Trong cơn sóng gió của cuộc chiến Iran, một lần nữa Tổng thống Donald Trump lại khuấy động chính trường quốc tế khi úp mở khả năng rút Hoa Kỳ khỏi NATO – liên minh quân sự được xem là trụ cột của trật tự phương Tây suốt hơn 7 thập niên. Những phát biểu gần đây của ông không chỉ gây chấn động tại Washington mà còn khiến cả châu Âu phải “đứng ngồi không yên”, bởi “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao” – NATO chính là biểu tượng của sức mạnh tập thể ấy.

Trong hai cuộc phỏng vấn gần đây, ông Trump thẳng thắn tuyên bố đang “hoàn toàn cân nhắc” việc rút Mỹ khỏi NATO. Với tờ Telegraph của Anh, ông nói việc này “không chỉ là xem xét nữa”, mà gần như đã nằm trong suy nghĩ chiến lược của ông từ lâu. Ông thậm chí còn gọi NATO là “con hổ giấy” – một nhận định gây tranh cãi dữ dội, nhất là trong bối cảnh chiến tranh Iran đang làm rung chuyển khu vực Trung Đông.

Nguyên nhân sâu xa của sự bất mãn này, theo ông Trump, là việc các đồng minh châu Âu không sẵn sàng hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến Iran cũng như trong việc đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Khi Iran gần như kiểm soát tuyến đường này sau các cuộc xung đột, nhiều nước NATO đã tỏ ra dè dặt trong việc triển khai lực lượng quân sự, điều khiến ông Trump nổi giận. Ông thậm chí đã công khai chỉ trích các đồng minh là “không ở đó khi chúng ta cần họ”, và cảnh báo rằng nước Mỹ sẽ “ghi nhớ điều này.”

Nhưng “luật trời khó cãi”, và trong trường hợp này, chính luật pháp Hoa Kỳ lại trở thành rào cản lớn nhất đối với tham vọng của ông Trump. Một đạo luật được Quốc hội thông qua năm 2023 – sau đó được đưa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng 2024 – quy định rõ: tổng thống không thể đơn phương rút Mỹ khỏi NATO nếu không có sự đồng ý của Thượng viện với ít nhất 2/3 số phiếu, hoặc một đạo luật riêng từ Quốc hội. Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi toàn bộ phe Cộng hòa ủng hộ ông Trump, ông vẫn cần ít nhất 14 thượng nghị sĩ Dân chủ “gật đầu” – một kịch bản gần như không tưởng trong bối cảnh chính trị phân cực hiện nay.

Đáng chú ý, đạo luật này do chính Marco Rubio – hiện là Ngoại trưởng Mỹ – đồng bảo trợ cùng Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine. Điều đó cho thấy, ngay cả trong nội bộ Đảng Cộng hòa, không phải ai cũng đồng tình với ý tưởng “rời bỏ NATO.”

Thượng nghị sĩ Thom Tillis, một nhân vật Cộng hòa có tiếng nói trong các vấn đề NATO, đã thẳng thắn bác bỏ quan điểm của ông Trump. Ông khẳng định: “Tổng thống Hoa Kỳ không thể rút khỏi NATO.” Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng tổng thống hoàn toàn có thể làm suy yếu liên minh này về mặt thực tế – “làm cho nó trở nên vô dụng” nếu muốn. Một nhận định đầy ẩn ý, cho thấy sức mạnh của Nhà Trắng không chỉ nằm ở luật pháp, mà còn ở cách vận hành quyền lực.

Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cũng lên tiếng phản đối mạnh mẽ, khẳng định Thượng viện sẽ không bỏ phiếu rời NATO chỉ vì “sự tức giận” của ông Trump. Ông nhấn mạnh rằng đạo luật năm 2023 chính là để ngăn chặn những quyết định mang tính bốc đồng có thể gây tổn hại lâu dài cho nước Mỹ và các đồng minh.

Tuy nhiên, câu chuyện pháp lý vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Một báo cáo của Congressional Research Service cho biết nếu tổng thống cố tình rút Mỹ khỏi NATO mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, vụ việc có thể bị đưa ra tòa. Trong khi đó, một ý kiến pháp lý từ Bộ Tư pháp năm 2020 lại cho rằng tổng thống có quyền độc quyền trong việc xử lý các hiệp ước quốc tế. Điều này mở ra một cuộc tranh luận hiến pháp phức tạp: quyền lực của tổng thống trong đối ngoại liệu có tuyệt đối hay không?

Giáo sư luật Curtis Bradley từ Đại học Chicago cho rằng, nếu ông Trump hành động đơn phương, ông sẽ vi phạm luật hiện hành. Dù phía ông có thể lập luận rằng đạo luật này vi hiến, nhưng theo Bradley, lập luận đó “yếu” vì chính Hiến pháp Mỹ cũng yêu cầu Quốc hội tham gia vào việc ký kết hiệp ước – đồng nghĩa với việc không thể coi đây là quyền lực độc quyền của tổng thống.

