Theo như lời kêu gọi được đăng tải trên kênh Telegram của phóng viên chiến trường Vladimir Romanov hồi tháng trước từ bộ Chỉ huy Phòng không Sevastopol trên bán đảo Crimea đã gửi "lời cầu cứu" đến Bộ Quốc phòng Ngal: HÃY CUNG CẤP CHO CHÚNG TÔI TÊN LỬA CHO HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG TURTEL].

Theo Forbes, mới đây một yêu cầu cụ thể gửi đến Bộ Quốc phòng Nga từ Bộ Chỉ huy Phòng không Sevastopol: HÃY CUNG CẤP CHO CHÚNG TÔI TÊN LỬA CHO HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG TURTEL]. Chúng tôi có thể nhìn thấy mục tiêu và về mặt kỹ thuật có khả năng bắn trúng chúng, nhưng chúng tôi không có gì để làm điều đó!!!”.

Lời kêu gọi được đăng tải trên kênh Telegram của phóng viên chiến trường Vladimir Romanov hồi tháng trước, cho thấy hệ thống phòng không Nga đang cạn kiệt đạn dược sau khi đối phó với hết đợt này đến đợt khác của máy bay không người lái tầm xa Ukraine.

Kho vũ khí phòng không khổng lồ của Nga

Không có quân đội nào trên thế giới được trang bị vũ khí phòng không di động dồi dào như quân đội Nga. Quân đội Mỹ và NATO thường hoạt động dựa trên giả định về ưu thế trên không, nhưng từ thời Liên Xô, Moscow đã đầu tư mạnh vào các hệ thống tên lửa di động để bảo vệ lực lượng tiền tuyến.

Vì vậy, trong khi Mỹ chỉ có một số ít hệ thống phòng không tầm ngắn M-SHORAD và Avenger hạng nhẹ, thì Nga lại sở hữu hàng trăm phương tiện hạng nặng, bao gồm cả xe bánh xích Tor-M , được trang bị tám tên lửa nặng 400 pound với tốc độ Mach 2.5, và xe tám bánh Pantsir-S, với mười hai tên lửa tầm ngắn nặng 200 pound cùng một cặp pháo tự động.

Các hệ thống như vậy được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa trên không từ máy bay phản lực tốc độ cao và trực thăng tấn công cho đến tên lửa hành trình. Máy bay không người lái của Ukraine như Fire Point F-1 và An-196 Lyutyi không nhanh, linh hoạt hay tàng hình, và việc bắn hạ chúng lẽ ra phải đơn giản – mặc dù, như các nhà bình luận Nga đã lưu ý, một số hệ thống của chúng hoạt động kém hiệu quả một cách đáng xấu hổ khi đối phó với máy bay không người lái .

Vấn đề là một chiếc máy bay không người lái điển hình như FP-1 có giá khoảng 60.000 đô la và hàng nghìn chiếc được sản xuất mỗi tháng. Tên lửa 9M330 do Tor phóng có giá hơn 600.000 đô la. Và mặc dù Nga đã tích trữ những tên lửa này trong nhiều thập kỷ, ngay cả họ cũng không thể tiếp tục bắn mãi mãi.

Những dấu hiệu ban đầu của "hạn hán"

Dấu hiệu rõ ràng nhất của tình trạng thiếu tên lửa là năm ngoái, người ta phát hiện các xe phòng không Nga có các khe trống trên bệ phóng thay vì đầy đủ các bệ phóng. Quan sát kỹ hơn cho thấy một điều khác: một số tên lửa được nạp lại không phải là tên lửa hiện đại mà là đạn dược từ kho dự trữ sâu, bao gồm một hệ thống phòng không Osa với tên lửa 9M33 có từ những năm 1970. Các nhà quan sát tinh ý khác, được nguồn tin quân sự Militarnyi của Ukraine đưa tin , đã nhận thấy các hệ thống Osa sử dụng tên lửa 9M33M, loại tên lửa không chỉ lỗi thời mà còn chỉ dành cho hải quân. Một bệ phóng đặc biệt đã được lắp đặt để sử dụng nó trên bệ phóng đặt trên đất liền.

