Phân tích ảnh vệ tinh cho thấy hỏa lực Iran đã tàn phá loạt hạ tầng chiến lược của Mỹ, gây tổn thất nhân mạng và khí tài vượt xa các báo cáo công khai.
Theo kết quả phân tích hình ảnh vệ tinh được tờ The Washington Post công bố ngày 8-5, các các cuộc không kích của Iran đã đánh trúng ít nhất 228 công trình và thiết bị quân sự tại 15 cơ sở của Mỹ ở Trung Đông kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28-2.

Những con số này phơi bày khoảng cách lớn giữa quy mô tàn phá thực tế từ hỏa lực Iran so với những số liệu hạn chế được chính phủ Mỹ công bố.Hệ thống căn cứ của Mỹ tại khu vực Trung Đông đã hứng chịu những tổn thất nặng nề chưa từng có. Hơn một nửa thiệt hại tập trung tại trụ sở Hạm đội 5 ở Bahrain và 3 căn cứ lớn tại Kuwait bao gồm Ali al-Salem, Camp Arifjan và Camp Buehring.

Tại Ả Rập Saudi, hỏa lực Iran đã phá hủy một máy bay chỉ huy E-3 Sentry và một máy bay tiếp dầu ngay trên đường lăn của căn cứ Prince Sultan.

Ngoài ra, các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot tại Bahrain, Kuwait cùng các trạm radar thuộc tổ hợp THAAD tại Jordan và UAE cũng ghi nhận hư hại nghiêm trọng.Tính đến cuối tháng 4-2026, các đợt tập kích đã khiến 7 binh sĩ Mỹ tử vong và hơn 400 người bị thương. Một quan chức Mỹ tiết lộ với The Washington Post rằng thiệt hại tại Căn cứ Hỗ trợ Hải quân ở Bahrain "rất nghiêm trọng", buộc toàn bộ cơ quan điều hành phải di tản về TP Tampa, bang Florida - Mỹ.

Chuyên gia William Goodhind từ dự án nghiên cứu Contested Ground cho biết: "Iran đã cố tình nhắm mục tiêu vào các khu vực có người ở tại nhiều địa điểm khác nhau với ý định gây thương vong hàng loạt. Không chỉ thiết bị, kho nhiên liệu và cơ sở hạ tầng căn cứ không quân bị tấn công, mà cả các mục tiêu dễ bị tổn thương như phòng tập thể dục, nhà ăn và khu nhà ở cũng bị nhắm đến".Sự chính xác của hỏa lực Iran là điểm gây bất ngờ lớn nhất đối với giới quan sát. Cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) Mark Cancian nhấn mạnh rằng trên thực địa không hề xuất hiện các hố bom rơi ngẫu nhiên, chứng tỏ năng lực định vị mục tiêu của Iran đã bị Mỹ đánh giá thấp.Tình hình càng trở nên trầm trọng khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ bị tiêu hao nhanh chóng.

CSIS ước tính quân đội Mỹ đã sử dụng tới 53% lượng tên lửa THAAD và 43% lượng Patriot dự trữ chỉ trong chưa đầy 40 ngày chiến sự.

Các chuyên gia quân sự chỉ ra Mỹ đã chậm trễ trong việc thích nghi với kiểu giao tranh drone cảm tử — loại vũ khí nhỏ, khó đánh chặn nhưng có độ chính xác cực cao. Việc thiếu hụt các hầm trú ẩn kiên cố tại những vị trí hiểm yếu, chẳng hạn như trung tâm điều hành tại Kuwait, đã khiến lực lượng Mỹ trở nên dễ bị tổn thương.

Bà Kelly Grieco, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Stimson nói với The Washington Post rằng chiến lược của Mỹ đã không lường trước được mức độ sâu sắc của mạng lưới tình báo mà Iran sở hữu đối với các hạ tầng cố định tại khu vực.

Các cơ quan y tế tại nhiều quốc gia đang thúc đẩy các biện pháp truy vết và kiểm soát nguy cơ lây nhiễm từ virus Hanta sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận 5 ca nhiễm ở những người liên quan đến tàu du lịch MV Hondius tính đến ngày 7.5.

Tiếp tục theo dõi nguy cơ lây nhiễm

Ba người là một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong kể từ khi con tàu rời Argentina vào tháng trước.

Ca nghi nhiễm đầu tiên là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi đột ngột phát bệnh trên tàu với các triệu chứng sốt, đau đầu, đau bụng và tiêu chảy, theo thông tin từ Bộ Y tế Nam Phi. Ông đã qua đời trên tàu vào ngày 11.4.

Trong khi đó, tổng cộng 146 người đến từ 23 quốc gia khác nhau vẫn đang ở trên tàu du lịch MV Hondius và tuân thủ các “biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt”, theo thông báo của công ty điều hành Oceanwide Expeditions hôm 7.5.

