Ngày 1/5 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ tăng thuế quan đối với các loại ô tô và xe tải từ Liên minh châu Âu (EU) lên mức 25% vào tuần tới, với cáo buộc rằng khối này đang không tuân thủ thỏa thuận thương mại song phương với Washington.


Một bãi đỗ xe ở thành phố Atlanta (Mỹ). Ảnh: Ngọc Quang/PV TTXVN tại Mỹ

Tổng thống Trump cũng nhắc lại rằng các quốc gia sản xuất ô tô tại Mỹ sẽ không phải chịu thuế quan.
Thông báo trên được đưa ra một ngày sau khi ông Trump tiếp tục chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz, cho rằng nhà lãnh đạo này nên tập trung vào việc chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine thay vì can thiệp vào tình hình Iran.

Đức có thể sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề bởi mức thuế cao đối với ô tô và phụ tùng, do đóng góp lớn vào lượng ô tô xuất khẩu của EU. Theo thỏa thuận thương mại vào năm 2025, chính quyền Mỹ đã giảm thuế đối với ô tô của EU xuống còn 15%. Trước đó, ô tô từ EU từng phải chịu tổng mức thuế lên tới 27,5%.

VietBF@sưu tập

Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng Washington đang bị Iran “làm bẽ mặt”. Điều này có ảnh hưởng gì khi Đức đóng vai trò then chốt trong chiến lược quân sự của Mỹ ở châu Âu?


Tổng thống Trump đã quyết định rút bớt binh sĩ tại Đức, vài ngày sau khi Thủ tướng Friedrich Merz nói rằng Iran đang "làm bẽ mặt" Mỹ trong các cuộc đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh. Ảnh: Getty Images

Nằm ở trung tâm châu Âu và sở hữu mạng lưới căn cứ quy mô lớn, Đức từ lâu đã trở thành điểm trung chuyển chiến lược giúp Mỹ triển khai lực lượng, hậu cần và các chiến dịch quân sự toàn cầu, từ thời Chiến tranh Lạnh đến các cuộc xung đột hiện đại.

Nhưng ngày 1/5, Bộ Chiến tranh Mỹ cho biết họ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong bối cảnh căng thẳng leo thang với đồng minh chủ chốt của châu Âu liên quan đến cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump cho biết một “quyết định” về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức – vốn được coi là một phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của NATO nhưng cũng rất thiết yếu cho việc triển khai sức mạnh của Mỹ trên toàn cầu – sẽ được đưa ra “trong thời gian ngắn tới”.

Dưới đây là tổng hợp của tờ The Guardian (Anh) về lý do Mỹ duy trì hệ thống căn cứ quân sự tại Đức, vai trò của chúng, và vì sao việc ông Trump đe dọa thu hẹp quy mô có thể không mang lại lợi ích cho Mỹ.

Vì sao Mỹ có các căn cứ quân sự tại Đức?

Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức bắt nguồn từ sau Thế chiến II năm 1945. Khi chế độ phát xít đầu hàng, có tới 1,6 triệu binh sĩ Mỹ ở Đức, con số này giảm xuống dưới 300.000 trong vòng một năm, chủ yếu quản lý khu vực chiếm đóng của Mỹ.

Lực lượng Mỹ tiếp tục giảm cho đến thời kỳ Chiến tranh Lạnh, khi nhiệm vụ chuyển từ phi phát xít hóa sang tái thiết Đức như một lá chắn lại Liên Xô. Các căn cứ trở thành hiện diện lâu dài với sự ra đời của NATO và Tây Đức vào năm 1949.

Ở đỉnh cao Chiến tranh Lạnh, Mỹ vận hành khoảng 50 căn cứ lớn và hơn 800 địa điểm tại Đức, từ các sân bay quân sự khổng lồ và doanh trại cho tới các trạm nghe lén. Nhiều cơ sở đã đóng cửa kể từ khi Bức tường Berlin sụp đổ năm 1989 và Liên Xô tan rã hai năm sau đó.

Trong các thập niên 1960, 1970 và 1980, quân số Mỹ tại Đức thường vượt quá 250.000 người, với hàng trăm nghìn thân nhân sống trong và xung quanh các căn cứ, hình thành những “thị trấn Mỹ” khép kín với trường học, cửa hàng và rạp chiếu phim riêng.

Quy mô và hoạt động của hệ thống căn cứ Mỹ

Theo Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ, vào cuối năm ngoái, quân đội Mỹ có 68.000 binh sĩ thường trực được phân công tại các căn cứ ở nước ngoài tại châu Âu, trong đó hơn một nửa – khoảng 36.400 người – đóng tại Đức.

