Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (8/5) cho biết Nga và Ukraine sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày, từ 9 - 11/5, trong khuôn khổ nỗ lực hòa giải do Washington thúc đẩy.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết lệnh ngừng bắn sẽ bao gồm việc đình chỉ mọi hoạt động quân sự và tiến hành trao đổi tù binh với quy mô 1.000 người từ mỗi phía.

"Hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho sự kết thúc của một cuộc chiến kéo dài và khốc liệt", Tổng thống Mỹ Trump viết, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột đang đạt được nhiều tiến triển.

Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov cho biết Moscow chấp nhận sáng kiến của Tổng thống Mỹ Trump về việc gia hạn lệnh ngừng bắn đến ngày 11/5, đồng thời nhất trí thực hiện trao đổi tù binh theo tỷ lệ 1.000 đổi 1.000.

"Theo chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, tôi xác nhận sáng kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump về lệnh ngừng bắn và trao đổi tù binh chiến tranh giữa Nga và Ukraine là có thể chấp nhận được", ông Ushakov nói với các phóng viên.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kiev cũng đồng ý thực hiện ngừng bắn với Nga từ ngày 9 - 11/5 và sẽ tuân thủ nguyên tắc "có đi có lại".

Ông Zelensky nhấn mạnh vấn đề nhân đạo, đặc biệt là việc đưa các tù binh Ukraine trở về nước, là yếu tố quan trọng dẫn tới quyết định của Kiev.

"Quảng trường Đỏ không quan trọng bằng sinh mạng của các tù binh Ukraine có thể được trở về nhà. Vì vậy, trong khuôn khổ tiến trình đàm phán do Mỹ làm trung gian, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Nga về cuộc trao đổi tù binh 1.000 đổi 1.000. Một lệnh ngừng bắn sẽ được thiết lập từ ngày 9 - 11/5", ông Zelensky nói.

Tổng thống Ukraine cũng cho biết ông đã chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương chuẩn bị cho quá trình trao đổi tù binh, đồng thời cảm ơn Tổng thống Trump và các trợ lý của ông vì các nỗ lực ngoại giao.

Ngoài ra, ông Zelensky đã ký một sắc lệnh liên quan đến lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow. Theo văn bản này, Ukraine loại trừ một phần kế hoạch sử dụng vũ khí của Ukraine khỏi khu vực Quảng trường Đỏ trong thời gian diễn ra sự kiện.

Sau khi Tổng thống Ukraine ban hành sắc lệnh, phía Nga ngay lập tức phản ứng cứng rắn. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga không cần sự cho phép của bất kỳ ai.

"Chúng tôi không cần sự cho phép của bất kỳ ai để tự hào về Ngày Chiến thắng của mình", ông nhấn mạnh.

Quân đội Mỹ đã tấn công thêm 2 tàu chở dầu treo cờ Iran tại Vịnh Oman trong bối cảnh Washington đẩy mạnh chiến dịch phong tỏa. Trong khi đó, Tehran đã ví việc kiểm soát eo biển Hormuz có giá trị tương đương với việc sở hữu một "quả bom nguyên tử", RT đưa tin ngày 9/5.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 8/5 cho biết các lực lượng Mỹ đã tấn công 2 tàu dầu không chở hàng của Iran là M/T Sea Star III và M/T Sevda. Phía Mỹ cáo buộc các tàu này đang tìm cách "vi phạm" lệnh phong tỏa của Mỹ để tiến vào một cảng của Iran.

Một quan chức quân sự nói với truyền thông địa phương rằng các lực lượng vũ trang Iran được cho là đã đáp trả "bằng các cuộc không kích". Tuy nhiên, quân đội Mỹ không báo cáo bất kỳ thiệt hại nào.

Eo biển Hormuz đã trở thành một trong những quân bài mặc cả của Iran sau khi nước này đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, khiến nhiều tàu thuyền bị mắc kẹt và làm chao đảo thị trường năng lượng.

"Eo biển Hormuz có uy lực ngang với bom nguyên tử", Press TV dẫn lời ông Mohammad Mokhber, cố vấn cấp cao của Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei, cho biết.

Ông Mokhber khẳng định rằng Iran sẽ không "từ bỏ những thành quả" và tuyên bố Tehran sẽ tìm cách thay đổi chế độ pháp lý của eo biển thông qua luật pháp quốc tế nếu có thể, hoặc đơn phương nếu cần thiết.

Phía Mỹ đã bác bỏ lập trường của Iran và coi đó là điều "không thể chấp nhận được". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 nhấn mạnh rằng Washington sẽ không bao giờ cho phép Tehran "bình thường hóa" quyền kiểm soát đối với Hormuz.

Mỹ nói rằng việc phong tỏa hải quân của họ nhằm mục đích khôi phục tự do hàng hải và gây áp lực buộc Tehran phải tiến tới một thỏa thuận. Ngược lại, Iran cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 khi nhắm mục tiêu vào các tàu vận tải thương mại.

Sự cố mới nhất tại "điểm nghẽn" hàng hải chật hẹp này diễn ra chỉ một ngày sau khi các lực lượng Mỹ và Iran xảy ra giao tranh.

Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, 3 tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã bị tấn công bởi tên lửa, máy bay không người lái và xuồng nhỏ. Các lực lượng Mỹ đã trả đũa vào các địa điểm phóng, trung tâm chỉ huy và các trạm giám sát của Iran.

Trong khi đó, Tehran cáo buộc Washington nổ súng trước, cho rằng lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào 1 tàu chở dầu của Iran trong lãnh hải của họ và tấn công các khu vực dân sự dọc bờ biển phía nam Iran.

Tổng thống Trump đã hạ thấp cuộc đối đầu này, gọi đó chỉ là "đánh yêu" (love tap). Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu lệnh đình chiến thực sự sụp đổ, "các bạn sẽ thấy một luồng sáng khổng lồ phát ra từ Iran", đồng thời thúc giục Tehran ký kết thỏa thuận "thật nhanh".

Nước Nga xôn xao trước tin tức về ông Putin

Đài TST tối 8/5 đăng bài viết có tiêu đề: "Cuộc săn lùng ông Putin. Chỉ một câu nói của đại diện Điện Kremlin đã khiến dư luận rúng động: 'Phải ngăn chặn điều đó!'".

Theo bài viết, trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5, Moscow đang đặt trong tình trạng an ninh đặc biệt do lo ngại nguy cơ Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV hoặc các hoạt động phá hoại nhằm vào thủ đô Nga và các sự kiện trọng điểm.

