Với người Trung Quốc, quân sư Gia Cát Lượng là một nhà tiên tri vĩ đại. Tài tiên đoán, liệu sự như thần của ông khiến hậu thế phải nghiêng mình thán phục.

Trí tuệ tinh thông, tài năng lỗi lạc lẫn lòng trung hiếu sắt son của Gia Cát Lượng luôn được hậu thế tôn vinh, trân trọng. Sử sách ghi nhận ông là một nhà chính trị, quân sự, chiến lược, ngoại giao tài ba, kiệt xuất thời Tam quốc.



1. Thân thế của Gia Cát Lượng

Theo Bách kho toàn thư mở, Gia Cát Lượng (181 - 234), tự là Khổng Minh, hiệu Ngọa Long tiên sinh. Ông là quân sư xuất chúng của Lưu Bị nước Thục, thời hậu Hán. Gia Cát Lượng quê tại Dương Đô (nay thuộc huyện Nghi Nam, tỉnh Sơn Đông).

Không chỉ kiệt xuất trong lĩnh vực quân sự, chính trị, Khổng Minh còn là một học giả và nhà phát minh kỹ thuật đại tài. Ông đã sáng tạo ra các chiến thuật quân sự nổi tiếng như: Bát trận đồ (Hình vẽ tám trận), Liên nỏ (Nỏ Liên Châu, tên bắn ra liên tục), Mộc ngưu lưu mã (trâu gỗ ngựa máy).

Cuộc đời của nhà tiên tri nổi tiếng nhất Trung Hoa Gia Cát Lượng 1
Tương truyền, chính vị quân sư này là nhà phát minh ra đèn trời (Khổng Minh đăng - một dạng khinh khí cầu cỡ nhỏ) và món màn thầu nổi tiếng của Trung Quốc.
Tài năng của Khổng Minh không chỉ dừng ở những lĩnh vực ấy. Với người Trung Quốc, Gia Cát Lượng còn là nhà tiên tri vô cùng vĩ đại. Ông được mệnh danh là người “trên thông thiên văn, dưới tường địa lý”, có tài tiên đoán mọi việc cực chuẩn xác.

2. Những lời tiên tri chính xác của Gia Cát Lượng

Nói về kỳ tài "liệu sự như thần" của Khổng Minh, dân gian Trung Quốc hãy còn lưu truyền một câu chuyện khá thú vị. Tương truyền, trước lúc lâm chung, Gia Cát Lượng dặn dò con cháu: “Sau khi ta chết, trong số các con sẽ gặp phải đại họa chết người. Tới lúc ấy, hãy dỡ nhà, lấy từ trong tường ra một bọc giấy, trong đó có cách cứu mạng”.

Sau khi ông qua đời, Tư Mã Viêm lên ngôi hoàng đế. Nghe tin trong số quan quân triều đình có viên tướng quân là hậu thế của Gia Cát Lượng, Viêm bèn nghĩ cách trừng trị người này.

Một hôm, Tư Mã Viêm tìm cớ định tội chết cho viên tướng nhà Gia Cát. Trên Kim điện, Viêm cất lời hỏi: “Trước khi chết, tổ phụ nhà ngươi đã nói những gì?”. Kẻ “tội đồ” bèn thật thà truyền đạt tới vua lời dặn dò của Gia Cát Lượng. Nghe thấy vậy, Tư Mã Viêm bèn ra lệnh cho quân lính dỡ nhà, lấy bọc giấy ra xem. Bên trong chỉ có một phong thư kín, phía trên viết rằng: “Ngộ hoàng nhi khai” (nghĩa là đúng hoàng thượng mới mở ra xem).

Đám binh sĩ bèn dâng thư lên vua. Trong thư có mấy chữ: “Xin lùi ba bước”. Tư Mã Viêm lập tức làm theo. Vừa đứng vững đã nghe thấy một tiếng “rầm”, chiếc xà rơi thẳng xuống chỗ vua ngồi, khiến bàn ghế tan tành. Viêm trông thấy vậy mà sợ hãi lạnh người, rồi lại xem tiếp những dòng ở cuối thư: “Ta cứu mạng ngươi, ngươi hãy giữ lại mạng sống của con cháu ta”.

Xem xong thư, Tư Mã Viêm thầm thán phục tài tiên đoán như thần của Gia Cát Khổng Minh rồi ra lệnh phục nguyên chức cho vị tướng quân này. Còn theo Bách Khoa toàn thư mở, Khổng Minh bỗng lâm bệnh nặng khi ra Kỳ Sơn lần thứ 6.