Như nhà phân tích OSINT Waffentraeger đã lưu ý, điều này rất rõ ràng trên Osa vì chúng có thể nhìn thấy được. Tor, Pantsir và các hệ thống khác có bệ phóng kín cũng có thể đang sử dụng các tên lửa cũ hơn – hoặc các khoảng trống.

Một dấu hiệu rõ ràng khác của tình trạng khan hiếm tên lửa là sự xuất hiện của hệ thống "FrankenSAM" của Nga . Đây là một bệ phóng đặt trên xe tải mang theo một bộ tên lửa không đối không R-77, được cho là đã được sửa đổi để sử dụng trong vai trò trên mặt đất, cũng được Militarnyi thu giữ.

Vào tháng Tư, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi tuyên bố rằng tình trạng thiếu tên lửa phòng không của Nga là do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở sản xuất. Một số mục tiêu, chẳng hạn như Nhà máy chế tạo thiết bị Arzamas bị tấn công hồi tháng Tám năm ngoái , sản xuất các linh kiện quan trọng như con quay hồi chuyển của tên lửa. Nếu đúng như vậy, điều này giống như một vòng xoáy tử thần, vì tình trạng thiếu tên lửa sẽ dẫn đến nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thành công hơn và số lượng tên lửa lại càng ít hơn.

Nga không phải là quốc gia duy nhất thiếu tên lửa. Các nhà phân tích đã chỉ ra rằng trong cuộc xung đột với Iran, Mỹ đã tiêu hao tên lửa đất đối không với tốc độ không bền vững để đối phó với các loạt tên lửa đạn đạo và đặc biệt là các máy bay không người lái giá rẻ của Iran . Việc tăng cường sản xuất theo kế hoạch khó có thể giải quyết vấn đề trong ngắn hạn và có thể không khả thi về lâu dài.

Ukraine đang đi trước khá xa trong lĩnh vực này. Quốc gia này đã phải đối mặt với những vấn đề tương tự như Nga trong vài năm qua và đã áp dụng những giải pháp tương tự, bao gồm việc triển khai các tên lửa HAWK "lỗi thời" do Mỹ cung cấp và các hệ thống " FrankenSAM" tự chế để sử dụng tên lửa không đối không. Ukraine vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu tên lửa đất đối không để đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga. Nhưng những đợt tấn công hàng đêm của máy bay Shahed của Nga hiện nay phần lớn bị bắn hạ bởi các máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ và các phương pháp khác thay vì bởi số lượng tên lửa khan hiếm.

Theo như Tổng thống Donald Trump như đang tìm cách xác định bước đi tiếp theo trong cuộc chiến với Iran thì Trung Quốc lại đang thận trọng cân nhắc nhiều khả năng và lợi ích khác nhau. Trong khi thúc giục giới chức Iran tiếp tục đàm phán với Mỹ, Trung Quốc đồng thời ngầm cho phép các công ty trong nước hỗ trợ thương mại cho Tehran. Cuộc xung đột dự kiến sẽ trở thành chủ đề trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, dự kiến bắt đầu từ ngày 14/5 tại Bắc Kinh.

Trung Quốc đang cân nhắc

Theo The New York Times, trong lúc Tổng thống Donald Trump tìm cách xác định bước đi tiếp theo trong cuộc chiến với Iran thì Trung Quốc cũng âm thầm triển khai các nước đi nhằm bảo đảm họ có lợi bất kể kết cục cuối cùng ra sao.

Trong khi thúc giục giới chức Iran tiếp tục đàm phán với Mỹ, Trung Quốc đồng thời ngầm cho phép các công ty trong nước hỗ trợ thương mại cho Tehran. Sự hỗ trợ này có thể giúp ích cho quân đội Iran nếu ông Trump tiếp tục bị cuốn vào một cuộc xung đột toàn diện.

Theo các quan chức và nhà phân tích, Bắc Kinh không theo đuổi một lập trường cứng rắn tuyệt đối trong cuộc chiến này. Thay vào đó, Trung Quốc đang thận trọng cân nhắc nhiều khả năng và lợi ích khác nhau.

Cuộc xung đột dự kiến sẽ trở thành chủ đề trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, dự kiến bắt đầu từ ngày 14/5 tại Bắc Kinh.