Bài viết cho rằng trong những ngày gần đây, cả các tuyên bố từ phía Ukraine lẫn loạt bài đăng trên nhiều hãng truyền thông phương Tây đã làm dấy lên cảm giác rằng Kiev đang mở một "cuộc săn lùng" nhằm vào Tổng thống Putin. Trong bối cảnh đó, Điện Kremlin được cho là đã chuẩn bị cho những kịch bản xấu nhất.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận Nga đã tăng cường các biện pháp bảo vệ dành cho Tổng thống Putin trước "những mối đe dọa từ chính quyền Kiev". Khi được các phóng viên hỏi liệu an ninh dành cho nguyên thủ Nga có được siết chặt hay không, ông Peskov chỉ trả lời ngắn gọn: "Tất nhiên".

Theo TST, chính phát biểu ngắn gọn nhưng đầy hàm ý này đã khiến mạng xã hội Nga "dậy sóng". Nhiều ý kiến cho rằng việc tăng cường an ninh là hoàn toàn cần thiết, đặc biệt sau khi ông Zelensky trước đó từng ám chỉ khả năng Ukraine tấn công Moscow trong dịp 9/5.

Một số bình luận trên mạng xã hội Nga được bài báo dẫn lại viết rằng: "Những biện pháp bổ sung là thực sự cần thiết. Ông Zelensky từng ám chỉ về các cuộc tấn công vào Moscow ngày 9/5, vì vậy phải ngăn chặn điều đó";

"Tôi nghĩ năm nay quân đội Nga cũng sẽ không làm người dân thất vọng"; hay "Khi ngay cạnh chúng ta là một 'quốc gia' mang tên Ukraine, thì việc tăng cường an ninh cho người dân và cho Tổng thống Nga là điều cần thiết".

Bài viết cũng cho biết một số người dân Nga tin rằng việc siết chặt an ninh sẽ không chỉ diễn ra ở Moscow mà còn trên toàn nước Nga.

Một cư dân tại thành phố có dân số chưa tới nửa triệu người cho biết năm ngoái khu vực của họ từng xảy ra tình trạng gây nhiễu liên lạc, tuần tra dày đặc và xuất hiện máy dò kim loại tại nhiều địa điểm công cộng.

Trong bối cảnh đó, Moscow được cho là đã áp dụng nhiều biện pháp an ninh chưa từng có đối với lễ duyệt binh trên Quảng trường Đỏ năm nay.

Theo TST, tại lễ duyệt binh sẽ không xuất hiện khí tài quân sự hạng nặng, điều mà các chuyên gia cho rằng liên quan trực tiếp tới các yếu tố an ninh. Phố Tverskaya cùng khu vực Quảng trường Đỏ cũng bị phong tỏa hoàn toàn đối với người đi bộ và phương tiện giao thông; việc vào xem duyệt binh sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt bằng thư mời cá nhân.

Đáng chú ý, TST cho biết truyền thông phương Tây như Financial Times, CNN hay The Telegraph thời gian gần đây liên tục đăng tải các bài viết về vấn đề an ninh quanh Tổng thống Putin. Một số bài báo thậm chí còn cho rằng Điện Kremlin đã chuyển sang trạng thái "báo động cao".

Tuy nhiên, phía Điện Kremlin đã chỉ trích một số bài viết nói trên vì cho rằng chúng dựa trên các nguồn tin thiếu cơ sở như "tình báo châu Âu" hoặc "nhóm điều tra độc lập".

Theo TST, nhiều "nguồn tin nội bộ" được truyền thông phương Tây viện dẫn đã đưa ra các thông tin gây tranh cãi tới mức ngay cả những độc giả dễ tin nhất cũng phải nghi ngờ.

Bài báo cũng đề cập tới các thông tin lan truyền trên báo chí phương Tây về việc Cơ quan bảo vệ liên bang Nga (FSO) siết chặt kiểm soát xung quanh Tổng thống Putin.

Theo các bài viết này, đầu bếp, nhiếp ảnh gia và vệ sĩ tại Điện Kremlin bị cấm sử dụng điện thoại thông minh hoặc Internet khi ở gần ông Putin. Một số nhân viên thậm chí bị cấm sử dụng phương tiện công cộng, còn căn hộ của họ được lắp hệ thống camera giám sát hoạt động 24/7.

Châu Âu lo Kiev vượt "lằn ranh đỏ"

Trong bối cảnh truyền thông phương Tây liên tục bàn luận về nguy cơ tấn công lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow và khả năng Nga siết chặt an ninh quanh Tổng thống Putin, một số đồng minh của Kiev được cho là cũng bắt đầu lo ngại về hậu quả nếu Ukraine thực sự hành động trong dịp 9/5.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là muốn thể hiện lập trường cứng rắn, nhưng cuối cùng lại khiến các đồng minh khó chịu. Những lời đe dọa công khai nhằm vào Moscow được cho là đã phản tác dụng. Một số đối tác châu Âu cảnh báo Kiev có thể phải đối mặt với đòn đáp trả mạnh mẽ.

Người đứng đầu chính quyền Kiev trước đó công khai tuyên bố các UAV Ukraine có thể xuất hiện trên bầu trời Moscow trong lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng, đồng thời nhấn mạnh Kiev "không cần lệnh ngừng bắn" trong dịp này.

Ông Zelensky đưa ra phát biểu trên trong khuôn khổ hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu tổ chức tại Yerevan.

Sau đó, trên mạng xã hội, ông Zelensky tiếp tục kêu gọi lãnh đạo các nước từ chối tới Moscow dự lễ duyệt binh ngày 9/5:

"Chúng tôi nhận được thông tin từ một số quốc gia thân cận với Nga rằng đại diện của họ dự định tới Moscow vào ngày 9/5. Một mong muốn khá kỳ lạ… trong thời điểm hiện nay. Chúng tôi không khuyến khích điều đó."

Bộ Quốc phòng Nga sau đó phản ứng trước tuyên bố của ông Zelensky và cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại các hoạt động kỷ niệm đều sẽ bị đáp trả bằng đòn tấn công nhằm vào trung tâm Kiev.

Tuy nhiên, theo tạp chí Focus của Đức, các đồng minh phương Tây của Ukraine bất ngờ cho biết họ không ủng hộ khả năng tấn công lễ duyệt binh tại Moscow.

"Ông Zelensky ám chỉ rằng UAV có thể xuất hiện trên bầu trời thủ đô Nga trong thời gian diễn ra lễ duyệt binh quân sự ở Moscow. Tuy nhiên, khả năng xảy ra một cuộc tấn công thực sự là khá thấp.

Nga đã cảnh báo sẽ tung ra đòn đáp trả rất cứng rắn nhằm vào trung tâm Kiev sau những phát biểu liên quan tới khả năng UAV Ukraine tấn công. Đây rõ ràng là tín hiệu mang tính răn đe" - Focus viết.