Ở một góc nhìn rộng hơn, NATO không chỉ là một liên minh quân sự, mà còn là biểu tượng của cam kết “một nước bị tấn công là tất cả cùng bị tấn công” – Điều 5 nổi tiếng đã được kích hoạt sau vụ khủng bố 11/9. Hơn 1.100 binh sĩ không phải người Mỹ đã hy sinh trong cuộc chiến Afghanistan, minh chứng cho sự gắn kết của liên minh này. Vì vậy, những lời chỉ trích của ông Trump rằng các đồng minh “không đứng tuyến đầu” đã vấp phải nhiều phản bác.

Thủ tướng Anh Keir Starmer, dù tránh đối đầu trực diện, vẫn khẳng định NATO là “liên minh quân sự hiệu quả nhất thế giới.” Tuy nhiên, ông cũng từ chối để Anh bị “lôi kéo” vào cuộc chiến Iran, đặc biệt là khi các hành động quân sự không được xem là hợp pháp theo luật quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở NATO, ông Trump còn phát tín hiệu có thể rút Mỹ khỏi cuộc chiến Iran trong thời gian tới. Ông cho rằng “phần khó nhất đã xong” và việc rút lui có thể giúp giảm áp lực kinh tế, đặc biệt là giá năng lượng. Nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy.

Iran hiện vẫn nắm trong tay hơn 400 kg uranium làm giàu cao – đủ để chế tạo vũ khí hạt nhân. Sau cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, các phe cứng rắn trong nước đang thúc đẩy chương trình hạt nhân mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Nếu Mỹ rút lui mà không đạt được thỏa thuận, nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ càng tăng cao.

Trong khi đó, việc không kiểm soát được eo biển Hormuz đồng nghĩa với việc Iran có thể tiếp tục “bóp nghẹt” nguồn cung dầu toàn cầu, áp đặt phí vận chuyển lên đến 2 triệu USD mỗi tàu. Điều này không chỉ gây hỗn loạn kinh tế toàn cầu mà còn tạo ra một tiền lệ nguy hiểm trong luật hàng hải quốc tế.

Các quốc gia vùng Vịnh cũng đứng trước nguy cơ bị bỏ rơi. Iran đã phá vỡ hai “lằn ranh đỏ” khi tấn công trực tiếp lãnh thổ của họ và phong tỏa tuyến xuất khẩu dầu. Nếu Mỹ rút lui mà không có cam kết an ninh mới, khu vực này có thể rơi vào vòng xoáy bất ổn kéo dài.

Israel, trong khi đó, có thể tiếp tục tấn công Iran và Lebanon, ngay cả khi Mỹ rút lui. Điều này khiến nguy cơ xung đột lan rộng vẫn hiện hữu, như “lửa cháy lan đồng cỏ khô”, khó mà dập tắt trong một sớm một chiều.

Tất cả những diễn biến trên cho thấy, câu chuyện NATO không chỉ là vấn đề của một liên minh, mà là phép thử cho vai trò lãnh đạo toàn cầu của Hoa Kỳ. Liệu ông Trump có thực sự “quay lưng” với NATO? Hay đây chỉ là một nước cờ chiến lược nhằm gây áp lực với đồng minh?

Trong chính trị quốc tế, “nói vậy mà không phải vậy” – lời nói đôi khi là đòn gió, nhưng cũng có thể là tín hiệu của một cơn địa chấn đang đến gần. Và nếu Mỹ thực sự rời NATO, thế giới có thể bước vào một kỷ nguyên mới – nơi trật tự cũ bị phá vỡ, và những liên minh mới phải được tái định hình từ đầu.

Trong chính trường Hoa Kỳ, có những cơn bão không đến từ bên ngoài, mà âm ỉ hình thành ngay trong lòng quyền lực. Và câu chuyện mới nhất xoay quanh Tổng thống Donald Trump cùng vị Tổng Trưởng Tư Pháp Pam Bondi chính là một ví dụ điển hình – nơi chính trị, áp lực dư luận và những hồ sơ nhạy cảm đan xen như một ván cờ chưa ngã ngũ.

Theo nhiều nguồn tin thân cận được tiết lộ, ông Trump đã từng kín đáo cân nhắc việc sa thải bà Pam Bondi – người đứng đầu Bộ Tư pháp – để thay thế bằng Lee Zeldin, hiện đang là lãnh đạo Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA). Động thái này không phải là một quyết định bộc phát, mà xuất phát từ sự bất mãn ngày càng tăng của ông trước phản ứng dữ dội từ chính cử tri ủng hộ mình, đặc biệt liên quan đến cách chính quyền xử lý hồ sơ Jeffrey Epstein – một trong những vụ bê bối tình dục gây chấn động nước Mỹ.

“Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng” – hồ sơ Epstein tưởng như đã lắng xuống, nhưng nay lại nổi lên như một bóng ma chính trị. Những người ủng hộ ông Trump không chỉ yêu cầu minh bạch, mà còn đặt câu hỏi: vì sao Bộ Tư pháp chưa đi đến tận cùng của vụ việc? Chính áp lực này đã khiến ông Trump nhiều lần bày tỏ sự không hài lòng, cho rằng bà Bondi chưa làm đủ, đặc biệt là trong việc điều tra các đối thủ chính trị.

Tuy nhiên, mọi chuyện vẫn chưa đi đến hồi kết. Chính ông Trump trong phát biểu với truyền thông vẫn dành lời khen cho bà Bondi, gọi bà là “một người tuyệt vời” và “đang làm tốt công việc của mình.” Những lời này cho thấy sự mâu thuẫn quen thuộc trong chính trường: giữa niềm tin cá nhân và toan tính chính trị.

Thực tế, trong những ngày gần đây, ông Trump và bà Bondi vẫn liên tục trao đổi, và theo một số nguồn tin, các cuộc thảo luận vẫn diễn ra “như công việc bình thường.” Điều đó cho thấy, dù có những bất mãn, nhưng mối quan hệ giữa hai người vẫn chưa rạn nứt đến mức không thể cứu vãn.

Ý tưởng thay thế bà Bondi bằng Lee Zeldin không phải mới xuất hiện. Nó đã từng được nhắc đến từ tháng 1, nhưng sau đó lắng xuống khi truyền thông giảm chú ý đến Epstein. Thế nhưng, “tro tàn chưa nguội, lửa đã bùng lên” – khi câu chuyện Epstein quay lại, cái tên Zeldin lại một lần nữa được nhắc đến trong hành lang quyền lực Nhà Trắng.

Lee Zeldin, một luật sư và cựu quân nhân, từng là dân biểu đại diện khu vực số 1 của bang New York. Dù thất bại trong cuộc đua thống đốc năm 2022 trước Kathy Hochul, ông vẫn duy trì mối quan hệ gần gũi với ông Trump, thường xuyên xuất hiện tại Mar-a-Lago trong chiến dịch tranh cử 2024. Trong mắt nhiều người, ông là một đồng minh trung thành, nhưng liệu điều đó có đủ để đưa ông vào vị trí đứng đầu Bộ Tư pháp hay không vẫn là dấu hỏi lớn.

Điều đáng chú ý là Lee Zeldin chưa phải lựa chọn cuối cùng. Ông Trump được cho là đã cân nhắc nhiều cái tên khác, nhưng Zeldin là người được nhắc đến nhiều nhất. Điều này phản ánh phong cách quen thuộc của ông Trump: luôn giữ nhiều phương án trên bàn, và quyết định chỉ được đưa ra vào phút chót.

Trong khi đó, bà Pam Bondi không phải không có chỗ dựa. Bà nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều nhân vật quan trọng trong chính quyền, đặc biệt là Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles. Có những thời điểm ông Trump đã “nguội lạnh” với bà Bondi, nhưng chính Wiles đã đứng ra bảo vệ, giúp bà giữ vững vị trí.

Tuy nhiên, bà Bondi cũng không tránh khỏi những sai lầm. Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 2/2025, bà từng tuyên bố rằng danh sách khách hàng của Epstein “đang nằm trên bàn làm việc của tôi.” Nhưng sau đó, Bộ Tư pháp lại khẳng định không hề tồn tại danh sách như vậy. Bà Bondi sau đó giải thích rằng mình ám chỉ toàn bộ hồ sơ liên quan, bao gồm nhật ký bay, chứ không phải một danh sách cụ thể. Dù vậy, phát ngôn này đã gây ra không ít hoài nghi và làm suy giảm uy tín của bà.

“Lời nói gió bay, nhưng hậu quả thì ở lại” – trong chính trị, một câu nói sai thời điểm có thể trở thành gánh nặng kéo dài.

Bối cảnh này càng trở nên căng thẳng khi ông Trump đã sa thải một thành viên nội các cấp cao khác: Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem – người đầu tiên mất chức trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Điều đó cho thấy, không ai trong chính quyền là “bất khả xâm phạm.”

Bà Pam Bondi thực chất là lựa chọn thứ hai của ông Trump cho vị trí Tổng Trưởng Tư Pháp. Trước đó, ông từng đề cử Matt Gaetz, nhưng ông này đã rút lui vì không nhận được sự ủng hộ từ các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Cuối cùng, bà Bondi được Thượng viện phê chuẩn vào năm 2025 với tỷ lệ 54-46, chủ yếu theo đường lối đảng phái.