Một mặt, việc Mỹ bị kéo sâu vào một cuộc chiến mới ở Trung Đông lại mang đến lợi ích cho Trung Quốc. Việc quân đội Mỹ nhanh chóng triển khai lượng lớn đạn dược đã làm suy giảm kho dự trữ vốn được xem là rất quan trọng trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc trong tương lai. Đồng thời, cuộc chiến cũng khiến sự chú ý của chính quyền Tổng thống Trump bị phân tán khỏi châu Á.

Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng nhìn thấy lợi ích trong việc thúc đẩy chấm dứt xung đột. Trong giai đoạn đầu chiến sự, Iran từng phong tỏa eo biển Hormuz với phần lớn tàu thuyền, nhưng vẫn cho phép tàu chở dầu Iran, bao gồm các tàu hướng tới Trung Quốc, đi qua. Dù vậy, giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh vẫn gây áp lực lớn lên nền kinh tế Trung Quốc. Bắc Kinh cũng chịu tác động từ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ khiến nhiều tàu không thể rời cảng Iran.

Sun Yun, chuyên gia về Trung Quốc tại Stimson Center ở Washington, cho rằng dù có ý kiến nhận định Bắc Kinh muốn kéo dài chiến sự, nhưng trên thực tế, các tuyên bố chính sách của Trung Quốc lại hướng tới mục tiêu giảm leo thang.

Hai quan chức Iran tiết lộ cả Trung Quốc và Nga đều thúc giục Tehran tiếp tục đàm phán với Mỹ. Ngày 29/4, ông Trump đã điện đàm với Tổng thống Vladimir Putin về cuộc chiến. Trong khi đó, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, Lưu Bằng Vũ, cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng đã trao đổi qua điện thoại về tình hình xung đột.

Các quan chức cho biết ông Trump đã trì hoãn hội nghị thượng đỉnh với ông Tập vì cuộc chiến. Ông muốn tới Bắc Kinh với vị thế cứng rắn thay vì trong bối cảnh một cuộc xung đột chưa được giải quyết vẫn tiếp tục gây bất ổn cho thị trường toàn cầu và làm tiêu hao nguồn lực quân sự Mỹ.

“Đối với Trung Quốc, vấn đề là các lệnh cấm vận của chúng ta. Còn đối với chúng ta, vấn đề là sự hậu thuẫn của Trung Quốc dành cho Iran”, Rush Doshi, học giả tại Georgetown University và Council on Foreign Relations, đồng thời từng phụ trách chính sách Trung Quốc dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, nhận định.

Thông tin tình báo Mỹ cho thấy một công ty Trung Quốc có thể đã tìm cách chuyển tên lửa vác vai tới Iran. Các quan chức Mỹ cũng cho biết công ty này từng vận chuyển nhiều vật liệu lưỡng dụng — có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự — cho Tehran.

Tháng trước, sau khi Hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa, lính thủy đánh bộ Mỹ phát hiện số hàng tiếp tế trên một con tàu treo cờ Iran mà ông Trump mô tả là “không tốt chút nào” và có thể là “một món quà từ Trung Quốc”.

“Tôi hơi ngạc nhiên, nhưng chúng tôi có quan hệ rất tốt và tôi nghĩ mình đã đạt được sự thấu hiểu nhất định với Chủ tịch Tập Cận Bình”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm 21/4.

Ảnh hưởng của Trung Quốc

Một tuần trước đó, ông Trump cho biết đã gửi thư cho ông Tập đề nghị Bắc Kinh không chuyển vũ khí cho Iran. Theo ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc trả lời rằng “ông ấy không làm điều đó”.

Sun Yun nhận định các quan chức Bắc Kinh đang “trì hoãn việc gây áp lực đáng kể lên Iran” trong lúc chờ ông Trump đưa ra yêu cầu trực tiếp.

Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, Lưu Bằng Vũ, tuyên bố rằng “duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực, bảo đảm tự do hàng hải là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”, đồng thời chỉ trích lệnh phong tỏa của Mỹ là “hành động nguy hiểm và vô trách nhiệm”.