Ít nhất 30 hành khách đã rời tàu tại đảo Saint Helena ở nam Đại Tây Dương vào cuối tháng 4. Một số ca nguy kịch đã được vận chuyển bằng đường hàng không đến châu Âu trong tuần này. Những hành khách còn lại dự kiến sẽ đến quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào cuối tuần này.

Bác sĩ Stephen Kornfeld là một trong số những hành khách có mặt trên du thuyền sau khi bác sĩ của tàu bị nhiễm bệnh.

“Trong vòng 12 đến 24 giờ, mọi thứ trở nên rõ ràng rằng có nhiều người bị bệnh và tình trạng ngày càng nặng hơn. Và tôi gần như đảm nhận vai trò trở thành bác sĩ của con tàu”, ông Stephen Kornfeld nói.

Bác sĩ Kornfeld cho biết, hầu hết hành khách không tiếp xúc với những người có triệu chứng nhiễm bệnh. Mọi người trên tàu đã được cách ly và phong tỏa trong ba đến bốn tuần, vì vậy tôi khá tin tưởng hầu hết mọi người sẽ có thể rời tàu tương đối nhanh chóng.

Sự chú ý của quốc tế

Diễn biến hiện tại đang thu hút sự chú ý quốc tế khi một số hành khách đã rời tàu di chuyển tới nhiều quốc gia khác nhau. Nhiều quốc gia bày tỏ lo lắng về mức độ nghiêm trọng của đợt bùng phát, và liên tưởng đến những ngày đầu của đại dịch Covid-19.

Công ty Oceanwide cho biết đang làm việc để xác định thông tin chi tiết của tất cả hành khách và thủy thủ đoàn đã lên và rời tàu MV Hondius tại các điểm dừng khác nhau kể từ ngày 20.3 trong bối cảnh lo ngại virus có thể lây lan trên toàn cầu.

WHO dự đoán sẽ xuất hiện thêm nhiều ca nhiễm, nhưng không cho rằng sẽ xảy ra một đại dịch lớn tương tự Covid-19, đồng thời nhấn mạnh rằng hiện chưa có bằng chứng về nguy cơ lây lan trên diện rộng.

Đợt bùng phát này được cho là có liên quan đến chủng Andes của virus Hanta, một loại virus hiếm gặp nhưng có khả năng gây bệnh nghiêm trọng và trong một số trường hợp có thể lây truyền giữa người với người qua tiếp xúc gần.

Hiện vẫn chưa rõ đợt bùng phát bắt đầu như thế nào. Tuy nhiên, WHO đang dựa trên giả định rằng cặp vợ chồng người Hà Lan đã tử vong bị nhiễm bệnh từ ngoài tàu, có thể trong lúc tham quan ở Argentina trước khi tham gia chuyến du thuyền.

Tổng giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus nhấn mạnh, hai ca đầu tiên đã đi qua Argentina, Chile và Uruguay trong một chuyến đi quan sát chim, bao gồm các điểm đến nơi có loài chuột được biết là mang virus này xuất hiện.

Theo các quan chức y tế, vì virus Hanta thường có thời gian ủ bệnh từ một đến sáu tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện triệu chứng, nên nhiều khả năng người chỉ phát bệnh một thời gian sau khi đã bị nhiễm virus.

Hiện Argentina đang truy vết lại lộ trình di chuyển của cặp vợ chồng người Hà Lan trước khi họ lên tàu MV Hondius tại Ushuaia vào ngày 1.4, nhằm xác định nguồn lây nhiễm.

Theo Bộ Y tế nước này, cho đến nay chưa ghi nhận ca bệnh nào tại Argentina có liên quan đến ổ dịch trên tàu du lịch. Tuy nhiên, virus này vẫn lưu hành tại một số khu vực của Argentina.

WHO khẳng định đang “phối hợp với các quốc gia liên quan để hỗ trợ truy vết tiếp xúc trên phạm vi quốc tế, nhằm bảo đảm những người có khả năng đã phơi nhiễm được theo dõi và hạn chế mọi nguy cơ lây lan thêm của dịch bệnh.

Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã chuyển 100 triệu USD cho Hội đồng Hòa bình trong những ngày gần đây để cấp tiền thực hiện hợp đồng đào tạo lực lượng cảnh sát Palestine mới cho Gaza.Theo tờ The Times of Israel ngày 8/5, thông tin trên do một quan chức Mỹ và một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ.

Đây là khoản tiền lớn nhất mà Hội đồng Hòa bình nhận được cho đến nay, sau khi các bên cam kết đóng góp tổng cộng 17 tỷ USD tại một hội nghị nhà tài trợ do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì vào tháng 2.

