Theo nhóm nghiên cứu Trung Quốc, công nghệ này có thể cắt giảm hơn 95% chi phí vật liệu, mở ra khả năng triển khai mạng 5G quy mô lớn trên tàu biển - một lĩnh vực vốn bị hạn chế bởi chi phí cao và yêu cầu kỹ thuật phức tạp.
Công trình do nhóm của Yang Wendong tại Đại học Công nghệ Liêu Ninh dẫn đầu, được đăng tải trên tạp chí khoa học Chinese Journal of Ship Research. Nhóm nghiên cứu cho biết thiết kế mới có thể “hiện thực hóa các ăng-ten sóng milimet phù hợp với môi trường phức tạp trên tàu”, nơi thường xuyên chịu tác động của kim loại, độ ẩm và muối biển.
Điểm đột phá nằm ở việc thay thế vật liệu nền truyền thống, vốn đắt đỏ và cứng, bằng giấy ảnh thương mại dày chưa tới 0,3 mm, kết hợp với lớp mực đồng dẫn điện được in bằng công nghệ in lưới.
Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm mạnh, đồng thời tạo ra sản phẩm có thể phân hủy sinh học và dễ dàng triển khai trên diện rộng. Các nhà khoa học xem đây là một giải pháp “chặng cuối” chi phí thấp cho hệ thống liên lạc 5G trên biển.
Trong bối cảnh các lực lượng hải quân trên thế giới đang tìm cách tích hợp 5G vào hoạt động tác chiến và hậu cần, chi phí vẫn là rào cản lớn.
Chẳng hạn, hải quân Mỹ đang theo đuổi các giải pháp cao cấp dựa trên vệ tinh quỹ đạo thấp với chi phí hàng chục triệu USD cho mỗi dự án. Một hợp đồng triển khai mạng không dây cho khoảng 140 tàu thuộc Bộ Tư lệnh Vận tải Quân sự có giá trị lên tới 99 triệu USD, trong khi riêng một thiết bị đầu cuối nghiên cứu cũng có thể tiêu tốn hơn 6 triệu USD.
Ngược lại, Trung Quốc đang thử nghiệm những giải pháp tiết kiệm hơn. Một dự án nội địa năm 2023 do China Unicom thực hiện đã cung cấp phủ sóng 5G trong nhà cho ba tàu với tổng chi phí chỉ khoảng 57.000 nhân dân tệ, tương đương chưa đến 20.000 nhân dân tệ mỗi tàu.
Tính trung bình, chi phí phát triển thiết bị của Trung Quốc rẻ hơn Mỹ đến 300 lần. Dù quy mô và công nghệ không hoàn toàn tương đương, sự chênh lệch này cho thấy hướng tiếp cận khác biệt giữa hai quốc gia.
Điều đáng chú ý là dù chi phí thấp, hiệu năng của ăng-ten giấy không hề thua kém. Thiết kế sử dụng một lớp không khí mỏng để giảm nhiễu từ thân tàu bằng kim loại, giúp ổn định tín hiệu. Kết quả thử nghiệm cho thấy hiệu suất bức xạ vượt 80%, với độ lợi tín hiệu đạt 4,3 và 3,8 dBi ở hai băng tần 28GHz và 38GHz, những dải tần quan trọng của 5G tốc độ cao.
Ngoài ra, cấu trúc tách sóng dạng chữ thập giúp giảm nhiễu giữa các ăng-ten đặt gần nhau, đạt mức cách ly tốt hơn −32 dB. Nhờ thiết kế nhỏ gọn chỉ 25mm x 43mm, ăng-ten có thể dán trực tiếp lên bề mặt cong như vách tàu hoặc đường ống, điều mà các thiết bị cứng truyền thống khó thực hiện, đặc biệt trong các yêu cầu về tàng hình và tối ưu không gian.
Không chỉ dừng lại ở ứng dụng trên tàu biển, công nghệ này còn mở ra tiềm năng trong nhiều lĩnh vực khác như máy bay không người lái, thiết bị liên lạc di động, kho thông minh và các nút Internet vạn vật (IoT). Việc sử dụng vật liệu rẻ và dễ sản xuất có thể giúp phổ cập nhanh các giải pháp kết nối tốc độ cao trong nhiều môi trường khác nhau.
Song, các nhà nghiên cứu cũng thừa nhận rằng phần lớn thử nghiệm hiện vẫn được tiến hành trong phòng thí nghiệm. Khả năng hoạt động lâu dài và thích nghi với điều kiện thực tế khắc nghiệt ngoài biển vẫn cần được kiểm chứng thêm.
Khoản chi phí 2 tỷ USD mỗi tuần mà ông Donald Trump đang đổ vào cuộc xung đột "liều lĩnh" tại Iran lẽ ra đã có thể cứu sống hơn 87 triệu người. Đó là nhận định của ông Tom Fletcher, người đứng đầu cơ quan nhân đạo của Liên Hợp Quốc hôm 20/4.
Người đứng đầu cơ quan cứu trợ nhân đạo của Liên Hợp Quốc bày tỏ sự thất vọng khi chi phí xung đột lên tới 2 tỷ USD mỗi tuần, trong khi ngân sách viện trợ bị cắt giảm mạnh.