Họ được phân bố tại 20 đến 40 căn cứ, bao gồm các trụ sở tại Stuttgart của Bộ Tư lệnh châu Âu và Bộ Tư lệnh châu Phi, nơi điều phối hoạt động của toàn bộ lực lượng quân sự Mỹ trên hai châu lục này.

Năm trong số bảy cơ sở đồn trú của lục quân Mỹ tại châu Âu nằm ở Đức (các đồn còn lại ở Bỉ và Italy). Ngoài Stuttgart, các cơ sở lớn nhất bao gồm căn cứ không quân Ramstein – trụ sở của lực lượng không quân Mỹ tại châu Âu – nơi có 8.500 quân nhân không quân.

Grafenwöhr, Vilseck và Hohenfels, do đồn trú Bavaria quản lý, là một phần của khu huấn luyện quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu, trong khi đồn trú Wiesbaden là tổng hành dinh của lục quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi. Trung tâm y tế Landstuhl là bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ bên ngoài lãnh thổ nước này.

Vai trò của các căn cứ đã thay đổi mạnh mẽ kể từ Chiến tranh Lạnh: chúng trở thành các điểm trung chuyển tiền phương và trung tâm hậu cần thiết yếu cho các hoạt động quân sự của Mỹ, triển khai và hỗ trợ các cuộc chiến của Mỹ, bao gồm tại Iraq, Afghanistan và gần đây nhất là Iran.

Những đe dọa của Tổng thống Trump

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần đe dọa về việc giảm lực lượng Mỹ tại Đức. Năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tại Nhà Trắng, dường như tức giận vì chi tiêu quốc phòng thấp của Đức và sự ủng hộ đối với dự án đường ống khí đốt Nord Stream 2, ông Trump đã gọi Đức là “kẻ chây ì” và nói sẽ cắt giảm 1/3 quân số Mỹ tại đây.

Thông báo của ông Trump không đưa ra bất kỳ chi tiết nào và được cho là đã khiến cả Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ, chưa kể các đối tác tại Berlin và các quan chức cấp cao của NATO, hoàn toàn bất ngờ. Không ai được thông báo trước về quyết định này.

Kế hoạch của ông Trump là đưa một phần binh sĩ về nước và điều chuyển phần còn lại tới các quốc gia như Ba Lan và Ý. Nhưng kế hoạch này vấp phải sự phản đối từ cả hai đảng trong Quốc hội Mỹ, cùng những trở ngại hậu cần lớn. Tổng thống Joe Biden đã đóng băng kế hoạch này vào tháng 2/2021 và sau đó chính thức hủy bỏ.

Cái giá của việc rút quân đối với Mỹ

Những trở ngại đối với việc cắt giảm lớn quân số Mỹ tại Đức vẫn còn tồn tại.

Anitta Hipper, người phát ngôn về an ninh và đối ngoại của Ủy ban châu Âu, nhận định hôm 29/4, trong khi Mỹ là “một đối tác thiết yếu trong an ninh và quốc phòng của châu Âu”, thì việc triển khai quân Mỹ tại châu Âu “cũng phục vụ lợi ích của chính Mỹ trong vai trò toàn cầu của mình”.

Jeff Rathke của Viện Mỹ - Đức thuộc Đại học Johns Hopkins cũng đưa ra quan điểm tương tự, cho rằng Mỹ hưởng lợi rất lớn từ việc duy trì sự hiện diện tiền phương tại các căn cứ như Ramstein, nếu không nhiều hoạt động của họ sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

“Lực lượng Mỹ tại châu Âu không phải là một sự đóng góp từ thiện cho những người châu Âu vô ơn – đó là công cụ để Mỹ vươn tầm sức mạnh quân sự toàn cầu”, ông Rathke nói. Thỏa thuận, nói ngắn gọn, là: Mỹ giúp bảo vệ châu Âu; châu Âu cung cấp hạ tầng cho các hoạt động quân sự toàn cầu của Mỹ.

Về nguyên tắc, quân đội Mỹ có thể điều chuyển lực lượng trong châu Âu: hiện có khoảng 13.000 quân tại Italy, 10.000 tại Anh và 4.000 tại Tây Ban Nha. Tuy nhiên, theo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm 2026, tổng số này không được giảm xuống dưới 75.000.

Nhưng các nhà phân tích quốc phòng lưu ý rằng việc cắt giảm đáng kể nhân sự tại các căn cứ như Stuttgart và Ramstein – vốn đã được phát triển qua nhiều thập kỷ thành những trung tâm chiến lược quan trọng cho hoạt động của Lầu Năm Góc – sẽ gây tổn thất lớn đối với khả năng triển khai sức mạnh quân sự toàn cầu của Mỹ.

