Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có kế hoạch cắt giảm quân số tại Đức vượt xa con số 5.000 binh sĩ do Lầu Năm Góc công bố, trong bối cảnh căng thẳng với châu Âu gia tăng vì xung đột ở Iran.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy (2/5) cho biết Mỹ có kế hoạch rút "nhiều hơn đáng kể" so với con số 5.000 binh sĩ mà Lầu Năm Góc công bố ban đầu.

"Chúng ta sẽ cắt giảm mạnh, và sẽ cắt giảm nhiều hơn 5.000 người", ông Trump nói với các phóng viên ở Nam Florida khi ông chuẩn bị di chuyển lên chuyên cơ Không lực Một.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước báo giới trước khi lên chuyên cơ Không lực Một tại sân bay quốc tế Palm Beach ở West Palm Beach, Florida.

Những tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra chưa đầy một ngày sau khi Lầu Năm Góc thông báo Mỹ sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ trong vòng 6 đến 12 tháng tới "sau khi đánh giá kỹ lưỡng về bố trí lực lượng của Mỹ tại châu Âu".

Tổng thống Mỹ đã báo trước về việc cắt giảm này vào đầu tuần sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng Mỹ đang bị Iran "làm bẽ mặt". Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và các đồng minh châu Âu căng thẳng liên quan đến cuộc xung đột ở Iran. Ông Trump cũng từng chỉ trích các đồng minh không hỗ trợ đủ và cảnh báo có thể tiếp tục cắt giảm quân tại các nước khác như Ý và Tây Ban Nha.

Về phía Đức, Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius cho rằng quyết định này là "có thể dự đoán được từ trước", đồng thời nhấn mạnh châu Âu cần đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm an ninh của chính mình.

Chủ tịch các ủy ban quân sự quan ngại kế hoạch rút quân

Trong khi đó, hai lãnh đạo Ủy ban Quân sự Quốc hội Mỹ là Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về kế hoạch rút quân. Họ kêu gọi duy trì hiện diện quân sự tại châu Âu, thậm chí cân nhắc tái bố trí lực lượng sang sườn phía đông nhằm củng cố năng lực răn đe của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

"Đức đã đáp lại lời kêu gọi chia sẻ gánh nặng lớn hơn của Tổng thống Trump, tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng và cung cấp quyền tiếp cận, căn cứ và không phận thuận lợi cho lực lượng Mỹ hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury", hai quan chức cho biết.

Thượng nghị sĩ bang Mississippi và nghị sĩ bang Alabama cho biết rằng "bất kỳ thay đổi đáng kể nào đối với bố trí lực lượng của Mỹ ở châu Âu đều cần một quy trình xem xét kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ với Quốc hội và các đồng minh của chúng ta", đồng thời bày tỏ kỳ vọng Lầu Năm Góc sẽ tham vấn các ủy ban giám sát về quyết định này.

Sự hiện diện quân đội Mỹ tại Đức

Theo trang web quân sự của Đức, căn cứ không quân Ramstein - nơi đặt trụ sở của Lực lượng Không quân Mỹ tại châu Âu, là một trung tâm chiến lược, đóng vai trò đầu não cho các hoạt động không quân và cũng là cơ sở quan trọng của NATO.

Dữ liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ cho biết, tính đến tháng 12/2025, có hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đang tại ngũ đóng quân thường trực ở Đức.

Giới quan sát cho rằng quy mô và tốc độ rút quân thực tế sẽ phụ thuộc vào các tính toán chiến lược của Washington cũng như mức độ phối hợp với Quốc hội và các đồng minh trong thời gian tới.

Một sự kiện pháp lý thật hi hữu và ly kỳ đang làm rúng động cả chính trường ở Mỹ khi Bộ Tư Pháp chính thức cho truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI, với lời tố cáo "đe dọa tính mạng tổng thống". Tâm điểm của bản cáo trạng là từ 4 con số "8647", trong đó số "86" vốn là ngôn ngữ thông dụng trong ngành dịch vụ nhà hàng nhưng lại bị chính Tổng Thống Donald Trump diễn giải như một con số mật mã của băng đảng nhằm ám sát người đứng đầu quốc gia.

Sự việc này bắt nguồn từ một bài đăng trên mạng xã hội Instagram của ông James Comey, trong đó có ảnh chụp những vỏ ốc trên bãi biển được sắp xếp thành dãy số "8647". Theo bản cáo trạng liên bang được trình lên tại tòa án ở North Carolina, các công tố viên cho rằng đây là một lời đe dọa "gây nguy hiểm trực tiếp nhắm vào vị tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ".