Biết mệnh sắp tàn, ông cho gọi tướng tài Khương Duy vào truyền thụ 24 thiên binh thư của mình. Gia Cát Lượng còn cẩn thận dặn dò các tướng quân phải nêu cao cảnh giác, đề phòng mối nguy quân Ngụy tấn công, Ngụy Diên trở mặt làm phản rồi bày cho diệu kế đối phó.

Quả nhiên, mọi lo lắng, tiên liệu của ông trước khi qua đời đều thành hiện thực. Ngụy Diên tráo trở làm phản, nhưng vì nghe lời căn dặn của quân sư, Mã Đại đã chém chết Diên. Lại nói, khi Tư Mã Ý hô quân tới đánh, bên Thục bèn đẩy xe có tượng gỗ của Khổng Minh ra trận, khiến Ý hoang mang lo sợ rồi tháo chạy. Nhờ đó, quân Thục bình an vô sự rút về Thành Đô.

Thêm lần nữa, tài tiên liệu hơn người của Gia Cát Lượng đã bảo toàn mạng sống cho quân binh và cứu vãn thế sự cho cả vương triều. Để tưởng nhớ công lao to lớn của ông, dân gian lưu truyền câu nói: “Gia Cát chết vẫn đuổi được Trọng Đạt sống”.

3. Tiên tri của Gia Cát Lượng về vận mệnh Trung Quốc

“Mã Tiền Khóa” được cho là một tác phẩm kiệt xuất của Gia Cát Lượng. Tương truyền, nhà quân sư trong lúc nhàn nhã việc quân đã hoàn thành “Mã Tiền Khóa” với những tiên đoán như thần về việc đại sự trong thiên hạ. Nếu giải nghĩa về mặt câu chữ, “Mã Tiền Khóa” ý chỉ việc gieo quẻ bói trước ngựa.

Theo những chiêm nghiệm của hậu thế, lời tiên đoán trong các khóa của Gia Cát Lượng vô cùng linh ứng và chính xác. Ví như khóa thứ nhất:

“Vô lực hồi thiên

Cúc cung tận tụy

Âm cư dương phất

Bát thiên nữ quỷ”

Nhiều quan điểm cho rằng, khóa này chính là lời dự ngôn về bản thân Gia Cát Lượng và thế sự thời Tam Quốc. Sớm biết vận mệnh nhà Hán đã tới hồi tận, mọi nỗ lực chỉ là “vô lực hồi thiên”, nhưng ông vẫn tận tâm tận sức phò tá Thục Hán, không phụ nghĩa bạc tình với chủ nhân Lưu Bị.

Tổng cộng, Khổng Minh đã 5 lần Bắc phạt Tào Ngụy để khôi phục trung nguyên, tái hưng giang sơn Đại Hán. Trong “Xuất Sư Biểu”, ông cũng bày tỏ nỗ lực tâm huyết tái hưng Hán thất của mình: “Cúc cung tận tụy, tử nhi hậu dĩ” (ý chỉ: Cúc cung tận tụy tới chết mới thôi).

Vậy nên, hai câu trước: “Vô lực hồi thiên, Cúc cung tận tụy” là viết cho chính mình. Trong hai câu sau: “Âm cư dương phất, Bát thiên nữ quỷ”, câu “Bát thiên nữ quỷ” được xem như một câu chơi chữ. Chữ “bát” (八) thêm chữ “thiên” (千) rồi thêm chữ “nữ” (女) và chữ “quỷ” (鬼) hợp lại thành chữ “Ngụy” (魏). Điều ấy có nghĩa, nhà Thục Hán cuối cùng sẽ bị Ngụy Quốc tiêu diệt.

Còn ở khóa thứ hai:

“Hỏa thượng hữu hỏa

Quang chúc trung thổ

Xưng danh bất chính

Giang Đông hữu hổ”

Có nghĩa là những dự ngôn của Khổng Minh về Tấn triều. Thực tế lịch sử cho thấy, gia tộc Tư Mã nắm đại quyền trong triều đình nhà Ngụy thời Tam Quốc, trong đó, Tư Mã Chiêu trở thành kẻ thống trị thực quyền. Tới năm 265, Chiêu qua đời, con là Tư Mã Viêm lập tức bắt Hoàng đế cuối cùng của Tào Ngụy là Tào Hoán thoái vị, giao lại triều đình cho mình. Viêm tức vị hoàng đế, lập ra triều Tây Tấn trong lịch sử phong kiến Trung Quốc.

