu sáng.

Các hệ thống cảnh báo điểm mù chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn việc quan sát cho người lái.
Tuy nhiên, dù thông minh đến đâu, đây vẫn chỉ là công nghệ mang tính hỗ trợ (ADAS), không thể thay thế hoàn toàn giác quan của con người. Cảm biến vẫn có thể bị bẩn, radar có thể bị nhiễu do thời tiết, và camera có thể bỏ sót các vật thể nhỏ di chuyển nhanh. Tin tuyệt đối vào ADAS là một sai lầm nguy hiểm.

Quy tắc "ngoái đầu" 3 bước: Kỹ năng sống còn

Nhiều nghiên cứu, giải pháp về giao thông thông minh đang được triển khai để hướng tới việc cảnh báo phương tiện tại các góc khuất. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, hàng rào an toàn hiệu quả nhất vẫn nằm ở thói quen của tài xế.

Đừng bao giờ chuyển làn chỉ vì đèn cảnh báo điểm mù trên gương không sáng. Hãy biến quy trình "xi nhan, nhìn gương và ngoái đầu" thành phản xạ bắt buộc.

Ngoái đầu quan sát à bước quan trọng nhất nhưng có đến 80% tài xế Việt Nam hay bỏ qua.
Bật xi-nhan sớm là nguyên tắc tối thượng. Hãy cho các phương tiện xung quanh biết ý định của bạn ít nhất 3-5 giây trước khi thực sự đánh lái. Sau đó, quan sát gương chiếu hậu trong xe để nắm bắt tình hình phía sau, sau đó kiểm tra gương hậu hai bên để đánh giá các xe đang tiến lại gần.

Cuối cùng là ngoái đầu nhanh và dứt khoát về hướng bạn định chuyển làn. Cú liếc mắt nửa giây qua cửa sổ bên giúp quét sạch vùng điểm mù mà gương và camera không thể bao phủ. Dù đây là bước quan trọng nhất nhưng có đến 80% tài xế Việt Nam hay bỏ qua.

Có thể nói, một vài năm trở lại đây, các công nghệ tự lái đã có thể hỗ trợ tài xế rất nhiều, nhưng điểm mù trên ô tô đời mới ngày càng lớn là thực tế không thể phủ nhận. Chỉ bằng việc cẩn trọng thêm một giây để ngoái đầu quan sát, tài xế không chỉ bảo vệ chiếc xe của mình mà còn giữ an toàn cho những người và phương tiện xung quanh.

VietBF@ sưu tập

Các nhà lãnh đạo của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) xác nhận chuyến bay vòng quanh mặt trăng ngày 6.4 giờ Mỹ (sáng 7.4 giờ VN) sẽ cho phép các phi hành gia nhìn thấy những khu vực của mặt trăng mà con người chưa từng quan sát bằng mắt thường.

Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: "Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận", theo Đài CBS.

Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. "Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất", bà chia sẻ.


Phi hành đoàn Artemis 2 trên tàu Orion hôm 4.4

Ảnh: NASA

Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng "trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất". Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.

Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.

Phi thuyền NASA khắc phục sự cố toilet, tăng tốc đến mặt trăng

May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.

Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.

Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.

Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.

VietBF@sưu tập

Tên lửa Type 25 SSM Nhật Bản tầm bắn gấp 5 lần Type 12 SSM và công nghệ tàng hình đột phá, vừa biên chế đã làm rung chuyển cán cân quân sự châu Á.
Nhật Bản vừa chính thức đưa vào biên chế Type 25 Surface-to-Ship Guided Missile (25SSM), phiên bản nâng cấp sâu của tên lửa chống hạm Type 12 truyền thống, đánh dấu bước tiến lớn trong khả năng “counterstrike” (phản công từ xa).

Với tầm bắn mở rộng lên khoảng 1.000 km, Type 25 SSM không chỉ giữ vai trò chính là tiêu diệt tàu mặt nước mà còn bổ sung khả năng tấn công chính xác các mục tiêu trên bộ, tạo ra mối đe dọa thực sự đối với các lực lượng hải quân và căn cứ ven biển trong khu vực Đông Á.

Triển khai lần đầu tại Camp Kengun (Kumamoto, Kyushu) vào cuối tháng 3/2026, Type 25 SSM nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới quân sự quốc tế nhờ công nghệ nội địa tiên tiến và tính linh hoạt cao.


Nhật Bản triển khai tên lửa Type 25 SSM và hệ thống HVGP, kích hoạt khả năng phản công tầm xa. Nguồn hình ảnh: Bộ Quốc phòng Nhật Bản/armyrecognition.com
Tên lửa Type 25 SSM ra đời từ chương trình cải tiến Type 12 SSM vốn chỉ có tầm bắn khoảng 200 km, được thiết kế chủ yếu cho phòng thủ bờ biển.

Mitsubishi Heavy Industries đã thực hiện nâng cấp toàn diện về khí động học, động cơ và hệ thống dẫn đường, biến Type 25 SSM từ vũ khí điểm thành tên lửa hành trình tầm xa đa năng.