VietBF@sưu tập

Ngày 1/5 (giờ địa phương), một quan chức Mỹ thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã rời Trung Đông sau khi tham gia các hoạt động chống lại Iran, để lại hai tàu chiến lớn khác của Washington tại khu vực này. Trong diễn biến liên quan, cùng ngày 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư thông báo với các nhà lập pháp nước này rằng cuộc chiến chống lại Iran đã "chấm dứt", khi thời gian pháp lý 60 ngày tiến hành chiến dịch quân sự đã hết.



Tàu sân bay USS Gerald R. Ford của hải quân Mỹ nhận nhiên liệu từ tàu tiếp dầu trên biển USNS Laramie ở phía Đông Địa Trung Hải. Ảnh tư liệu: Reuters/TTXVN

Theo quan chức trên, tàu Ford đang nằm trong khu vực chịu trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu. Số lượng tàu hải quân Mỹ còn lại ở Trung Đông là 20 chiếc, bao gồm các tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush.

Trong hơn 10 tháng, tàu Ford đã tham gia vào các hoạt động của Mỹ ở Caribe, nơi các lực lượng của Washington tấn công tàu bị nghi ngờ buôn lậu ma túy, chặn tàu chở dầu bị trừng phạt và bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro.

Theo quân đội Mỹ, một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại phòng giặt là trên tàu sân bay vào ngày 12/3, khiến hai thủy thủ bị thương và gây hư hỏng nặng cho khoảng 100 chiếc giường. Con tàu cũng được cho là đã gặp phải những vấn đề nghiêm trọng với hệ thống vệ sinh khi đang ở trên biển, khiến mọi người trên tàu phải xếp hàng dài chờ đợi để sử dụng.

* Trong diễn biến liên quan, cùng ngày 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư thông báo với các nhà lập pháp nước này rằng cuộc chiến chống lại Iran đã "chấm dứt", khi thời gian pháp lý 60 ngày tiến hành chiến dịch quân sự đã hết. Theo tờ Politico, động thái mới nhất này là nỗ lực nhằm xoa dịu cuộc tranh cãi về việc liệu Quốc hội Mỹ có cần phê chuẩn việc tiến hành xung đột hay không.

Tuy nhiên, ông Trump cũng chỉ rõ rằng cuộc chiến ở Trung Đông có thể còn lâu mới kết thúc, nhấn mạnh bất chấp việc chiến dịch chống lại Iran đã thành công và những nỗ lực nhằm đảm bảo một nền hòa bình lâu dài, song mối đe dọa mà Tehran gây ra cho Mỹ và lực lượng vũ trang của nước này vẫn còn "rất đáng kể".

Theo Nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh được thông qua năm 1973, Tổng thống Mỹ - sau khi thông báo cho Quốc hội về việc sử dụng lực lượng quân sự - phải chấm dứt chiến dịch trong vòng 60 ngày, trừ khi Quốc hội cho phép tiếp tục hành động quân sự. Chính quyền Trump đã chính thức thông báo cho Quốc hội về hành động quân sự vào ngày 2/3, đồng nghĩa thời gian pháp lý 60 ngày kết thúc vào ngày 1/5.

VietBF@sưu tập

Ngày 1/5, thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran sẽ hết hạn, nhưng tới thời điểm này chỉ có một điều chắc chắn là cả hai bên đều đã sẵn sàng cho khả năng quay trở lại xung đột nếu không thể đạt được các điều khoản hòa bình.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu họp báo tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Đài CNN của Mỹ cho biết khi thế bế tắc giữa Washington và Iran kéo dài và thế giới chờ đợi trong hy vọng vào một thỏa thuận, khả năng rất thực tế về một kịch bản khác - chiến tranh tái bùng phát - đang lơ lửng phía trên.

Thời gian đang trôi nhanh, với việc ngày 1/5 được coi là hạn chót để Pakistan nhận đề xuất hòa bình sửa đổi của Iran, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ phiên bản trước đó.

Các bên trung gian tại Islamabad tin rằng một thỏa thuận công bằng là trong tầm tay, nhưng theo các nguồn thạo tin, giờ đây phụ thuộc vào phản hồi của Tehran.

Họ đã làm việc không mệt mỏi để đạt được thỏa thuận, nhưng trong khi chờ đợi phản hồi suốt phần lớn tuần này, Mỹ và Iran lại gia tăng các lời đe dọa và công kích lẫn nhau.

Mới đây nhất vào ngày 29/4 - thời điểm sớm nhất Iran được kỳ vọng sẽ phản hồi – Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social một hình ảnh chế cho thấy ông cầm súng, kêu gọi lãnh đạo Iran “chỉnh đốn lại hành động”, đồng thời cảnh báo: “Sẽ không còn là một người tốt bụng nữa”.

Sau đó, từ Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump nói thêm: “Ở thời điểm này, sẽ không bao giờ có thỏa thuận trừ khi họ đồng ý rằng sẽ không có vũ khí hạt nhân”.