Tới khóa 10:

“Thỉ hậu ngưu tiền

Thiên nhân nhất khẩu

Ngũ nhị đảo trí

Bằng lai vô cữu”

Đây là những dự ngôn của Gia Cát Lượng về sự ra đời của Trung Hoa Dân quốc. Ngày 13/2/1912, hoàng đế nhà Thanh chính thức thoái vị, vương triều Đại Thanh hoàn toàn sụp đổ. Câu: “Thỉ hậu ngưu tiền” (tức: Lợn sau trâu trước) chính là chỉ sự kiện này. Năm 1911 là năm Tân Hợi, tức năm lợn. Còn năm 1913 là năm con trâu. Trong khi đó, sự thống trị của vương triều nhà Thanh kết thúc vào năm 1912, chính là năm ở giữa: “Thỉ hậu ngưu tiền” (Lợn sau trâu trước).

“Ngũ nhị đảo trí” (tức năm và hai đảo ngược vị trí) ý chỉ chế độ và quốc thể của Trung Hoa Dân Quốc: mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân. Nguyên thủ quốc gia được gọi là Tổng thống và chức vụ này cũng là do dân bầu. Trước kia có câu: “Cửu ngũ chí tôn”, “ngũ” ở đây ý chỉ ngôi vua. Vì vậy, câu “Ngũ nhị đảo trí” là chỉ chế độ nhà nước do dân làm chủ, dân nắm quyền.

4. Tiên đoán trước được cái chết của chính mình

Cũng như các nhà tiên tri nổi tiếng khác, Gia Cát Lượng tính được mệnh của mình. Theo ghi chép, trước khi chết, nói về việc lo hậu sự của mình, Gia Cát Lượng nói với các tướng sĩ rằng, sau khi mình chết thì đem bỏ xác vào quan tài, lấy dây thừng buộc lại rồi cho quân sĩ khiêng theo đoàn quân rút về Hán Trung. Dây thừng đứt ở đâu thì lấy nơi đó làm mộ.

Truyền thuyết kể rằng, quân sĩ theo lời dặn của Gia Cát Lượng, buộc dây thừng vào quan tài rồi khiêng theo đoàn quân rút lui về phía Hán Trung. Cứ khiêng đi như vậy một thời gian rất lâu nhưng dây vẫn không đứt.

Tuy nhiên, khi tới núi Định Quân thì đột nhiên sợi dây thừng rất chắc chắn bỗng dưng đứt bật ra, quan tài rơi xuống đất. Quân sĩ vội đặt quan tài xuống rồi tìm xẻng để đào huyệt hạ quan tài xuống. Nhưng khi binh lính vừa tản ra đất tại nơi đặt quan tại bỗng sụp xuống, vừa khít lấp trọn quan tài của Gia Cát Lượng.

Thời kỳ Tam Quốc là thời kỳ “mộ tặc” cực kỳ lộng hành. Vì vậy, ngoài việc chọn phong thủy cho ngôi mộ, việc đầu tiên cần nghiên cứu đối với các nhà phong thủy chính là làm cách nào để chống lại bọn mộ tặc này. Tào Tháo vốn là một chuyên gia trộm mộ, vì vậy cũng trở thành một người cực kỳ tài năng trong việc chống lại mộ tặc.

Nghi án về 72 ngôi mộ của Tào Tháo cho tới tận ngày nay vẫn chưa có lời giải và người ta vẫn chưa thể nào tìm thấy ngôi mộ thật của nhà chính trị lừng danh thời Tam Quốc này.

Về mặt phong thủy, Gia Cát Lượng có lẽ không thua gì Tào Tháo, vì vậy, việc chống mộ tặc của Gia Cát Lượng cũng đặc sắc không kém. Gia Cát Lượng khi chọn mộ cũng đã nghĩ đến việc sẽ bị Tư Mã Ý hoặc những người đời sau đào và cướp mộ vì vậy đã yêu cầu tướng lĩnh dưới quyền không chôn theo các vật tùy táng, mộ huyệt cũng không cần đào lớn, chỉ vừa đủ để đặt quan tài là được. Khu vực đặt mộ cũng không cần xây kín, cũng không trồng cây đánh dấu hay làm bất cứ thứ gì có thể bị phát hiện.

