Đó chính là đậu nành non (edamame). Được thu hoạch khi đạt khoảng 80% giai đoạn trưởng thành. Loại đậu này quen thuộc là thế nhưng rất nhiều người không hay nó giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe đến thế nào.
Tại sao đậu nành non được mệnh danh là “thịt trong thế giới thực vật”?

Đậu nành non không chỉ đơn thuần là một loại rau củ xanh. Lý do khiến các chuyên gia dinh dưỡng gọi nó là "thịt" nằm ở cấu trúc dinh dưỡng đặc biệt mà hiếm loại thực vật nào có được.

Trong 100g đậu nành non chứa tới 14,6g protein. Đây là một con số ấn tượng cao hơn cả trứng với cùng trọng lượng (khoảng 13g) và gấp nhiều lần các loại rau xanh thông thường.

Nhưng điều làm nên sự khác biệt hoàn toàn chính là đậu nành non cung cấp đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu. Trong khi trong giới thực vật, hầu hết các loại hạt đều thiếu hụt một hoặc vài loại axit amin, nhưng đậu nành non lại là nguồn "protein hoàn chỉnh", có giá trị sinh học tương đương với protein động vật từ thịt, cá, trứng, sữa.

Bên cạnh đó, trong khi thịt động vật thường đi kèm với cholesterol và chất béo bão hòa gây hại, thì "loại thịt thực vật" này lại chứa các axit béo không bão hòa chất lượng cao và chất xơ dồi dào. Sự kết hợp này biến đậu nành non thành nguồn đạm "sạch", vừa xây dựng cơ bắp vừa bảo vệ hệ thống mạch máu, lại dễ hấp thu, tốt cho tiêu hóa.
5 lợi ích sức khỏe, làm đẹp nổi bật của đậu nành non

Nhờ có bảng thành phần ấn tượng, đậu nành non mang lại rất nhiều lợi ích sức khỏe, hỗ trợ làm đẹp. Nổi bật như:

- Thúc đẩy đốt cháy mỡ thừa: Chuyên gia thực phẩm sống Wang Mingyong (Trung Quốc) nhấn mạnh đậu nành non thuộc nhóm giàu protein và chất xơ, khác hẳn các loại đậu giàu tinh bột. Sự kết hợp này giúp tạo cảm giác no lâu, thúc đẩy quá trình chuyển hóa đường và chất béo thành năng lượng, hỗ trợ giảm cân tự nhiên.

- Trì hoãn lão hóa sinh học: Nghiên cứu từ Đại học Washington (Hoa Kỳ) chỉ ra hoạt chất nicotinamide mononucleotide trong đậu giúp trì hoãn các dấu hiệu lão hóa như suy giảm độ nhạy insulin và suy giảm thể chất. Hàm lượng chất béo không bão hòa tại đây cũng giúp trẻ hóa hệ mạch máu hiệu quả.

- Làm sạch mạch máu và bảo vệ tim mạch: Chuyên gia dinh dưỡng Song Minghua (Trung Quốc) cho biết đậu nành non giàu phytosterol và lecithin. Chất xơ hòa tan trong đậu kết hợp với axit mật giúp tăng cường chuyển hóa, từ đó đào thải cholesterol xấu, "quét sạch" mảng bám thành mạch.

- Củng cố hệ xương khớp: Mỗi 100g đậu nành non cung cấp tới 63mg canxi. Theo nghiên cứu từ Ý, thành phần isoflavone (phytoestrogen tự nhiên) trong loại đậu này đặc biệt hiệu quả trong việc giảm sự mất xương và duy trì mật độ xương ổn định cho cả nam và nữ.

- Tăng cường trí não và thần kinh: Chuyên gia Song Minghua cũng lưu ý hàm lượng lecithin dồi dào là nguồn cung cấp chất dẫn truyền thần kinh quan trọng. Bổ sung đậu nành non hằng ngày giúp cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tập trung và bảo vệ hệ thần kinh trước áp lực công việc.