Tạp chí Đức cũng cho rằng một cuộc tấn công vào lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới hình ảnh quốc tế của Kiev:

"Đó sẽ là bước đi đầy rủi ro đối với ông Volodymyr Zelensky. Ông ấy không nên tấn công lễ duyệt binh. Bởi điều đó chắc chắn sẽ không tạo ra sự cảm thông trên toàn thế giới. Trong khi đó, sự ủng hộ quốc tế vẫn cực kỳ quan trọng đối với Ukraine".

Từ ngày 8/5, lệnh ngừng bắn do Tổng thống Putin công bố nhân dịp Ngày Chiến thắng đã chính thức có hiệu lực và kéo dài tới hết ngày 10/5. Trong thời gian này, quân đội Nga nhận chỉ thị không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào vị trí của Ukraine hoặc các cơ sở công nghiệp quốc phòng nằm sâu trong lãnh thổ nước này.

Tờ Washington Post đưa tin, Ukraine đang tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào các cơ sở dầu mỏ của Nga, tấn công một nhà máy lọc dầu quan trọng ở Biển Đen bốn lần trong hai tuần và gây ra một vụ cháy kéo dài nhiều ngày mà các nhà môi trường cho rằng là một trong những thảm họa sinh thái tồi tệ nhất của nước này kể từ khi Liên Xô tan rã.

Ngày 6/5/2026, một công nhân đứng cạnh vòi nước để làm sạch dòng sông khỏi các sản phẩm dầu mỏ sau sự cố tràn dầu do ảnh hưởng từ vụ tấn công bằng máy bay không người lái gần đây của Ukraine vào một nhà máy lọc dầu ở thành phố Tuapse, vùng Krasnodar, Nga. Ảnh: AFP

Một cột khói đen cay nồng lại bốc lên trên thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar bên bờ Biển Đen của Nga vào ngày 1/5 sau khi Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu và kho chứa dầu ở đó vào đêm trước đó. Đây là vụ tấn công thứ tư trong một loạt các vụ tấn công đều gây ra hiện tượng "mưa đen" dầu nhớt trút xuống và làm ô nhiễm khoảng 50 km bờ biển khi vệt dầu loang lan rộng.

Lực lượng cứu hỏa Nga đã nỗ lực suốt nhiều ngày để dập tắt các đám cháy lớn tại nhà máy lọc dầu và các cơ sở lưu trữ kể từ cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine diễn ra vào ngày 16/4, nhưng các đám cháy lại bùng phát trở lại do các cuộc tấn công bằng UAV liên tiếp.

Các cuộc tấn công của Ukraine, vốn cũng gây thiệt hại và hỏa hoạn hồi tuần trước tại một nhà máy lọc dầu và trạm bơm dầu ở Perm gần dãy núi Ural, cho thấy năng lực của Ukraine trong việc tấn công sâu hàng nghìn km vào lãnh thổ Nga cũng như né tránh hệ thống phòng không Nga ngày càng tăng.

Một UAV của Ukraine thậm chí còn bay xa hơn vào thủ đô Moscow hôm 4/5, tấn công một tòa nhà chung cư cao tầng cách Điện Kremlin khoảng 10 km.
"Dường như không có mối đe dọa nghiêm trọng nào"

Tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên thừa nhận các cuộc tấn công sau vụ tấn công thứ ba bằng UAV của Ukraine, gây ra một đám cháy kéo dài thêm hai ngày nữa, nhưng ông nói rằng "dường như không có mối đe dọa nghiêm trọng nào". Những phát biểu của Tổng thống Putin được đưa ra sau khi ông trao đổi với Veniamin Kondratyev - Thống đốc vùng Krasnodar.

Vào ngày 6/5, Anna Popova - người đứng đầu cơ quan giám sát người tiêu dùng Nga Rospotrebnadzor - cho biết rằng "không có rủi ro về sức khỏe" đối với người dân bất chấp đám cháy đang diễn ra.

Chính quyền địa phương đã đóng cửa trường học, hủy bỏ sự kiện liên quan đến các ngày lễ công cộng hàng năm trong tháng 5, và kêu gọi người dân ngừng uống nước máy và ở trong nhà đóng kín cửa sổ.

Các nhà bảo vệ môi trường cho rằng chính quyền địa phương lẽ ra nên ra lệnh sơ tán toàn bộ thành phố Tuapse để bảo vệ người dân khỏi tác động độc hại của các đám cháy dữ dội, mà họ cho rằng đang thải các hợp chất gây ung thư vào không khí, bao gồm cả benzen, có thể gây bệnh bạch cầu.

Thay vào đó, sau vụ tấn công thứ ba, các quan chức địa phương chỉ ra lệnh sơ tán cư dân sống trên một số con phố gần nhà máy lọc dầu nhất đến một trường học gần đó vì lo sợ lửa có thể lan sang nhà họ.

“Chính quyền Nga buộc phải bắt đầu sơ tán toàn bộ thành phố ngay khi nhận ra đó là một đám cháy lớn và họ sẽ không thể dập tắt nó trong thời gian ngắn”, Vladimir Slivyak - người đứng đầu nhóm bảo vệ môi trường Ecodefense của Nga - nói.

“Những cơn mưa đen này xảy ra là do ô nhiễm không khí cực kỳ cao. Đó là sự ô nhiễm không khí nghiêm trọng, và cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe. Có những hạt gây ô nhiễm trong không khí có thể gây ung thư.” Ông cho biết thêm, ô nhiễm có thể gây hại ngay lập tức cho người già, trẻ nhỏ và những người đã mắc bệnh tim hoặc phổi.

Cư dân và các nhà bảo vệ môi trường cũng đã cảnh báo về một thảm họa sinh thái ngày càng nghiêm trọng trên bờ biển Biển Đen khi vệt dầu loang lan rộng, gây ra cái chết cho nhiều loại cá.

Ukraine tăng cường tấn công - Doanh thu xuất khẩu dầu mỏ của Nga vẫn tăng

Theo Michael Kofman - chuyên gia cao cấp thuộc chương trình Nga và Á Âu tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, người theo dõi sát sao các diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Kyiv đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga trong những tháng gần đây.

“Ukraine không chỉ cho thấy rằng họ đã gia tăng đáng kể số lượng các cuộc tấn công tầm xa, mà còn có một bước tiến vượt bậc về chất lượng công nghệ được sử dụng và cách thức tổ chức các cuộc tấn công này”, Kofman nói. “Đó là lý do tại sao họ đạt được hiệu quả cao hơn.”

Washington Post đưa tin, kể từ đầu năm nay, Ukraine đã tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga hơn 20 lần, bao gồm các nhà máy lọc dầu, cảng xuất khẩu và đường ống dẫn dầu, làm gia tăng thiệt hại đối với hoạt động kinh doanh dầu mỏ của Nga vào thời điểm nước này có thể thu được lợi nhuận từ giá dầu kỷ lục do ảnh hưởng từ cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran.