Vietbf @ Sưu tầm

Người mẫu Kim Kardashian đối mặt kiện tụng, bị tố sao chép tên gọi từ nhà thiết kế nhỏ. Phía Kim Kardashian và thương hiệu của cô hiện vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ việc.
Thương hiệu đồ định hình của người mẫu Kim Kardashian đang vướng vào một vụ kiện liên quan đến quyền sở hữu tên gọi, khi bị một nhà thiết kế nhỏ tại New York cáo buộc sử dụng tên sản phẩm gây nhầm lẫn.

Theo hồ sơ pháp lý do Page Six thu thập, một thương hiệu thời trang ít tên tuổi mang đã đệ đơn kiện thương hiệu của Kim Kardashian vì cho rằng dòng sản phẩm của hãng này vi phạm quyền thương hiệu mà họ đã sử dụng từ trước.

Luật sư của nguyên đơn cho rằng phía thương hiệu của Kim Kardashian đã đưa ra “một quyết định có tính toán” khi vẫn tiếp tục sử dụng tên gọi tương tự, bất chấp việc đã được cảnh báo. Trong tài liệu, họ cáo buộc phía thương hiệu của Kim Kardashian dựa vào tiềm lực tài chính mạnh, sức ảnh hưởng của người nổi tiếng và hệ thống marketing khổng lồ để “đè bẹp” một thương hiệu nhỏ hơn.

“Bị đơn tin rằng họ có thể chi tiêu nhiều hơn, quảng bá mạnh hơn và kéo dài cuộc chiến pháp lý để vượt qua bất kỳ thách thức nào từ một doanh nghiệp nhỏ”, trích nội dung đơn kiện.

Được biết, thương hiệu đồ định hình do người mẫu Kim Kardashian sáng lập ra mắt năm 2019 và hiện được định giá khoảng 5 tỷ USD. Trong khi đó, thương hiệu đệ đơn kiện đã kinh doanh quần áo và đồ bơi gần một thập kỷ trước đó.

Nguyên đơn cho rằng việc thương hiệu của Kim Kardashian sử dụng cụm từ “Fits Everybody” có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, đồng thời làm lu mờ bản sắc thương hiệu của họ. Thậm chí, trong kết quả tìm kiếm trực tuyến, thương hiệu nhỏ gần như biến mất do sự áp đảo từ thương hiệu của Kim Kardashian.

Luật sư Jessica Mathews đại diện cho thương hiệu đệ đơn kiện nhấn mạnh: “Đây là ví dụ điển hình của ‘nhầm lẫn ngược’, khi một công ty lớn, được hậu thuẫn bởi người nổi tiếng, sử dụng tên gọi tương tự và nhanh chóng phủ sóng thị trường.”

Hồ sơ cũng cho biết phía nguyên đơn đã nhiều lần yêu cầu thương hiệu của Kim Kardashian ngừng sử dụng tên gọi này trong gần 2 năm qua nhưng không nhận được phản hồi tích cực. Đáng chú ý, Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO) từng từ chối đăng ký nhãn hiệu “Fits Everybody” do nguy cơ gây nhầm lẫn với thương hiệu đã tồn tại.

Hiện thương hiệu đệ đơn kiện Kim Kardashian yêu cầu tòa án buộc phía nữ người mẫu ngừng sử dụng tên gọi nói trên, đồng thời bồi thường thiệt hại, bao gồm chi phí pháp lý và lợi nhuận liên quan. Phía Kim Kardashian và thương hiệu của cô hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ việc.

VietBF@ sưu tập

Hôm qua (1/5), ít nhất 11 người thiệt mạng và 31 người khác bị thương khi một chiếc xe chở khách du lịch gặp nạn tại bang Nayarit, miền Tây Mexico đúng ngày bắt đầu kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động (1/5).
Theo thông báo từ chính quyền địa phương, chiếc xe đang hành trình từ bang Jalisco đến một khu nghỉ dưỡng tại Nayarit thì bất ngờ mất lái, lao khỏi đường cao tốc và lật nhào gần thị trấn Amatlan de Canas. Tại hiện trường, chiếc xe khách nằm nghiêng, biến dạng và bị bao phủ trong lớp bùn đất. Lực lượng cứu hộ từ cả hai bang Nayarit và Jalisco đã nhanh chóng có mặt, cứu hộ các nạn nhân còn mắc kẹt và điều tra nguyên nhân vụ việc.