Ông cũng cho biết ưu tiên cấp bách hiện nay là ngăn xung đột bùng phát trở lại. Theo ông, trước khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh hồi đầu tháng 4, Ngoại trưởng Vương Nghị đã thực hiện 26 cuộc điện đàm với các quan chức Iran, Israel, Nga, các nước vùng Vịnh và nhiều quốc gia khác.

Trong số đó có hai cuộc gọi với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi. Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng đã tới khu vực này.

Một số quan chức nước ngoài cho biết Trung Quốc đóng vai trò quan trọng phía sau hậu trường trong việc thuyết phục Iran chấp nhận các điều khoản ngừng bắn. Theo họ, nhiều bên tham gia đàm phán đang khuyến khích Bắc Kinh tiếp tục can dự ngoại giao.

Về cáo buộc Trung Quốc cung cấp hàng tiếp tế cho Iran, ông Lưu Bằng Vũ khẳng định Bắc Kinh “luôn duy trì thái độ thận trọng và có trách nhiệm với xuất khẩu quân sự”, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng lưỡng dụng.

Ali Vaez, Giám đốc chương trình Iran tại International Crisis Group, cho biết trong nội bộ Iran, các quan chức thuộc Islamic Revolutionary Guard Corps đang xem xét mở rộng quan hệ với Trung Quốc sau chiến tranh, với hy vọng nhận được hỗ trợ quân sự tương tự những gì Bắc Kinh từng cung cấp cho Pakistan.

Theo ông, ngày càng có nhiều tiếng nói trong lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho rằng những thất bại trước đây của Tehran xuất phát từ cách tiếp cận quá dè dặt trong quan hệ với Trung Quốc và Nga, cũng như nỗ lực duy trì thế độc lập.

Tại vùng Vịnh, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất đang thúc giục Trung Quốc đóng vai trò ngoại giao lớn hơn. Ngày 20/4, Thái tử Mohammed bin Salman đã điện đàm với ông Tập để thảo luận về cuộc chiến.

Một quan chức Saudi Arabia cho biết Riyadh đã đề nghị Trung Quốc gây sức ép để Iran không tấn công Saudi Arabia trong suốt thời gian xung đột.

Năm 2023, sau nhiều năm đàm phán giữa Saudi Arabia và Iran, Trung Quốc từng đóng vai trò hoàn tất tiến trình khôi phục quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Theo quan chức Saudi Arabia, Riyadh xem Bắc Kinh là một bên có lợi ích trực tiếp trong quan hệ với Iran.

Pakistan, quốc gia từng đăng cai một vòng đàm phán hòa bình Mỹ - Iran, cũng đang kỳ vọng vào vai trò của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa đàm. Ngày 31/3, Trung Quốc và Pakistan đã ra tuyên bố chung gồm 5 điểm, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, nối lại đàm phán hòa bình, bảo vệ cơ sở dân sự, mở cửa eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Ngày 8/4, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đăng bài trên mạng xã hội cảm ơn 5 quốc gia góp phần đạt được thỏa thuận ngừng bắn, trong đó Trung Quốc được nhắc tới đầu tiên.

Cùng tuần đó, Trung Quốc và Nga phủ quyết một nghị quyết tại United Nations thể hiện sự ủng hộ công khai với Iran. Nghị quyết này có thể mở đường cho hành động quân sự đa quốc gia nhằm buộc Iran mở lại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, các quan chức Iran cho biết phía sau hậu trường, Trung Quốc vẫn thúc ép Tehran thể hiện sự linh hoạt và chấp nhận ngừng bắn.

Dù vậy, một số nhà phân tích cho rằng tham vọng mở rộng vai trò ngoại giao của Trung Quốc tại Trung Đông có thể vẫn ở mức hạn chế.

Ryan Hass, cựu quan chức an ninh quốc gia Nhà Trắng hiện làm việc tại Brookings Institution, nhận định: “Ưu tiên của Bắc Kinh mang tính thực dụng hơn. Họ muốn bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và thị trường an toàn cho hàng xuất khẩu, chứ không muốn biến những vấn đề an ninh của khu vực khác thành gánh nặng của riêng mình.”