Theo Borys Dodonov - người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Khí hậu thuộc Trường Kinh tế Kyiv, một loạt các cuộc tấn công vào các cảng dầu lớn của Nga, bao gồm Ust-Luga và Primorsk trên Biển Baltic và Novorossiysk trên Biển Đen, vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4 đã khiến Nga thiệt hại khoảng 2,2 tỷ USD doanh thu sau khi các cuộc tấn công khiến cho các cảng dầu này phải đóng cửa nhiều tuần, làm suy giảm tạm thời khối lượng xuất khẩu.

Chuyên gia này cho biết, các cuộc tấn công gần đây vào các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ làm tăng thêm chi phí, đồng thời nói thêm rằng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Rosneft ở Tuapse đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng đến mức Nga có thể buộc phải xây dựng lại toàn bộ nhà máy, với chi phí dự tính lên tới 5 tỷ USD.

Bất chấp chi phí ngày càng lớn, doanh thu xuất khẩu dầu mỏ của Nga vẫn tăng lên nhờ giá dầu tăng vọt do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Iran, tăng từ mức 9,8 tỷ USD vào tháng 2 lên 19 tỷ USD vào tháng 3. Doanh thu dầu mỏ của Nga “gần như tăng gấp đôi do việc đóng cửa eo biển Hormuz và xung đột tại Iran”, Dodonov nói.

Trung Quốc bất ngờ "vào cuộc" sau cuộc gọi của ông Putin

Đài TST (Nga) ngày 7/5 đăng bài viết có tiêu đề "Ác mộng với Ukraine! Một cuộc gọi từ ông Putin, và Trung Quốc bất ngờ vào cuộc, Kiev nín thở chờ quyết định".

Theo đó, Ukraine tiếp tục trì hoãn thanh toán khoản nợ với Trung Quốc, lấy chiến sự làm lý do. Động thái này đã khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh. Trong khi đó, quân đội Nga tiến hành các đợt tập kích vào tám khu vực của Ukraine, khiến tình hình tiếp tục leo thang căng thẳng.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo rằng nếu lực lượng Ukraine tìm cách phá hoại lễ duyệt binh ngày 9/5 tại Moscow, Nga sẽ đáp trả bằng đòn tấn công tên lửa nhằm vào trung tâm Kiev. Ông Zelensky trước đó cũng tuyên bố trực tiếp rằng UAV Ukraine có thể vươn tới Quảng trường Đỏ.

Sau những lời cảnh báo và đe dọa từ hai phía, hàng loạt tiếng nổ đã vang lên tại Kharkov, Cherkasy và thành phố Zaporizhzhia do Ukraine kiểm soát.

Không chỉ vậy, thủ đô Kiev cũng ghi nhận các vụ nổ sau khi Ukraine đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Nga. Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bình luận hoang mang như: “Thế là kết thúc rồi”.

Ông Viktor Baranets, nhà quan sát quân sự của báo Komsomolskaya Pravda và là đại tá nghỉ hưu, cảnh báo rằng nếu Ukraine thực sự tìm cách phá hoại lễ kỷ niệm 9/5, đòn đáp trả của Nga sẽ tập trung vào “các trung tâm ra quyết định”. Theo ông, những mục tiêu có thể bao gồm Bộ Quốc phòng Ukraine, Bộ Tổng tham mưu, Quốc hội Ukraine và cả boong-ke của ông Zelensky.

Cùng lúc đó, Nga được cho là đã tiến hành 11 đợt tấn công chỉ trong một đêm nhằm vào tám khu vực của Ukraine, tập trung vào các mục tiêu hạ tầng trọng yếu thay vì các mục tiêu mang tính biểu tượng. Các nút hậu cần, kho chứa, cơ sở công nghiệp và đầu mối giao thông được cho là đã bị đánh trúng.

Ông Sergey Lebedev, điều phối viên của lực lượng ngầm thân Nga, cho biết các cuộc tập kích này nằm trong kế hoạch được chuẩn bị từ trước. Theo mô tả của phía Nga, Ukraine đang rơi vào tình trạng “địa ngục lửa”.

Trong khi đó, truyền thông Trung Quốc đưa tin, Bắc Kinh đã yêu cầu Ukraine nhanh chóng hoàn trả khoản nợ trị giá 30,8 tỷ nhân dân tệ.

Theo tờ Sohu, Trung Quốc hiện chưa muốn sử dụng các biện pháp gây sức ép mạnh như Mỹ, song giới phân tích nước này đã bắt đầu đưa ra cảnh báo về nguy cơ Ukraine rơi vào tình trạng vỡ nợ.

Theo dữ liệu được KP.RU dẫn lại, nếu chia đều tổng nợ công hiện tại, mỗi công dân Ukraine đang “gánh” khoảng 7.200 USD nợ công. Tính đến tháng 2/2026, tổng nợ quốc gia của Ukraine được cho là đã tăng lên 213,18 tỷ USD.

Trruyền thông Trung Quốc cũng đặc biệt chú ý tới động thái mới của Nga sau cuộc điện đàm giữa ông Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tờ Baijiahao cho biết ngay sau cuộc điện đàm, Điện Kremlin bất ngờ thông báo Nga và Trung Quốc đã thống nhất thời điểm cho chuyến thăm sắp tới của ông Putin tới Bắc Kinh. Thời gian cụ thể sẽ được công bố sau.

Theo đánh giá của phía Trung Quốc, động thái này cho thấy Moscow muốn chứng minh với Bắc Kinh sự chân thành trong quan hệ song phương, đồng thời phát đi thông điệp tới phương Tây rằng quan hệ đối tác Nga – Trung vẫn hết sức bền chặt.

Mệnh lệnh lúc 0h ngày 8/5

Trong bối cảnh chiến sự tiếp tục leo thang, nợ công phình to và sức ép quốc tế ngày càng gia tăng, Moscow bất ngờ phát đi một tín hiệu khác khiến cả Kiev lẫn phương Tây phải chú ý.

Sau hàng loạt đòn tập kích và những cảnh báo cứng rắn nhằm vào Ukraine, Điện Kremlin tiếp tục đưa ra quyết định quan trọng liên quan tới lệnh ngừng bắn dịp 9/5 – thời điểm được xem là cực kỳ nhạy cảm với cả Nga và Ukraine.

Cụ thể, theo TST, đúng 0h ngày 8/5, toàn bộ lực lượng Nga tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt (SVO) được lệnh ngừng bắn. Nga tuyên bố thực hiện lệnh đình chiến. Bộ Quốc phòng Nga cho biết, tất cả các cụm quân Nga tại khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt sẽ tạm dừng hoạt động tác chiến từ ngày 8 đến 10/5 theo lệnh ngừng bắn đã được công bố.