Nhưng Iran đã phản đối mạnh mẽ yêu cầu cốt lõi này.

Trong thông điệp trên truyền thông nhà nước vào hôm 30/4, Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei cho biết Iran sẽ “bảo vệ” năng lực hạt nhân và tên lửa của mình, đồng thời nhấn mạnh rằng các “tác nhân bên ngoài” không có chỗ ở Vịnh Ba Tư ngoại trừ “dưới đáy của nó”.

Hơn bảy tuần sau khi ông Mojtaba Khamenei được công bố là Lãnh tụ Tối cao mới sau vụ ám sát cha mình, người dân Iran vẫn chưa được thấy hoặc nghe trực tiếp vị Lãnh tụ Tối cao mới, nhưng ông đã đưa ra một số thông điệp bằng văn bản.

Những màn công kích qua lại này dường như đang khiến khoảng cách giữa hai bên ngày càng lớn, gần bốn tuần sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời đầu tiên.

Tối 30/4, Tổng thống Trump cho biết không ai ngoài ông và một số ít người biết rõ tình trạng đàm phán với Iran, ám chỉ rằng tiến trình vẫn đang tiến triển bất chấp bề ngoài có vẻ bế tắc.

Tuy nhiên, năng lực hạt nhân của Iran vẫn là điểm nghẽn lớn, khi ông Trump yêu cầu các đảm bảo về việc kiềm chế chương trình hạt nhân, trong khi Tehran khẳng định họ có quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình.

Đây là “lằn ranh đỏ” quan trọng đối với cả hai bên, khiến tình hình rơi vào bế tắc.

Tehran dường như đang câu giờ, kéo dài các cuộc đàm phán về đàm phán và đưa ra nhiều đề xuất với tiến triển nhỏ giọt, có thể với hy vọng ông Trump sẽ dần mất kiên nhẫn, hoặc áp lực chính trị trong nước do giá xăng tăng cao sẽ buộc ông phải nhượng bộ.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump được cho là đang cân nhắc các lựa chọn nhằm buộc Tehran quay lại bàn đàm phán, bao gồm việc được các quan chức quân sự báo cáo về khả năng tiến hành một vòng không kích mới vào Iran.

Chiến lược ưu tiên hiện tại của ông, theo các nguồn tin, là gây áp lực kinh tế tối đa. Đội ngũ của Tổng thống Trump đang chuẩn bị mở rộng phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran, bao gồm cả việc đóng cửa dài hạn eo biển Hormuz.

Kể từ khi phong tỏa bắt đầu đầu tháng này, Mỹ đã chặn hoặc chuyển hướng gần 40 tàu cố gắng ra vào các cảng Iran với việc Tổng thống Trump nói với các phóng viên đầu tuần này rằng “phong tỏa là một ý tưởng thiên tài”.

Chính quyền của Tổng thống Trump cũng đang thúc đẩy các chính phủ nước ngoài tham gia một liên minh mới nhằm bảo vệ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, trong khi cả Mỹ và Iran đều duy trì các biện pháp phong tỏa riêng.

Tuy nhiên, hệ quả kinh tế cũng ngày càng gia tăng, với giá dầu tăng lên mức cao nhất trong bốn năm và giá xăng tại Mỹ tăng vọt trong tuần này khi thị trường lo ngại các cuộc đàm phán hòa bình có thể thất bại trong việc mở lại eo biển Hormuz.

Phong tỏa của Mỹ rõ ràng đang gây khó chịu cho một số bên tại Tehran, khi cả lãnh đạo quân đội lẫn cố vấn quân sự cấp cao của lãnh tụ tối cao, ông Moshen Rezaei, trong tuần này đã công khai đe dọa trả đũa nếu tình trạng này tiếp diễn.

Tuy nhiên, vào hôm 30/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - người dẫn đầu đoàn đàm phán của Tehran và nổi lên như là tiếng nói chủ chốt của chính phủ - đã chỉ trích việc phong tỏa Iran, chỉ ra rằng nước này có đường biên giới trên bộ và trên biển rất dài.

“Nếu bạn xây hai bức tường, một từ thành phố New York đến bờ Tây và một từ thành phố Los Angeles đến bờ Đông, tổng chiều dài sẽ là 7.755 km, vẫn còn thiếu khoảng 1.000 km so với tổng chiều dài biên giới của Iran”, ông Ghalibaf viết trên X.

Hiện chưa rõ điều gì sẽ xảy ra sau ngày 1/5 nếu Iran không đưa ra phản hồi tích cực với một đề xuất mới. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn: cả hai bên đều đã sẵn sàng cho khả năng quay trở lại xung đột nếu không thể đạt được các điều khoản hòa bình.