- Tốt cho tiêu hóa và nhu động ruột: Chất xơ dồi dào trong đậu nành non giúp thúc đẩy nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón. Khác với thịt động vật, loại đậu này giúp hệ tiêu hóa nhẹ nhàng hơn, đồng thời hỗ trợ đào thải độc tố và cải thiện hệ vi sinh đường ruột hiệu quả.
Cách chế biến đậu nành non giữ trọn dinh dưỡng, thúc đẩy giảm cân

Để tận dụng tối đa nguồn dinh dưỡng từ "loại thịt thực vật" này, chuyên gia dinh dưỡng Song Minhua cho rằng có 2 cách chế biến tốt nhất bạn nên áp dụng:

1. Luộc đậu nành non với nước muối

Đây là cách làm đơn giản và phổ biến nhất. Bạn chỉ cần cho đậu vào nước sôi có thêm một chút muối. Lưu ý quan trọng là phải hớt sạch lớp bọt trắng nổi trên mặt nước trong quá trình đun. Lớp bọt này chứa raffinose - loại đường chính gây ra hiện tượng đầy bụng và khó tiêu. Việc loại bỏ bọt giúp hòa tan chất gây đầy hơi vào nước, giúp hệ tiêu hóa thoải mái hơn.

2. Rang đậu nành non với dầu olive

Nếu muốn tăng cường hiệu quả trao đổi chất, bạn có thể rang đậu trên chảo với lửa nhỏ cùng một chút muối cho đến khi bề mặt vỏ hơi chuyển màu nâu nhạt, sau đó rưới thêm dầu olive. Cách chế biến này giúp tăng khả năng hấp thụ các vitamin k (loại vitamin tan trong chất béo) dồi dào trong đậu. Đặc biệt, phương pháp rang giúp giữ hàm lượng vitamin c cao gấp đôi so với cách luộc thông thường, đồng thời làm tăng vị ngọt tự nhiên của hạt đậu.

Lưu ý về liều lượng và cách kết hợp thực phẩm

Bên cạnh việc lựa chọn cách chế biến phù hợp, bạn nên chú ý đến sự kết hợp thực phẩm để đạt hiệu quả sức khỏe tối ưu:

- Liều lượng khuyến nghị: Theo Hướng dẫn chế độ ăn uống Trung Quốc (2022), mỗi người nên tiêu thụ từ 105 đến 175g sản phẩm từ đậu nành mỗi tuần. Duy trì thói quen này sẽ giúp cơ thể luôn tràn đầy năng lượng, dẻo dai và làm chậm quá trình lão hóa hiệu quả.

- Bổ sung cho người ăn chay: Để đảm bảo không thiếu hụt vi chất, bạn nên kết hợp đậu nành non với khoảng 5 đến 10g các sản phẩm đậu nành lên men mỗi ngày nhằm cung cấp đủ vitamin B12 cho cơ thể.

Nguồn và ảnh: Health TVBS, News CN, ETtoday

Đậu phụ nổi tiếng với kết cấu mềm mịn, vị thanh nhẹ và được xem là thực phẩm khá “lành”. Đây là món ăn quen thuộc trong ẩm thực châu Á, được chế biến từ đậu nành. Dù ăn trực tiếp hay nấu theo nhiều cách khác nhau, đậu phụ vẫn giữ được hương vị tự nhiên, thơm nhẹ và dễ ăn, vì thế thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm gia đình và được nhiều người ưa chuộng.

Không chỉ ngon miệng, đậu phụ còn cung cấp nhiều dưỡng chất và vi khoáng cần thiết như sắt, canxi, phốt pho, magie… Đặc biệt, cơ thể có thể hấp thu tới khoảng 95% các chất dinh dưỡng từ thực phẩm này. Chỉ với vài miếng nhỏ, đậu phụ đã có thể góp phần đáp ứng nhu cầu canxi mỗi ngày của người trưởng thành.