Trong thời gian đình chiến, các đòn tấn công nhằm vào vị trí của Lực lượng vũ trang Ukraine cũng như các mục tiêu liên quan tới tổ hợp công nghiệp – quân sự trên lãnh thổ Ukraine sẽ tạm dừng lại.

Phía Nga tuyên bố nếu quân đội Ukraine vi phạm lệnh ngừng bắn hoặc tìm cách tấn công các khu dân cư, Moscow sẽ đáp trả tương xứng. Lệnh đình chiến được đưa ra nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng, đồng thời Nga kêu gọi Ukraine có động thái tương tự.

"Chúng tôi kêu gọi phía Ukraine làm theo ví dụ này" - Thông báo nhấn mạnh.

Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết, trong trường hợp lệnh ngừng bắn bị vi phạm hoặc Ukraine tìm cách tấn công lãnh thổ Nga, lực lượng vũ trang Nga sẽ có phản ứng thích đáng. Theo tuyên bố từ phía Nga, nếu Kiev tìm cách phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moscow, quân đội Nga có thể tiến hành đòn tập kích tên lửa quy mô lớn nhằm vào trung tâm Kiev.

"Một lần nữa, chúng tôi cảnh báo dân thường tại Kiev và nhân viên các cơ quan ngoại giao nước ngoài cần rời khỏi thành phố" - Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố.

Trước đó, ngày 4/5, Bộ Quốc phòng Nga cũng đã thông báo kế hoạch ngừng bắn trong các ngày 8–9/5 và bày tỏ hy vọng Ukraine sẽ có phản ứng tương tự. Moscow nhấn mạnh rằng nếu có hành động nhằm phá hoại lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng, lực lượng Nga sẵn sàng tung đòn đáp trả nhằm vào Kiev.

Đáp lại, ông Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine có thể sử dụng UAV tấn công lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moscow vào ngày 9/5, đồng thời nhấn mạnh Kiev không cần lệnh ngừng bắn trong dịp lễ này.

Một số nghị sĩ Duma Quốc gia Nga sau đó cáo buộc ông Zelensky "đi quá giới hạn" và cảnh báo sẽ có các đòn đáp trả nếu quân đội Ukraine tiến hành hành động khiêu khích.

Trong đêm 7/5, UAV Ukraine đã tấn công thành phố Dzhankoy tại Crimea. Người đứng đầu Crimea, ông Sergey Aksyonov, cho biết các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự. Theo thông tin được công bố, vụ việc khiến 5 người thiệt mạng.

Trả lời phỏng vấn báo aif.ru, Thiếu tướng Sergey Lipovoy nhận định, Kiev đang tìm cách tấn công các thành phố của Nga nhằm kích động phản ứng quân sự, sau đó cáo buộc Moscow vi phạm lệnh ngừng bắn. Ông cho rằng đây là một trong những mục tiêu chính của quân đội Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố, để đáp trả các hành động khiêu khích, quân đội Nga đã tiến hành tập kích các mục tiêu quan trọng của chính quyền Kiev. Các đòn đánh chủ yếu nhằm vào xưởng lắp ráp và kho chứa UAV – nơi bị cho là chuẩn bị cho các cuộc tấn công tiếp theo nhằm vào lãnh thổ Nga.

Theo số liệu từ Bộ Quốc phòng Nga, lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ tổng cộng 347 UAV trong đêm 7/5. Hơn 20 khu vực, bao gồm cả các vùng biển, đã trở thành mục tiêu của các đợt tấn công.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cảnh báo rằng Mỹ đang đi trên một "con đường nguy hiểm" có thể dẫn đến thảm họa nhân đạo ở Cuba để đáp trả những phát biểu cứng rắn của Tổng thống Donald Trump về việc kiểm soát đất nước này, và cho biết "không có tiến triển" nào trong các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Trong cuộc phỏng vấn trực tiếp với ABC News tại Havana hôm 7/5, ông Rodriguez cho biết ông "rất coi trọng" những lời đe dọa của Tổng thống Trump, và Cuba sẽ "thực hiện quyền tự vệ chính đáng của mình" nếu bị tấn công quân sự.

"Có vẻ như chính phủ Mỹ đã chọn một con đường nguy hiểm, một con đường có thể dẫn đến những hậu quả không thể tưởng tượng nổi, đến thảm họa nhân đạo, đến nạn diệt chủng, đến sự mất mát sinh mạng của người Cuba và thanh niên Mỹ...." ông Rodriguez.

Trong những tuần gần đây, ông Trump đã nói rằng hệ thống chính trị của Cuba cần phải thay đổi "một cách mạnh mẽ" và liên tục tuyên bố rằng Mỹ sẽ "sớm có hành động gì đó với Cuba".

Mới đây nhất, khi phát biểu tại Florida tuần trước, ông Trump nói rằng sau chiến dịch ở Iran, "Cuba sẽ là mục tiêu tiếp theo," và rằng Mỹ sẽ "kiểm soát Cuba gần như ngay lập tức." Ông cũng gợi ý rằng ông có thể điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln đến Cuba.

Cho đến nay, chính quyền Tổng thống Trump đã dựa vào các chiến thuật kinh tế để gây áp lực lên Cuba, bao gồm cả lệnh phong tỏa hồi đầu năm nay, cắt đứt nguồn cung dầu từ nước ngoài cho Havana, trong đó có cả dầu từ Venezuela.

Tuần trước, chính quyền Trump đã áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào các quan chức Cuba.

Trong cuộc phỏng vấn 7/5, ông Rodriguez khẳng định nền độc lập của Cuba và nói rằng nếu bị tấn công quân sự, "Cuba sẽ thực hiện quyền tự vệ chính đáng của mình đến cùng với sự ủng hộ rộng rãi của người dân."

"Cuba không phải là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại, kinh tế hay lối sống Mỹ của Mỹ," ông nói với ABC News.

Vào tháng 3, Chủ tịch Cuba Miquel Díaz-Canel đã công khai thừa nhận rằng chính phủ của ông đã tiến hành các cuộc đàm phán bí mật với Mỹ trong nhiều tuần, khi ông Trump tăng cường chiến dịch gây áp lực lên chế độ này.

Ông Rodriguez nói với ABC News hôm 7/5 rằng các cuộc đàm phán với Mỹ không có tiến triển nào và bác bỏ những yêu cầu gần đây của chính quyền Trump về cải cách chính trị và kinh tế.

"Tôi có thể khẳng định với các bạn rằng tôi không thấy bất kỳ tiến bộ nào cả," ông Rodriguez nói.