VietBF@sưu tập

Ăn uống thất thường khi du lịch có thể khiến đường huyết tăng giảm khó lường, đặc biệt ở người có bệnh nền. Các chuyên gia cảnh báo chỉ một vài lựa chọn sai cũng đủ làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không kiểm soát tốt.

Du lịch thường đi kèm ăn uống “thoải mái”, nhưng đây cũng là lúc đường huyết dễ mất kiểm soát nhất. Việc thay đổi giờ giấc, ăn nhiều đồ ngọt hoặc bỏ bữa có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dao động nguy hiểm.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, di chuyển, thay đổi thực phẩm và lịch sinh hoạt đều ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết, đặc biệt ở người mắc tiểu đường.


Du lịch thường đi kèm ăn uống “thoải mái”, nhưng đây cũng là lúc đường huyết dễ mất kiểm soát nhất

Ảnh: P.H tạo từ GM

Ăn uống thất thường, cơ thể phản ứng ra sao?
Khi ăn nhiều tinh bột tinh chế, đồ ngọt hoặc nước có đường, glucose hấp thu nhanh vào máu khiến đường huyết tăng vọt. Ngược lại, nếu bỏ bữa hoặc ăn quá ít, đường huyết có thể tụt nhanh.

Theo bác sĩ Osama Hamdy, làm việc tại Joslin Diabetes Center (ĐH Harvard), việc ăn uống thất thường là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đường huyết dao động mạnh ở người đi du lịch. Ông nhấn mạnh cơ thể cần “nhịp ăn ổn định” để kiểm soát glucose hiệu quả.

Carbohydrate là yếu tố chính chi phối mức đường huyết, và tốc độ tăng phụ thuộc vào loại thực phẩm cũng như cách kết hợp trong bữa ăn, theo CDC Mỹ.

Điều đáng lo là khi du lịch, nhiều người ăn uống “tùy hứng”, khiến cơ thể không kịp thích nghi. Tình trạng này có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí tăng nguy cơ biến chứng nếu kéo dài.

Ăn thế nào để không “vỡ đường”?
Các khuyến nghị từ CDC Mỹ cho thấy lựa chọn thực phẩm đóng vai trò then chốt.

Nên ưu tiên:

Ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây ít ngọt
Đạm nạc như cá, thịt gà, trứng
Hạn chế đồ chiên, nước ngọt, bánh kẹo
Theo Rita Kalyani, bác sĩ chuyên khoa nội tiết tại Johns Hopkins Medicine (Mỹ), việc lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và kiểm soát khẩu phần là chìa khóa giúp tránh tăng đường huyết sau ăn.

Một sai lầm phổ biến là để quá đói rồi ăn nhiều một lúc. Cách này khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn. Thay vào đó, nên ăn đúng giờ, chia nhỏ khẩu phần nếu cần.

Mang theo đồ ăn nhẹ như hạt, sữa chua không đường hoặc bánh mì nguyên cám cũng giúp tránh lệ thuộc vào đồ ăn nhanh.

Thói quen nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua
Không chỉ ăn uống, lối sống khi du lịch cũng ảnh hưởng đến đường huyết.

CDC Mỹ khuyến cáo nên uống đủ nước vì mất nước có thể làm tăng đường huyết. Đồng thời, vận động nhẹ như đi bộ giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.

Việc kiểm tra đường huyết thường xuyên, đặc biệt khi lịch sinh hoạt thay đổi, cũng là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường.

Cảnh báo với người có bệnh nền
Người mắc tiểu đường hoặc bệnh tim mạch cần chuẩn bị kỹ trước khi đi xa, bao gồm mang đủ thuốc và thiết bị theo dõi, theo Johns Hopkins Medicine.

Thời tiết nóng, mất nước hoặc thay đổi múi giờ có thể khiến đường huyết biến động mạnh hơn bình thường. Nếu chủ quan, nguy cơ biến chứng có thể tăng lên.

VietBF@sưu tập

Với người tiểu đường, đường huyết cao làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu, thận, tim và thần kinh. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất lưu huỳnh trong tỏi, đặc biệt là allicin, có thể cải thiện độ nhạy insulin, chuyển hóa glucose.

Dưới đây là những tác động có lợi của tỏi đến đường huyết.

Tăng tiết insulin từ tế bào beta tuyến tụy
Một trong những cơ chế quan trọng nhất là cải thiện khả năng tiết insulin của tỏi. Insulin là hoóc môn giúp đưa đường glucose từ máu vào tế bào để sử dụng làm năng lượng. Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy hợp chất allicin trong tỏi có thể bảo vệ và cải thiện chức năng của tế bào beta trong tuyến tụy, nơi tiết insulin, trang theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).