Dù số tiền mà các bên đã chuyển chiếm chưa đến 1% trong tổng số đó, nhưng Hội đồng Hòa bình phủ nhận gặp vấn đề về tài chính. Hội đồng Hòa bình không tìm cách thu ngay toàn bộ các khoản cam kết mà thay vào đó muốn giải ngân theo nhu cầu.

Thành lập lực lượng cảnh sát Palestine được xem là ưu tiên hàng đầu của Hội đồng Hòa bình, khi hội đồng này tìm cách thiết lập các cơ quan quản trị, an ninh mới nhằm từng bước thay thế Hamas và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tại Gaza.

Lực lượng cảnh sát Palestine dự kiến sẽ nằm dưới sự quản lý của Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza (NCAG). NCAG là hội đồng gồm các nhà kỹ trị Palestine, có nhiệm vụ điều hành Dải Gaza sau chiến tranh.

Sau khoảng ba tháng kể từ khi được thành lập, NCAG đến nay vẫn chưa vào Gaza. Hội đồng Hòa bình dường như quyết tâm thuyết phục Hamas chấp nhận đề xuất giải giáp vũ khí trước.

Theo đó, lực lượng cảnh sát Gaza mới sẽ tham gia thu gom vũ khí tại Gaza. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán về vấn đề này đã đình trệ khi Hamas cho rằng Israel phải tuân thủ các điều khoản giai đoạn một của lệnh ngừng bắn vốn đã chấm dứt hai năm chiến sự tại vùng lãnh thổ này.

Tháng 2, NCAG bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho lực lượng cảnh sát mới. Đặc phái viên của Hội đồng Hòa bình tại Gaza, ông Nickolay Mladenov, cho biết hàng nghìn người Palestine đã nhanh chóng nộp đơn ứng tuyển.

Những người Palestine từng làm việc trong bộ máy dân sự của Hamas được phép ứng tuyển vào lực lượng cảnh sát mới, nhưng họ sẽ phải trải qua quá trình thẩm tra của Cơ quan An ninh Nội địa Israel để được phê duyệt.

Các nhân sự mới dự kiến sẽ được huấn luyện tại Ai Cập và Jordan. Một công ty an ninh của UAE được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng khoảng 27.000 sĩ quan.

Quyết định chuyển tiền cho Hội đồng Hòa bình cho thấy UAE vẫn cam kết tham gia quản lý Gaza thời hậu chiến, ngay cả khi các ưu tiên quốc gia gần như chắc chắn sẽ thay đổi trong bối cảnh cuộc chiến Iran gần đây.UAE, Qatar, Saudi Arabia và Kuwait mỗi nước đã cam kết đóng góp ít nhất 1 tỷ USD cho Hội đồng Hòa bình. Ngoài UAE, mới chỉ có Maroc thực hiện cam kết của mình sau khi chuyển vài triệu USD cho Hội đồng Hòa bình.

UAE là nhà tài trợ nhân đạo nước ngoài lớn nhất cho Gaza trong thời chiến khi chi trả gần một nửa lượng viện trợ đưa vào dải đất này.

Một cơ quan khác mà Hội đồng Hòa bình đang tìm cách thành lập là Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF). ISF có nhiệm vụ từng bước thay thế IDF tại Gaza và bảo đảm an ninh cho khu vực này.

Indonesia, Albania, Kazakhstan và Kosovo đã cam kết điều binh sĩ tham gia sứ mệnh này, nhưng đến nay chưa có lực lượng nào được triển khai, ngay cả để bắt đầu huấn luyện.

Tuy vậy, Mỹ vẫn dường như cam kết với sáng kiến Hội đồng Hòa bình. Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh ủng hộ bán các mặt hàng và dịch vụ quốc phòng của Mỹ cho Hội đồng Hòa bình. Đây là những vũ khí sẽ được dùng để trang bị cho ISF.

Theo Tổng thống Trump, Hội đồng Hòa bình được hình thành với mục tiêu chấm dứt vĩnh viễn xung đột tại Gaza. Ông cho biết kế hoạch công bố vào tháng 10/2025 đã được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua. Các thành viên sáng lập Hội đồng Hòa bình đã tham dự cuộc họp tại Davos (Thụy Sĩ) để chính thức ra mắt tổ chức này và trình bày tầm nhìn dài hạn hướng tới hòa bình rộng lớn hơn. Tổng thống Trump cho biết cơ chế này sẽ hoạt động phối hợp với Liên hợp quốc.

Sáng 8-5, các lực lượng chức năng Indonesia đã triển khai chiến dịch cứu hộ cấp bách để tìm kiếm 20 người, trong đó có 9 công dân Singapore, bị mất tích sau khi núi lửa Dukono phun trào dữ dội, theo kênh Channel News Asia.