Theo số liệu dinh dưỡng, trong 100g đậu phụ có thể chứa:

Khoảng 8–10g protein, là nguồn đạm thực vật quan trọng
4–6g chất béo, chủ yếu là chất béo không bão hòa tốt cho tim mạch
2–3g carbohydrate, với lượng đường thấp
1–2g chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa
350–500mg canxi, giúp xương chắc khỏe
3–5mg sắt, cần thiết cho quá trình tạo máu
Khoảng 30mg magie, hỗ trợ hoạt động cơ và thần kinh
100–150mg phốt pho, có lợi cho xương và răng
20–40mg isoflavone là hợp chất thực vật có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch và xương

Giá trị dinh dưỡng cụ thể có thể thay đổi tùy vào loại đậu phụ (non, mềm hay cứng) cũng như cách chế biến. Bên cạnh đó, đậu phụ không chứa cholesterol, có lượng calo thấp và cung cấp đủ 9 axit amin thiết yếu.
2 lưu ý quan trọng khi ăn đậu phụ

Mặc dù đậu phụ rất có lợi cho sức khoẻ, tuy nhiên vẫn cần lưu ý:

1. Không nên ăn đậu phụ sống

Nhiều người cho rằng đậu phụ đã được xay nhuyễn và ép khuôn nên có thể ăn trực tiếp mà không cần chế biến. Tuy nhiên, quan niệm này tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe. Do có hàm lượng nước cao, đậu phụ dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nếu khâu bảo quản hoặc đóng gói không đảm bảo vệ sinh.

Một số vi khuẩn như Salmonella, Listeria monocytogenes hay E. coli có thể tồn tại trên bề mặt sản phẩm. Khi ăn sống, nguy cơ nhiễm khuẩn tăng lên, dễ dẫn đến các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc ngộ độc thực phẩm.

Việc nấu chín không chỉ giúp loại bỏ phần lớn vi khuẩn gây hại mà còn hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, hạn chế tình trạng đầy hơi. Đồng thời, các phương pháp như hấp, rán, luộc hay nấu canh còn giúp đậu phụ có kết cấu và hương vị hấp dẫn hơn.

2. Không nên ăn quá nhiều đậu phụ

Dù giàu dinh dưỡng, đậu phụ vẫn cần được tiêu thụ ở mức hợp lý. Thực phẩm này chứa phytoestrogen, là hợp chất có cấu trúc tương tự hormone estrogen. Nếu ăn quá nhiều, nó có thể ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết, tác động đến chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới và có thể làm giảm testosterone ở nam giới.

Ngoài ra, đậu phụ còn chứa loại carbohydrate khó tiêu là oligosaccharides, dễ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc đau bụng khi ăn nhiều. Hàm lượng purine trong đậu phụ khi chuyển hóa sẽ tạo thành axit uric; nếu tích tụ ở mức cao có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout hoặc khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Để hạn chế các tác động không mong muốn, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị chỉ nên ăn khoảng 100–200g đậu phụ mỗi ngày, đồng thời kết hợp đa dạng thực phẩm để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Những người không nên ăn đậu phụ

Người mắc bệnh gout

Đậu phụ chứa lượng purin tương đối đáng kể. Khi vào cơ thể, purin sẽ chuyển hóa thành axit uric. Việc ăn nhiều đậu phụ có thể khiến nồng độ axit uric tăng cao, dễ kích hoạt các cơn gout cấp hoặc làm bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bị suy thận

Lượng đạm thực vật trong đậu phụ sau khi chuyển hóa sẽ tạo ra các chất thải chứa nitơ, cần được thận đào thải. Với những người suy giảm chức năng thận, việc tiêu thụ nhiều đậu phụ có thể làm tăng gánh nặng cho cơ quan này, khiến tình trạng bệnh tiến triển xấu hơn.

Người bị viêm dạ dày

Đậu phụ giàu protein thực vật, nếu ăn quá nhiều có thể kích thích dạ dày tiết axit nhiều hơn, gây cảm giác đầy hơi, khó chịu. Đồng thời, thực phẩm này cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt của cơ thể.

Người bị viêm loét dạ dày, tá tràng

Những người có hệ tiêu hóa yếu, đặc biệt là đang bị loét dạ dày hoặc tá tràng, nên hạn chế ăn đậu phụ. Việc tiêu thụ quá mức có thể làm tăng tiết dịch vị, gây khó tiêu, đầy bụng, thậm chí khiến triệu chứng bệnh nặng thêm.

Người có cơ địa “lạnh bụng”

Theo quan niệm dinh dưỡng phương Đông, đậu phụ có tính mát. Vì vậy, những người dễ bị lạnh bụng, đặc biệt là phụ nữ thể trạng yếu, nếu ăn nhiều có thể gặp các triệu chứng như buồn nôn, khó chịu hoặc rối loạn tiêu hóa.