Ông James Comey, cựu giám đốc FBI. (Ảnh: Getty Images)
Tuy nhiên, trong ngành nhà hàng, con số "86" từ lâu được sử dụng để chỉ ra việc "món ăn đã hết" hoặc "cho lấy ra một thứ gì đó". Ông Mike Reyes, một chuyên gia trong ngành dịch vụ, cho biết đây là "từ ngữ được áp dụng nhiều nhất trong ngành", không hề mang ý nghĩa nào về chuyện bạo lực.

Ông David Brungoli, chủ nhân nhà hàng Pavin 86 tại New York, gọi cách diễn giải của chính phủ là "thật lố bịch", nhấn mạnh rằng con số này chỉ đơn giản có nghĩa là "tạm thời không còn hàng".

Các chuyên gia về ngôn ngữ cho biết thuật ngữ này có từ ít nhất là hồi thập niên 1930, với nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc, và thường được hiểu là "cho lấy ra" hoặc "từ chối phục vụ", theo định nghĩa của tự điển Merriam-Webster.

Trong khi giới ngôn ngữ học và nhân viên nhà hàng khẳng định con số "86" này chỉ đơn giản là dạng tiếng lóng có nghĩa là "hết hàng" thì Tổng Thống Trump lại đưa ra một định nghĩa hoàn toàn khác. "Họ biết 86 mà. Đó là một thuật ngữ của băng đảng cho lệnh 'giết hắn'!", ông Trump tuyên bố. Ông khẳng định rằng, trong giới tội phạm có tổ chức, đây là mệnh lệnh nhằm hạ sát mục tiêu là đối thủ.

Tuy nhiên, các chuyên gia như ông Zach Jensen, giám đốc tại Viện Bảo tàng tội phạm (Mob Museum), có nhận định cho rằng, không có bằng chứng, tài liệu nào cho thấy thuật ngữ này bắt nguồn từ bọn tội phạm có tổ chức, và việc hiểu nó như một lời đe dọa tử vong là thiếu cơ sở thực tế.

Mối thâm thù về lời thề trung thành và cuộc điều tra mối liên hệ với Nga
Để hiểu rõ lý do tại sao mà Bộ Tư Pháp lại quyết liệt cho truy tố ông James Comey trong sự việc này, giới quan sát nhắc lại mối giao du đầy sóng gió giữa hai người kể từ năm 2017. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, tại một bữa tối riêng tư ở Toà Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump đã trực tiếp yêu cầu ông James Comey đưa ra một "lời thề tuyệt đối trung thành với ông".

Vào thời điểm đó, Tổng Thống Donald Trump cũng bị tố cáo đã gây áp lực buộc giám đốc FBI phải cho chấm dứt cuộc điều tra có liên quan đến ông Michael Flynn, cựu cố vấn an ninh quốc gia, và các mối liên hệ với người Nga.

Tuy nhiên, ông James Comey đã kiên quyết từ chối. Ông khẳng định rằng với tư cách là một giới chức liên bang, lời thề trung thành duy nhất của ông là dành cho Hiến Pháp Hoa Kỳ, chứ không phải cho bất cứ một cá nhân đứng đầu nào.

Sự việc này cuối cùng đã dẫn đến việc ông bị cho sa thải đột ngột vào tháng Năm 2017, châm ngòi cho cuộc điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller.

Comey chính là người đã làm lợi cho Trump thắng cử vào năm 2016
Sự kiến cho truy tố hiện nay được đánh giá là mang đậm màu sắc trả đũa về chính trị, bởi vì trong quá khứ, chính những hành động của ông James Comey vốn mang lại lợi thế tranh cử quyết định cho Tổng Thống Donald Trump.

Chỉ 11 ngày trước cuộc bầu cử năm 2016, ông James Comey, trong vai trò giám đốc FBI, gửi một lá thư gây ra tranh cãi đến Quốc Hội nhằm cho lật lại cuộc điều tra về máy chủ chứa email cá nhân của bà Hillary Clinton. Hành động này đã bị giới chức đảng Dân Chủ chỉ trích dữ dội vì đã làm đảo lộn cục diện bầu cử, giúp cho Tổng Thống Donald Trump giành được chiến thắng. Dù từng được ông Trump ca ngợi là người có "lòng dũng cảm" vào thời điểm đó, ông James Comey nhanh chóng trở thành người đối đầu lớn nhất của chính quyền khi ông bắt đầu thực thi thẫm quyền độc lập của cơ quan Tư Pháp.