Phiên bản mới sử dụng khung thân được thiết kế lại hoàn toàn với hình dáng tàng hình (stealth shaping), giảm đáng kể tiết diện radar (RCS) để khó bị radar đối phương phát hiện.

Điểm nổi bật nhất là động cơ turbofan nhỏ gọn, thay thế turbojet cũ, cho phép bay hành trình ở độ cao thấp liên tục với hiệu suất nhiên liệu cao hơn, kéo dài quãng đường bay mà vẫn giữ mức tiêu thụ thấp và giảm dấu nhiệt.

Nhờ đó, tầm bắn của Type 25 SSM tăng gấp năm lần, đạt khoảng 1.000 km.

Hệ thống tên lửa chống hạm Type-12 SSM được nâng cấp (Type 25 SSM) được bắn thử nghiệm hồi năm ngoái tại California. Nguồn hình ảnh: ATLA/VIA JIJI/japantimes.co.jp
Hệ thống dẫn đường của Type 25 SSM kết hợp nhiều công nghệ hiện đại, đảm bảo độ chính xác cao ngay cả khi tấn công mục tiêu di động.

Hệ thống quán tính (INS) và định vị vệ tinh làm nền tảng cho giai đoạn hành trình, kết hợp tham chiếu địa hình (terrain referencing) để bay theo địa hình phức tạp, tránh radar.

Ở giai đoạn cuối, radar chủ động imaging quét hình ảnh mục tiêu để khóa chính xác tàu chiến hoặc cơ sở mặt đất.

Đặc biệt, tên lửa Type 25 SSM hỗ trợ cập nhật dữ liệu giữa chừng (mid-course updates) qua liên kết dữ liệu mạng, nhận thông tin thời gian thực từ máy bay tuần tra, radar bờ biển hoặc các tài sản giám sát khác.

Khởi động từ bệ phóng di động 8x8 bánh lốp cơ động, mỗi xe mang 8 ống chứa đạn, có khả năng bắn loạt nhanh rồi di chuyển ngay lập tức, tăng tính sống sót trước phản công.

Ưu điểm lớn nhất của Type 25 SSM nằm ở khả năng “stand-off”, tấn công từ khoảng cách an toàn ngoài tầm phòng không đối phương, kết hợp với thiết kế tàng hình và động cơ tiết kiệm giúp tên lửa dễ dàng xuyên thủng mạng lưới phòng thủ hiện đại.

Tính đa năng (chống hạm lẫn tấn công mặt đất) biến nó thành công cụ linh hoạt cho chiến lược phân tán lực lượng trên chuỗi đảo Nansei, hỗ trợ mạnh mẽ khả năng A2/AD (chống xâm nhập/khu vực).

Việc hoàn toàn do Nhật Bản tự phát triển còn thể hiện mức độ tự chủ công nghệ cao, giảm phụ thuộc vào đồng minh và tạo nền tảng cho các biến thể phóng từ tàu (dự kiến 2027 trên tàu khu trục) lẫn từ máy bay.

Tính cơ động cao của bệ phóng giúp hệ thống dễ phân tán, khó bị tiêu diệt trước, đồng thời tích hợp tốt vào mạng lưới chỉ huy liên hợp với các lực lượng khác.

Tuy nhiên, Type 25 SSM vẫn tồn tại một số hạn chế rõ rệt. Là tên lửa hành trình subsonic (tốc độ dưới âm thanh), dù có turbofan hiệu quả, nó vẫn dễ bị hệ thống phòng không tiên tiến chặn bắt hơn so với tên lửa đạn đạo hoặc hypersonic nếu đối phương phát hiện sớm.

Hệ thống dẫn đường phụ thuộc nhiều vào liên kết dữ liệu và vệ tinh nên dễ bị gây nhiễu điện tử (EW) hoặc tấn công mạng, đặc biệt trong môi trường xung đột cường độ cao.

Chi phí phát triển và sản xuất cao, cộng với nhu cầu xây dựng hạ tầng lưu trữ, huấn luyện và chỉ huy bảo mật, khiến việc mở rộng quy mô còn gặp thách thức.

Ngoài ra, việc triển khai tại các căn cứ cố định như Kumamoto cũng làm tăng nguy cơ bị trả đũa bằng tên lửa đối phương, dù tính di động đã giảm thiểu phần nào rủi ro này.

Hiện tại, Type 25 SSM chưa qua thử nghiệm thực chiến nên hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng.

Tên lửa Type 25 SSM đại diện cho bước chuyển mình quan trọng trong học thuyết quốc phòng Nhật Bản, từ phòng thủ thụ động sang khả năng phản công chủ động từ xa.

Với công nghệ tàng hình, động cơ turbofan tiết kiệm và dẫn đường mạng lưới tiên tiến, hệ thống không chỉ nâng cao sức mạnh răn đe mà còn góp phần thay đổi cán cân lực lượng tại khu vực.

Dù vẫn còn những điểm yếu cần khắc phục trong tương lai, sự xuất hiện của Type 25 SSM đã khẳng định vị thế của Nhật Bản như một cường quốc tên lửa nội địa hàng đầu châu Á, đồng thời mở ra những tính toán chiến lược mới cho các bên liên quan trong khu vực.

VietBF@ sưu tập