Ông cho biết cuộc xung đột tại Iran đang tạo ra tác động dây chuyền khắp toàn cầu. Với lạm phát lương thực và nhiên liệu chạm mức 20%, ông dự báo: "Chúng ta sẽ cảm nhận được tác động trong nhiều năm tới tại khu vực cận Sahara và Đông Phi, đẩy thêm rất nhiều người vào cảnh nghèo đói".
Với tư cách là Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề nhân đạo và cứu trợ khẩn cấp, đồng thời là người đứng đầu Văn phòng Điều phối các Vấn đề Nhân đạo (OCHA), ông Fletcher đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng tài chính cứu trợ mà ông mô tả là "thảm khốc", tương đương với việc bị cắt giảm 50% ngân sách.
Hiện ngân sách của ông Fletcher vẫn đang thiếu khoảng 10 tỷ USD so với mục tiêu 23 tỷ USD.
"Các chỉ số của tôi không hề khả quan. Ngân sách thì đang cạn dần trong khi nhu cầu cứu trợ lại tăng cao — đây chính là biểu hiện của một sự thất bại hệ thống, vì vậy chúng tôi buộc phải thay đổi cách làm", ông Fletcher nói.
Tình trạng này không chỉ do Mỹ mà còn do xu hướng cắt giảm viện trợ nước ngoài trên toàn cầu, xuất phát từ sự kết hợp giữa ý thức hệ và áp lực dồn ngân sách cho quốc phòng.
Phát biểu tại Chatham House (London), ông Fletcher, nhà cựu ngoại giao Anh và từng là cố vấn chính sách đối ngoại cho nhiều đời Thủ tướng Anh, cho biết quy mô cắt giảm viện trợ của Anh gần đây nghiêm trọng đến mức mọi người phải bật cười tại các hội nghị khi Anh tuyên bố là nước dẫn đầu về tư tưởng trong lĩnh vực này. Nhận xét này có vẻ khắc nghiệt nhưng là thực tế, ông nhận định.
"Cứ mỗi ngày xung đột trôi qua, 2 tỷ USD lại bị tiêu tốn. Toàn bộ mục tiêu cho một kế hoạch ưu tiên cao độ nhằm cứu sống 87 triệu người của tôi chỉ là 23 tỷ USD. Chúng ta lẽ ra đã có thể tài trợ cho kế hoạch đó chỉ bằng chưa đầy hai tuần chi phí của cuộc xung đột liều lĩnh này. Giờ đây, dĩ nhiên là chúng ta không thể", ông Fletcher nhấn mạnh.
Ông mô tả quan hệ giữa Liên Hợp Quốc với chính quyền Trump là một "chuyến tàu lượn siêu tốc đầy biến động", nhưng cho biết đã đạt được một số tiến bộ trong việc thuyết phục đội ngũ của Tổng thống Mỹ rằng Liên Hợp Quốc không phải chỉ là một bộ máy "quan liêu kém cỏi, vô dụng và kiệt sức".
"Chúng ta đang ở trong thời điểm địa chính trị mang tính vụ lợi, khi các quốc gia thành viên không còn coi Hội đồng Bảo an là cơ chế để họ nỗ lực vì hòa bình toàn cầu", ông nói.
Ông Fletcher cũng tiết lộ rằng ông thường xuyên mất ngủ khi phải cân nhắc có nên chấp nhận nguồn viện trợ từ Mỹ nếu nó đi kèm với các điều kiện mới liên quan đến vấn đề phá thai hay quyền của người chuyển giới hay không. "Câu hỏi là liệu chúng ta có nhận số tiền đó với những điều kiện đó để cứu hàng triệu mạng người hay không?".
Thomas Nilsson, người đứng đầu Cơ quan Tình báo và An ninh Quân sự Thụy Điển, nhận định nguồn thu bổ sung từ dầu mỏ chỉ mang tính ngắn hạn và chưa đủ để giải quyết các điểm yếu cơ bản của nền kinh tế Nga.
Theo ông, để bù đắp thâm hụt ngân sách, giá dầu Urals, loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga, phải duy trì trên 100 USD/thùng trong ít nhất 1 năm, thậm chí lâu hơn để xử lý những mất cân đối sâu hơn.
Đánh giá này được đưa ra trong bối cảnh giá dầu từng tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông, giúp Nga có thể thu thêm tới 150 triệu USD mỗi ngày từ xuất khẩu năng lượng. Tuy nhiên, theo Nilsson, nếu lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được duy trì và giá dầu hạ nhiệt, Moscow sẽ gặp khó hơn trong việc tài trợ cho chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Ông chỉ ra: “Đây không phải mô hình tăng trưởng bền vững khi nền kinh tế dựa vào sản xuất cho chiến tranh rồi lại bị phá hủy trên chiến trường.”
Các khó khăn hiện không chỉ nằm ở khu vực dân sự mà đã lan sang cả lĩnh vực quốc phòng, vốn là động lực tăng trưởng chính của Nga trong những năm gần đây. Dù Moscow đang chuyển thêm nguồn lực sang các lĩnh vực như máy bay không người lái và vũ khí tầm xa, phần lớn tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga vẫn bị cho là thua lỗ, phụ thuộc tín dụng từ ngân hàng nhà nước. Theo tình báo Thụy Điển, Moscow có thể đang điều chỉnh dữ liệu kinh tế.