Theo như Tổng cục Quản lý Xuất nhập cảnh Indonesia đã bắt giữ một nhóm gồm 125 người Việt Nam do bị nghi ngờ nhóm gồm người Việt Nam này tham gia vào các hoạt động lừa đảo đầu tư trực tuyến. Do chiến dịch này đã được thực hiện sau khi giới chức nước này phát hiện các dấu hiệu cho thấy những người này đang thực hiện các hoạt động không phù hợp với giấy phép cư trú và có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự công cộng.

Trong chiến dịch truy quét diễn ra hôm 6/5, cảnh sát đã bắt giữ tổng cộng 210 người nước ngoài, gồm 163 nam và 47 nữ, khi đột nhập vào một căn hộ ở quận Lubuk Baja, thành phố Batam, đảo Riau.

Ngoài 125 người đến từ Việt Nam, có 84 người từ trung Quốc, một từ Myanmar.

Chiến dịch được thực hiện sau khi giới chức nước này phát hiện các dấu hiệu cho thấy những người này đang thực hiện các hoạt động không phù hợp với giấy phép cư trú và có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự công cộng.

Giới chức Indonesia cho hay những người này đang sử dụng nhiều loại giấy phép cư trú khác nhau: 57 người sử dụng diện miễn visa (BVK), 103 người sử dụng visa tại cửa khẩu (VoA), 49 người sử dụng visa thăm thân loại D12/B12 và 1 người sử dụng giấy phép cư trú có thời hạn dành cho nhà đầu tư.

Hầu hết các giấy phép này không cho phép làm việc hoặc kinh doanh.

"Từ giữa tháng 4/2026, lực lượng tình báo di trú đã nhận được thông tin về một nhóm người nước ngoài có hoạt động đáng ngờ tại địa điểm này. Sau đó, đội điều tra đã tiến hành giám sát bí mật, lập hồ sơ và thu thập thông tin trong nhiều tuần. Kết quả theo dõi cho thấy địa điểm này được sử dụng như một trung tâm hoạt động có tổ chức, không phù hợp với mục đích lưu trú đã khai báo," Tổng cục trưởng Di trú Hendarsam Marantoko cho biết.

Cuộc truy quét bắt đầu lúc 6 giờ sáng ngày 6/5 (giờ Việt Nam).

Một nhóm gồm 58 người đã di chuyển đến hai địa điểm mục tiêu và khống chế được toàn bộ 210 người trong tòa nhà nói trên vào lúc 8 giờ sáng.

Việc nhận dạng tại hiện trường cho thấy cơ sở này được tổ chức theo một mô hình hoạt động có cấu trúc, gồm khu làm việc, khu sinh hoạt và phòng điều khiển.

Giới chức cũng thu giữ được 10 hộ chiếu được cho là có liên quan đến những người cầm đầu, hoạt động từ một địa điểm khác.

Tất cả 210 người sau đó đã được đưa đến Văn phòng Nhập cư Batam để kiểm tra thêm.

Trong quá trình truy quét, cảnh sát cũng đã thu giữ nhiều tang vật, bao gồm 131 máy tính để bàn, 93 máy tính xách tay, 492 điện thoại di động, 52 màn hình, thiết bị mạng, máy đếm tiền và 198 hộ chiếu.

Việc kiểm tra các thiết bị điện tử cho thấy dấu hiệu của hành vi lừa đảo đầu tư trực tuyến nhắm vào các nạn nhân nước ngoài, đặc biệt là ở châu Âu và Việt Nam.

Cách thức của nhóm này là quảng bá các cơ hội đầu tư giả mạo qua mạng xã hội, sau đó liên lạc và tạo quan hệ với nạn nhân trước khi dụ họ chuyển tiền vào các nền tảng đầu tư không có thật bằng lời hứa lợi nhuận cao.

Các nghi phạm được cho là đã vi phạm Điều 75 khoản (1) Luật số 6 năm 2011 về Di trú của Indonesia.

Theo quy định này, cơ quan quản lý di trú có quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đối với người nước ngoài gây nguy hiểm, gây rối trật tự công cộng hoặc vi phạm pháp luật và quy định.

Hiện những người này đã bị tạm giữ để phục vụ quá trình xử lý tiếp theo, trong đó có trục xuất và đưa vào danh sách cấm nhập cảnh.