Người bị xơ vữa động mạch

Một số thành phần trong đậu phụ, như methionine, khi chuyển hóa có thể ảnh hưởng đến thành mạch nếu tiêu thụ quá mức. Điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ tích tụ cholesterol và triglyceride trong lòng mạch, từ đó khiến tình trạng xơ vữa động mạch trở nên nghiêm trọng hơn.

Tóm lại, đậu phụ vẫn là thực phẩm tốt nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, với các nhóm đối tượng trên, việc ăn uống cần có sự điều chỉnh phù hợp, tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

(Tổng hợp/Ảnh minh họa: Internet)

Nếu bạn từng làm trong ngành nhân sự, bạn sẽ biết một sự thật ít người để ý: Đơn xin nghỉ việc của phụ nữ thường tập trung vào hai khoảng thời gian rõ rệt trong năm. Một là sau Tết, rơi vào khoảng cuối tháng 2 đến hết tháng 3. Hai là vào tầm tháng 10, khi gió heo may bắt đầu thổi và lá vàng rụng đầy phố. Đây không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên, càng không phải vấn đề của riêng một vài cá nhân. Đó là một hiện tượng tâm lý - xã hội rất đáng để chúng ta nghiêm túc nhìn nhận.

Bởi vì khi hiểu được vì sao những ý nghĩ ấy đến vào đúng những thời điểm đó, ta sẽ không còn vội vàng đưa ra quyết định chỉ vì cảm xúc, cũng không còn dằn vặt bản thân vì cứ cảm thấy chông chênh giữa một công việc tưởng đã ổn định.
Tháng 3: Khi thưởng Tết đã tiêu hết và ảo tưởng đầu năm tan vỡ

Tháng 3 là thời điểm rất đặc biệt với phụ nữ đi làm. Đây là lúc cơn say của Tết đã qua hẳn, khoản thưởng cuối năm đã chi gần hết cho biếu xén nội ngoại, mua sắm đầu năm và những bữa tiệc tùng tháng Giêng. Nhìn lại tài khoản, bạn nhận ra mình đang trở về đúng vạch xuất phát của năm trước cùng một mức lương, cùng một vị trí, cùng những lo toan quen thuộc.

Đầu tháng 1, ai cũng mang trong mình một danh sách những điều sẽ thay đổi. Năm nay sẽ tiết kiệm được một khoản, năm nay sẽ học thêm một kỹ năng, năm nay sẽ tìm được công việc mới tốt hơn. Nhưng sau hai tháng cuốn vào nhịp công việc cũ, những kế hoạch ấy vẫn nằm yên trên giấy. Tháng 3 đến và mang theo một cảm giác chua xót: Hóa ra mọi thứ vẫn y nguyên như cũ, và một quý của năm đã trôi qua mất rồi.

Đây cũng là thời điểm các công ty bắt đầu công bố kết quả đánh giá năm cũ và mức tăng lương cho năm mới. Với nhiều phụ nữ, đây là khoảnh khắc đối diện với sự thật phũ phàng: Mức tăng 5%, 7%, 10% chẳng đáng là bao so với những gì bạn đã cống hiến cả năm. Những đồng nghiệp được thăng chức, được tăng lương vượt bậc lại không phải bạn. Cảm giác bất công, thất vọng và thậm chí tủi thân cứ thế dồn dập kéo đến.

Thêm vào đó, sau Tết, nhiều phụ nữ vừa trải qua hàng chục cuộc gặp gỡ họ hàng - nơi mà câu hỏi "lương bao nhiêu", "khi nào lên chức", "sao chưa thấy đổi xe" được tung ra như những mũi kim châm liên tục. Khi quay lại bàn làm việc với chiếc máy tính cũ và lương vẫn vậy, không ngạc nhiên khi ý nghĩ "hay là nghỉ" bắt đầu nảy mầm trong đầu.

Tháng 10: Khi cơ thể và tâm hồn cùng "đổi mùa"

Nếu tháng 3 là khủng hoảng của lý trí - đối diện với những kỳ vọng tan vỡ thì tháng 10 lại là khủng hoảng của cảm xúc, một thứ khó nắm bắt và khó lý giải hơn nhiều.