Ngay cả số liệu chính thức từ Nga cũng phát tín hiệu đáng lo. Tổng thống Vladimir Putin gần đây thừa nhận GDP Nga giảm 1,8% trong 2 tháng đầu năm, trong khi sản xuất công nghiệp và xây dựng cũng suy giảm.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina cũng cảnh báo điều kiện bên ngoài ngày càng xấu đi đối với cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Stockholm, thực trạng có thể còn tệ hơn. Thụy Điển cho rằng lạm phát thực tế có thể gần mức 15%, cao hơn nhiều so với mức chính thức 5,86%. Cơ quan này cũng đồng tình với tình báo Đức rằng Nga có thể đang đánh giá thấp thâm hụt ngân sách khoảng 30 tỷ USD.
Nilsson cho hay, một số chỉ báo tài chính còn cho thấy nguy cơ xảy ra khủng hoảng ngân hàng trong tương lai.
Dù vậy, giới phân tích quốc tế chưa hoàn toàn đồng thuận với nhận định bi quan này. Một số dự báo vẫn cho rằng lạm phát Nga có thể giảm về khoảng 5% vào cuối năm. Nhưng phía Thụy Điển cho rằng các số liệu bề mặt không phản ánh đầy đủ những rạn nứt bên dưới.
Trong bối cảnh đó, Stockholm đang kêu gọi châu Âu đẩy nhanh gói trừng phạt mới và tăng hỗ trợ cho Ukraine để tận dụng điểm yếu kinh tế của Nga.
Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho rằng châu Âu “vẫn chưa làm tất cả những gì có thể” để gây áp lực lên nền kinh tế Nga, đặc biệt khi một số nước EU chưa sẵn sàng thay đổi mô hình phụ thuộc năng lượng.
Dù kinh tế gặp khó, tình báo Thụy Điển cho rằng mục tiêu chiến lược của Moscow chưa thay đổi. Theo Nilsson, Nga vẫn coi các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn dắt chủ yếu là “sân khấu chính trị”, trong khi mục tiêu quân sự có thể còn vượt xa vùng Donbas, bao gồm cả khả năng hướng tới Odesa và thậm chí Kyiv.
Dẫu vậy, ông nhấn mạnh áp lực kinh tế vẫn là điểm yếu có thể hạn chế khả năng Moscow theo đuổi các mục tiêu đó.
“Lãnh đạo Iran đã ép hàng trăm tàu thuyền hướng về phía Mỹ, chủ yếu là Texas, Louisiana và Alaska, để lấy dầu. Xin cảm ơn rất nhiều”, ông Trump viết.
Dòng thông điệp của ông Trump dường như đề cập tới việc Iran chặn Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải toàn cầu, nơi 20% lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu trung chuyển qua mỗi ngày. Động thái của Tehran, nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nước này, đã gây ra một cuộc khủng hoảng nguồn cung trên thị trường dầu mỏ toàn cầu, đẩy giá tăng vọt.
Trong tuyên bố tuần trước, Tổng thống Trump cho biết: "Một lượng lớn tàu chở dầu không tải, trong đó có những tàu lớn nhất thế giới, đang đến Mỹ ngay lúc này để lấy loại dầu và khí đốt tốt và 'ngọt' nhất thế giới".
Mỹ hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt lớn nhất thế giới. Theo ước tính của công ty nghiên cứu năng lượng Kpler, xuất khẩu dầu của Mỹ trong tháng 4 này có thể tăng gần 1/3, lên mức 5,2 triệu thùng/ngày, so với 3,9 triệu thùng/ngày trong tháng 3. Đáng chú ý, nhu cầu từ khách hàng châu Á dự kiến tăng tới 82%, đạt khoảng 2,5 triệu thùng/ngày.
Dữ liệu của Kpler cũng cho thấy một lượng lớn chở dầu rỗng đang trên đường tới Mỹ để nhận hàng – tăng gấp nhiều lần so với trung bình 24 tàu trước khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, và cao hơn nhiều so với mức trung bình 27 tàu của năm ngoái. Giới phân tích mô tả đây là một “hạm đội” tàu dầu đang đổ về các cảng Mỹ.
Sự gia tăng xuất khẩu này phản ánh vai trò ngày càng lớn của Mỹ như một nhà cung cấp linh hoạt cho thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, nhu cầu mạnh từ châu Á cũng có thể đẩy giá dầu nội địa Mỹ tăng cao, làm dấy lên lo ngại về một làn sóng lạm phát mới trong bối cảnh chiến sự liên quan đến Iran.
Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ gián đoạn nguồn cung, khi khoảng 80% lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz trong năm 2025 được vận chuyển tới Trung Quốc và các nước lân cận.
Vấn đề chính được phơi bày trong chiến dịch chống Iran là sự mất cân bằng kinh tế trong phòng không.
Iran đã mở rộng xung đột ra toàn bộ khu vực. Không chỉ lãnh thổ Israel và các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông bị nhắm mục tiêu, mà cả các cơ sở công nghiệp quan trọng (chủ yếu trong lĩnh vực dầu khí) ở các nước Ả Rập đồng minh với Mỹ cũng bị nhắm mục tiêu.
