Quyết định ly hôn tưởng chừng nghịch lý này lại phản ánh những thay đổi sâu sắc trong quan niệm hôn nhân hiện đại.

Hiện tượng "ly hôn với chồng quá cố" ở Nhật Bản đang thu hút sự chú ý khi ngày càng nhiều phụ nữ lựa chọn chấm dứt quan hệ pháp lý với gia đình bên chồng sau khi bạn đời qua đời. Đây không phải là ly hôn theo nghĩa thông thường, mà là một thủ tục pháp lý đặc biệt phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về hôn nhân và gia đình.

Ly hôn sau khi chồng mất
Trên thực tế, "ly hôn" trong trường hợp này được gọi chính thức là thủ tục "chấm dứt quan hệ thông gia".

Theo quy định của Bộ Tư pháp Nhật Bản, dù chồng đã qua đời, người vợ vẫn duy trì mối liên hệ pháp lý với gia đình chồng.

Việc nộp đơn ly hôn trong trường hợp này giúp người phụ nữ chấm dứt hoàn toàn ràng buộc với nhà chồng, đặc biệt trong các nghĩa vụ như chăm lo mộ phần, giỗ chạp hay các trách nhiệm gia đình khác.

Nhiều phụ nữ Nhật ly hôn với chồng quá cố vì muốn hoàn toàn chấm dứt mối quan hệ pháp lý với gia đình chồng.

Vì sao phụ nữ Nhật lựa chọn ly hôn sau khi chồng qua đời?
Theo thống kê từ báo Sankei Shimbun, số đơn ly hôn dạng này đã tăng từ hơn 2.000 lên trên 3.000 trường hợp mỗi năm trong một thập kỷ qua, và phần lớn đến từ phụ nữ.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ áp lực kéo dài trong mối quan hệ với gia đình chồng.

Trong văn hóa truyền thống, con dâu thường phải gánh vác nhiều trách nhiệm, kể cả khi chồng đã mất. Điều này khiến nhiều người cảm thấy bị ràng buộc, mệt mỏi và mất tự do cá nhân.

Một số trường hợp còn phải đối mặt với yêu cầu vô lý từ phía gia đình chồng liên quan đến tài sản, di vật hoặc các nghi lễ thờ cúng, khiến quyết định ly hôn trở thành cách giải thoát.

Ly hôn nhưng không mất quyền lợi tài sản
Điểm đặc biệt của hình thức ly hôn này là không ảnh hưởng đến quyền thừa kế hay các lợi ích tài chính. Người vợ vẫn có quyền nhận tài sản, lương hưu hoặc các quyền lợi hợp pháp khác từ chồng đã mất.

Điều này khiến nhiều phụ nữ cảm thấy yên tâm hơn khi lựa chọn ly hôn, bởi họ có thể thoát khỏi áp lực tinh thần mà không phải đánh đổi quyền lợi kinh tế.

Dù mang lại sự nhẹ nhõm, ly hôn trong trường hợp này cũng tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Về mặt tình cảm, việc chấm dứt quan hệ có thể làm rạn nứt nghiêm trọng mối quan hệ giữa người vợ và gia đình chồng.

Trong một số trường hợp, ly hôn còn dẫn đến tranh chấp liên quan đến tài sản hoặc trách nhiệm gia đình. Đặc biệt, khi có con, vấn đề trở nên phức tạp hơn vì con cái vẫn có quan hệ huyết thống với bên nội.

Điều này có thể dẫn đến mâu thuẫn về quyền thừa kế, quyền thăm nom hoặc các nghĩa vụ liên quan, dù người mẹ đã hoàn tất thủ tục ly hôn về mặt pháp lý.

Ly hôn và sự thay đổi trong quan niệm hôn nhân
Xu hướng ly hôn sau khi chồng qua đời phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của phụ nữ Nhật Bản.

Ngày càng nhiều người đề cao sự tự chủ, sức khỏe tinh thần và quyền quyết định cuộc sống của mình.

Thay vì chấp nhận những ràng buộc mang tính truyền thống, họ sẵn sàng lựa chọn ly hôn để thoát khỏi những mối quan hệ gây áp lực.

Đây cũng là dấu hiệu cho thấy mô hình gia đình truyền thống đang dần thay đổi trong xã hội hiện đại.

Có nên ly hôn trong trường hợp này?
Các chuyên gia pháp lý khuyến nghị rằng, dù ly hôn có thể mang lại sự giải thoát, quyết định này vẫn cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Bởi nó không chỉ là vấn đề thủ tục, mà còn liên quan đến các mối quan hệ lâu dài và những hệ quả khó lường.

Ly hôn trong trường hợp này không đơn thuần là kết thúc một mối quan hệ, mà còn là lựa chọn giữa tự do cá nhân và những ràng buộc gia đình còn sót lại. Và với mỗi người, đó luôn là một quyết định không hề dễ dàng.

VietBF@ sưu tập

Trong tử vi, có những con giáp không được định sẵn con đường giàu sang bằng may mắn hay cơ hội bất ngờ. Với họ, học vấn chính là "đòn bẩy" duy nhất để thay đổi vận mệnh.

Ba con giáp dưới đây chính là những điển hình tiêu biểu cho việc càng học sâu, càng dễ đổi đời.

Con giáp Sửu: Lấy học vấn làm nền tảng đổi đời

Khi đã có nền tảng học vấn vững vàng, con giáp Sửu dễ bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác, từ người làm công sang người làm chủ.

Con giáp Sửu chưa bao giờ trông chờ vào vận may. Trong hành trình lập thân, họ hiểu rõ rằng chỉ có tri thức mới giúp mình thoát khỏi vòng lặp của nghèo khó.

Bản chất chăm chỉ, bền bỉ là lợi thế lớn, nhưng nếu chỉ dừng lại ở lao động tay chân, con giáp Sửu rất dễ rơi vào cảnh "làm nhiều hưởng ít". Chính vì vậy, học vấn trở thành con đường tất yếu để họ bứt phá.