Hiện trường vụ xe chở khách du lịch ở Mexico gặp tai nạn. Ảnh: Reuters
Vụ tai nạn thảm khốc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông tại Mexico - nơi các vụ va chạm xe khách vốn xảy ra với tần suất dày đặc. Tháng 9/2024, ít nhất 10 người chết và 61 người bị thương khi một tàu hỏa chở hàng đâm thẳng vào xe buýt hai tầng tại miền Trung Mexico. Tháng 2 năm ngoái, thảm kịch kinh hoàng khác xảy ra ở khu vực miền Nam nước này khi xe khách từ Cancun đi Tabasco va chạm với xe đầu kéo và bốc cháy, khiến hơn 40 người thiệt mạng.

Tại Mexico, xe khách vẫn là phương tiện vận tải công cộng chủ lực do hệ thống đường sắt hành khách còn nhiều hạn chế. Trước thực trạng giao thông đường bộ đầy rủi ro, chính quyền của Tổng thống Claudia Sheinbaum đang nỗ lực đẩy mạnh kế hoạch mở rộng mạng lưới đường sắt chở khách trên quy mô lớn. Mục tiêu là kết nối các khu vực trọng yếu tại miền Bắc và miền Trung Mexico, nhằm giảm bớt áp lực cho các tuyến cao tốc và mang lại lựa chọn di chuyển an toàn hơn cho người dân.

VietBF@ sưu tập

Geely gây chú ý với robotaxi không cần tài xế, đặt mục tiêu thương mại hóa và mở rộng quy mô từ năm 2027.
Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026, Geely ra mắt Eva Cab, nguyên mẫu robotaxi hoàn toàn mới dành cho vận hành thương mại tự lái, khác biệt so với các đối thủ cải tiến từ xe sẵn có. Được thiết kế từ đầu cho tự động hóa, Eva Cab tối ưu cấu trúc cabin, cảm biến và chi phí vận hành, sử dụng nền tảng lái thông minh G-ASD 4.0 phát triển cùng đối tác Afari, với AI xử lý hơn 3.000 TOPS, thực hiện hơn 3 triệu tỷ phép tính mỗi giây để nhận diện và phản ứng với môi trường.
Xe trang bị công nghệ tiên tiến như kiến trúc điện - điện tử AI lượng tử, hệ thống LiDAR kỹ thuật số 2.160 dòng tầm phát hiện hàng trăm mét, cùng khả năng quan sát 360 độ. Nội thất robotaxi gồm cửa trượt điện, ghế đối diện, trần kính Galaxy Skyroof và phong cách Trung Hoa, hướng tới tối ưu trải nghiệm hành khách và vận hành.
Dự kiến, CaoCao Mobility của Geely sẽ bắt đầu triển khai Eva Cab từ 2027 tại nhiều thị trường, mở rộng quy mô từ 2028, mục tiêu 100.000 xe đến 2030. Công nghệ tự lái cấp độ 4 cho phép xe vận hành trong khu vực xác định mà không cần tài xế, xử lý các tình huống như đèn tín hiệu, người đi bộ, hoặc lỗi hệ thống, với khả năng tự xử lý sự cố và dừng xe an toàn.
Dù còn phụ thuộc vào bản đồ chính xác và hạ tầng, Eva Cab thể hiện tham vọng của Geely biến robotaxi thành dịch vụ di chuyển phổ biến trong tương lai gần, tiến gần hơn tới việc thương mại hóa xe tự lái quy mô lớn.
Cung cấp bởi
Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026, Geely đã chính thức trình làng Eva Cab - nguyên mẫu robotaxi được phát triển hoàn toàn mới cho vận hành thương mại không người lái, thay vì cải tiến từ xe sẵn có như phần lớn đối thủ.

Không chỉ là một concept công nghệ, Eva Cab được định vị là bước đi chiến lược nhằm đưa dịch vụ robotaxi tiến tới thương mại hóa quy mô lớn trong vài năm tới.

Robotaxi sinh ra để không cần tài xế
Khác biệt cốt lõi của Eva Cab nằm ở việc chiếc xe được thiết kế từ đầu cho mục đích vận hành tự động. Điều này cho phép Geely tối ưu toàn diện từ cấu trúc cabin, hệ thống cảm biến cho tới chi phí khai thác - những yếu tố then chốt với mô hình gọi xe không người lái.