Hiện tại, chính quyền đang sử dụng toàn bộ nguồn lực cơ quan thực thi pháp luật để nhắm vào cựu giám đốc FBI. Bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, tuyên bố rằng chính quyền cam kết bảo vệ sự an toàn của tổng thống trước mọi hình thức đe dọa, dù là ẩn dụ. Trong khi đó, các luật sư của ông James Comey cho rằng đây là một sự lạm dụng quyền lực trắng trợn của Bộ Tư Pháp nhằm biến một thuật ngữ đời thường trở thành một công cụ đàn áp vô lý về chính trị.

Sự việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính độc lập của các cơ quan liên bang và liệu rằng lời thề bảo vệ Hiến Pháp có đủ sức chống chọi trước áp lực từ Hành pháp trong những thập niên sắp tới đây hay không?

Viện IfW cảnh báo kế hoạch áp thuế mới của Mỹ với ôtô EU có thể khiến Đức thiệt hại tới 15 tỷ euro trong ngắn hạn và 30 tỷ euro về dài hạn, gây sức ép lớn lên ngành công nghiệp chủ lực nước này.

Ngày 2/5, Tân Hoa xã dẫn phân tích của Viện nghiên cứu Kiel về Kinh tế Thế giới (IfW) của Đức nhận định kế hoạch tăng thuế của Mỹ đối với ôtô nhập khẩu từ châu Âu có thể khiến Đức thiệt hại khoảng 15 tỷ euro (tương đương 17,6 tỷ USD) trong ngắn hạn và thậm chí lên tới khoảng 30 tỷ euro về dài hạn.

Chuyên gia Julian Hinz thuộc IfW đánh giá: "Thuế quan của Mỹ có thể tác động đáng kể đến lĩnh vực ôtô của châu Âu, trong đó Đức bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng."

Ông Hinz cũng nhấn mạnh các chuỗi cung ứng châu Âu dù có tính tích hợp cao vẫn dễ bị tổn thương trước những cú sốc thương mại và các quốc gia sản xuất ôtô lớn khác tại Lục địa Già; bao gồm Italy, Slovakia và Thụy Điển; sẽ đối mặt với sự sụt giảm sản lượng đáng kể liên quan tới biện pháp thuế quan của Mỹ.

“Game hóa” di sản_ Cách làm sáng tạo để khám phá một Hà Nội thú vị

Nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/5 đã đe dọa tăng thuế lên 25% đối với xe ôtô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) kể từ tuần tới đồng thời cáo buộc khối này không tuân thủ thỏa thuận thương mại đã thống nhất giữa hai bên.

Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp ôtô Đức (VDA) Hildegard Mueller đã chỉ trích động thái này và cảnh báo việc tăng thuế sẽ đặt ra "gánh nặng nghiêm trọng" lên quan hệ xuyên Đại Tây Dương./.

VietBF@ sưu tập

Spirit Airlines rơi vào tình trạng khủng hoảng tài chính, phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản nhiều lần kể từ năm 2024; Chính quyền Tổng thống Trump đã xem xét gói cứu trợ cho hãng nhưng không thành công.

Các hãng hàng không Mỹ ngày 2/5 đã khẩn trương triển khai các biện pháp hỗ trợ hành khách và phi hành đoàn bị kẹt lại sau khi hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đột ngột tuyên bố ngừng hoạt động.

Quyết định này được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán phút chót giữa hãng với các chủ nợ và Nhà Trắng đổ vỡ.

Spirit Airlines, hãng hàng không nổi tiếng với đội bay màu vàng rực rỡ, đã không thể chống đỡ trước áp lực giá nhiên liệu leo thang.

Trong thông báo phát đi vào rạng sáng ngày 1/5, hãng cho biết sẽ "chấm dứt mọi hoạt động trên toàn cầu, có hiệu lực ngay lập tức," đồng thời hủy toàn bộ các chuyến bay và đóng cửa hệ thống chăm sóc khách hàng.

Các hãng hàng không lớn như American, Delta, United và JetBlue đã nhanh chóng tiếp nhận lượng khách hàng của Spirit bằng cách đưa ra các mức "giá vé cứu trợ" cho những người bị hủy hành trình.

Một số hãng cũng cam kết tăng chuyến hoặc sử dụng máy bay lớn hơn tại các sân bay mà Spirit từng chiếm thị phần đáng kể.