Điểm hạn chế của con giáp này nằm ở sự bảo thủ. Tuy nhiên, khi càng học cao, tư duy của con giáp Sửu càng được khai mở, trở nên linh hoạt hơn trước biến động của thời cuộc.

Họ không còn chỉ biết làm theo kinh nghiệm cũ mà bắt đầu nắm bắt xu hướng mới, từ đó chuyển mình mạnh mẽ.

Hành trình học tập của con giáp Sửu thường không nhanh, nhưng lại cực kỳ chắc chắn. Họ không phải người nổi bật nhất, nhưng luôn là người đi đến cuối cùng.

Chính sự kiên trì này giúp tri thức tích lũy theo thời gian trở thành "tài sản vô hình" vô cùng giá trị.

Khi đã có nền tảng học vấn vững vàng, con giáp Sửu dễ bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác, từ người làm công sang người làm chủ, từ người thực hiện sang người định hướng.

Tài chính nhờ đó cũng thay đổi rõ rệt, không còn là thu nhập nhỏ lẻ mà trở thành dòng tiền ổn định, lâu dài.

Trong thời gian tới, vận trình học tập và sự nghiệp của con giáp này được dự báo khởi sắc. Những nỗ lực bền bỉ có thể mang lại kết quả cụ thể như bằng cấp, chứng nhận hoặc cơ hội thăng tiến đáng kể.

Con giáp Thân: Thông minh bẩm sinh nhưng cần học để bền vững

Càng học chuyên sâu, con giáp Thân càng giảm thiểu sai lầm trong quyết định. Nhờ đó, tiền bạc tích lũy ổn định hơn, sự nghiệp phát triển vững vàng hơn.

Con giáp Thân vốn nổi tiếng nhanh nhạy và thông minh. Họ có khả năng tiếp thu nhanh, nắm bắt vấn đề tốt và thích nghi linh hoạt với môi trường.


Tuy nhiên, chính ưu điểm này đôi khi lại trở thành rào cản. Sự lanh lợi khiến họ dễ "biết nhiều nhưng không sâu", thiếu kiên nhẫn để theo đuổi một lĩnh vực đến cùng.

Nếu không được định hướng bằng học vấn bài bản, năng lực của con giáp Thân dễ bị phân tán.

Khi con giáp này thực sự nghiêm túc với việc học, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Tri thức giúp họ chuyển hóa sự nhanh nhạy thành tầm nhìn chiến lược.

Họ không chỉ nhìn thấy lợi ích trước mắt mà còn dự đoán được xu hướng dài hạn.

Càng học chuyên sâu, con giáp Thân càng giảm thiểu sai lầm trong quyết định. Nhờ đó, tiền bạc tích lũy ổn định hơn, sự nghiệp phát triển vững vàng hơn.

Thành công đến với họ không còn mang tính may rủi mà dựa trên nền tảng hiểu biết chắc chắn.

Với con giáp Thân, học vấn không chỉ là công cụ, mà còn là "bộ lọc" giúp họ chọn đúng hướng đi. Một khi đã đi đúng đường, con giáp này có thể tiến rất xa.

Con giáp Tỵ: Khiêm tốn học hỏi để kích hoạt vận phú quý

Càng học sâu, con giáp Tỵ càng có xu hướng tạo ra giá trị thay vì chỉ lao động đơn thuần.

Con giáp Tỵ mang trong mình sự sắc sảo và nội lực mạnh mẽ. Tuy nhiên, điểm dễ cản bước họ lại chính là cái tôi lớn và sự tự tin đôi khi vượt quá giới hạn.

Nếu không tiếp tục học hỏi, tuổi Tỵ dễ rơi vào trạng thái "đứng yên trong khi thế giới thay đổi". Khi đó, năng lực sẵn có không đủ để giúp họ bứt phá.

Ngược lại, khi biết hạ cái tôi và kiên trì trau dồi học vấn, con giáp này sẽ bước vào một giai đoạn phát triển vượt bậc. Tri thức không chỉ giúp họ kiếm tiền mà còn rèn luyện sự điềm tĩnh, cân bằng nội tâm.

Đặc biệt, càng học sâu, con giáp Tỵ càng có xu hướng tạo ra giá trị thay vì chỉ lao động đơn thuần. Thu nhập vì thế cũng chuyển từ "làm nhiều hưởng nhiều" sang "dựa vào trí tuệ để sinh tiền", ổn định và bền vững hơn theo thời gian.

Trong giai đoạn sắp tới, con giáp Tỵ có thể gặp cơ hội học tập quan trọng như gặp được người hướng dẫn giỏi, tham gia khóa đào tạo chuyên sâu hoặc mở rộng kiến thức trong môi trường mới. Đây chính là bước ngoặt giúp họ thay đổi vận mệnh.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Trực thăng Apache và Seahawk Mỹ đồng loạt xuất kích ở Hormuz, trong khi ông Trump bất ngờ “nhấn nút tạm dừng” giữa căng thẳng với Iran.
Theo The EurAsian Times, quân đội Mỹ đã triển khai hai dòng trực thăng tấn công được đánh giá nguy hiểm nhất hiện nay là AH-64 Apache và MH-60 Seahawk để tập kích nhiều xuồng cao tốc của Iran tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington mở chiến dịch mới nhằm tái thông tuyến hàng hải chiến lược này.


Giới chức Mỹ cho biết các trực thăng tấn công AH-64 Apache của Lục quân đã đánh chìm một số xuồng của Iran, ngay trong ngày đầu triển khai chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz bùng phát giao tranh. Ảnh: Lục quân Mỹ.
Eo biển Hormuz hiện là điểm nóng an ninh toàn cầu khi khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua khu vực này. Tuy nhiên, tuyến hàng hải đã gần như bị phong tỏa trên thực tế bởi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát.

Trong diễn biến mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 tuyên bố Washington sẽ tạm dừng hoạt động hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hòa bình với Tehran. Ông cho biết đã đạt được tiến triển lớn trong tiến trình thương lượng và chiến dịch dẫn đường cho tàu thương mại sẽ tạm ngừng trong thời gian ngắn nhằm chờ khả năng hoàn tất thỏa thuận với Iran.