Thiết kế đầu xe Geely Eva Cab với dải đèn LED liền mạch và cụm cảm biến đặt thấp, tối ưu cho khả năng nhận diện môi trường. Ảnh: Paultan.
Xe sử dụng nền tảng lái thông minh G-ASD 4.0, phát triển cùng đối tác Afari, với AI toàn miền đóng vai trò "bộ não". Sức mạnh xử lý hơn 3.000 TOPS cho phép Eva Cab thực hiện hơn 3 triệu tỷ phép tính mỗi giây - tương đương một trung tâm dữ liệu thu nhỏ trên bánh xe - để nhận diện, dự đoán và phản ứng với giao thông xung quanh theo thời gian thực.

Bên cạnh đó, Geely còn trang bị cho Eva Cab hàng loạt công nghệ được quảng bá ở mức đầu tiên thế giới như kiến trúc điện - điện tử AI cấp lượng tử, hệ thống LiDAR kỹ thuật số 2.160 dòng với tầm phát hiện có thể lên tới hàng trăm mét, cùng khả năng quan sát 360 độ nhờ kết hợp nhiều cảm biến.

Khoang nội thất cũng mang đậm dấu ấn robotaxi với cửa trượt điện, bố trí ghế ngồi đối diện, trần kính Galaxy Skyroof và các chi tiết thiết kế mang phong cách Trung Hoa. Tất cả hướng tới trải nghiệm hành khách và tối ưu vận hành, thay vì phục vụ người lái như xe truyền thống.

Theo kế hoạch, CaoCao Mobility, công ty gọi xe thuộc Geely, sẽ triển khai Eva Cab từ năm 2027 tại nhiều thị trường, trước khi mở rộng sản xuất quy mô lớn từ 2028, với mục tiêu đạt 100.000 xe vào năm 2030.

Tự lái cấp độ 4 vận hành ra sao?
Tự lái cấp độ 4 (level 4) là bước tiến lớn so với các hệ thống hỗ trợ lái hiện nay, nhưng vẫn chưa phải tự lái hoàn toàn. Ở cấp độ này, xe có thể tự vận hành toàn bộ trong một khu vực hoặc điều kiện đã được xác định trước, chẳng hạn một đô thị, tuyến đường hoặc vùng dịch vụ robotaxi.

Trong phạm vi đó, phương tiện không cần tài xế can thiệp. Người dùng chỉ cần đặt xe qua ứng dụng, robotaxi sẽ tự đến điểm đón, mở cửa, thực hiện hành trình và xử lý các tình huống giao thông như đèn tín hiệu, người đi bộ hay phương tiện cắt ngang.

Thực tế, robotaxi cấp độ 4 không còn là câu chuyện tương lai. Nhiều hãng đã triển khai dịch vụ này ở quy mô thương mại hoặc bán thương mại, như Waymo (Mỹ) vận hành robotaxi tại Phoenix và San Francisco, Baidu Apollo Go (Trung Quốc) hoạt động tại Bắc Kinh, Vũ Hán hay Pony.ai thử nghiệm tại Trung Quốc và Mỹ. Tuy nhiên, các dịch vụ này đều giới hạn trong khu vực xác định và vẫn có sự giám sát từ xa.

Điểm khác biệt quan trọng là hệ thống cấp độ 4 có khả năng tự xử lý khi gặp sự cố. Nếu phát hiện điều kiện vượt ngưỡng như thời tiết xấu, lỗi hệ thống hoặc đi ra ngoài vùng hoạt động, xe sẽ tự động đưa ra phương án an toàn như giảm tốc, dừng xe hoặc chờ hỗ trợ từ trung tâm điều hành.

Dù vậy, công nghệ này vẫn phụ thuộc vào bản đồ độ chính xác cao, hạ tầng kết nối và vùng vận hành giới hạn.

Với Eva Cab, Geely đang cho thấy tham vọng biến robotaxi từ một công nghệ thử nghiệm thành dịch vụ di chuyển thực tế, có thể triển khai rộng rãi trong tương lai gần.

VietBF@ sưu tập

KNDS vừa ra mắt MATARIS đạn lượn cảm tử ‘Made in France’ đầu tiên, từ tầm ngắn 10km đến tầm xa 100km. Với thiết kế linh hoạt, đầu đạn mạnh mẽ và khả năng chống nhiễu cao, MATARIS đang trở thành vũ khí then chốt trên chiến trường hiện đại.
Trong bối cảnh tác chiến hiện đại ngày càng phụ thuộc vào drone cảm tử (loitering munition - đạn lượn/đạn tuần kích, hay còn gọi là máy bay không người lái UAV/drone cảm tử/kamikaze), KNDS France đã nhanh chóng phát triển và giới thiệu dòng sản phẩm MATARIS tại IDEX 2025.