Về mặt sinh học, khi mùa thu chuyển sang đông, lượng ánh sáng mặt trời giảm đi đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ serotonin - hormone hạnh phúc trong cơ thể. Hiện tượng này được gọi là "rối loạn cảm xúc theo mùa" và phụ nữ là đối tượng nhạy cảm hơn với sự thay đổi này so với nam giới. Bạn không hề tưởng tượng ra: Cơn buồn không lý do, cảm giác mệt mỏi triền miên, sự thiếu động lực kỳ lạ vào những ngày tháng 10 đều có cơ sở khoa học rõ ràng.

Khi cơ thể đang ở trạng thái nhạy cảm như vậy, mọi vấn đề trong công việc đều bị phóng đại lên gấp nhiều lần. Một câu nói vô tình của sếp trở thành sự xúc phạm. Một lời góp ý của đồng nghiệp trở thành công kích cá nhân. Một kế hoạch bị hoãn lại trở thành dấu hiệu công ty đang đi xuống. Tất cả những thứ ngày thường bạn có thể bỏ qua, vào tháng 10 lại trở thành những giọt nước cuối cùng làm tràn ly.

Tháng 10 còn là thời điểm rất đặc biệt với phụ nữ Việt Nam vì nó nằm sát ngày 20/10 - Ngày Phụ nữ Việt Nam. Đây vốn là dịp được tôn vinh, nhưng nghịch lý là rất nhiều phụ nữ lại cảm thấy chông chênh nhất vào quanh ngày này. Khi nhìn quanh thấy đồng nghiệp được tặng hoa, được sếp khen ngợi, được chồng đưa đi ăn nhà hàng còn bản thân thì vẫn đang vùi đầu vào deadline, vẫn đang ăn cơm hộp một mình - cảm giác "mình đang làm gì với cuộc đời mình" cứ thế ùa về.

Đây cũng là thời điểm cơ thể bắt đầu báo hiệu sự kiệt quệ sau ba quý làm việc liên tục. Lưng đau, mắt mờ, tóc rụng, da xấu đi rõ rệt - tất cả những dấu hiệu này đập vào mặt bạn mỗi khi soi gương. Và câu hỏi đau đớn nhất nảy ra: Mình đang đánh đổi sức khỏe và tuổi xuân để lấy điều gì?

Vòng lặp tâm lý chỉ phụ nữ mới hiểu

Có một điểm chung giữa tháng 3 và tháng 10 mà ít ai để ý: Cả hai đều là thời điểm chuyển mùa rõ rệt nhất ở miền Bắc, và là thời điểm mà thiên nhiên, không khí, ánh sáng đều có sự thay đổi mạnh mẽ. Phụ nữ vốn nhạy cảm hơn với những biến động bên ngoài - đây là một đặc điểm sinh học chứ không phải sự yếu đuối nên những thay đổi tưởng nhỏ này lại tác động sâu sắc đến tâm trạng.

Thêm vào đó, đây là hai thời điểm mà những vấn đề gia đình thường nổi cộm. Tháng 3 là lúc con cái vào kỳ thi giữa kỳ, là lúc cha mẹ già hay đau ốm vì giao mùa. Tháng 10 là lúc chuẩn bị cho kỳ thi cuối kỳ của con, là lúc bắt đầu tính toán cho Tết sắp đến gần. Khi gánh nặng gia đình tăng lên, công việc bỗng trở thành thứ "phải gánh thêm" thay vì niềm vui hay sự khẳng định bản thân.

Một điều nữa, vào tầm tháng 3 và tháng 10, mạng xã hội thường bùng nổ những bài đăng kiểu "tổng kết quý", "review tháng này tôi đã làm được gì". Khi lướt thấy bạn bè đồng trang lứa khoe được thăng chức, mở công ty riêng, đi du lịch nước ngoài trong khi bạn vẫn đang ngồi chính chiếc bàn làm việc đó với chính những tin nhắn công việc đó, cảm giác bị bỏ lại phía sau ập đến không khoan nhượng.