Gánh nặng đối với hệ thống phòng không đã tăng lên đáng kể. Mỹ và các đối tác buộc phải chi số tiền khổng lồ cho tên lửa Patriot (12 triệu USD mỗi quả) và hệ thống THAAD (15 triệu USD mỗi quả) để bắn máy bay không người lái giá rẻ (tính bằng nghìn USD). Hơn nữa, để đánh chặn hiệu quả, Mỹ có thể phải phóng nhiều tên lửa vào một mục tiêu giá rẻ hơn nhiều.
Thực tế này đã nhanh chóng ảnh hưởng đến hiệu quả của các hệ thống phòng không. Ví dụ, ở Israel.
"Trong 2 tuần đầu tiên của cuộc chiến, chỉ có 3% tên lửa đạn đạo Iran bắn vào Israel trúng các khu vực dân cư, nhưng từ ngày 13 đến 22/3, con số đó đã tăng lên khoảng 27%", theo viện nghiên cứu Jewish Institute for National Security of America (JINSA).
Khó có thể quy kết kết quả này cho sự gia tăng hoạt động của Iran. Ngược lại, số vụ phóng trong giai đoạn này đã giảm mạnh từ hàng trăm vụ mỗi ngày xuống còn ba chục vụ.
Các đồng minh khác của Mỹ cũng gặp phải những vấn đề tương tự: Theo ước tính của JINSA, đến cuối tháng 3, UAE và Kuwait đã sử dụng tới 75% kho tên lửa Patriot của mình, Bahrain sử dụng 87%, Qatar sử dụng 40%.
Tờ New York Times dẫn lời Tom Karako, Giám đốc Dự án Phòng không tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho biết: "Chúng ta bắt đầu cuộc xung đột này với một lỗ hổng khổng lồ. Và lỗ hổng đó ngày càng lớn hơn trong tháng vừa qua".
Không chỉ là sự bảo vệ
Nhưng sự thiếu hụt các phương tiện phòng không không phải là vấn đề duy nhất. Hóa ra, Mỹ không thể duy trì tốc độ tấn công tên lửa vào Iran. Điều đầu tiên người ta cảm nhận được là sự cạn kiệt tên lửa Tomahawk. Lầu Năm Góc đang nỗ lực duy trì số lượng tên lửa này ở mức khoảng 4.000 quả.
Chỉ trong 4 tuần đầu tiên của cuộc xung đột, quân đội Mỹ đã sử dụng 850 tên lửa hành trình loại này. Mỗi tên lửa có thể có giá lên tới 3,6 triệu USD. Ngân sách quốc phòng năm 2025 chỉ bao gồm đơn đặt hàng 57 tên lửa loại này.
Tình hình cũng tương tự với tên lửa không đối đất JASSM-ER mới. Trước xung đột với Iran, Mỹ có 2.300 quả. Chỉ trong 6 ngày đầu tiên, không quân đã bắn 786 quả. Tuy nhiên, điểm tích cực ở đây là kho vũ khí của Mỹ vẫn còn 6.200 quả phiên bản cũ hơn của JASSM, có tầm bắn ngắn hơn so với phiên bản JASSM-ER.
Đồng thời, như Bloomberg lưu ý, sản lượng sản xuất dự kiến của JASSM-ER trong năm 2026 chỉ là 396 quả. Trong cuộc xung đột với Iran, vấn đề này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều.
"Thực tế là chiến dịch tấn công Iran chỉ là diễn biến mới nhất trong một loạt các hoạt động ở Trung Đông đã diễn ra từ năm 2016 và đặc biệt là từ năm 2022.
Các hoạt động này đã làm suy yếu khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ, làm cạn kiệt nguồn dự trữ ít ỏi cả về vũ khí tấn công và phòng thủ cần thiết cho bất kỳ cuộc xung đột quy mô lớn tiềm tàng nào ở khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương", Tom Corben thuộc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ của Australia nhận định.
Tiền không bắn được
Mỹ dường như hiểu tầm quan trọng của vấn đề này. Yêu cầu ngân sách năm 2027 của Lầu Năm Góc đã tăng chi tiêu cho tên lửa lên 188%.
Tổng ngân sách quốc phòng cho năm tới ước tính khoảng 1,5 nghìn tỷ USD. Trong số tiền này, 70,5 tỷ USD được lên kế hoạch dành cho sản xuất tên lửa. Để so sánh, chi tiêu năm 2025 chỉ là 20 tỷ USD và năm 2026 là 24,4 tỷ USD.
"Đây là sự thừa nhận về tình trạng thiếu hụt đạn dược. Mỹ không có đủ một số loại đạn dược có sức công phá mạnh, và thừa nhận rằng họ sẽ cần nhiều hơn nữa, điều mà chúng ta không phải lúc nào cũng nghe được từ Lầu Năm Góc", chuyên trang quân sự Breaking Defense, cho biết.
Đây là cách mà việc tăng chi phí này được phản ánh trong kế hoạch mua sắm một số loại tên lửa nhất định:
Năm 2026, Lầu Năm Góc dự định mua 357 tên lửa PAC-3 MSE cho hệ thống Patriot, và đến năm 2027, đơn đặt hàng tăng gần gấp 9 lần khi con số này lên tới 3.203 tên lửa.