Trong phiên điều trần, bà cam kết sẽ không lạm dụng quyền lực để truy tố các đối thủ chính trị – một lời hứa mang tính nguyên tắc trong bối cảnh ông Trump từng nhiều lần đối mặt với các cuộc điều tra pháp lý.

Nhưng chính lời hứa đó giờ đây lại trở thành con dao hai lưỡi: khi một bên là áp lực từ tổng thống muốn hành động mạnh tay hơn, bên kia là cam kết giữ vững nguyên tắc pháp quyền.

Không phải đến câu chuyện của Pam Bondi, người ta mới thấy rõ phong cách “thay tướng giữa dòng” của ông Donald Trump, đặc biệt với các nữ quan chức trong nội các và vòng tròn quyền lực. Trước đó, đã có không ít trường hợp “lên voi xuống chó” chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh rõ nét sự khắc nghiệt của chính trường Washington dưới thời ông. Một ví dụ điển hình là Kristi Noem – cựu Thống đốc Nam Dakota – người được bổ nhiệm làm Bộ trưởng An ninh Nội địa nhưng sau đó nhanh chóng bị loại khỏi vị trí, trở thành thành viên nội các đầu tiên mất chức trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Trước đó nữa, trong nhiệm kỳ đầu, Bộ trưởng Giáo dục Betsy DeVos dù từng là đồng minh thân cận cũng phải rời ghế sau nhiều tranh cãi về chính sách giáo dục. Elaine Chao, Bộ trưởng Giao thông vận tải, cũng từ chức trong bối cảnh áp lực chính trị gia tăng. Thậm chí, những nhân vật từng được xem là “cánh tay phải” như Giám đốc Truyền thông Hope Hicks hay Đại sứ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cũng lần lượt rời khỏi vị trí, dù dưới nhiều hình thức khác nhau – từ từ chức, bị gây áp lực cho đến “tự nguyện rút lui.” “Quan trường như chiến trường” – câu nói xưa dường như chưa bao giờ sai, bởi dưới thời ông Trump, lòng trung thành luôn được đặt lên bàn cân, và chỉ cần một bước lệch nhịp, chiếc ghế quyền lực có thể đổi chủ bất cứ lúc nào.


Câu chuyện vẫn chưa có hồi kết. Liệu bà Pam Bondi có giữ được ghế? Liệu Lee Zeldin có trở thành “người thay thế bất ngờ”? Hay ông Trump sẽ chọn một quân bài khác trong ván cờ quyền lực? Trong chính trị, “nước chảy đá mòn” – mọi thứ đều có thể thay đổi theo thời gian. Và tại Nhà Trắng, nơi quyền lực luôn vận động không ngừng, hôm nay là đồng minh, ngày mai có thể là người bị thay thế.

Nam ca sĩ Khâu Thắng Dực bị áp giải về đồn cảnh sát để phục vụ điều tra liên quan đến nghi vấn trốn nghĩa vụ quân sự.
Ngày 1/4, tờ China Times đưa tin Khâu Thắng Dực (nghệ danh Prince Chiu) bị cơ quan chức năng còng tay đưa về đồn cảnh sát Yonghe để phục vụ điều tra liên quan đến nghi vấn trốn nghĩa vụ quân sự.

Sáng cùng ngày, lực lượng chức năng đã khám xét nơi ở của nam ca sĩ tại khu Nam Cảng (Đài Bắc) trước khi áp giải anh đi. Xuất hiện trước truyền thông, anh diện trang phục đen, đội mũ, đeo khẩu trang và giữ im lặng trước mọi câu hỏi.


Nam ca sĩ bị áp giải vào đồn

Phía công ty quản lý của Khâu Thắng Dực cho biết đang tìm hiểu sự việc và sẽ phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra. Hiện cảnh sát vẫn chưa công bố chi tiết về hành vi bị cáo buộc.

Đây không phải lần đầu nam ca sĩ vướng ồn ào đời tư. Trước đó, anh từng thừa nhận có mối quan hệ “vượt mức bạn bè” với một phụ nữ đã có gia đình và lên tiếng xin lỗi, khiến hình ảnh cá nhân bị ảnh hưởng.

Vụ việc lần này được cho là nằm trong chiến dịch mở rộng điều tra các trường hợp nghi né tránh nghĩa vụ quân sự trong giới nghệ sĩ. Nhiều cái tên khác cũng được cho là đang nằm trong diện rà soát, thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.


Khâu Thắng Dực được yêu mến nhờ ngoại hình điển trai.
Khâu Thắng Dực sinh năm 1989, là ca sĩ, diễn viên nổi tiếng, từng là thành viên nhóm nhạc Lollipop bước ra từ chương trình tuyển chọn tài năng tại Đài Loan. Anh được biết đến qua các phim như Hắc đường mã kỳ đóa, Ký túc xá X…

Nam nghệ sĩ ghi điểm với ngoại hình điển trai và hình tượng năng động trong làng giải trí châu Á.