Tỏi chứa các dưỡng chất có khả năng cải thiện khả năng tiết hoóc môn insulin

ẢNH: N.Quý tạo từ GM

Về mặt cơ chế, tỏi có thể giúp giảm quá trình chết của tế bào beta. Nhờ đó, tuyến tụy có thể tiết insulin hiệu quả hơn khi đường huyết tăng. Kết quả là nồng độ đường glucose trong máu được đưa vào tế bào nhiều hơn, giúp giảm đường huyết.

Ảnh hưởng đến tiêu hóa
Tỏi cũng có thể tác động trực tiếp đến quá trình tiêu hóa tinh bột và hấp thu đường. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong tỏi có thể ức chế enzyme tham gia vào quá trình phân giải tinh bột.

Khi quá trình phân giải tinh bột thành glucose diễn ra chậm hơn, đường huyết sau ăn sẽ tăng từ từ thay vì tăng đột ngột. Điều này đặc biệt có lợi cho người có nguy cơ hoặc đang mắc tiểu đường.

Ngoài ra, tỏi cũng có thể làm chậm hấp thu đường glucose ở ruột, giúp đường huyết ổn định hơn sau bữa ăn. Đây là cơ chế tương tự như một số loại thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp.

Giảm căng thẳng ô xy hóa và viêm
Căng thẳng ô xy hóa và viêm kéo dài là hai yếu tố góp phần quan trọng dẫn đến tiểu đường. Khi các gốc tự do tích tụ nhiều, chúng làm tổn thương tế bào beta và làm giảm hiệu quả của hoóc môn insulin.

Các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi, đặc biệt là allicin, có khả năng chống ô xy hóa mạnh. Các chất này giúp trung hòa các gốc tự do, giảm tổn thương tế bào và ức chế các chất gây viêm như TNF-α hay IL-6. Khi tình trạng viêm và căng thẳng ô xy hóa giảm, cơ thể sẽ nhạy insulin hơn và kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Điều hòa hệ vi sinh đường ruột
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy allicin trong tỏi có thể làm thay đổi thành phần vi khuẩn đường ruột theo hướng có lợi, đồng thời làm tăng hoóc môn GLP-1. Đây là hoóc môn giúp tăng tiết insulin khi ăn và làm giảm đường huyết sau bữa ăn, theo Eating Well.

VietBF@sưu tập

Nợ công của Mỹ đã vượt tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và sắp phá vỡ kỷ lục được thiết lập cách đây 80 năm, thời hậu Thế chiến 2.

Tính đến ngày 31.3, nợ công của Mỹ là 31.265 tỉ USD trong khi GDP trong năm trước đó là 31.216 tỉ USD, tờ The Wall Street Journal dẫn số liệu được công bố ngày 30.4 cho biết.

Như vậy, nợ công của Mỹ đang ở mức 100,2% GDP, tăng lên từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (bắt đầu từ ngày 1.10.2024 và kết thúc vào ngày 30.9.2025).


Bảng hiển thị mức nợ công của Mỹ tại Washington D.C hồi tháng 1.2023

ẢNH: REUTERS

Tỷ lệ nợ so với GDP của Mỹ leo lên mức cao kỷ lục vào năm 1946 là 106,1%. Tỷ lệ này giảm dần đều trong thập niên sau đó nhờ tăng trưởng bùng nổ hậu Thế chiến 2, lạm phát và giảm chi tiêu quân sự. Năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP.

Năm 2008, nợ công dưới mức 40% GDP. Từ đó, Mỹ bắt đầu vay nhiều để vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19.

Quốc hội Mỹ giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh nhưng ít có hành động để điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.

Mỹ tiêu tốn 25 tỉ USD vào cuộc chiến Iran, Bộ trưởng Chiến tranh nói không 'sa lầy'

Trong thời kỳ đại dịch Covid-19 năm 2020, nợ công của Mỹ đã vượt quá 100% GDP trong một thời gian ngắn, khi GDP giảm và chính phủ vay nợ nhiều để hỗ trợ các hộ gia đình Mỹ. Tỷ lệ này sau đó đã giảm xuống khi các biện pháp kích thích kinh tế kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi và lạm phát cao đã đẩy mức GDP danh nghĩa lên.

Hiện tại, chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được. Theo dự báo, thâm hụt ngân sách năm nay sẽ là 1.900 tỉ USD. Tình hình hầu như không thay đổi so với năm 2025 khi các khoản giảm thuế của đảng Cộng hòa có hiệu lực trước khi những khoản cắt giảm chi tiêu được thực hiện. Con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế.

Theo The Wall Street Journal, cột mốc tương quan nợ công và GDP có thể dao động trong những quý tới khi thu thuế tăng lên, tiền hoàn thuế quan được chi trả và GDP biến động theo lạm phát và các điều chỉnh.

Tuy nhiên, việc tỷ lệ này chạm mức 3 con số là một biểu tượng cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập niên qua. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng đều bày tỏ sự lo ngại nhưng ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.