Cộng tất cả những yếu tố này lại - thất vọng về tài chính, kiệt sức về cơ thể, áp lực gia đình, so sánh xã hội, ánh sáng giảm, hormone biến động, không khó hiểu vì sao tháng 3 và tháng 10 trở thành "mùa nghỉ việc" của phụ nữ công sở.

Vậy có nên nghỉ việc khi đang ở trong "mùa" này không?

Đây mới là câu hỏi quan trọng nhất, và câu trả lời cần được suy xét cẩn thận.

Cảm giác chán nản trong những thời điểm này là thật, nhưng đôi khi nó không phải tín hiệu cho thấy công việc của bạn có vấn đề mà chỉ là tín hiệu cho thấy cơ thể và tâm trí bạn đang cần được chăm sóc. Một quyết định lớn như nghỉ việc, được đưa ra trong lúc serotonin đang thấp, hormone đang biến động và bạn đang vừa trải qua một kỳ nghỉ Tết hao tâm tốn của hoặc đang đối mặt với cơn mệt mỏi cuối năm thường không phải là một quyết định sáng suốt.

Người làm trong ngành nhân sự thường có một nguyên tắc bất thành văn: Nếu muốn nghỉ việc, hãy đợi qua hai tuần và xem cảm giác đó có còn không. Nếu sau hai tuần được nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống tử tế, ngủ đủ giấc - bạn vẫn cảm thấy không thể tiếp tục thì đó mới là tín hiệu thật. Còn nếu cảm giác ấy tan biến cùng một kỳ nghỉ ngắn hoặc một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt, thì có lẽ vấn đề không nằm ở công việc.

Thay vì nghỉ việc trong tháng 3 hay tháng 10, hãy thử làm những việc khác trước: Xin nghỉ phép vài ngày để hồi phục, đi khám sức khỏe tổng quát xem có thiếu chất gì không, sắp xếp lại lịch sinh hoạt để được tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên nhiều hơn, gặp một người bạn lâu không gặp để được nghe góc nhìn từ bên ngoài. Đôi khi, sau những việc tưởng nhỏ này, bạn sẽ nhận ra công việc của mình thực ra không tệ đến vậy, chỉ là bạn đang cần được nạp lại năng lượng.
Nhưng đôi khi, "mùa" lại là lúc sự thật lộ diện

Tuy nhiên, cũng phải thành thật với nhau: Không phải tất cả những ý nghĩ nghỉ việc trong hai mùa này đều là phản ứng cảm xúc nhất thời. Đôi khi, chính trong những khoảnh khắc nhạy cảm ấy, bạn lại nhìn ra được những điều mà ngày thường mình đã cố tình lờ đi.

Có thể bạn đã chán công việc này từ rất lâu, nhưng hằng ngày bị cuốn vào guồng nên không có thời gian dừng lại để cảm nhận. Phải đến khi cơ thể yếu đi, tâm trí lắng xuống, sự thật mới có cơ hội được lắng nghe. Có thể bạn đã biết môi trường này độc hại, nhưng vẫn tự thuyết phục mình "ráng thêm chút nữa". Phải đến khi không còn sức để gồng, bạn mới chấp nhận điều đó.

Vì vậy, thay vì coi cảm giác muốn nghỉ việc trong tháng 3 hay tháng 10 là kẻ thù cần đẩy đi, hãy coi nó như một người bạn đến thăm để báo tin. Hãy ngồi xuống lắng nghe nó, hỏi nó: rốt cuộc bạn đang cố nói gì với tôi? Là tôi cần nghỉ ngơi, hay tôi thực sự cần thay đổi? Là tôi đang yếu đuối nhất thời, hay tôi đang chạm đến giới hạn cuối cùng?

Câu trả lời không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhưng việc tự đặt câu hỏi đã là một bước tiến lớn so với việc cứ ngày ngày phớt lờ những tín hiệu của bản thân.

Suy cho cùng, tháng 3 và tháng 10 không phải kẻ thù của các chị em công sở. Đó là những "cánh cửa" mà cuộc sống mở ra mỗi năm hai lần, mời gọi chúng ta dừng lại để soi vào chính mình. Có thể bạn sẽ nghỉ việc thật, có thể bạn sẽ ở lại nhưng với một tâm thế mới, có thể bạn chỉ đơn giản là cần một kỳ nghỉ phép dài hơi. Tất cả đều ổn, miễn là bạn không để mình cứ trôi đi mà không bao giờ thật sự nhìn lại.