VietBF@ sưu tập

Nam diễn viên lồng tiếng Eugene Mirman bị thương nặng, mắc kẹt trong xe bốc cháy sau tai nạn kinh hoàng.
Ngày 2/4, E! News đưa tin diễn viên lồng tiếng Eugene Mirman phải nhập viện sau khi được kéo khỏi chiếc xe bốc cháy dữ dội trong vụ tai nạn xảy ra ngày 31/3 tại bang New Hampshire.

Đại diện nam nghệ sĩ cho biết anh đã gặp “một tai nạn kinh hoàng” và gửi lời cảm ơn tới người dân, cảnh sát cùng lực lượng cứu hộ đã kịp thời hỗ trợ. “Eugene muốn cảm ơn những người qua đường, cảnh sát, lực lượng phản ứng nhanh và nhân viên y tế đã cứu anh”, người đại diện chia sẻ, đồng thời đề nghị truyền thông tôn trọng quyền riêng tư để nam diễn viên tập trung điều trị.

Hiện trường kinh hoàng:


Eugene là diễn viên lồng tiếng kỳ cựu ở Mỹ.
Eugene Mirman sinh năm 1974 tại Moscow, là diễn viên hài độc thoại, diễn viên lồng tiếng và biên kịch người Mỹ gốc Nga. Anh nổi tiếng khi lồng tiếng nhân vật Gene Belcher trong loạt phim hoạt hình Bob’s Burgers với hơn 300 tập, đồng thời xuất hiện trong các chương trình như Flight of the Conchords, Delocated và phát hành nhiều album hài độc thoại.

VietBF@ sưu tập

Măng - thực phẩm quen thuộc trong chế độ ăn ở châu Á được xem là ứng viên tiềm năng ngăn ngừa bệnh tim, tiểu đường nhờ những phát hiện khoa học mới.
Các chuyên gia tại Đại học Anglia Ruskin (Anh) cho biết măng có giá thành rẻ nhưng lại chứa nhiều protein, chất xơ, là nguồn cung cấp vitamin tự nhiên. Nhóm tác giả phát hiện thực phẩm này có thể cải thiện đường huyết và lipid - loại chất béo có trong máu.

Theo The Sun, việc kiểm soát tốt đường huyết đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh tiểu đường trong khi duy trì mức lipid hợp lý giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ. Kết quả từ các thử nghiệm trên người ghi nhận ăn măng mang lại những kết quả sức khỏe tích cực, bao gồm kiểm soát đường huyết tốt hơn, cải thiện mỡ máu, hỗ trợ chức năng tiêu hóa và tăng hoạt động chống viêm. Điều này đồng nghĩa với việc cơ thể phản ứng hiệu quả hơn trước tình trạng viêm khi bạn bị chấn thương hoặc nhiễm trùng.


Bạn cần thận trọng khi chế biến măng để tận dụng lợi ích, hạn chế nguy cơ ngộ độc. Ảnh: Ban Mai
Những lợi ích trên được cho là xuất phát từ thành phần dinh dưỡng phong phú của măng, bao gồm protein, axit amin, carbohydrate, khoáng chất và vitamin. Ngoài ra, các phân tích trong phòng thí nghiệm còn cho thấy măng có tác dụng như men vi sinh, góp phần thúc đẩy vi khuẩn có lợi trong đường ruột, từ đó hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa.

Một điểm đáng chú ý khác là các hợp chất trong măng có khả năng ức chế sự hình thành furan và giảm tạo acrylamide - những chất độc có thể phát sinh khi thực phẩm được chiên hoặc nướng ở nhiệt độ cao. Phát hiện này mở ra tiềm năng sử dụng măng để giúp tăng độ an toàn cho một số loại thực phẩm chế biến.

Các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng hàm lượng chất xơ và phytosterol cao trong măng có thể giúp giảm chất béo và cholesterol trong máu. Chất xơ trong chế độ ăn được biết đến với nhiều lợi ích như hỗ trợ kiểm soát huyết áp, giảm nguy cơ béo phì, đồng thời có thể bảo vệ cơ thể trước bệnh mạch vành và các tác nhân gây ung thư.

Tuy vậy, nghiên cứu cũng chỉ ra những rủi ro đáng lưu ý nếu măng không được chế biến đúng cách. Một số loại măng chứa các hợp chất có thể giải phóng xyanua khi ăn sống, gây nguy hiểm đến tính mạng. Ngoài ra, măng còn có thể chứa chất ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, làm tăng nguy cơ bướu cổ - tình trạng sưng ở vùng trước cổ do tuyến giáp phì đại.

Các nhà nghiên cứu khẳng định những rủi ro này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu măng được xử lý đúng cách, đặc biệt là luộc trước khi sử dụng.