Ông nói rằng họ đã "sẵn sàng đàm phán về nhiều vấn đề song phương khác nhau", nhưng các vấn đề liên quan đến hệ thống chính trị hoặc nội bộ của Cuba "không nằm trong chương trình nghị sự".

Công tố viên Jeanine Pirro cho biết các bằng chứng giám định mới đã xác định nghi phạm Cole Tomas Allen là người bắn trúng một nhân viên Mật vụ Mỹ trong vụ nổ súng xảy ra tại tiệc tối thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào tối 25/4 (giờ Mỹ).

Phát biểu trên chương trình State of the Union của CNN, bà Pirro cho biết viên đạn ghém được tìm thấy trên áo giáp bảo hộ của nhân viên Mật vụ trùng khớp với loại đạn bắn ra từ khẩu súng shotgun hiệu Mossberg mà Allen mang theo trong đêm xảy ra vụ việc.

Theo cáo buộc của giới chức Mỹ, Allen đã tìm cách xông vào khu vực tổ chức tiệc tại khách sạn Washington Hilton, nơi Tổng thống Donald Trump, Phó Tổng thống JD Vance cùng nhiều quan chức cấp cao của chính quyền tham dự.

Các công tố viên liên bang trước đó đã truy tố Allen về tội âm mưu ám sát Tổng thống Trump và sử dụng súng trong một hành vi bạo lực. Tuy nhiên, cho đến khi bà Pirro công bố thông tin mới, giới chức thực thi pháp luật chưa xác nhận viên đạn khiến nhân viên Mật vụ bị thương xuất phát từ phía nào.

"Đó chắc chắn là viên đạn của nghi phạm", bà Pirro khẳng định, đồng thời cho rằng Allen "có ý định sát hại bất kỳ ai cản đường trên đường tiếp cận Tổng thống Mỹ".

Dù nhân viên Mật vụ bị bắn trúng, giới chức cho biết người này không bị thương nghiêm trọng nhờ mặc áo giáp bảo hộ.

Hiện chưa rõ việc xác định Allen là người nổ súng có dẫn tới các cáo buộc bổ sung hay không. Tuy nhiên, các công tố viên cho biết khả năng mở rộng truy tố vẫn đang được xem xét.

Vụ nổ súng tại tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng được coi là một trong những sự cố an ninh nghiêm trọng nhất tại Washington trong thời gian gần đây, đồng thời là vụ việc thứ ba nhằm vào tính mạng Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Allen, 31 tuổi, bang California, bị bắt giữ ngay trong đêm xảy ra vụ việc và hiện tiếp tục bị tạm giam. Hôm 30/4, nghi phạm đã từ bỏ quyền yêu cầu xem xét lại quyết định giam giữ.

Trong một diễn biến liên quan, Allen đã được đưa ra khỏi diện "giám sát phòng ngừa tự sát" tại nơi giam giữ sau khi nhóm luật sư bào chữa gửi đơn khẩn cấp lên tòa án.

Trong hồ sơ gửi tòa ngày 2/5, các luật sư cho rằng thân chủ của họ không có dấu hiệu muốn tự sát và việc áp dụng các biện pháp giám sát đặc biệt đã ảnh hưởng tới quyền được bảo đảm thủ tục tố tụng theo Hiến pháp Mỹ.

Nhóm bào chữa cho biết Allen bị hạn chế tiếp xúc với người khác, không được gọi điện thoại, tiếp khách hay sử dụng thư viện pháp lý trong trại giam khi bị áp dụng chế độ giám sát này.

Thẩm phán Zia M. Faruqui ngày 3/5 bày tỏ "quan ngại nghiêm trọng" về điều kiện giam giữ của Allen, đặc biệt là việc nghi phạm bị biệt giam trong nhiều ngày mà "dường như không có lý do rõ ràng". Tuy nhiên, các luật sư cho biết một nhân viên y tế của trại giam đã đánh giá Allen hôm 1/5 và kết luận không cần tiếp tục áp dụng chế độ theo dõi tự sát.

Một quan chức quân sự Mỹ nắm rõ diễn biến tình hình cho biết, thái độ của Thái tử Mohammed khiến giới chức Mỹ sửng sốt và buộc ông Trump phải từ bỏ kế hoạch.

Cũng theo quan chức này, Ả-rập Xê-út sau đó đã gỡ các hạn chế liên quan đến căn cứ và quyền bay qua không phận, nhưng vẫn chưa đồng ý cho phép sử dụng lãnh thổ nước này để hỗ trợ “Dự án Tự do” - tên ông Trump đặt cho chiến dịch hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump dừng chiến dịch hộ tống tàu chở dầu hôm 5/5, sau hàng loạt cuộc điện đàm giữa Washington và Ả-rập Xê-út, trong đó có cuộc gọi giữa ông Trump và Thái tử Mohammed. Đến tối cùng ngày, ông Trump tuyên bố “tạm dừng” chiến dịch, sau chưa đầy 24 giờ triển khai.

Ông Trump nói quyết định này xuất phát từ “tiến triển” mới hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Tehran, dù có vẻ chưa có bằng chứng nào cho thấy đã đạt được bước đột phá đáng kể.

Việc Ả-rập Xê-út ban đầu từ chối hỗ trợ Mỹ cho thấy cách tiếp cận thất thường và liên tục thay đổi của ông Trump đối với Iran đã gây căng thẳng với đồng minh thân cận bậc nhất của Mỹ. Mới hồi giữa tháng 3, nhà lãnh đạo thực tế của Ả-rập Xê-út còn thúc giục ông Trump tiếp tục chiến dịch ném bom Iran nhằm thay đổi chế độ và loại bỏ đối thủ lâu năm của vương quốc, những người nắm được tình hình cho biết.

Giới chức Ả-rập Xê-út bác bỏ thông tin này.

Tính toán của Thái tử Mohammed kể từ đó đã thay đổi. Ông Trump đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn với lãnh đạo Iran vào tháng 4, và hiện Thái tử Mohammed đang tìm chấm dứt cuộc chiến bằng cách ủng hộ đàm phán thông qua Pakistan - đồng minh của Ả-rập Xê-út.

Ngày 8/5, các quan chức Iran cho biết Tehran và Washington đang thảo luận bản đề xuất dài 1 trang nhằm mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt hành động thù địch trong vòng 30 ngày, để mở ra giai đoạn thương lượng thỏa thuận toàn diện hơn, bao gồm chương trình hạt nhân Iran.

Nguồn tin từ Ả-rập Xê-út xác nhận Riyadh đã từ chối cho Mỹ bay qua không phận nước này để thực hiện nhiệm vụ hộ tống tàu chở dầu, vì họ cho rằng kế hoạch chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng. Các quan chức Ả-rập Xê-út cũng lo ngại kế hoạch sẽ khiến căng thẳng với Iran leo thang.