Tuyên bố được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio xác nhận Mỹ đã hoàn tất các hoạt động tấn công nhằm vào Iran, song vẫn để ngỏ khả năng đáp trả nếu các tuyến hàng hải tiếp tục bị đe dọa.

Mỹ mở chiến dịch Dự án Tự do ở Hormuz
Trước đó, khi các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc, ông Trump đã ra lệnh triển khai chiến dịch quân sự mới mang tên “Dự án Tự do” hôm 4/5 nhằm giải cứu các tàu thương mại mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư do Iran phong tỏa eo biển Hormuz.

Theo ông Trump, chiến dịch được tiến hành với mục tiêu nhân đạo nhằm hỗ trợ các tàu hàng, doanh nghiệp và quốc gia “không làm gì sai nhưng trở thành nạn nhân của hoàn cảnh”. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết nhiều con tàu bị mắc kẹt trong thời gian dài đang thiếu lương thực và vật tư cần thiết để duy trì điều kiện sinh hoạt cho thủy thủ đoàn.

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng Mỹ đã mở được hành lang hàng hải an toàn sau khi rà phá các mối đe dọa từ Iran. Ông xác nhận trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk đã phá hủy sáu xuồng cao tốc Iran bị cho là đe dọa tàu thương mại trong eo biển Hormuz.

“Chúng tôi tập trung hỏa lực rất mạnh trong và quanh eo biển Hormuz. Các trực thăng Apache và Seahawk đã được sử dụng sáng nay để loại bỏ sáu xuồng nhỏ của Iran”, Đô đốc Cooper nói trong cuộc họp báo.

Ông cho biết các xuồng cao tốc Iran thường hoạt động theo nhóm từ 20 đến 40 chiếc, song số lượng lần này chỉ còn sáu chiếc và đã nhanh chóng bị tiêu diệt. Theo đánh giá của phía Mỹ, năng lực tác chiến của lực lượng Iran tại khu vực đang bị suy giảm đáng kể.

Apache và Seahawk - “sát thủ” săn xuồng cao tốc
Đây không phải lần đầu tiên Apache và Seahawk được sử dụng để truy đuổi các mục tiêu tốc độ cao trên biển. Cuối năm 2023, hai loại trực thăng này từng tham gia chiến dịch chống các xuồng vũ trang bị nghi thuộc lực lượng Houthi ở Biển Đỏ.

Các nền tảng tác chiến hiện đại như Apache và Seahawk sở hữu hệ thống cảm biến tinh vi cho phép phát hiện, bám bắt và tiêu diệt các mục tiêu mặt nước nhỏ di chuyển tốc độ cao. Hai dòng trực thăng cũng được trang bị nhiều loại vũ khí như pháo tự động, súng máy cỡ lớn, rocket lửa dẫn đường laser và tên lửa chống tăng.

AH-64 Apache do Boeing sản xuất vốn được thiết kế như một “sát thủ diệt tăng” của quân đội Mỹ. Trực thăng có cấu hình hai động cơ turbine, cánh quạt bốn lá và cụm cảm biến đặt ở mũi giúp phát hiện mục tiêu bằng laser, hồng ngoại và radar.

Apache có thể mang tên lửa Hellfire dẫn đường chính xác, rocket 70 mm cùng pháo tự động 30 mm với tối đa 1.200 viên đạn nổ mạnh. Trong môi trường tác chiến hiện nay tại Hormuz, vai trò của Apache được cho là đã chuyển từ “diệt tăng” sang săn xuồng cao tốc.

Quân đội Mỹ cũng từng diễn tập các kịch bản tấn công biển sâu bằng Apache tại khu vực Thái Bình Dương và gần Biển Đông, bao gồm hoạt động đổ bộ lên tàu chiến, bay đường dài trên biển và tập trận bắn đạn thật.

Trong khi đó, MH-60 Seahawk là phiên bản trực thăng hải quân hóa từ UH-60 Black Hawk, được Hải quân Mỹ sử dụng rộng rãi trong nhiều nhiệm vụ trên biển.

Biến thể MH-60R, còn được gọi là trực thăng “thợ săn - sát thủ”, đảm nhiệm các nhiệm vụ chống tàu mặt nước và săn ngầm. Trực thăng được tích hợp radar hiện đại, sonar nhúng và hệ thống tác chiến điện tử, cho phép phát hiện cũng như tấn công các mục tiêu trên biển từ khoảng cách xa.

MH-60R thường mang theo tên lửa AGM-114 Hellfire để đối phó xuồng tuần tra và tàu tấn công tốc độ cao. Ngoài ra, trực thăng còn được trang bị súng máy cỡ nòng 12,7 mm gắn ở cửa bên nhằm áp chế mục tiêu ở cự ly gần.

Biến thể MH-60S lại thiên về nhiệm vụ đa năng như tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ đặc nhiệm và rà phá thủy lôi. Dù vậy, cả hai phiên bản Seahawk đều có thể phối hợp cùng tàu chiến Mỹ trong tác chiến ven biển, truy đuổi xuồng vũ trang hoặc hỗ trợ các đòn tấn công ngoài tầm nhìn.

Giới quan sát cho rằng việc Mỹ triển khai đồng thời Apache và Seahawk tại eo biển Hormuz cho thấy Washington đang ưu tiên các nền tảng có khả năng phản ứng nhanh, linh hoạt và phù hợp với môi trường tác chiến bất đối xứng, nơi các xuồng cao tốc nhỏ nhưng cơ động của Iran từ lâu được xem là mối đe dọa lớn đối với hoạt động hàng hải quốc tế.

VietBF@ sưu tập

Sau lần về quê dự đám giỗ, tôi mới hiểu vì sao chồng nhất quyết ở riêng, chấp nhận thuê trọ dù bố mẹ sẵn sàng cho anh đất và căn nhà cấp 4 ở quê.
Vợ chồng tôi kết hôn được 3 năm. Chồng tôi là con trai trưởng trong gia đình có 2 anh em.