Dù kết quả ban đầu rất hứa hẹn, nhóm nghiên cứu cho biết vẫn cần thêm các thử nghiệm chất lượng cao trên người. Trong tổng số 16 nghiên cứu được phân tích, chỉ có 4 nghiên cứu đáp ứng tiêu chí với sự tham gia của gần 5.000 người, vì vậy chưa đủ cơ sở để đưa ra khuyến nghị chắc chắn.

VietBF@ sưu tập

Giá dầu thế giới tăng mạnh, loạt chứng khoán châu Á giảm điểm sau tuyên bố của ông Trump rằng Mỹ sẽ "đánh Iran cực mạnh" trong vòng 2-3 tuần tới - động thái làm lu mờ hy vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.


Tàu chở dầu thô Shenlong Suezmax mang cờ Liberia ngày 11-3 đã cập cảng Mumbai thành công sau khi vượt qua eo biển Hormuz giữa lúc xung đột leo thang - Ảnh: HINDUSTAN TIMES

Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 2-4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng 5% lên 106,42 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 4,1% lên 104,21 USD/thùng.

Đồng thời, thị trường tài chính toàn cầu cũng ghi nhận nhiều biến động, khi hàng loạt chỉ số lớn ở châu Á - Thái Bình Dương cùng lúc giảm điểm.

Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 giảm 1,4%, Topix giảm 0,94%. Tại Hàn Quốc, Kospi giảm 2,82% và chỉ số vốn hóa nhỏ Kosdaq giảm 3%. Tại Hong Kong, Hang Seng giảm 0,5%, còn các chỉ số tại Trung Quốc gần như không thay đổi. Thị trường Úc cũng quay đầu giảm nhẹ.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ biến động nhẹ, với S&P 500 và Nasdaq-100 gần như không đổi, còn hợp đồng tương lai Dow Jones tăng 13 điểm tương đương 0,03%.

Diễn biến này xuất hiện ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu toàn quốc về xung đột hiện tại với Iran.

Theo đó, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ "giáng đòn cực mạnh vào Iran" trong 2-3 tuần tới. "Chúng tôi sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", ông nói, đồng thời khẳng định cuộc chiến sẽ không kéo dài.

Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán với Tehran "vẫn đang diễn ra", để ngỏ khả năng giải pháp ngoại giao.

Trước đó một ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng Iran đã đề nghị ngừng bắn, làm dấy lên kỳ vọng nối lại hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải từng chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu khí toàn cầu nhưng gần như tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2. Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh Mỹ chỉ xem xét đề nghị này nếu eo Hormuz được đảm bảo "mở, tự do và thông suốt".

Phía Iran bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng hải quân Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Kể từ khi chiến sự nổ ra, hai bên liên tục đưa ra các tuyên bố mâu thuẫn về khả năng đàm phán. Giới quan sát cũng ghi nhận những tín hiệu không nhất quán từ phía Mỹ - vừa để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận, vừa chuẩn bị cho kịch bản leo thang quân sự.

VietBF@sưu tập

Một tiêm kích F-35 của Mỹ rơi tại khu huấn luyện Nevada, phi công kịp thoát hiểm an toàn. Sự cố làm dấy lên lo ngại về độ tin cậy của chiến đấu cơ đắt nhất thế giới.


Đội hình máy bay F-35 Lightning II thuộc Phi đoàn tiêm kích 388 và 419 trong một cuộc tập trận tại trường bắn Utah Test and Training Range, ngày 19/11/2018. Ảnh: IE.
Một tiêm kích tàng hình F-35 của Không quân Mỹ đã rơi trong khu vực thử nghiệm và huấn luyện Nevada (Nevada Test and Training Range – NTTR) vào ngày 31/3 theo giờ Mỹ, sau khi phi công kịp thời nhảy dù thoát hiểm.

Chiếc máy bay, thuộc biên chế căn cứ không quân Nellis gần Las Vegas, đã rơi bên trong khu huấn luyện quân sự hạn chế ở phía bắc thành phố. Phi công sống sót và chỉ bị thương nhẹ, đã được điều trị sau đó. Giới chức xác nhận vụ tai nạn xảy ra trong không phận quân sự kiểm soát, không gây nguy hiểm cho các khu dân cư lân cận.

Lực lượng cứu hộ khẩn cấp đã được điều động tới hiện trường ngay sau khi sự cố được báo cáo. Khu vực này hiện vẫn nằm dưới sự kiểm soát của quân đội khi các nhà điều tra bắt đầu xác định nguyên nhân vụ tai nạn. Các quan chức chưa công bố chi tiết nguyên nhân và một cuộc điều tra chính thức sẽ được tiến hành theo quy trình an toàn tiêu chuẩn của Không quân Mỹ.