Số lượng đơn đặt hàng tên lửa phòng không SM-3 và SM-6 có thể tăng hơn gấp 3 lần, từ 166 lên 540 quả. Số lượng tên lửa JASSM-ER được mua sẽ tăng từ 381 quả lên 821 quả.
Năm 2026, Lầu Năm Góc yêu cầu số lượng tên lửa Tomahawk nhiều gấp 13 lần với 785 quả so với 55 quả trước đó. Hệ thống phòng thủ THAAD mới nắm giữ kỷ lục. Nó sẽ tăng số lượng từ 55 quả lên 857 quả.
Vấn đề là tiền không dễ dàng chuyển đổi thành tên lửa. Tổ hợp công nghiệp quân sự có thể đơn giản là cạn kiệt năng lực sản xuất, theo cảnh báo của Breaking Defense.
"Hiện đang có một khoảng cách rất lớn giữa những gì Bộ Quốc phòng Mỹ kỳ vọng hàng năm và khả năng sản xuất của ngành công nghiệp dựa trên chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất hiện có", Breaking Defense dẫn lời chuyên gia Carlton Haelig của Trung tâm An ninh Mỹ mới cho biết.
Theo ghi nhận của ấn phẩm này, Quốc hội dự kiến sẽ nhận được 2 báo cáo. Báo cáo đầu tiên được xếp loại mật sẽ chứa thông tin về các tên lửa được sử dụng. Báo cáo thứ hai công khai, sẽ làm sáng tỏ khả năng sản xuất chúng của tổ hợp công nghiệp quân sự.
"Tôi nghĩ chúng ta sẽ tiếp tục thấy động cơ tên lửa nhiên liệu rắn và hệ thống dẫn đường là những điểm nghẽn rất đáng kể. Và tôi không chắc có ngân sách nào có thể khắc phục được những vấn đề đó", ấn phẩm Breaking Defense dẫn cảnh báo của chuyên gia Becky Wasser.
Giới chuyên gia tin rằng số ngân sách dành cho tên lửa sẽ kéo dài trong một thời gian dài, nhưng có thể mất vài năm để các nhà sản xuất phát triển cơ sở vật chất của họ để có thể đáp ứng được kỳ vọng từ Lầu Năm Góc.
Chiến dịch Epic Fury đã chứng minh một cuộc xung đột cường độ cao, ngay cả với đối thủ yếu hơn, cũng đòi hỏi những khoản chi phí khổng lồ và quan trọng hơn là một lượng lớn đạn dược. Điều này bao gồm cả các loại đạn dược dẫn đường chính xác đắt tiền.
Mỹ giờ đây có thể phải đối mặt với thực tế rằng chỉ tiền bạc thôi không thể giải quyết được vấn đề này, đặc biệt là trong bối cảnh hạn chế về thời gian.
Ngày nay, khi thực phẩm chế biến sẵn và đồ ngọt rất dễ tiếp cận, tình trạng thèm ngọt càng trở nên phổ biến. Một trong những nguyên nhân chính là cách cơ thể phản ứng với carbohydrate (tinh bột) tinh chế.
Bác sĩ Namratha Upadhya P Y, chuyên gia nội tiết nhi tại Bệnh viện Manipal Yeshwanthpur (Ấn Độ), cho biết khi ăn nhiều thực phẩm giàu carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt, kẹo và nước ngọt, cơ thể sẽ tiết ra insulin khiến đường huyết tăng vọt.
Tuy nhiên, đường huyết tăng nhanh nhưng cũng hạ xuống sớm, khiến bạn nhanh đói và dễ rơi vào vòng lặp thèm đồ ngọt để bù năng lượng.
Ăn bữa ăn cân bằng, đủ protein, chất xơ và chất béo lành mạnh để làm chậm tiêu hóa và ổn định đường huyết
Ảnh: P.H tạo từ GM
Căng thẳng, thiếu ngủ cũng góp phần gây thèm ngọt
Khi căng thẳng, cơ thể giải phóng hormone stress làm tăng cảm giác thèm ăn, đặc biệt là các thực phẩm giàu năng lượng như đồ ngọt. Thiếu ngủ cũng làm rối loạn các hormone kiểm soát cảm giác đói - no, khiến bạn dễ thèm ngọt hơn vào ngày hôm sau.
Ngoài ra, việc thèm đồ ngọt còn liên quan đến “hệ thống khen thưởng” của não bộ. Khi ăn đồ ngọt, não tiết ra dopamine - một chất tạo cảm giác dễ chịu.
“Sau khi ăn đồ ngọt, não bắt đầu liên kết cảm giác vui vẻ với thực phẩm có đường. Vì vậy, khi căng thẳng, mệt mỏi hoặc có cảm xúc tiêu cực, bạn dễ tìm đến đồ ngọt vì não nhớ rằng những thực phẩm đó có thể mang lại cảm giác dễ chịu tạm thời”, bác sĩ Upadhya giải thích.
Làm thế nào để kiểm soát cơn thèm đồ ngọt?
Với nhiều người, chìa khóa để kiểm soát cơn thèm đường không nằm ở việc kiêng khem khắt khe, mà ở việc duy trì nhịp sinh hoạt lành mạnh cho cả thể chất lẫn tinh thần. Các chuyên gia cho rằng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn đường, mà quan trọng là xây dựng thói quen ăn uống cân bằng, tránh để quá đói và giữ đường huyết ổn định.