Sau khi chúng tôi cưới, bố mẹ chồng quyết định cắt đất, chia cho chồng tôi một mảnh nhỏ với căn nhà cấp 4 ở quê.

Nguyện vọng của nhà chồng tôi là con trai trưởng phải sống ở quê, làm chỗ dựa cho em trai và đảm đương trách nhiệm thờ cúng, giỗ chạp sau này của gia đình, dòng họ.

Tuy nhiên, chồng tôi từ chối với lý do muốn lập nghiệp ở thành phố để phát triển công việc và con cái có điều kiện đi lại, học tập tốt hơn trong tương lai.

Ban đầu, tôi thấy lời nói của bố mẹ chồng hợp lý nên động viên anh: sống ở đâu cũng được, miễn là vợ chồng có nhau, cùng phấn đấu cho tương lai.

Nhưng dù tôi có kể ra bao nhiêu lợi ích khi sống ở quê thì chồng vẫn kiên định chọn ra ở riêng. Thậm chí, anh sẵn sàng chi 4 triệu/tháng đi thuê trọ dù mức lương khi đó chỉ 10 triệu đồng.


Chồng kiên quyết đi thuê trọ dù bố mẹ cho sẵn nhà đất. Ảnh minh họa
Cách đây vài tháng, tôi theo chồng về quê dự một đám giỗ. Những lần trước tôi hoặc là bận không về, hoặc là đám giỗ không mở to như lần này nên chưa gặp được đông đủ họ hàng nhà anh. Hôm đó rất đông người, tôi cảm nhận không khí khá ngột ngạt, nặng nề.

Tôi thấy chồng cũng ít nói hơn bình thường. Anh lặng lẽ phụ kê bàn, bày mâm, bưng cỗ…, làm đủ thứ việc lặt vặt trong đám giỗ.

Rồi tôi nhanh chóng nhận ra sự khác lạ. Đó là từ khi chúng tôi về, mọi người đến đám giỗ rất đông nhưng chẳng ai hỏi thăm xem vợ chồng tôi sống thế nào, công việc ra sao, đi lại có vất vả không. Thay vào đó là những lời so đo, tính toán, nhắc khéo chuyện cũ, từ tiền nong, đất đai đến vấn đề thu nhập, con cái…

Chồng tôi nghe xong chỉ im lặng cúi đầu.

Thậm chí, trong bữa ăn, họ hàng và cả bố mẹ chồng tôi cũng liên tục nhắc đến anh, kể những chuyện trước giờ tôi chưa từng biết.

Thì ra, vì anh là cháu đích tôn nên mọi kỳ vọng của gia đình, dòng họ đều đặt lên vai anh. Bố mẹ cũng mặc định những gì chồng tôi làm đều là trách nhiệm, nghĩa vụ phải gánh vác.

Từ việc kiếm được bao nhiêu tiền, xin việc cho em trai ra sao… đều được “gửi gắm” hết vào chồng tôi. Khi anh đáp ứng được mong muốn của mọi người thì không sao, nhưng nếu làm không tốt sẽ bị soi xét, trách móc.

Mẹ chồng tôi còn nhắc khéo chuyện, mỗi tháng "con trưởng" nên tiết kiệm một ít, dành tiền sau này lo sửa nhà thờ dòng họ. Các bác trong họ thì bóng gió với thái độ khó chịu "trưởng không ra trưởng"...

Suốt hôm ăn giỗ, nghe những lời mọi người thốt ra, tôi đã hiểu vì sao chồng mình kiên định muốn rời quê.

Bởi vì anh thấy mình chỉ tồn tại để gánh trách nhiệm từ gia đình, họ hàng, chứ không nhận được sự yêu thương, cảm thông. Và anh cũng không thể lên tiếng giãi bày bởi chẳng ai chịu lắng nghe, thấu hiểu.

Buổi chiều hôm đó, khi họ hàng đã về bớt, tôi thấy chồng ngồi một mình ngoài hiên, gương mặt đầy vẻ suy tư, xen lẫn sự mệt mỏi.

Lúc ấy, tôi rất thương chồng, hiểu rằng việc đi thuê trọ là bất đắc dĩ.

Không phải anh trốn tránh gia đình, quê hương mà là muốn tự “cứu” lấy mình, muốn được sống đúng vai trò của một người đàn ông trưởng thành thay vì làm đứa con chịu hy sinh chỉ vì "chức vụ con trưởng".

Từ lần giỗ đó, tôi không còn hỏi chồng những câu như “sao anh ít về quê”, “sao anh không thân thiết với họ hàng” hay “sao không ở quê lại lên phố?”.

Khi thấu hiểu với những áp lực mà anh phải chịu đựng, tôi đã nói với chồng, từ nay, mỗi năm chỉ về dịp giỗ chạp quan trọng và ngày Tết, còn lại vợ chồng sẽ ở trên thành phố làm ăn, để tiết kiệm tiền lo cho tương lai của mình. Chồng tôi cũng không nói gì trước đề nghị của vợ. Liệu tôi suy nghĩ vậy có phải ích kỷ không?

Độc giả giấu tên

VietBF@ sưu tập

Lo sợ bị truy sát, nhiều người Campuchia đã chạy sang Việt Nam để lánh nạn. Tại đây, được sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, nhiều người đã vươn lên làm giàu trên đất Việt.
Giữa cái nắng gay gắt đỉnh điểm mùa khô, chúng tôi tìm về làng Triêl (xã Ia Pnôn, Gia Lai), nơi có gần 90 hộ dân người Jrai gốc Campuchia sinh sống. Nhìn những ngôi nhà kiên cố, vườn rẫy xanh tốt hôm nay, ít ai biết rằng phía sau đó là cả một hành trình đầy máu và nước mắt của những người dân nơi đây.


Bí thư Ksor Bíu (bên trái) chia sẻ về cuộc chạy loạn của hàng nghìn người dân Campuchia thời điểm 1975
Tiếp chúng tôi là anh Ksor Bíu (SN 1986, Bí thư kiêm thôn trưởng làng Triêl) - thế hệ thứ hai người Campuchia sinh sống tại Việt Nam. Sau khi rót trà mời khách, anh bắt đầu câu chuyện về cuộc chạy loạn sinh tử của hàng nghìn người dân Campuchia trước họa diệt chủng.