VietBF@sưu tập

Chính phủ Venezuela ngày 30.4 ký thỏa thuận với hai công ty Mỹ nhằm tăng cường sản lượng dầu khí, theo AFP.

Theo những thỏa thuận được ký hôm 30.4, hai công ty có trụ sở tại Mỹ là Hunt Overseas Oil Company và Crossover Energy sẽ hoạt động tại Vành đai Orinoco, nơi tập trung chủ yếu trữ lượng dầu mỏ của Venezuela.

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez nói rằng những thỏa thuận này đánh dấu "điểm gặp nhau về lợi ích giữa Mỹ và Venezuela".


Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez gặp một số quan chức Mỹ trong cuộc họp với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ tại thủ đô Caracas vào ngày 13.4

Ảnh: Reuters

Bà Rodriguez nhấn mạnh: "Hãy chuyển lời đến Tổng thống Trump… rằng chúng tôi đã cam kết xây dựng nền tảng vững chắc cho mối quan hệ lâu dài giữa Mỹ và Venezuela".

Trước đó, Venezuela đã ký kết các thỏa thuận với một số công ty dầu khí đa quốc gia, trong đó có Chevron, Eni và Repsol, sau những cải cách nhằm tự do hóa lĩnh vực năng lượng.

Những thỏa thuận trên được ký kết sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch đầu tư 100 tỉ USD từ các công ty dầu khí Mỹ để tái thiết ngành năng lượng của Venezuela. Kế hoạch đó được đưa ra sau khi lực lượng Mỹ đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và một cuộc sửa đổi luật dầu mỏ của nước này đã được thông qua vào tháng 1, khuyến khích thu hút đầu tư nước ngoài.

Tham dự lễ ký kết những thỏa thuận hôm 30.4 có Giám đốc Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia Mỹ Jarrod Agen. Ông Agen đã dẫn đầu một nhóm quan chức Mỹ đến Caracas hôm 30.4 khi hai nước nối lại các chuyến bay thẳng sau 7 năm.

Hãng hàng không Envoy Air, công ty con của American Airlines, và Laser Airlines của Venezuela sẽ khai thác các chuyến bay giữa Caracas và Miami bắt đầu từ tuần này, theo AFP.

VietBF@sưu tập

Một kho dầu ở thành phố Tuapse tại Nga liên tục trở thành mục tiêu của các đợt không kích từ lực lượng Ukraine trong những ngày qua.

Kyiv Post đưa tin quân đội Ukraine đã thực hiện đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào kho dầu ở thành phố Tuapse, tỉnh Krasnodar Krai của Nga trong ngày 1.5. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 tuần kho dầu này bị Ukraine tập kích.

Theo lực lượng đặc nhiệm ở tỉnh Krasnodar của Nga, vụ không kích ngày 1.5 đã gây hỏa hoạn nhưng không có thương vong. Đài truyền hình RTVI của Nga đưa tin ít nhất hai bể chứa tại nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy. Hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ khu vực này.


Khói bốc lên ở thành phố Tuapse, Nga trong ngày 1.5

ẢNH: REUTERS

Cũng theo RTVI, khu vực cầu cảng bốc dỡ dầu đã mất điện trong vài giờ. Các blogger quân sự người Nga cũng đăng tải về tình trạng mất điện diện rộng và gián đoạn internet ở trung tâm thành phố Tuapse.

Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine Robert “Madyar” Brovdi đã xác nhận một cuộc tấn công mới. USF tuyên bố vụ tấn công đã làm giảm sản lượng tại nhà máy Tuapse.

Thống đốc Krasnodar Veniamin Kondratyev không bình luận về vụ hỏa hoạn mới nhất ở Tuapse. Trước đó, đợt tấn công gần nhất vào nhà máy dầu Tuapse là vào ngày 28.4 và ông Kondratyev cho biết đã xảy ra vụ cháy lớn.

Trong ngày 30.4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev đã đến thăm Tuapse, cho biết vụ hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt.

Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này ngày 1.5 tuyên bố trong 1 tuần giao tranh (từ ngày 25.4 - 1.5), Nga đã kiểm soát 4 khu định cư ở Ukraine, mới nhất là khu Pokalyanoye tại tỉnh Kharkiv hôm 30.4. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn hơn 2.600 UAV Ukraine trong 1 tuần.

Quân đội Ukraine ngày 1.5 cho biết Nga đã phóng 210 UAV trong đợt tấn công tối 30.4, rạng sáng 1.5 và Ukraine đã đánh chặn 190 UAV.

Nga phóng số lượng UAV kỷ lục
Theo tổng hợp của AFP ngày 1.5, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục UAV vào lãnh thổ Ukraine.