Bởi cuộc đời quá ngắn để dành cho một công việc mình không yêu, nhưng cũng quá dài để đưa ra mọi quyết định lớn chỉ vì một cơn gió heo may.

Những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tính và suy thận có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Đây là nhóm bệnh nguy hiểm, thường tiến triển âm thầm nhưng khi phát hiện thì đã có thể gây ra hàng loạt biến chứng như thiếu máu, bệnh tim mạch, rối loạn điện giải, thậm chí phải chạy thận, ghép thận hoặc đối mặt với nguy cơ tử vong.

Đáng chú ý, theo các chuyên gia, bên cạnh chế độ ăn uống hay tập luyện, nhiều người lại bỏ qua một yếu tố tưởng chừng rất nhỏ nhưng có ảnh hưởng lâu dài: thói quen trước khi đi ngủ. Thực tế, những lựa chọn vào buổi tối, từ cách uống nước, ăn uống cho đến chất lượng giấc ngủ đều có thể âm thầm làm gia tăng gánh nặng cho thận. Nếu duy trì trong thời gian dài, chúng không chỉ tác động đến hệ tiết niệu mà còn góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Dưới đây là 5 thói quen buổi tối được các bác sĩ cảnh báo có thể gây hại cho thận nếu kéo dài:

Uống quá nhiều nước ngay trước khi ngủ

Nhiều người có thói quen uống nhiều nước trước khi lên giường với suy nghĩ “càng nhiều càng tốt”. Tuy nhiên, việc nạp một lượng lớn chất lỏng trong thời gian ngắn buộc thận phải tăng tốc lọc và tạo nước tiểu, gây quá tải tạm thời. Điều này không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ do phải thức dậy đi vệ sinh mà còn ảnh hưởng đến nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Giải pháp tốt hơn là phân bổ lượng nước đều trong ngày, giảm dần vào buổi tối và chỉ uống một lượng nhỏ nếu cần trước khi ngủ.

Nhịn tiểu qua đêm

Không ít người cố gắng “cố nhịn” để tránh phải thức giấc giữa đêm. Tuy nhiên, việc giữ nước tiểu quá lâu làm tăng áp lực lên bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng ngược lên thận. Thói quen đơn giản nhưng hiệu quả là đi vệ sinh trước khi ngủ và không nên cố nhịn nếu có nhu cầu trong đêm.

Hạn chế uống nước quá mức vào buổi tối

Ở chiều ngược lại, một số người lại cắt giảm gần như hoàn toàn việc uống nước vào buổi tối để tránh tiểu đêm. Điều này có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước, làm nước tiểu cô đặc hơn, buộc thận phải làm việc vất vả hơn để lọc chất thải. Cách hợp lý là đảm bảo uống đủ nước vào ban ngày, sau đó giảm dần vào buổi tối thay vì cắt giảm đột ngột.

Ăn nhiều thực phẩm giàu protein vào tối muộn

Protein rất cần thiết cho cơ thể, nhưng ăn quá nhiều vào buổi tối, đặc biệt là gần giờ ngủ lại tạo thêm gánh nặng cho thận. Khi protein được chuyển hóa, các chất thải như urê sẽ được tạo ra và cần thận xử lý.

Việc dồn lượng protein lớn vào bữa tối, nhất là với người có bệnh nền như tiểu đường hoặc chức năng thận suy giảm, có thể khiến thận phải “tăng ca” không cần thiết. Tốt nhất nên phân bổ lượng protein đều trong ngày và ăn tối vừa phải.

Bỏ qua dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là tình trạng nhiều người mắc nhưng không nhận ra. Những lần ngừng thở ngắn trong đêm làm giảm oxy trong máu và gây tăng huyết áp đột ngột, từ đó ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thận.

Các dấu hiệu như ngáy to, buồn ngủ ban ngày, hoặc có người nhận thấy bạn ngừng thở khi ngủ cần được kiểm tra sớm. Việc điều trị kịp thời không chỉ cải thiện giấc ngủ mà còn giúp bảo vệ chức năng thận.