Mọi người có thể áp dụng những thay đổi lối sống đơn giản dưới đây để kiểm soát cơn thèm đường và duy trì năng lượng ổn định suốt ngày, theo India Today (Ấn Độ):
Ăn bữa ăn cân bằng, đủ protein, chất xơ và chất béo lành mạnh để làm chậm tiêu hóa và ổn định đường huyết.
Ăn đúng giờ để cơ thể điều chỉnh “tín hiệu” đói tốt hơn.
Ngủ đủ giấc để cân bằng hormone.
Quản lý stress bằng vận động hoặc thư giãn.
Uống đủ nước và duy trì hoạt động thể chất.
Nhiều dấu hiệu ban đầu của ung thư thường dễ bị bỏ qua. Các bác sĩ cảnh báo việc nhận diện sớm những tín hiệu bất thường của cơ thể có thể giúp phát hiện bệnh kịp thời và tăng cơ hội điều trị hiệu quả.
Các triệu chứng ban đầu của ung thư thường mờ nhạt, dễ bị bỏ qua. Đến khi bệnh tiến triển nặng, việc điều trị không chỉ phức tạp hơn mà còn tốn kém hơn, theo Hindustan Times.
Ông Ankur Nandan Varshney, chuyên gia ung bướu Bệnh viện Medanta (Ấn Độ), cho biết ông thường gặp bệnh nhân từng nhận thấy thay đổi nhỏ trên cơ thể nhưng không đi khám. Các dấu hiệu như khối u nhỏ, ho kéo dài hay mệt mỏi bị bỏ qua vì không gây đau. Khi đến bệnh viện, bệnh đã tiến triển.
Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp tăng cơ hội điều trị ung thư hiệu quả.
Phát hiện ung thư sớm giúp đơn giản hóa điều trị và nâng cao chất lượng sống
Ảnh minh họa: AI
Khối u hoặc sưng bất thường
Khối u không đau là dấu hiệu cảnh báo phổ biến. Vị trí thường gặp gồm vú, cổ, nách hoặc tinh hoàn.
Đây có thể là biểu hiện của sự phát triển tế bào bất thường. Khối u dù nhỏ vẫn cần được kiểm tra sớm.
Vết loét hoặc vết thương lâu lành
Các vết loét ở nướu, lưỡi hoặc trong khoang miệng nếu kéo dài trên 10 - 14 ngày không lành có thể là dấu hiệu cảnh báo tiền ung thư hoặc ung thư, đặc biệt ở người hút thuốc lá. Khi gặp tình trạng này, cần đi khám sớm để được kiểm tra.
Chảy máu bất thường
Chảy máu không rõ nguyên nhân là dấu hiệu cần theo dõi. Máu có thể xuất hiện ở miệng, trực tràng, nước tiểu hoặc âm đạo.
Chảy máu âm đạo bất thường có thể liên quan ung thư cổ tử cung. Máu trong đờm có thể liên quan ung thư phổi hoặc họng.
Ho kéo dài, khàn tiếng, khó nuốt
Ho kéo dài nhiều tuần hoặc thay đổi giọng nói liên tục cần được kiểm tra. Tình trạng này có thể liên quan đến ung thư phổi, họng hoặc thực quản. Người hút thuốc hoặc có nguy cơ cao cần đặc biệt chú ý.
Sụt cân và mệt mỏi không rõ nguyên nhân
Sụt cân bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài là cũng là dấu hiệu cảnh báo. Các triệu chứng này có thể liên quan đến ung thư máu, phổi hoặc dạ dày. Tình trạng không cải thiện cần được thăm khám.
Phát hiện sớm giúp tăng cơ hội sống
Ung thư phát hiện sớm thường dễ điều trị và ít phải can thiệp mạnh. Tỷ lệ sống được cải thiện rõ rệt khi bệnh được chẩn đoán kịp thời. Việc chậm trễ đi khám khiến cơ hội điều trị giảm.
Ông Ankur Nandan Varshney nhấn mạnh phát hiện ung thư sớm giúp đơn giản hóa điều trị và nâng cao chất lượng sống.
Cơ thể thường gửi tín hiệu cảnh báo bệnh từ sớm. Việc chú ý và đi khám kịp thời giúp thay đổi kết quả điều trị.
Ưu tiên ăn các loại rau này giúp cung cấp nhiều dưỡng chất cho cơ thể, tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ giảm cân.
Trong hành trình giảm cân, việc lựa chọn đúng loại thực phẩm giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế nạp quá nhiều năng lượng vào cơ thể là điều quan trọng. Dưới đây là một số loại rau có lượng calo cực thấp, giàu chất xơ giúp bạn no lâu hơn, hạn chế cảm giác thèm ăn, gióp phần hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn tốt hơn.
Các loại rau ít calo có lợi như thế nào đối với việc giảm cân?
Nguyên tắc cơ bản của việc giảm cân la tạo sự thâm hụt năng lượng, tức là lượng calo nạp vào cơ thể phải ít hơn lượng calo tiêu hao. Tuy nhiên, nếu chỉ giảm khẩu phần ăn, bạn có thể bị đói và cảm thấy mệt mỏi, thiếu chất.