Tai nạn xảy ra trong khu huấn luyện quân sự lớn của Mỹ
Chiếc F-35 rơi cách khu vực Indian Springs, bang Nevada khoảng 40 km về phía đông bắc, bên trong NTTR — một trong những khu huấn luyện hàng không quân sự lớn nhất nước Mỹ. Khu vực này hỗ trợ các hoạt động huấn luyện không chiến tiên tiến, thử nghiệm vũ khí và phát triển chiến thuật cho lực lượng không quân Mỹ và các đồng minh.

Theo tuyên bố từ căn cứ không quân Nellis được nhiều hãng tin dẫn lại, đội cứu hộ đã nhanh chóng tiếp cận hiện trường và xác nhận phi công đã thoát hiểm an toàn, chỉ bị thương nhẹ. Giới chức cũng nhấn mạnh “không có ảnh hưởng tới khu vực dân cư”, đồng thời khẳng định an toàn của nhân sự và cộng đồng xung quanh luôn là ưu tiên hàng đầu.

Đài địa phương KSNV News 3 là một trong những đơn vị đầu tiên đưa tin, cho biết chiếc máy bay đã gặp khó khăn trong quá trình bay lượn ngay trước khi phi công nhảy dù. Phi công sau đó đã được lực lượng cứu hộ tìm thấy và đưa về an toàn.

Dù Không quân Mỹ xác nhận đây là một chiếc F-35 thuộc căn cứ Nellis, họ chưa công bố cụ thể biến thể hay đơn vị vận hành chiếc máy bay tại thời điểm gặp nạn.

Khu NTTR, nơi xảy ra vụ rơi, trải dài trên một vùng rộng lớn ở phía nam bang Nevada và thường xuyên được sử dụng cho các cuộc tập trận cường độ cao như Red Flag — nơi các phi công mô phỏng chiến đấu với những kịch bản đối thủ tinh vi.

Dấu hiệu đáng lo ngại với tiêm kích đắt nhất thế giới
Dòng tiêm kích F-35 hiện được Mỹ cùng nhiều đối tác và đồng minh quốc tế vận hành. Hơn một chục quốc gia đã triển khai hoặc đặt mua loại máy bay này, bao gồm Anh, Israel, Nhật Bản, Italy, Australia, Hàn Quốc, Na Uy, Đan Mạch và Hà Lan.

Với công nghệ tiên tiến và chi phí cao — thường vượt 80 triệu USD mỗi chiếc tùy biến thể — chương trình F-35 luôn được giới phân tích quốc phòng và các nhà hoạch định chính sách theo dõi chặt chẽ. Tính đến giai đoạn 2024–2025, tổng chi phí vòng đời của chương trình F-35 Lightning II ước tính lên tới khoảng 2.000 tỷ USD đến năm 2088.

Trong những năm gần đây, đã có nhiều sự cố liên quan đến loại máy bay này. Năm 2023, một chiếc F-35B của Thủy quân Lục chiến Mỹ rơi tại bang South Carolina sau khi phi công nhảy dù do sự cố kỹ thuật, gây ra một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn thu hút sự chú ý toàn cầu. Ngoài các tai nạn trong huấn luyện hoặc khi hạ cánh, những sự cố trong quá trình vận hành cũng đã được ghi nhận.

Năm 2022, một chiếc F-35C của Hải quân Mỹ rơi khi đang cố gắng hạ cánh xuống tàu sân bay USS Carl Vinson ở Biển Đông. Gần đây hơn, Iran tuyên bố hệ thống phòng không của họ đã bắn trúng một tiêm kích F-35 của Israel trong bối cảnh căng thẳng khu vực.

Israel đã sử dụng biến thể F-35I “Adir” trong các chiến dịch thực chiến, bao gồm các cuộc không kích tại Syria và nhiều khu vực khác. Khả năng tàng hình của máy bay thường được nhấn mạnh là cho phép hoạt động trong môi trường phòng không đối phương với rủi ro bị phát hiện thấp hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhiều hệ thống phòng không tại Trung Đông hiện nay có công nghệ cũ hơn đáng kể so với các mạng lưới phòng không tích hợp tiên tiến của những cường quốc quân sự như Nga hoặc Trung Quốc. Cho đến nay, F-35 vẫn chưa phải đối mặt với những hệ thống phòng không hiện đại ở cấp độ này.

Với việc ngày càng nhiều quốc gia vận hành hoặc đặt mua F-35, và mỗi chiếc máy bay có giá trị hàng chục triệu USD, các vụ tai nạn hay sự cố vận hành đều được theo dõi sát sao bởi giới phân tích quốc phòng và các đối tác tham gia chương trình.

VietBF@ sưu tập

Trong nhiều năm qua, có không ít chương trình giải trí, sự kiện thương mại, thậm chí một số live show vẫn thấy tồn tại "hiện tượng hát nhép" hoặc lệ thuộc quá mức vào playback, khiến cho khán giả cảm giác bị lừa khi bỏ tiền, thời gian và cảm xúc để xem một màn biểu diễn "giả tạo". Đây là vấn đề gắn liền với niềm tin của công chúng và phẩm giá nghề nghiệp của giới nghệ sĩ.