Đây là gia đình đạn lượn đầu tiên hoàn chỉnh “Made in France”, được thiết kế để lấp khoảng trống năng lực của quân đội Pháp và đáp ứng nhu cầu chiến trường thực tế như ở Ukraine.

Với bốn biến thể khác biệt về kiến trúc, tầm xa và vai trò, MATARIS thể hiện cách tiếp cận linh hoạt, an toàn và thích ứng cao của công nghiệp quốc phòng Pháp trước sự tiến hóa nhanh chóng của công nghệ drone.


KNDS Pháp ra mắt MATARIS cùng các sản phẩm mới nhất thuộc dòng này. Ảnh: edrmagazine.eu
MATARIS bao gồm bốn biến thể chính: MT-10, MX-10 Damocles, MV-25 Oskar và MV-100 Veloce 330. Các hệ thống này được phát triển trong thời gian kỷ lục nhờ hợp tác chặt chẽ giữa KNDS France với Delair (chuyên drone) và EOS Technologie.

Mỗi biến thể đều trang bị đầu đạn do KNDS Ammo France tự phát triển, kết hợp liên kết dữ liệu chống nhiễu và khả năng hoạt động trong môi trường GNSS bị từ chối (GNSS-denied).

MT-10 là biến thể rotor cánh quạt đồng trục (counter-rotative bi-rotor) có thể gập lại, phù hợp cho môi trường đô thị và chiến trường mở.

Với trọng lượng khoảng 3,8kg, sải cánh 70cm, hệ thống sử dụng động cơ điện và có thể phóng theo phương pháp VTOL hoặc từ ống phóng (tube-launch).

Tầm xa tối đa đạt 10km, thời gian hoạt động khoảng 30 phút, mang đầu đạn nổ phân mảnh-cháy 550g. Điểm nổi bật của MT-10 là tiếng ồn rất thấp, giúp tăng tính bất ngờ, đồng thời có thể tích hợp lên nhiều nền tảng xe bọc thép như Leclerc hay Serval, biến mọi phương tiện thành đơn vị tấn công độc lập trong bán kính 10km.

MX-10 Damocles, hợp tác với Delair, là biến thể quadcopter (bốn cánh quạt) có thiết kế gọn nhẹ với trọng lượng cất cánh 3,5kg và sải cánh 80cm.

Hệ thống cũng đạt tầm xa 10km nhưng thời gian bay lâu hơn, lên đến 40 phút.


MX-10 DAMOCLES được phát triển nhằm hỗ trợ các nhiệm vụ cận chiến, nơi đòi hỏi khả năng triển khai nhanh chóng và phản ứng tức thời. (Nguồn ảnh: ArmyRecognition)
Đầu đạn vẫn là loại nổ phân mảnh-cháy 550g, đủ sức tiêu diệt bộ binh, phương tiện không bọc thép và xe bọc thép nhẹ.

MX-10 nổi bật với khả năng triển khai nhanh (dưới 5 phút), liên kết dữ liệu chống nhiễu cung cấp video thời gian thực đến khoảnh khắc va chạm và đặc biệt cho phép hủy bỏ cuộc tấn công để quay lại chế độ lượn chờ nếu cần.

Biến thể này đã được quân đội Pháp đặt hàng và một số lượng đã được chuyển giao cho Ukraine từ đầu năm 2025.

MV-25 Oskar chuyển sang kiến trúc cánh cố định (fixed-wing), được chế tạo từ polystyrene gia cố có độ phản xạ radar thấp.

Trọng lượng nhẹ khoảng 2,3kg, sải cánh 1,1 mét, phóng bằng tay (hand-launched) với động cơ điện.

Tầm xa tăng lên 25km, thời gian bay khoảng 40-45 phút, vẫn mang đầu đạn 550g cùng loại.

Hệ thống hỗ trợ hoạt động ngoài tầm nhìn thẳng (beyond line-of-sight) nhờ liên kết dữ liệu chống nhiễu và có thể hủy nhiệm vụ để tiếp tục lượn chờ.