Thay vào đó, bạn nên chọn những loại thực phẩm ít calo mà vẫn có thể tạo ra cảm giác no lâu. Trong đó, rau xanh cung cấp ít năng lượng nhưng giàu chất xơ, vi chất dinh dưỡng. Việc tăng cường rau trong khẩu phần ăn tốt cho hệ tiêu hóa, giúp phòng ngừa bệnh mạn tính, hỗ trợ giảm cân.
3 loại rau ít calo, có lợi cho chế độ giảm cân
Dưa chuột
Dưa chuột (dưa leo) là một trong những trợ thủ đắc lực trong quá trình giảm cân, giữ dáng. 100 gram dưa chuột chỉ cung cấp khoảng 15 kcal, gần như không làm tăng tổng năng lượng nạp vào cơ thể. Đặc biệt, 90% quả dưa chuột là nước. Dưa chuột còn chứa nhiều chất xơ hòa tan. Nhờ đó, khi ăn, bạn sẽ cảm thấy nhanh no mà không cần tiêu thụ quá nhiều thực phẩm khác. Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, kéo dài cảm giác no.
Ăn dưa chuột trước bữa chính có thể giúp hạn chế thức ăn nạp vào trong các bữa chính. Ngoài ra, dưa chuột còn giúp thanh nhiệt, làm mát cơ thể, rất phù hợp với bữa ăn của những ngày nắng nóng. Bạn có thể trực tiếp ăn dưa chuột, làm salad, ép nước...
Cải bó xôi
Cải bó xôi (còn gọi là rau chân vịt) giàu chất dinh dưỡng nhưng lại ít calo. 100 gram cải bó xôi chỉ cung cấp khoảng 23kcal. Loại rau này còn chứa nhiều vitamin K, sắt, magie cùng các chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe, giúp cải thiện tuần hoàn máu, tốt cho xương. Đặc biệt, với người ăn kiêng, cải bó xôi cung cấp nhiều vi chất cho cơ thể mà không làm tăng đáng kể lượng calo trong bữa ăn.
Cải bó xôi chứa nhiều chất xơ có tác dụng cải thiện nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón. Bạn có thể sử dụng cải bó xôi để nấu canh, làm salad, xào hoặc xay sinh tố cùng các loại rau củ, trái cây khác.
Cải bó xôi (còn gọi là rau chân vịt) giàu chất dinh dưỡng nhưng lại ít calo.
Bông cải xanh
Bông cảnh xanh (súp lơ xanh) có lượng calo thấp (khoảng 34 kcal/100g). Loai rau này giàu dinh dưỡng, ít năng lượng, rất thích hợp với chế độ ăn uống giảm cân.
Bông cải xanh giàu chất xơ giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế việc ăn quá nhiều trong các bữa ăn.
Ngoài ra, bông cải xanh chứa nhiều vitamin c, vitamin K cùng các hợp chất chống oxy hóa giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa, bảo vệ cơ thể khỏi các tác động tiêu cực từ môi trường, các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài.
Bông cải xanh có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Với chế độ ăn giảm cân, bạn có thể đem bông cải đi hấp, luộc hoặc xào với một ít dầu. Tốt nhất không nên nấu quá lâu, không sử dụng quá nhiều gia vị và dầu mỡ.
Để giảm cân, bạn nên ưu tiên chọn các loại rau luộc, hấp hoặc trộn salad. Nên hạn chế ăn rau xào, nấu với nhiều dầu mỡ để tránh làm tăng lượng calo.
Nên kết hợp đa dạng nhiều loại để dảm đủ dinh dưỡng cho cơ thể. Có thể ăn rau trước để giảm cảm giác đói, giúp no lâu.
Không ít thói quen sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại lại có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nam giới. Khi tích tụ theo thời gian, chúng làm tăng nguy cơ bệnh tật và rút ngắn tuổi thọ. Nhận diện sớm là bước đầu để thay đổi.
Thói quen 1: Thức khuya kéo dài làm cơ thể kiệt quệ
Giấc ngủ là thời gian để cơ thể phục hồi và tái tạo năng lượng. Việc thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc khiến hệ thần kinh bị quá tải, nội tiết rối loạn và sức đề kháng suy giảm. Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ kéo dài còn làm tăng nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
Thực tế, không ít người duy trì thói quen làm việc hoặc giải trí đến khuya trong thời gian dài mà không nhận ra cơ thể đang dần “xuống sức”. Việc điều chỉnh giờ ngủ, ưu tiên ngủ trước nửa đêm có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng này.
Thói quen 2: Lạm dụng rượu bia, thuốc lá
Rượu bia và thuốc lá là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu đối với sức khỏe nam giới. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến gan, phổi mà còn làm tổn hại hệ tim mạch và tăng nguy cơ ung thư.
Việc sử dụng thường xuyên trong thời gian dài khiến cơ thể tích tụ độc tố, gây suy giảm chức năng nhiều cơ quan. Giảm dần tần suất và tiến tới từ bỏ là cách tốt nhất để hạn chế tác động tiêu cực.