Theo Times of India

Để tăng cường sức khỏe, một nhân viên văn phòng uống đều đặn 2 viên sủi vitamin C liều cao mỗi ngày trong 6 tháng để tăng sức đề kháng. Một ngày, anh ta bỗng đau lưng dữ dội, phải nhập viện cấp cứu.

Khi thăm khám, kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy người này có nhiều sỏi thận. Theo chuyên gia, nguyên nhân không đến từ việc bổ sung vitamin C đơn thuần, mà nằm ở cách dùng kéo dài, liều cao và thiếu hiểu biết về giới hạn chuyển hóa của cơ thể.

Vitamin C dư thừa có thể chuyển thành axit oxalic

Bác sĩ Chiu Shih-hsin, (Trung Quốc) cho biết khi lượng vitamin C nạp vào vượt quá 2.000 mg mỗi ngày, cơ thể không thể hấp thụ hết. Phần dư thừa sẽ được gan và thận chuyển hóa thành axit oxalic rồi đào thải qua nước tiểu.

Trong quá trình đó, nếu oxalate kết hợp với canxi trong nước tiểu, các tinh thể canxi oxalate có thể hình thành. Khi việc bổ sung quá mức diễn ra trong thời gian dài, những tinh thể này sẽ tích tụ dần trong thận và phát triển thành sỏi, gây đau lưng dưới, thậm chí ảnh hưởng lớn tới chất lượng cuộc sống.

Theo phân tích của chuyên gia, trường hợp của nam nhân viên văn phòng nói trên là ví dụ điển hình cho nguy cơ này. Do không nhận ra các tinh thể đã âm thầm tích tụ trong thận trong thời gian dài, người bệnh chỉ phát hiện khi xuất hiện cơn đau cấp tính.

Không chỉ sỏi thận, viên sủi còn tiềm ẩn nguy cơ nạp natri quá mức

Ngoài nguy cơ hình thành sỏi thận, viên sủi vitamin C còn có một vấn đề khác thường bị bỏ qua: hàm lượng natri cao. Để tạo ra hiệu ứng sủi bọt, nhiều sản phẩm sử dụng natri bicarbonate, đồng nghĩa người dùng có thể vô tình nạp thêm một lượng natri đáng kể mỗi ngày.

Với người có huyết áp cao hoặc chức năng thận suy giảm, việc dùng viên sủi thường xuyên, kéo dài có thể làm tăng gánh nặng cho tim mạch và thận. Trong một số trường hợp, tình trạng này còn có thể dẫn tới phù nề hoặc khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.

Ưu tiên vitamin C từ thực phẩm tự nhiên

Từ trường hợp trên, chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ưu tiên bổ sung vitamin C từ thực phẩm tự nhiên thay vì phụ thuộc vào viên sủi. Những loại trái cây như ổi đỏ hoặc kiwi vàng có thể cung cấp đủ nhu cầu vitamin C hàng ngày cho cơ thể nếu được sử dụng hợp lý. So với thực phẩm bổ sung, vitamin C từ trái cây tự nhiên thường đi kèm chất xơ và các hợp chất thực vật có lợi, đồng thời giảm nguy cơ đưa vào cơ thể lượng lớn chất chuyển hóa hoặc natri ẩn như ở các dạng viên sủi tổng hợp.

Trong trường hợp vẫn cần sử dụng thực phẩm bổ sung, chuyên gia khuyên nên tuân thủ nguyên tắc dùng liều nhỏ, chia đều, chẳng hạn khoảng 500 mg mỗi lần, thay vì dùng liều cao liên tục trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, việc uống đủ nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Theo khuyến nghị, người dùng nên bổ sung ít nhất 2.000 ml nước mỗi ngày trong thời gian sử dụng vitamin C để hỗ trợ đào thải axit oxalic dư thừa, hạn chế nguy cơ kết tinh trong thận.

Trường hợp của nam nhân viên văn phòng là lời nhắc rằng việc bổ sung vitamin C hay bất kỳ vi chất nào cũng cần đúng liều lượng và phù hợp với khả năng chuyển hóa của cơ thể. Tăng cường miễn dịch là mục tiêu chính đáng, nhưng nếu lạm dụng thực phẩm bổ sung, lợi bất cập hại hoàn toàn có thể xảy ra.