Anh Bíu cho biết, cha anh kể lại, khoảng năm 1975, khi Pol Pot tàn sát người dân vô tội, để bảo toàn tính mạng, nhiều gia đình buộc phải rời bỏ quê hương, tìm nơi lánh nạn.

“Khi ấy, mọi người không kịp mang theo gì nhiều, chỉ gom được ít quần áo và tư trang cá nhân. Người lớn dắt díu trẻ nhỏ, gồng gánh băng rừng, vượt suối, chạy thật xa mong tìm được nơi an toàn”, anh kể.

Theo anh Bíu, hành trình ấy kéo dài trong đói khát và hiểm nguy. Có người kiệt sức giữa đường, có gia đình bị ly tán, thất lạc người thân. Khi đặt chân đến đất Việt, họ gần như không còn lại gì ngoài mạng sống.

Nhờ chịu khó và mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, năm 2012, ông Rơ Châm Nek đã xây được ngôi nhà kiên cố
Sau khi phát hiện, chính quyền địa phương đã đón họ về, bố trí ở tại làng Triêl ngày nay. Ban đầu, cuộc sống vô cùng khó khăn. Không đất đai, vốn liếng, họ phải tự khai hoang, phát rẫy, xin giống trồng mì, trồng lúa. Nhờ sự giúp đỡ của chính quyền, bộ đội biên phòng và người dân địa phương, cuộc sống của những người tha hương dần ổn định.

Sau này, khi trở về thăm lại bản quán, họ hàng mong muốn gia đình anh Bíu hồi hương nhưng anh đã từ chối: “Tôi sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, bố tôi đã yên nghỉ trên mảnh đất này nên tôi không có ý định rời đi”, anh Bíu khẳng định.

Làm giàu trên vùng đất mới

Là người biết vươn lên từ nghèo khó, ông Rơ Châm Nek (SN 1978) chia sẻ, vợ chồng ông sinh ra và lớn lên trong thiếu thốn, làm đủ nghề để kiếm sống nhưng vẫn bữa đói, bữa no.

Không cam chịu cảnh nghèo, ngoài việc nương rẫy, vợ chồng ông xin làm công nhân cao su để giảm bớt khó khăn. Ai có việc đột xuất xin nghỉ, ông nhận cạo thay. Nghe tin có người trả lại vườn cao su, ông không ngần ngại nhận thêm để tăng thu nhập.

“Việc cạo mủ cao su thường diễn ra từ 21h - 23h, nếu nhận thêm thì phải kéo dài đến 1h sáng hôm sau, thậm chí trắng đêm. Xong việc, tôi lại lên rẫy hoặc ra đồng làm việc mà không kịp ngủ”, ông Nek chia sẻ.

“Không chỉ mưu sinh vất vả, vợ chồng tôi từng thót tim vì suýt lạc mất con gái đầu lòng khi đi cạo mủ cao su. Từ đó, chúng tôi luôn địu con bên người, không dám rời nửa bước”, ông Nek kể, giọng vẫn run run.

Nhờ sự cần cù, chịu khó và mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, năm 2012, ông đã xây được ngôi nhà kiên cố. Hiện ông có 6 sào cà phê, 9 sào lúa, 3ha điều, cùng đàn gia súc 15 con, thu nhập mỗi năm đạt khoảng 250 triệu đồng.

Gần đây, ông Nek mạnh dạn đầu tư hơn 150 triệu đồng mua máy cày và rơ-moóc để vận chuyển nông sản. Ngoài phục vụ nương rẫy, ông nhận cày, chở thuê cho người dân. Vì thế ông Nek trở thành người đầu tiên trong làng áp dụng cơ giới hóa nông nghiệp.

Cũng từng khởi đầu với hai bàn tay trắng, sau khi lập gia đình, anh Rơ Mah Thúy (SN 1982) xin làm công nhân cao su để duy trì cuộc sống, đồng thời tranh thủ thời gian phát triển kinh tế gia đình.

Từ thửa đất hoang do bố mẹ để lại, anh Thúy huy động mọi nguồn lực để phát dọn và trồng 7ha điều, 1ha cao su, 5 sào lúa và chăn nuôi bò. Khi cây điều còn nhỏ, tận dụng khoảng đất trống, anh trồng xen cây mì, mỗi năm thu về khoảng 70 triệu đồng để “lấy ngắn nuôi dài”.

Nhận thấy cao su đem lại giá trị thấp, năm 2019, anh mạnh dạn chuyển sang trồng cà phê. Nhờ hướng đi đúng đắn, thu nhập gia đình hiện đạt khoảng 300 triệu đồng/năm.

Từ những con người chạy loạn trong tuyệt vọng, được Đảng và Nhà nước quan tâm, những người gốc Campuchia đã an cư lạc nghiệp nơi vùng biên Gia Lai.

Ông Nguyễn Huệ, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn cho biết, trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, đời sống kinh tế của người dân trên địa bàn xã Ia Pnôn, đặc biệt là bà con gốc Campuchia đã có nhiều chuyển biến tích cực. Từ chỗ thiếu đất sản xuất, thiếu vốn, bà con đã chủ động khai hoang, chuyển đổi cây trồng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

“Nhiều hộ đã vươn lên làm giàu, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đồng thời giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới”, Chủ tịch UBND xã Ia Pnôn khẳng định.

VietBF@ sưu tập

Cha hỏi ‘tuần này con đã thất bại gì?’, cô gái thành tỷ phú 1,3 tỷ USD. Từ những bữa cơm gia đình - nơi thất bại được “chúc mừng”, nữ tỷ phú Sara Blakely đã học cách xem thất bại như một phần tất yếu của hành trình trưởng thành. Giờ đây, bà đang truyền lại tư duy đó cho các con.
Nữ tỷ phú tự thân Sara Blakely (hiện 55 tuổi) có tài sản ước tính 1,3 tỷ USD theo Forbes, là người sáng lập thương hiệu Spanx đình đám. Sara lớn lên ở Clearwater, Florida (Mỹ) trong một gia đình mẹ là nghệ sĩ và cha là luật sư.