Thói quen 3: Dễ nóng giận, căng thẳng kéo dài
Cảm xúc tiêu cực như tức giận, căng thẳng nếu diễn ra thường xuyên có thể ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp và tim mạch. Khi cơ thể liên tục ở trạng thái căng thẳng, nguy cơ xảy ra các biến cố sức khỏe cũng tăng lên.
Giữ tinh thần ổn định, học cách kiểm soát cảm xúc và thư giãn hợp lý sẽ giúp cơ thể hoạt động cân bằng hơn.
Thói quen 4: Ăn uống thiếu kiểm soát
Thói quen ăn nhiều, ăn nhanh, ăn khuya hoặc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm dầu mỡ, muối có thể dẫn đến tăng cân và tích mỡ nội tạng. Điều này làm gia tăng áp lực lên tim và hệ tuần hoàn.
Một chế độ ăn hợp lý, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát khẩu phần sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Thói quen 5: Ít vận động, ngồi lâu
Lối sống ít vận động đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở những người làm việc văn phòng. Ngồi lâu khiến tuần hoàn máu kém, làm tăng nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Dành thời gian vận động mỗi ngày, dù chỉ là đi bộ hoặc tập nhẹ, cũng có thể cải thiện đáng kể sức khỏe tổng thể.
Thói quen 6: Chủ quan với dấu hiệu bất thường của cơ thể
Nhiều người có xu hướng bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như mệt mỏi kéo dài, đau nhức hoặc thay đổi bất thường của cơ thể. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo dõi sức khỏe định kỳ và đi khám khi có dấu hiệu bất thường là cách hiệu quả để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Thay đổi nhỏ mỗi ngày, lợi ích lâu dài
Sức khỏe không đến từ những thay đổi đột ngột mà từ việc duy trì thói quen tốt mỗi ngày. Chỉ cần điều chỉnh từng yếu tố nhỏ như ngủ đủ giấc, ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và giữ tinh thần tích cực, cơ thể sẽ dần cải thiện.
Tuổi thọ vì thế không phải là điều ngẫu nhiên, mà là kết quả của lối sống được tích lũy theo thời gian.
Các nhà nghiên cứu Mỹ đã giải đáp bí ẩn xoay quanh mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và một loại vitamin quen thuộc.
Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học JAMA Network Open, nhóm tác giả từ Đại học Tufts (Mỹ) đã chỉ ra lý do đằng sau kết quả mâu thuẫn đó.
Họ cũng khẳng định rằng với phần lớn dân số, vitamin D thực sự có tác dụng giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường.
Vitamin D từ ánh nắng và một số thực phẩm có thể góp phần giúp phòng ngừa tiểu đường - Minh họa AI: Thu Anh
Theo EurekAlert, nhóm nghiên cứu đã tuyển dụng gần 2.100 tình nguyện viên bị tiền tiểu đường tại Mỹ, là những người có đường huyết cao nhưng chưa đến mức bị chẩn đoán là mắc tiểu đường type 2.
Mặc dù vậy, tiền tiểu đường có nguy cơ tiến triển thành bệnh rất lớn.
Các tác giả đã chia các tình nguyện viên thành 2 nhóm, một nhóm bổ sung 4.000 đơn vị (IU) vitamin D, một nhóm dùng giả dược.
Kết quả cho thấy vitamin D thực sự đã phát huy tác dụng bảo vệ ở một số người, nhưng không phải tất cả.
Những người sở hữu biến thể AC hoặc CC của gene VDR, một gene đóng vai trò chỉ huy nhiệm vụ của vitamin D trong cơ thể, sẽ giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 2 đến 19%.
Trái lại, những người sở hữu biến thể AA của gene VDR lại không hưởng lợi từ loại vitamin này. N
Nhóm người mang kiểu gene này ước tính chiếm khoảng 30% dân số.
Chìa khóa nằm ở các tế bào sản xuất insulin ở tuyến tụy: Khác biệt di truyền này quyết định cách tế bào phản ứng với vitamin D để kiểm soát đường huyết.
Như vậy, tin tốt là phần lớn dân số vẫn sở hữu các yếu tố di truyền thuận lợi, giúp vitamin D phát huy tác dụng chống lại bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng không nên bổ sung vitamin D với liều cao như trong thí nghiệm được kiểm soát chặt chẽ này.
Đối với công chúng, phương pháp an toàn để bổ sung vitamin D vẫn là tiếp xúc với ánh nắng ở mức độ vừa phải trong ngày và đừng quên các thực phẩm giàu vitamin D trong thực đơn: Các loại cá béo (cá dầu) như cá thu, cá hồi, cá trích, cá mòi...; trứng; nấm; dầu gan cá...
Tàu chìm, một chàng trai trôi dạt vào hoang đảo, phải mất một thời gian dài anh ta mới thích nghi được với hoàn cảnh. Tuy nhiên, còn một thứ anh ta khao khát mãi…
Bất ngờ, một ngày nọ cũng có một thiếu nữ tuyệt đẹp trôi dạt vào hoang đảo.
Anh ta cố gắng làm cô tỉnh lại và hỏi:
– Cô có giữ lại được thứ gì không?
– Cô gái trả lời: Không, chỉ còn một thứ mà đàn ông các anh ai cũng muốn.
Chàng trai kêu lên sung sướng:
– Trời ơi! Cô mang theo bia à?
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
ENGLAND
TVBI