Tuy nhiên, nếu cơ quan điều tra tiếp tục phát hiện dấu hiệu tội phạm hình sự, cơ quan di trú sẽ phối hợp với cảnh sát tỉnh Quần đảo Riau để có các bước xử lý thích hợp.

"Cam kết của Tổng cục Di trú là đảm bảo sự hiện diện của nhà nước trong việc mang lại cảm giác an ninh cho người dân. Do đó, chúng tôi sẽ tiếp tục siết chặt giám sát và sẽ không dung thứ cho các hoạt động bất hợp pháp của người nước ngoài gây hại cho cộng đồng. Tinh thần 'Di trú vì nhân dân' sẽ được hiện thực hóa thông qua hành động kiên quyết chống lại bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào, đảm bảo rằng chỉ những người nước ngoài có đóng góp tích cực mới được ở lại Indonesia", ông Hendarsam nhấn mạnh.

Theo như sau khi cựu đại sứ Victor Manuel Rocha, người gốc Colombia, đã bị buộc tội danh âm mưu hoạt động như đặc vụ của chính phủ nước ngoài và lừa gạt Hoa Kỳ, khiến có các công tố viên liên bang Mỹ đang tiến hành các thủ tục pháp lý nhằm tước quốc tịch Mỹ của ông Victor Manuel Rocha này. Vì ông ông Victor Manuel Rocha đã bị đơn khiếu nại được đệ trình lên tòa án liên bang tại Miami lập luận rằng ông này liên tục nói dối trong quá trình nhập tịch vào năm 1977 và 1978.

Các công tố viên liên bang đang tiến hành các thủ tục pháp lý nhằm tước quốc tịch Mỹ của Victor Manuel Rocha, cựu nhà ngoại giao cấp cao bị cáo buộc đã gian lận trong quá trình nhập tịch cách đây nhiều thập kỷ để che giấu thân phận là đặc vụ ngầm của Cuba.

Đơn khiếu nại được đệ trình lên tòa án liên bang tại Miami lập luận rằng, ông Rocha đã liên tục nói dối trong quá trình nhập tịch vào năm 1977 và 1978. Cụ thể, ông bị cáo buộc phủ nhận mọi liên hệ với Đảng Cộng sản, khẳng định chưa từng phạm tội và tuyên thệ trung thành với Hoa Kỳ trong khi thực chất đang thực hiện các hoạt động gián điệp cho chính quyền Havana.

“Kẻ phản bội lý tưởng”

Victor Manuel Rocha, người gốc Colombia, đã bị buộc tội vào tháng 12/2023 với tội danh âm mưu hoạt động như đặc vụ của chính phủ nước ngoài và lừa gạt Hoa Kỳ.

Trong thông cáo báo chí sáng thứ Sáu, Luật sư Hoa Kỳ Jason A. Reding Quiñones nhấn mạnh:

“Victor Manuel Rocha không phải là một đặc vụ cấp thấp. Ông ta từng là Đại sứ Hoa Kỳ và là một quan chức chính phủ cấp cao, người đã thừa nhận bí mật phục vụ chế độ Cuba trong nhiều thập kỷ. Đơn kiện tước quốc tịch dân sự này nhằm hoàn tất quá trình thực thi công lý. Một người bí mật phục vụ Cuba không nên được hưởng đặc quyền mang quốc tịch Mỹ, ngay cả khi đang thụ án tù.”

Lộ trình phơi bày sự thật

Theo hồ sơ tòa án, trong thỏa thuận nhận tội vào năm 2024, Rocha thừa nhận đã bắt đầu làm đặc vụ ngầm cho cơ quan tình báo Cuba từ năm 1973 — tức 5 năm trước khi trở thành công dân Hoa Kỳ. Các công tố viên cho biết ông đã lợi dụng các vị trí trong chính phủ, bao gồm cả tại Bộ Ngoại giao, để thúc đẩy lợi ích tình báo của Cuba.

Năm 2024, Rocha bị kết án 15 năm tù liên bang. Tại phiên tòa tuyên án, thẩm phán liên bang đã khẳng định Rocha đã “phản bội Hoa Kỳ” suốt hơn 50 năm.