Ngay từ khi còn nhỏ, Sara đã được nuôi dạy trong một môi trường khuyến khích sự dũng cảm và tinh thần dám thử. Chính những bài học từ gia đình, đặc biệt là từ người cha, đã góp phần định hình tư duy thành công của bà ngày hôm nay.


Nữ tỷ phú tự thân Sara Blakely có tài sản ước tính 1,3 tỷ USD. Ảnh: Variety
Bài học trên bàn ăn của cha

Trong nhiều gia đình, bữa tối là lúc cha mẹ hỏi con những câu quen thuộc như: “Hôm nay con vui nhất vì điều gì?” hay “Con học được gì ở trường?”. Nhưng với bà Sara, tuổi thơ lại gắn liền với một câu hỏi hoàn toàn khác: “Tuần này con đã thất bại gì?”.

Từng chia sẻ tại một sự kiện của Network for Teaching Entrepreneurship ở New York, Sara kể lại rằng cha bà luôn khuyến khích hai anh em nhìn thẳng vào những lần vấp ngã.

Mỗi khi bà thử sức ở điều gì đó và không thành công, thay vì tỏ ra thất vọng, cha bà lại vui vẻ "đập tay chúc mừng". Ngược lại, nếu 1 tuần trôi qua mà không có thất bại nào, cha bà thậm chí còn tỏ ra không hài lòng.

Chính truyền thống tưởng chừng kỳ lạ ấy đã giúp Sara thay đổi hoàn toàn cách nhìn về thất bại. Với bà, thất bại không còn là kết quả tệ hại cần né tránh, mà là dấu hiệu của việc dám thử và dám bước ra khỏi vùng an toàn.

“Thất bại đối với tôi là khi không dám thử, chứ không phải là kết quả”, bà chia sẻ.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi Sara bước vào con đường kinh doanh. Không có nền tảng trong lĩnh vực thời trang, cũng chưa từng học qua bất kỳ lớp kinh doanh nào, việc bà xây dựng Spanx là một quyết định đầy rủi ro. Tuy nhiên, thay vì để nỗi sợ chi phối, bà chọn cách tin vào ý tưởng của mình và tiến về phía trước.

Với số vốn ban đầu chỉ 5.000 USD, Sara đã dành 2 năm để nghiên cứu, đăng ký sáng chế, tìm kiếm nhà sản xuất và phát triển sản phẩm. Thành công của Spanx sau đó đã chứng minh cho niềm tin và sự kiên trì của bà.

Năm 2012, Sara được Forbes vinh danh là nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới ở tuổi 41. Cùng năm, bà cũng góp mặt trong danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất do Time Magazine bình chọn, theo Business Insider.

Theo Sara, rào cản lớn nhất đối với nhiều doanh nhân không phải là thiếu ý tưởng hay nguồn lực, mà chính là nỗi sợ thất bại.


Nữ tỷ phú tự thân Sara Blakely cùng chồng và 4 người con. Ảnh: Instagram/Sarablakely
Nối tiếp truyền thống câu hỏi trong bữa ăn

Không chỉ dừng lại ở bản thân, Sara đang truyền lại những bài học quý giá này cho thế hệ tiếp theo. Là mẹ của 4 người con, bà bắt đầu áp dụng “truyền thống bàn ăn” của cha mình với con cái.

“Tôi thường hỏi con: ‘Tuần này con đã thử làm điều gì mà có thể thất bại chưa?’”, bà cho biết.

Dù thừa nhận rằng khái niệm này vẫn còn khá khó hiểu đối với trẻ nhỏ, Sara vẫn kiên trì nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ghi nhận nỗ lực thay vì chỉ tập trung vào kết quả.

Dù là trên sân bóng hay trong lớp học, bà luôn khuyến khích con dám thử và học hỏi từ những điều chưa làm tốt.

Theo Sara, một trong những nguyên tắc quan trọng trong việc nuôi dạy con cái là không nên chỉ khen ngợi bản thân đứa trẻ, mà cần đề cao sự cố gắng. Chính cách tiếp cận này sẽ giúp trẻ phát triển tư duy tích cực, sẵn sàng đối mặt với thử thách và không sợ thất bại.

VietBF@ sưu tập

Ngoại trưởng Marco Rubio thông báo kết thúc chiến dịch quân sự chống Iran, trong khi Tổng thống Trump ra lệnh dừng “Kế hoạch Tự do”, đánh dấu bước ngoặt chiến lược quan trọng trong chính sách với Iran của Mỹ.

Tối 5/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng chiến dịch “Project Freedom” sử dụng quân đội hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo Hormuz.
Phát biểu tại cuộc họp báo chiều 5/5 tại Nhà Trắng, ông Rubio nói: “Chiến dịch ‘Epic Fury’ (Cơn thịnh nộ sử thi) đã kết thúc, chúng ta đã đạt được mục tiêu. Chúng ta không muốn xung đột leo thang thêm, và tổng thống mong muốn giải quyết vấn đề thông qua thỏa thuận”.

Sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran ngày 28/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ theo quy định của War Powers Resolution (Đạo luật Quyền lực Chiến tranh). Theo luật này, tổng thống phải chấm dứt hành động quân sự trong vòng 60 ngày hoặc xin Quốc hội gia hạn; việc tuyên bố kết thúc chiến dịch “Epic Fury” nhằm đáp ứng thời hạn pháp lý này.

Ông Rubio cho biết chiến dịch mới mang mật danh “Project Freedom” (Kế hoạch Tự do) chủ yếu nhằm hỗ trợ khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, khác với kế hoạch tác chiến trước đó. Ông mô tả đây là một nhiệm vụ mang tính phòng thủ, và quân đội Mỹ “sẽ không chủ động tấn công nếu không bị tấn công trước”.