Những dấu hiệu rạn nứt giữa Tổng thống Trump và Thái tử Mohammed có thể khiến Tehran thêm tự tin trong việc đàm phán Mỹ, trong bối cảnh Mỹ có vẻ đang bí cách thoát khỏi cuộc chiến này.

Trung tâm Truyền thông quốc tế của chính phủ Ả-rập Xê-út và Đại sứ quán Ả-rập Xê-út tại Washington chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Bài toán thay đổi

Căng thẳng gia tăng sau khi ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social hôm 3/5 rằng quân đội Mỹ sẽ bắt đầu dẫn đường cho tàu thương mại qua tuyến đường biển hẹp giữa Iran và Ả-rập Xê-út.

Ban đầu, Tổng thống Trump mô tả chiến dịch là nhiệm vụ “nhân đạo” nhằm giải cứu tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt tại eo biển trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, dù sau đó giọng điệu của ông trở nên cứng rắn hơn. Ngày 4/5, ông Trump cảnh báo có thể “xóa sổ Iran khỏi bản đồ” nếu Tehran tấn công tàu Mỹ tại eo Hormuz.

Đến ngày 5/5, các quan chức Ả-rập Xê-út thông báo với phía Mỹ rằng Washington không thể sử dụng lãnh thổ hay không phận Ả-rập Xê-út cho chiến dịch, một quan chức quân sự Mỹ cho biết. Điều đó khiến kế hoạch không thể thực hiện được, bởi hoạt động hộ tống tàu của hải quân Mỹ qua eo biển sẽ cần hỗ trợ trên không đáng kể để bảo vệ, bao gồm chiến đấu cơ và trực thăng tấn công.

Ngoài cuộc gọi giữa ông Trump và Thái tử Mohammed hôm 5/5, một quan chức cho biết Ngoại trưởng kiêm Cố vấn An ninh Quốc gia Marco Rubio cũng đã trao đổi với người đồng cấp Ả-rập Xê-út. Hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner liên lạc với lãnh đạo Ả-rập Xê-út cùng ngày hôm đó. Ông Trump tiếp tục điện đàm với Thái tử Mohammed trong ngày 6/5.

Theo các nguồn tin nắm được suy nghĩ của giới chức Ả-rập Xê-út, sự việc này cho thấy Riyadh ngày càng thất vọng với cách ông Trump xử lý cuộc chiến với Iran theo kiểu “bốc đồng”. Ông Trump bị cho là mơ hồ về mục tiêu chiến lược và thay đổi đột ngột về chiến thuật, thường khiến các đồng minh Mỹ bị động.

Trong những năm đầu cầm quyền, Thái tử Mohammed có lập trường cứng rắn với Iran, bao gồm chiến dịch ném bom tại Yemen nhằm vào lực lượng Houthi thân Iran. Nhưng trong những năm gần đây, nhà lãnh đạo này ưu tiên ngoại giao hơn hành động quân sự. Năm 2023, Ả-rập Xê-út khôi phục quan hệ ngoại giao với Iran sau nhiều thập kỷ đối đầu sâu sắc.

Theo giới chức và chuyên gia Ả-rập Xê-út, thay đổi này phản ánh quan điểm của Thái tử Mohammed rằng ổn định khu vực là yếu tố then chốt cho tham vọng kinh tế lớn hơn của ông - đưa Ả-rập Xê-út thành trung tâm toàn cầu về kinh doanh và du lịch.

Sau khi Tổng thống Trump phát động chiến dịch tấn công Iran, mối quan tâm chính của Thái tử Mohammed là một chiến thắng mang tính quyết định chống lại chính quyền Iran. Dù căng thẳng đã hạ nhiệt từ năm 2023, Ả-rập Xê-út vẫn coi Iran là mối đe dọa an ninh.

Tuy nhiên, giờ đây khi tình hình trở nên ngày càng rõ ràng rằng cuộc chiến khó có thể dẫn tới thay đổi chế độ tại Iran, Thái tử Mohammed muốn nhanh chóng chấm dứt xung đột. Với hy vọng thúc đẩy thỏa thuận giữa hai bên, Ngoại trưởng Ả-rập Xê-út được nói là đã thường xuyên liên lạc với người đồng cấp Iran.

Ả-rập Xê-út hứng chịu ít vụ tấn công hơn và thiệt hại ít hơn so với các quốc gia vùng Vịnh khác trong cuộc chiến vừa qua, đồng thời có thể chuyển phần lớn xuất khẩu dầu qua đường ống trên bộ tránh eo biển Hormuz. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa Riyadh sẽ mất nhiều hơn nếu căng thẳng leo thang ngoài tầm kiểm soát.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 8/5 xác nhận một tàu chở dầu mỏ có thủy thủ đoàn người Trung Quốc đã bị tấn công tại eo Hormuz hồi đầu tuần này, đồng thời bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng hàng loạt tàu thuyền mắc kẹt do xung đột leo thang tại Trung Đông.

Phát biểu tại họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) cho biết trên tàu có công dân Trung Quốc, song hiện chưa ghi nhận thương vong.

Trước đó, hãng thông tấn Tân Hoa xã dẫn lời ông Lâm Kiếm cho biết con tàu bị tấn công hôm 6/5 treo cờ Marshall Islands và có thủy thủ đoàn người Trung Quốc.

“ Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải phục vụ hoạt động lưu thông quốc tế. Trung Quốc rất quan ngại khi số lượng lớn tàu thuyền cùng các thành viên thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt tại khu vực này do chiến sự”, ông Lâm nói.

Ông nhấn mạnh Bắc Kinh cho rằng việc nhanh chóng khôi phục hoạt động lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz và bảo đảm an toàn cho tàu dân sự cùng thủy thủ đoàn là lợi ích chung của các nước trong khu vực cũng như cộng đồng quốc tế.

Theo hãng tin Reuters , trang Caixin trước đó đưa tin một tàu chở sản phẩm dầu mỏ thuộc sở hữu Trung Quốc, được đánh dấu dòng chữ “CHINA OWNER & CREW” (chủ tàu và thuỷ thủ đoàn Trung Quốc), đã bị tấn công gần eo biển Hormuz hôm 6/5.

Vụ việc xảy ra trước cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh hôm 7/5. Trong đó, hai bên đã thảo luận về việc mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.

Con tàu bị tấn công hiện chưa được giới chức xác định chính thức. Tuy nhiên, các nguồn tin an ninh hàng hải cho biết tàu bị hư hại nhiều khả năng là tàu chở hóa chất và sản phẩm dầu mỏ JV Innovation, treo cờ Quần đảo Marshall, sau khi tàu này phát tín hiệu báo cháy trên boong tới các tàu lân cận hôm 6/5.