Tóm tắt yêu cầu của Chính phủ:

Hủy bỏ tư cách công dân của Rocha.

Thu hồi giấy chứng nhận nhập tịch.

Yêu cầu nộp lại toàn bộ hộ chiếu Hoa Kỳ và các giấy tờ chứng minh quốc tịch khác.

Quá trình thâm nhập sâu rộng

Rocha, hiện 75 tuổi, có một sự nghiệp chính trị đáng nể nhưng đầy rẫy sự gian dối:

1973: Bắt đầu cấu kết với tình báo Cuba khi đang tham gia một chương trình sinh viên tại Chile.

1976 – 1978: Tốt nghiệp Thạc sĩ tại Đại học Harvard và Đại học Georgetown để tạo “vỏ bọc” thăng tiến trong ngành ngoại giao.

1981: Bắt đầu làm việc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

1994 – 1995: Phục vụ trong Hội đồng An ninh Quốc gia.

2000 – 2002: Giữ chức Đại sứ Hoa Kỳ tại Bolivia.

Sập bẫy điệp viên ngầm
Chi tiết về việc Rocha bị bắt giữ đã gây chấn động giới ngoại giao. Trong các cuộc gặp vào năm 2022 và 2023 với một đặc vụ FBI đóng giả đại diện tình báo Cuba, Rocha đã mất cảnh giác và tự hào kể lại “chiến tích” hơn 40 năm hoạt động của mình.

Trong các cuộc hội thoại bị ghi âm, Rocha liên tục gọi Hoa Kỳ là “kẻ thù”, xưng “chúng ta” khi nói về chính quyền Cuba, và ca ngợi Fidel Castro là “Tư lệnh” (Comandante). Ông ta mô tả công việc gián điệp của mình là một thành tựu “vĩ đại hơn cả một cú Grand Slam” (cú đánh ghi điểm tối đa trong bóng chày), khẳng định những gì mình đã làm đã “củng cố Cách mạng một cách mạnh mẽ”.

Hiện tại, Rocha đang thụ án tại nhà tù liên bang FCI Coleman ở miền Trung Florida. Nếu đơn kiện được chấp thuận, ông sẽ chính thức bị tước bỏ tư cách công dân Hoa Kỳ — một trong những hình phạt mang tính biểu tượng nhất đối với sự phản bội quốc gia.

Theo đánh giá của tình báo Mỹ, Lãnh tụ Tối cao hiện tại của Iran vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chiến lược chiến tranh, cùng với các quan chức cấp cao nước này.


Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện công khai kể từ khi kế nhiệm cha. (Ảnh: WANA)

Thông tin trên cho thấy cách vận hành của hệ thống quyền lực Iran vẫn chưa rõ ràng, nhưng Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đang góp phần chỉ đạo cách Iran xử lý các cuộc đàm phán với Mỹ.

Ông Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị thương nặng trong cuộc tấn công khiến cha ông cùng nhiều lãnh đạo quân sự hàng đầu của đất nước thiệt mạng ngày 28/2. Điều này làm dấy lên nhiều đồn đoán về sức khỏe và vai trò của ông trong cấu trúc lãnh đạo Iran.

Theo các nguồn tin, cho đến nay cộng đồng tình báo Mỹ vẫn chưa thể xác nhận nơi ở của ông Khamenei.

Một phần nguyên nhân là do ông Khamenei không sử dụng bất kỳ thiết bị điện tử nào để liên lạc, thay vào đó chỉ gặp trực tiếp những người có thể tới thăm hoặc gửi thông điệp qua người đưa tin, nguồn tin cho biết.

Ông Khamenei được cho là vẫn đang phải điều trị các vết thương ở mặt, cánh tay và chân.

Đầu tuần này, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu với truyền thông nhà nước rằng ông đã có cuộc gặp kéo dài 2 tiếng rưỡi với ông Khamenei - cuộc gặp trực tiếp đầu tiên được xác nhận giữa một quan chức cấp cao Iran và lãnh tụ tối cao mới của đất nước.