Rubio cho biết các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đang tiếp tục tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Giải pháp này “không chỉ liên quan đến vấn đề làm giàu uranium, mà còn bao gồm cách xử lý các vật liệu hạt nhân vẫn bị chôn sâu”. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ tiến triển cụ thể của đàm phán.

Ông Rubio cũng tiết lộ hiện có khoảng 23.000 người thuộc 87 quốc gia đang mắc kẹt trên các tàu bị ách tắc tại khu vực Vùng Vịnh. Ngoài ra, ông nói đã có 10 thủy thủ dân sự thiệt mạng do tình hình căng thẳng kéo dài ở eo biển Hormuz, nhưng không nêu chi tiết.


Bài viết của ông Trump tối 5/5 trên Truth Social. Ảnh: Sohu.
Nhưng sau đó, vào tối cùng ngày Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Theo đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, xét đến việc Mỹ đã đạt được thành công to lớn trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cùng với những tiến triển quan trọng trong việc đạt được một thỏa thuận toàn diện và cuối cùng với Iran, hai bên hiện đã đạt được đồng thuận: mặc dù việc phong tỏa trên biển của Mỹ đối với Iran sẽ tiếp tục được thực thi đầy đủ, nhưng ‘Project Freedom (tức hoạt động quân đội Mỹ hỗ trợ tàu thuyền đi qua Strait of Hormuz) sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để chờ xem liệu thỏa thuận Mỹ–Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không”.

Theo CCTV ngày 5/5, hai tàu thương mại Mỹ chở theo đội an ninh quân sự đã bị Iran tấn công khi đi qua eo biển Hormuz.

Quan chức Mỹ cho biết Iran đã sử dụng tên lửa, máy bay không người lái và tàu cao tốc vũ trang để tấn công các tàu này, nhưng đều bị quân đội Mỹ đánh chặn và các tàu tấn công đã bị phá hủy.

Đây là lần đầu tiên có thông tin Mỹ triển khai đội an ninh trên tàu thương mại, như một phần của “Project Freedom” do ông Trump thúc đẩy nhằm đảm bảo lưu thông hàng hải, phía Iran hiện chưa phản hồi về thông tin này.

Mỹ chưa kiểm soát được uranium của Iran
Ông Rubio cho biết Mỹ đang liên lạc với nhiều tàu để hỗ trợ họ rời khỏi eo biển một cách an toàn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng nói rằng hiện có hàng trăm tàu đang chờ được đi qua eo biển Hormuz.

Ông Rubio cũng thừa nhận Mỹ vẫn chưa kiểm soát được hơn 900 pound (khoảng 408 kg) uranium làm giàu cao của Iran — trong khi một trong những mục tiêu chính của chiến dịch quân sự trước đó là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh Mỹ vẫn tìm kiếm giải pháp ngoại giao, và các đặc phái viên Steve Witkoff cùng Jared Kushner đang tiếp tục liên lạc với phía Iran.

Rubio nói: “Tổng thống đã nói rõ rằng đàm phán không chỉ xoay quanh hoạt động làm giàu uranium, mà còn liên quan đến cách xử lý các vật liệu hạt nhân được chôn sâu mà Iran vẫn có khả năng tiếp cận lại”.

Iran tuyên bố vẫn trong tình trạng chiến tranh với Mỹ
Cố vấn đối ngoại của Lãnh tụ tối cao Iran cùng ngày 5/5 đã tuyên bố eo biển Hormuz đã bị đóng, và chỉ khi “ý chí quốc gia của Cộng hòa Hồi giáo Iran” cho phép thì mới mở lại. Ông cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Trump về việc đã hạn chế năng lực tên lửa của Iran, khẳng định Iran và Mỹ vẫn đang trong tình trạng chiến tranh và Iran sẽ tiếp tục “kháng cự”.

Theo truyền thông Iran, nước này đã triển khai cơ chế quản lý hàng hải mới đối với các tàu qua lại eo biển Hormuz. Theo đó, các tàu phải nhận quy định qua email chính thức, phải điều chỉnh hoạt động theo hướng dẫn và phải xin phép Iran trước khi đi qua eo biển

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani cho biết nước này đang đàm phán với Mỹ trong bối cảnh “thiếu niềm tin sâu sắc”, đồng thời nhấn mạnh Iran không thể quên các cuộc tấn công của Mỹ trước đây. Ông nói ưu tiên hiện nay là chấm dứt chiến tranh, vì điều này liên quan đến toàn khu vực, quốc gia và cả cộng đồng quốc tế.

VietBF@ sưu tập

Một tên lửa siêu vượt âm sẽ được sử dụng “không do dự” nếu cần thiết, Bộ trưởng Quốc phòng Yasar Guler tuyên bố.


Tên lửa đạn đạo liên lục địa Yıldırımhan, tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 5/5. Ảnh: Anadolu.
Thổ Nhĩ Kỳ đã công bố tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên, mà giới chức cho biết sẽ giúp tăng đáng kể năng lực tấn công tầm xa của nước này.

Tên lửa mang tên Yildirimhan được giới thiệu tại triển lãm công nghiệp quốc phòng SAHA 2026 ở Istanbul hôm 5/5, theo các nguồn tin truyền thông địa phương. Được phát triển bởi nhà thầu quốc phòng ROKETSAN, tên lửa có tầm bắn ước tính khoảng 6.000 km.

Bộ trưởng Yasar Guler mô tả Yildirimhan là tên lửa có tầm xa nhất của Thổ Nhĩ Kỳ từ trước tới nay, đồng thời là thiết kế nhiên liệu lỏng đầu tiên có khả năng bay siêu vượt âm. Ông cho biết ICBM này là một “bước tiến lớn” trong năng lực quốc phòng của đất nước và chủ yếu được coi là vũ khí răn đe, nhưng cảnh báo rằng nó sẽ được sử dụng cho mục đích tấn công nếu cần thiết.


Tên lửa đạn đạo liên lục địa Yıldırımhan, tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 5/5. Ảnh: Anadolu.
“Nếu chúng tôi phải sử dụng, không ai nên nghi ngờ rằng chúng tôi sẽ làm điều đó không do dự, và theo cách hiệu quả nhất,” ông Guler nói.