Theo báo cáo, núi lửa Dukono nằm trên đảo Halmahera (tỉnh Bắc Maluku, phía đông Indonesia) đã bắt đầu phun trào vào lúc 7 giờ 41 phút sáng 8-5 (giờ địa phương), tạo ra cột khói bụi khổng lồ vươn cao khoảng 10 km vào không trung.Trả lời phỏng vấn qua điện thoại, ông Iwan Ramdani, người đứng đầu cơ quan cứu hộ địa phương, cho biết: “Đội cứu hộ của chúng tôi đang trên đường đến hiện trường. Hiện vẫn chưa xác định được liệu có người bị thương hay không. Dựa trên các báo cáo, lực lượng chức năng đang ráo riết tìm kiếm khoảng 20 người".

Ông Ramdani thông tin thêm với hãng tin Reuters rằng hàng chục nhân viên cứu hộ, bao gồm lực lượng cảnh sát, đã được điều động để tìm kiếm nhóm du khách bị mắc kẹt do vụ phun trào. Trong số 20 người này, có 9 người mang quốc tịch Singapore, số còn lại là người địa phương.

Trước tình hình diễn biến phức tạp, chính quyền địa phương đã đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt, yêu cầu người dân và du khách tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hoạt động nào trong phạm vi bán kính 4 km tính từ miệng núi lửa.

Cơ quan nghiên cứu núi lửa Indonesia cũng đồng thời cảnh báo về nguy cơ xảy ra dòng bùn núi lửa (lahar) nếu có mưa lớn.

Tính đến thời điểm hiện tại, ngành hàng không vẫn chưa ghi nhận bất kỳ báo cáo nào về việc gián đoạn các chuyến bay do ảnh hưởng từ tro bụi của vụ phun trào này.

Trung Quốc đang đẩy mạnh đáng kể năng lực vận tải quân sự tầm xa thông qua việc mở rộng biên chế máy bay vận tải chiến lược Y-20B - phiên bản nâng cấp sâu của dòng Y-20.

Theo các nguồn phân tích, điểm nâng cấp quan trọng nhất của Y-20B nằm ở việc sử dụng động cơ phản lực cánh quạt WS-20 do Trung Quốc tự phát triển, thay thế hoàn toàn các động cơ nhập khẩu trước đây. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất bay mà còn loại bỏ phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài - yếu tố từng được coi là điểm yếu chiến lược của chương trình Y-20.Nhờ động cơ mới có lực đẩy lớn hơn và hiệu suất nhiên liệu tốt hơn, Y-20B đạt được tầm bay xa hơn, tải trọng lớn hơn và độ tin cậy cao hơn so với các phiên bản trước. Máy bay có thể mang theo tới khoảng 66 tấn hàng hóa, đủ khả năng vận chuyển xe tăng chiến đấu chủ lực hoặc lượng lớn binh sĩ và trang thiết bị tới các khu vực xa.Sự cải tiến này giúp Y-20B trở thành nền tảng vận tải chiến lược quan trọng của Không quân Trung Quốc, đóng vai trò tương tự như các máy bay vận tải hạng nặng của Mỹ và phương Tây. Trong những năm gần đây, dòng Y-20 đã được triển khai tới nhiều khu vực từ Đông Nam Á, Trung Đông đến châu Âu, chứng minh khả năng hoạt động trong nhiều điều kiện địa lý và khí hậu khác nhau.

Đáng chú ý, Y-20B không chỉ là máy bay vận tải đơn thuần mà còn được đánh giá là nền tảng lý tưởng để phát triển các biến thể chuyên dụng. Các chuyên gia cho rằng máy bay có thể được cải tiến thành máy bay cảnh báo sớm, chỉ huy trên không, tác chiến điện tử hoặc các nền tảng hỗ trợ chiến tranh tâm lý.
Việc mở rộng nhanh chóng đội bay Y-20B cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một hệ thống vận tải quân sự đa tầng. Trong đó, Y-20 và Y-20B đảm nhiệm vai trò vận tải chiến lược tầm xa, trong khi các dòng nhỏ hơn như Y-30, Y-9 đảm nhận nhiệm vụ vận tải chiến thuật và hỗ trợ tiền phương.

Ngoài ra, Y-20B cũng đã bắt đầu tham gia các nhiệm vụ quốc tế, bao gồm chuyến bay ra nước ngoài đầu tiên vào năm 2026. Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang từng bước nâng cao khả năng triển khai lực lượng và ảnh hưởng quân sự ra ngoài khu vực.
Giới quan sát nhận định, với việc nội địa hóa hoàn toàn động cơ và tăng tốc sản xuất, Trung Quốc có thể nhanh chóng mở rộng quy mô đội bay vận tải chiến lược trong những năm tới. Điều này sẽ giúp nước này tăng đáng kể khả năng triển khai lực lượng nhanh trên phạm vi toàn cầu - yếu tố then chốt trong các chiến dịch quân sự hiện đại.