MV-25 Oskar chuyển sang kiến trúc cánh cố định (fixed-wing), được chế tạo từ polystyrene gia cố có độ phản xạ radar thấp.

Trọng lượng nhẹ khoảng 2,3kg, sải cánh 1,1 mét, phóng bằng tay (hand-launched) với động cơ điện.

Tầm xa tăng lên 25km, thời gian bay khoảng 40-45 phút, vẫn mang đầu đạn 550g cùng loại.

Hệ thống hỗ trợ hoạt động ngoài tầm nhìn thẳng (beyond line-of-sight) nhờ liên kết dữ liệu chống nhiễu và có thể hủy nhiệm vụ để tiếp tục lượn chờ.

MV-25 đã được thử nghiệm thực chiến và triển khai tại Ukraine, chứng minh hiệu quả trong vai trò tấn công cơ hội bộ binh và phương tiện nhẹ.

Ở phân khúc tầm xa hơn là MV-100 Veloce 330, dựa trên nền tảng cánh cố định của EOS Technologie với sải cánh 3,3 mét và trọng lượng cất cánh khoảng 25-27kg.

Hệ thống sử dụng động cơ tuabin (turbine), cho tốc độ hành trình 200 km/h và tốc độ tối đa lên đến 400 km/h.

Tầm xa đạt 100km, thời gian bay khoảng 30 phút ở tốc độ hành trình.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở đầu đạn chống tăng 2,5kg loại EFP (Explosively Formed Penetrator), lấy cảm hứng từ công nghệ đạn BONUS, chuyên tấn công từ trên xuống (top attack) vào phần giáp mỏng của xe tăng và phương tiện bọc thép nặng.

MV-100 còn có khả năng thực hiện nhiệm vụ trinh sát nhờ hệ thống quang điện tử. Phương thức phóng bằng máy bắn (catapult) và hệ thống được thiết kế để lắp ráp nhanh bởi hai người trong dưới 10 phút.

Hiện MV-100 đang trong giai đoạn thử nghiệm và huấn luyện (một số đơn vị chưa lắp đầu đạn), với kế hoạch kiểm tra nổ thực tế vào cuối năm 2025.

Về mặt công nghệ chung, toàn bộ dòng MATARIS nhấn mạnh tính an toàn cao với cơ chế vũ trang điện tử chỉ kích hoạt ở giai đoạn cuối, giảm rủi ro cho người sử dụng.

Hầu hết biến thể đều hỗ trợ điều khiển thủ công, bán tự động hoặc tự động, đồng thời duy trì liên kết video thời gian thực và khả năng điều hướng khi GPS bị gây nhiễu - yếu tố then chốt trong chiến tranh điện tử hiện nay.

KNDS tự phát triển đầu đạn, đảm bảo tính đồng bộ và tối ưu hóa sát thương: loại phân mảnh-cháy cho mục tiêu mềm và bộ binh ở tầm gần, loại EFP cho mục tiêu bọc thép ở tầm xa.

MATARIS đại diện cho chiến lược “tốc độ và linh hoạt” của Pháp: phát triển nhanh từ năm 2024-2025 để đáp ứng nhu cầu khẩn cấp, kết hợp giữa nền tảng drone dân sự/semi-civilian đã trưởng thành (Delair, EOS) với đầu đạn quân sự chuyên sâu của KNDS.

So với các dòng đạn lượn khác trên thị trường, MATARIS nổi bật ở sự đa dạng kiến trúc trong cùng một gia đình, khả năng tích hợp trên xe chiến đấu và mức độ an toàn cao.

Tuy nhiên, một số biến thể vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, và khả năng sản xuất hàng loạt (hàng nghìn đơn vị/năm) sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả thực chiến lâu dài.

MATARIS không chỉ là bước tiến kỹ thuật của ngành công nghiệp quốc phòng Pháp mà còn phản ánh xu hướng toàn cầu: chuyển từ vũ khí truyền thống sang hệ thống cảm tử giá rẻ hơn, linh hoạt hơn và có thể triển khai ở cấp tiểu đội hoặc phương tiện đơn lẻ.

Với việc đã xuất hiện trên chiến trường Ukraine và được quân đội Pháp tiếp nhận dần, dòng sản phẩm này hứa hẹn sẽ đóng vai trò quan trọng trong các cuộc xung đột tương lai, nơi tốc độ quyết định, tính bất ngờ và khả năng chống nhiễu trở thành lợi thế sống còn.

VietBF@ sưu tập