Spirit Airlines đã rơi vào tình trạng khủng hoảng tài chính và phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản nhiều lần kể từ năm 2024. Gần đây, Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã xem xét một gói cứu trợ cho hãng nhưng không thành công.

Được thành lập từ năm 1992, Spirit Airlines từng là một trong những hãng hàng không giá rẻ tiên phong tại Mỹ, phục vụ khoảng 28 triệu lượt hành khách chỉ tính riêng từ tháng 2/2025 đến tháng 1/2026. Sự ra đi của Spirit không chỉ ảnh hưởng đến hàng triệu hành khách mà còn tác động trực tiếp đến gần 7.500 nhân viên của hãng./.

VietBF@ sưu tập

Trong khi nhiều quốc gia trên thế giới xem việc tiêu diệt muỗi là cuộc chiến lâu dài nhằm ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thì tại Mỹ, một hướng đi hoàn toàn khác đã được triển khai. Trong vòng 4 năm qua, nước này đã chủ động thả hơn 2,4 tỷ con muỗi vào môi trường tự nhiên, gây không ít tò mò và tranh luận.
Từ năm 2022, người dân tại một số bang như Florida và California đã chứng kiến hoạt động thả muỗi quy mô lớn. Đến năm 2023, Mỹ tiếp tục thả thêm hơn 40 triệu con muỗi đực tại Hawaii. Thoạt nghe, hành động này có vẻ đi ngược lại logic thông thường, bởi muỗi là trung gian truyền nhiều bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, Zika hay sốt vàng da.

Tuy nhiên, đây thực chất là một chiến lược khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng cách tận dụng chính đặc tính sinh học của loài muỗi.

Phương pháp được áp dụng dựa trên việc sử dụng muỗi biến đổi gene hoặc muỗi mang vi khuẩn đặc biệt để làm suy giảm khả năng sinh sản của quần thể muỗi tự nhiên. Thay vì phụ thuộc vào hóa chất diệt côn trùng – vốn đang dần mất hiệu quả do hiện tượng kháng thuốc – các nhà khoa học chọn cách “lấy tự nhiên điều chỉnh tự nhiên”.

Mục tiêu hàng đầu của chiến lược này là kiểm soát loài muỗi Aedes aegypti – tác nhân chính lây truyền nhiều loại virus nguy hiểm. Những con muỗi đực được thả ra không đốt người, nhưng khi giao phối với muỗi cái trong tự nhiên, thế hệ con sinh ra sẽ không thể phát triển hoặc không có khả năng sinh sản. Nhờ đó, số lượng muỗi giảm dần theo thời gian một cách bền vững.

Bên cạnh việc kiểm soát quần thể, phương pháp này còn góp phần hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh. Khi số lượng muỗi mang mầm bệnh giảm, khả năng con người bị nhiễm virus cũng giảm theo, từ đó giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng hiệu quả hơn.

Một ưu điểm đáng chú ý khác là tính thân thiện với môi trường. Khác với việc phun hóa chất có thể gây hại cho các loài côn trùng có ích và ảnh hưởng đến hệ sinh thái, việc thả muỗi biến đổi gene chỉ tác động đến đúng loài mục tiêu. Các loài sinh vật khác như chim, dơi hay ếch vẫn duy trì nguồn thức ăn mà không bị nhiễm độc.

Ngoài ra, công nghệ này còn mở ra hướng đi mới trong việc vô hiệu hóa virus ngay bên trong cơ thể muỗi. Điển hình là việc sử dụng vi khuẩn Wolbachia – loại vi khuẩn có khả năng ngăn virus phát triển trong cơ thể muỗi, khiến chúng không còn khả năng truyền bệnh sang người.

Dù chi phí nghiên cứu và triển khai ban đầu khá lớn, nhưng về lâu dài, đây được xem là giải pháp kinh tế. Việc giảm thiểu các chiến dịch phun thuốc, hạn chế số ca mắc bệnh và giảm gánh nặng y tế giúp tiết kiệm đáng kể ngân sách.

Có thể thấy, việc thả hàng tỷ con muỗi vào tự nhiên không phải là hành động thiếu kiểm soát, mà là một chiến lược khoa học được tính toán kỹ lưỡng. Bằng cách tận dụng cơ chế sinh học, con người đang dần tìm ra phương thức hiệu quả hơn để kiểm soát dịch bệnh mà vẫn bảo vệ được sự cân bằng của hệ sinh thái.

VietBF@ sưu tập