Theo Reuters , vụ việc xảy ra ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gần cảng Mina Saqr.

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã khiến hàng trăm tàu cùng khoảng 20.000 thuyền viên mắc kẹt trong vùng Vịnh, trong khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng do các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu thuyền trong tuần này.

Mỹ và Iran tiếp tục đấu hỏa lực trong ngày 8/5, trong bối cảnh Washington chờ phản hồi từ Tehran về đề xuất ngừng giao tranh của Mỹ, trong đó tạm gác các vấn đề gây tranh cãi, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.

Theo Forbes, mới đây một yêu cầu cụ thể gửi đến Bộ Quốc phòng Nga từ Bộ Chỉ huy Phòng không Sevastopol: HÃY CUNG CẤP CHO CHÚNG TÔI TÊN LỬA CHO HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG TURTEL]. Chúng tôi có thể nhìn thấy mục tiêu và về mặt kỹ thuật có khả năng bắn trúng chúng, nhưng chúng tôi không có gì để làm điều đó!!!”.

Lời kêu gọi được đăng tải trên kênh Telegram của phóng viên chiến trường Vladimir Romanov hồi tháng trước, cho thấy hệ thống phòng không Nga đang cạn kiệt đạn dược sau khi đối phó với hết đợt này đến đợt khác của máy bay không người lái tầm xa Ukraine.

Kho vũ khí phòng không khổng lồ của Nga

Không có quân đội nào trên thế giới được trang bị vũ khí phòng không di động dồi dào như quân đội Nga. Quân đội Mỹ và NATO thường hoạt động dựa trên giả định về ưu thế trên không, nhưng từ thời Liên Xô, Moscow đã đầu tư mạnh vào các hệ thống tên lửa di động để bảo vệ lực lượng tiền tuyến.

Vì vậy, trong khi Mỹ chỉ có một số ít hệ thống phòng không tầm ngắn M-SHORAD và Avenger hạng nhẹ, thì Nga lại sở hữu hàng trăm phương tiện hạng nặng, bao gồm cả xe bánh xích Tor-M , được trang bị tám tên lửa nặng 400 pound với tốc độ Mach 2.5, và xe tám bánh Pantsir-S, với mười hai tên lửa tầm ngắn nặng 200 pound cùng một cặp pháo tự động.

Các hệ thống như vậy được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa trên không từ máy bay phản lực tốc độ cao và trực thăng tấn công cho đến tên lửa hành trình. Máy bay không người lái của Ukraine như Fire Point F-1 và An-196 Lyutyi không nhanh, linh hoạt hay tàng hình, và việc bắn hạ chúng lẽ ra phải đơn giản – mặc dù, như các nhà bình luận Nga đã lưu ý, một số hệ thống của chúng hoạt động kém hiệu quả một cách đáng xấu hổ khi đối phó với máy bay không người lái .

Vấn đề là một chiếc máy bay không người lái điển hình như FP-1 có giá khoảng 60.000 đô la và hàng nghìn chiếc được sản xuất mỗi tháng. Tên lửa 9M330 do Tor phóng có giá hơn 600.000 đô la. Và mặc dù Nga đã tích trữ những tên lửa này trong nhiều thập kỷ, ngay cả họ cũng không thể tiếp tục bắn mãi mãi.
Những dấu hiệu ban đầu của "hạn hán"

Dấu hiệu rõ ràng nhất của tình trạng thiếu tên lửa là năm ngoái, người ta phát hiện các xe phòng không Nga có các khe trống trên bệ phóng thay vì đầy đủ các bệ phóng. Quan sát kỹ hơn cho thấy một điều khác: một số tên lửa được nạp lại không phải là tên lửa hiện đại mà là đạn dược từ kho dự trữ sâu, bao gồm một hệ thống phòng không Osa với tên lửa 9M33 có từ những năm 1970. Các nhà quan sát tinh ý khác, được nguồn tin quân sự Militarnyi của Ukraine đưa tin , đã nhận thấy các hệ thống Osa sử dụng tên lửa 9M33M, loại tên lửa không chỉ lỗi thời mà còn chỉ dành cho hải quân. Một bệ phóng đặc biệt đã được lắp đặt để sử dụng nó trên bệ phóng đặt trên đất liền.

Như nhà phân tích OSINT Waffentraeger đã lưu ý, điều này rất rõ ràng trên Osa vì chúng có thể nhìn thấy được. Tor, Pantsir và các hệ thống khác có bệ phóng kín cũng có thể đang sử dụng các tên lửa cũ hơn – hoặc các khoảng trống.

Một dấu hiệu rõ ràng khác của tình trạng khan hiếm tên lửa là sự xuất hiện của hệ thống "FrankenSAM" của Nga . Đây là một bệ phóng đặt trên xe tải mang theo một bộ tên lửa không đối không R-77, được cho là đã được sửa đổi để sử dụng trong vai trò trên mặt đất, cũng được Militarnyi thu giữ.

Vào tháng Tư, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi tuyên bố rằng tình trạng thiếu tên lửa phòng không của Nga là do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở sản xuất. Một số mục tiêu, chẳng hạn như Nhà máy chế tạo thiết bị Arzamas bị tấn công hồi tháng Tám năm ngoái , sản xuất các linh kiện quan trọng như con quay hồi chuyển của tên lửa. Nếu đúng như vậy, điều này giống như một vòng xoáy tử thần, vì tình trạng thiếu tên lửa sẽ dẫn đến nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thành công hơn và số lượng tên lửa lại càng ít hơn.

Nga không phải là quốc gia duy nhất thiếu tên lửa. Các nhà phân tích đã chỉ ra rằng trong cuộc xung đột với Iran, Mỹ đã tiêu hao tên lửa đất đối không với tốc độ không bền vững để đối phó với các loạt tên lửa đạn đạo và đặc biệt là các máy bay không người lái giá rẻ của Iran . Việc tăng cường sản xuất theo kế hoạch khó có thể giải quyết vấn đề trong ngắn hạn và có thể không khả thi về lâu dài.

Ukraine đang đi trước khá xa trong lĩnh vực này. Quốc gia này đã phải đối mặt với những vấn đề tương tự như Nga trong vài năm qua và đã áp dụng những giải pháp tương tự, bao gồm việc triển khai các tên lửa HAWK "lỗi thời" do Mỹ cung cấp và các hệ thống " FrankenSAM" tự chế để sử dụng tên lửa không đối không. Ukraine vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu tên lửa đất đối không để đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga. Nhưng những đợt tấn công hàng đêm của máy bay Shahed của Nga hiện nay phần lớn bị bắn hạ bởi các máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ và các phương pháp khác thay vì bởi số lượng tên lửa khan hiếm.