Theo các nguồn tin, những gì giới chức Mỹ biết về tình trạng của ông Khamenei chủ yếu dựa trên thông tin thu thập từ những người đang liên lạc với ông. Tuy nhiên, trong giới phân tích tình báo cũng xuất hiện nghi vấn rằng một số nhân vật trong cấu trúc quyền lực Iran có thể đưa ra tuyên bố có quyền tiếp cận ông Khamenei nhằm tận dụng uy tín của ông để thúc đẩy mục tiêu riêng.

Các báo cáo tình báo Mỹ đánh giá rằng cuộc chiến đã làm suy giảm năng lực quân sự của Iran nhưng chưa phá hủy hoàn toàn, với khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn tồn tại sau các đợt không kích của Mỹ. Một báo cáo gần đây nâng con số đó lên 2/3, một phần do lệnh ngừng bắn kéo dài giúp Iran có thời gian khôi phục các bệ phóng có thể đã bị chôn vùi trong các cuộc tấn công trước đó.

Một báo cáo riêng của CIA kết luận Iran có thể chịu đựng lệnh phong toả trên biển của Mỹ khoảng 4 tháng nữa.

Trong khi đó, giao thông qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, khi cả hai đều tuyên bố kiểm soát tuyến đường này. Lực lượng quân sự Mỹ và Iran vừa tiếp tục đấu hỏa lực, bất chấp lệnh ngừng bắn còn hiệu lực.

Khi được hỏi về đánh giá của CIA, một quan chức tình báo cấp cao nói với CNN: “Lệnh phong tỏa của Tổng thống Trump đang gây ra thiệt hại thực sự và ngày càng chồng chất - cắt đứt thương mại, bóp nghẹt doanh thu và đẩy nhanh sự sụp đổ kinh tế mang tính hệ thống. Quân đội Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng, hải quân bị phá hủy và các lãnh đạo đang phải lẩn trốn”.

Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ chuyển các câu hỏi sang Nhà Trắng.

“Trong khi Mỹ ngày càng mạnh hơn sau thành công to lớn của Chiến dịch Epic Fury, Iran suy yếu từng ngày do tác động áp đảo của Chiến dịch Economic Fury, chiến dịch phong tỏa quân sự và sự chia rẽ trong nội bộ chế độ, điều đã cản trở khả năng Iran đưa ra các đề xuất thống nhất với các nhà đàm phán Mỹ”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định.

“Hiện rõ hơn bao giờ hết rằng Tổng thống Trump đang nắm mọi lợi thế khi đội ngũ an ninh quốc gia của ông nỗ lực chấm dứt vĩnh viễn tham vọng hạt nhân của Iran. Chúng tôi không bình luận về các vấn đề tình báo”, phát ngôn viên nói thêm.

Khác với đánh giá của tình báo Mỹ, một nguồn tin nói với CNN rằng có bằng chứng cho thấy ông Khamenei khá tách biệt khỏi quá trình ra quyết định và tiếp cận không thường xuyên.

Do đó, các quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran về cơ bản đang điều hành hoạt động thường nhật cùng với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf.

“Không có dấu hiệu cho thấy ông ấy thực sự đang liên tục đưa ra mệnh lệnh, nhưng cũng không có bằng chứng chứng minh điều ngược lại”, một nguồn tin khác cho biết.

Những nghi vấn xung quanh sức khỏe và vị thế của Lãnh tụ tối cao Khamenei gây ra thách thức lớn cho chính quyền Tổng thống Trump, khi các quan chức Mỹ cấp cao vẫn cho rằng chưa rõ ai có đủ thẩm quyền để quyết định việc thực sự đàm phán chấm dứt xung đột.

“Nội bộ hệ thống của họ vẫn bị chia rẽ sâu sắc và cũng đang rơi vào tình trạng rối loạn chức năng, nên điều đó có thể là trở ngại”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu ngày 8/5, khi nói đến chuyện Iran sẽ phản hồi về đề xuất mới nhất của chính quyền Tổng thống Trump.

Nỗ lực của chính quyền Mỹ nhằm đạt được giải pháp đàm phán đang bị cản trở vì Washington hiểu sai căn bản về cách suy nghĩ của người Iran, cũng như cách nước này phản ứng trước các mối đe dọa, bất kể ai đang nắm quyền.

VietBF@sưu tập