Trong bối cảnh đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã ban hành ra văn bản nhằm bảo đảm tính trung thực, kỷ cương trong các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn thành phố, trong đó nghiêm cấm việc ca sĩ lạm dụng chuyện "hát nhép".

Việc khiến cho khán giả ngày càng phàn nàn về chất lượng live, chuyện nghệ sĩ "hát nhép nhưng lại quảng cáo là "live", hay show sử dụng quá nhiều track được thu sẵn, là một số trong các lý do khiến cho Sở Văn hóa phải ra văn bản để chấn chỉnh tình trạng bát nháo này, nhấn mạnh việc lạm dụng bản ghi thay cho biểu diễn trực tiếp là không thể chấp nhận được.

Hùng Huỳnh bị phát hiện đã hát nhép trong sự kiện gần đây.

Tại TQ, kể từ năm 2021, Tổng cục Quảng bá Phát thanh Truyền hình Nhà nước (NRTA) cũng đã cho triển khai chiến dịch "Làm sạch môi trường nghệ thuật", trong đó hành vi hát nhép được xếp vào nhóm "biểu diễn lừa dối và bị cấm tuyệt đối trong mọi hoạt động biểu diễn có thu tiền". Các nghệ sĩ có thể bị xử phạt nặng lên tới tới 100,000 NDT, đi kèm với lệnh cấm biễu diễn và rút giấy phép đơn vị tổ chức vì coi đó là hành vi lừa dối người tiêu dùng. Các đơn vị tổ chức tại đây thậm chí phải lưu trữ số liệu âm thanh trực tiếp từ bàn mixer, hình ảnh để được giám định kỹ thuật nhằm phục vụ công tác hậu kiểm tra của cơ quan quản lý (như với nghi vấn hát nhép của nhóm nhạc Mayday tại Thượng Hải).

Trở lại với thị trường nhạc Việt, một ca sĩ liên tục dựa vào chuyện hát nhép, hát đè dày đặc, điều đó thường phản ảnh ra ít nhất hai vấn đề. Đầu tiên, nhiều nghệ sĩ hiện nay đang bị cuốn vào vòng xoáy của văn hóa có nội dung ngắn, nơi hình ảnh lung linh, vũ đạo quan trọng hơn là kỹ thuật thanh nhạc nền tảng. Khi nghệ sĩ quá lệ thuộc vào kỹ thuật để che đậy khiếm khuyết và hạn chế về kỹ thuật thanh nhạc, họ đang tự tước đi khả năng kết nối tâm hồn với khán giả qua âm thanh và giọng hát thật, thứ đã tạo nên sự khác biệt và đẳng cấp của một ngôi sao thực thụ.

Duyên Quỳnh từng phải lên tiếng xin lỗi vì bị lộ chuyện hát nhép

Để giải quyết vấn đề lạm dụng hát nhép một cách văn minh, chúng ta cần phân loại dựa trên mục đích biểu diễn và cam kết với khán giả: hát nhép cần bị cấm tuyệt đối tại các đêm nhạc bán vé (Live Concert), các chương trình tôn vinh tài năng (Award Shows) và các cuộc thi tiếng hát chính thức.

Với góc độ thị trường, giải pháp hợp lý nhất chính là cho "Minh bạch hóa trải nghiệm". Các đơn vị tổ chức chương trình phải có trách nhiệm niêm yết rõ ràng hình thức biểu diễn trên vé hoặc các ấn phẩm quảng cáo. Ví dụ, nếu một chương trình sử dụng 50% nhạc đè hỗ trợ, khán giả cần được biết trước khi mua vé. Điều này tạo ra một thị trường sòng phẳng, nơi mà khán giả có quyền lựa chọn trả tiền cho sự chân thực hoặc một show diễn thuần túy giải trí về thị giác.

Sự minh bạch này cũng sẽ là sự áp lực tích cực buộc các công ty quản lý phải đầu tư nghiêm túc hơn vào chất lượng nghệ sĩ của mình. Khi đó, khán giả cũng là trọng tài: họ sẵn sàng tẩy chay, đòi hoàn trả lại tiền khi phát hiện live concert bán vé nhưng nghệ sĩ lại hát nhép, không tuân theo sự cam kết của nơi tổ chức.

Truyền thông, báo chí cũng nên nên phân tích cho công chúng thấy sự khác nhau giữa một màn biểu diễn live có cảm xúc, đôi khi tuy không hoàn hảo, với một phần thu âm hoàn hảo nhưng vô cảm, khi khán giả dành sự ưu tiên để trải nghiệm loại nhạc sống, nghệ sĩ và nơi tổ chức sẽ tự biết mình phải đi theo tiêu chuẩn nào.