Nga đã phóng tổng cộng 6.583 UAV tầm xa trong tháng 4, cao hơn 2% so với số UAV tháng 3 - vốn cũng là kỷ lục thời điểm đó. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ thành công 88% tổng số UAV và tên lửa bay tới.

Các chuyên gia phương Tây nhận định Nga trước đây gần như chỉ phóng UAV vào ban đêm, song những tuần gần đây tăng cường tần suất tập kích vào ban ngày và dường như nhằm gây ra thêm nhiều thiệt hại cho Ukraine.

Nga chưa bình luận về thông tin trên. Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.

Ông Zelensky thông báo cải tổ, tăng lương cho quân đội
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ban hành quyết định tăng lương đáng kể cho các quân nhân Ukraine, dựa trên nguyên tắc công bằng.

“Chúng tôi đang tiến hành một cuộc cải cách quân đội. Trong suốt tháng 4, các lĩnh vực trọng tâm của cuộc cải cách đã được thống nhất. Hiện tại, trong tháng 5, tất cả các chi tiết then chốt sẽ được hoàn thiện. Vào tháng 6, cuộc cải cách sẽ bắt đầu”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X ngày 1.5.

Lãnh đạo Ukraine đề nghị cải cách cần mang lại kết quả tức thời trong tháng 6, đặc biệt trong việc hỗ trợ tài chính cho quân nhân.

Ông Zelensky cho biết đã đặt ra nhiệm vụ tăng lương dựa trên nguyên tắc công bằng. Theo đó, lương cho các vị trí không chiến đấu ít nhất phải đạt 30.000 UAH (khoảng 18 triệu đồng) mỗi tháng và cao hơn nhiều lần ở các vị trí chiến đấu.

Tổng thống Ukraine yêu cầu chú trọng vào mức lương cho bộ binh. Ông yêu cầu mức lương dao động 250.000 - 400.000 UAH (từ 150 triệu - 240 triệu đồng) cho những quân nhân bộ binh, tùy vào loại hình nhiệm vụ.

VietBF@sưu tập

Cơ quan chức năng bang Texas, Mỹ ngày 1.5 cho biết một chiếc máy bay chở các tay vợt pickleball đã rơi xuống một khu vực thành phố Wimberley, khiến toàn bộ 5 người trên máy bay thiệt mạng.

Theo Sở An toàn Công cộng Texas, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 23 giờ ngày 30.4 theo giờ địa phương tại Wimberley, cách thành phố thủ phủ Austin của Texas khoảng 65 km về phía tây nam.

"Phi công và bốn hành khách trên máy bay được tuyên bố đã tử vong ngay tại hiện trường", cảnh sát Billy Ray cho biết.


Hiện trường máy bay chở các tay vợt pickleball rơi ở thành phố Wimberlay, Texas ngày 1.5

ẢNH: AP

Danh tính của các nạn nhân chưa được tiết lộ. Dù vậy, Câu lạc bộ Amarillo pickleball ở Texas xác nhận các nạn nhân là thành viên câu lạc bộ, đang trên chuyến bay đến dự giải đấu pickleball.

Chiếc máy bay gặp nạn mang số hiệu Cessna 421C, cất cánh từ thành phố Amarillo và đang hướng tới Sân bay Quốc gia New Braunfels. Ảnh chụp trên cao cho thấy phi cơ gần như bị phá hủy hoàn toàn.

Hàng xóm gần hiện trường cho biết đã nghe thấy nhiều tiếng động lạ như tiếng động cơ phát nổ lụp bụp.

Ông Dan Dyer, Chủ tịch Câu lạc bộ Amarillo Pickleball, cho biết ông từng chơi pickleball cùng các nạn nhân và từng trao huy chương cho họ.

Ông Dyer nêu thêm một chiếc máy bay thứ hai cũng cất cánh từ Amarillo và đã hạ cánh an toàn.

"Tôi chưa nghe được tin tức gì từ anh ấy", phi công của chiếc máy bay thứ hai cho biết. Một kiểm soát viên không lưu đáp lại: "Anh ta bắt đầu di chuyển thất thường và hiện tại tín hiệu đường bay đã biến mất khỏi màn hình radar. Vì vậy, chúng tôi muốn đảm bảo rằng mọi thứ với anh ta vẫn ổn".

Ít nhất một phi công trong khu vực xác nhận rằng thiết bị định vị khẩn cấp của chiếc máy bay gặp nạn đã phát ra tín hiệu cầu cứu. Kiểm soát viên không lưu sau đó đã gọi khẩn cấp 911.

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia, khu vực New Braunfels có nhiều mây ngay trước thời điểm xảy ra vụ tai nạn và có một cơn dông xuất hiện sau đó. Hiện các cơ quan liên bang đang điều tra vụ việc.

VietBF@sưu tập