Bộ trưởng cho biết ngành công nghiệp quốc phòng trong nước đã tăng mạnh năng lực sản xuất, và các hệ thống quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ đã chứng minh hiệu quả “tại những khu vực xung đột khắc nghiệt nhất trên thế giới.”

Ông cũng khẳng định các nền tảng do nội địa phát triển, đáp ứng tiêu chuẩn NATO và có chi phí thấp hơn, đang “tác động trực tiếp đến năng lực quân sự” của các quân đội nước ngoài, đồng thời nhấn mạnh Thổ Nhĩ Kỳ đã chuyển từ một quốc gia phụ thuộc nhập khẩu sang nước “tự thiết kế, sản xuất và xuất khẩu các hệ thống của mình.”

Trong những năm gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ đã nhanh chóng mở rộng năng lực công nghiệp quốc phòng, triển khai nhiều loại UAV, tên lửa hành trình và hệ thống mặt đất trong các cuộc xung đột từ Syria, Iraq đến Libya và khu vực Nam Kavkaz.

Việc công bố ICBM diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Trung Đông. Sau khi cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran bắt đầu vào cuối tháng 2.

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã kêu gọi chấm dứt giao tranh trước khi toàn khu vực rơi vào một cuộc xung đột lan rộng. Ngoại trưởng Hakan Fidan sau đó được cho là đã thừa nhận rằng cuộc chiến Iran đã tạo thêm động lực để Ankara đẩy nhanh sản xuất vũ khí và hệ thống phòng không trong nước.

VietBF@ sưu tập

Trung Quốc lần đầu công bố phiên bản xuất khẩu J-35AE, tiêm kích tàng hình thế hệ 5 được đánh giá có năng lực vượt F-35 và Su-57 trên thị trường quốc tế.


Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 J-35. Ảnh: MW.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã công bố hình ảnh phiên bản xuất khẩu đầu tiên của tiêm kích thế hệ 5 do nước này chế tạo – mẫu J-35AE – khiến các nhà phân tích nhận định rộng rãi rằng hợp đồng xuất khẩu đầu tiên của loại máy bay này nhiều khả năng đã được ký kết. Việc một chiếc máy bay hoàn chỉnh với đầy đủ ký hiệu xuất khẩu được công khai được xem là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang chuyển sang giai đoạn đẩy mạnh tiếp thị dòng tiêm kích này ra thị trường quốc tế.

J-35 lần đầu được xác nhận đưa vào biên chế trong cả Không quân và Hải quân Trung Quốc vào năm 2025. Trong không quân, nó đóng vai trò mẫu tiêm kích hạng nhẹ bổ trợ cho tiêm kích chiếm ưu thế trên không J-20, trong khi ở hải quân, nó được sử dụng như một tiêm kích hạm. Đáng chú ý, phiên bản xuất khẩu sử dụng thiết kế động cơ gần giống biến thể hải quân hơn, có thể theo yêu cầu từ khách hàng.


Chiến đấu cơ tàng hình J-35 của Trung Quốc. Ảnh: MW.
Hiện chỉ có hai dòng tiêm kích thế hệ 5 từng được xuất khẩu, gồm F-35A của Mỹ – đã được hơn 20 lực lượng quân sự trên thế giới đặt mua – và Su-57 của Nga, với hai chiếc đầu tiên được bàn giao cho Algeria vào tháng 11/2025.

Tháng 4/2025, tập đoàn xuất khẩu quốc phòng Nga Rosoboronexport xác nhận nhiều quốc gia đã đặt mua Su-57, trong đó Ấn Độ, Triều Tiên, Iran và Việt Nam được đánh giá là các khách hàng tiềm năng nhất. Đầu tháng 2, Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại Nga Anton Alikhanov tuyên bố các hợp đồng đã được ký tại Trung Đông, trong đó Iran được xem là khách hàng khả dĩ duy nhất trong khu vực.

J-35 được đánh giá rộng rãi có năng lực không chiến vượt trội đáng kể so với cả F-35 lẫn Su-57, và trong bối cảnh cạnh tranh hạn chế trong phân khúc tiêm kích thế hệ 5, dòng máy bay này có thể đạt được nhiều bước tiến lớn trên thị trường quốc tế.

Trong báo cáo thường niên tháng 12/2025 gửi Quốc hội Mỹ về năng lực quân sự Trung Quốc, Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ cho biết các “khách hàng quan tâm” tới J-35 bao gồm Ai Cập, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Tuy nhiên, một yếu tố lớn hạn chế tiềm năng xuất khẩu của J-35 là Trung Quốc chưa xây dựng được vị thế vững chắc trên thị trường tiêm kích toàn cầu, đồng thời cũng chưa thiết lập mạng lưới căn cứ quân sự hoặc sử dụng đòn bẩy chính trị – kinh tế để thúc đẩy xuất khẩu máy bay như các nước phương Tây và ở mức độ thấp hơn là Nga từng làm.

Các yếu tố địa chính trị cũng khiến nhiều quốc gia có thể là khách hàng tiềm năng của J-35, như Thái Lan, Indonesia hay Ai Cập, có khả năng bị sức ép chính trị lớn từ phương Tây ngăn cản.

Các năng lực vượt trội của J-35 cùng việc ứng dụng nhiều công nghệ từ chương trình J-20 khiến mẫu máy bay này có tiềm năng làm thay đổi hoàn toàn cán cân sức mạnh trên không tại bất kỳ khu vực nào mà nó được xuất khẩu.

Trong bối cảnh Trung Quốc được cho là sắp trở thành quốc gia đầu tiên triển khai tiêm kích thế hệ 6, đồng thời vượt xa các dự báo của giới chuyên gia nhờ thành công của chương trình tiêm kích tàng hình J-20, uy tín của ngành công nghiệp hàng không quân sự Trung Quốc đã gia tăng mạnh mẽ trong thập niên qua và ở nhiều khía cạnh gần như không có đối thủ.

Tháng 5 vừa qua, lực lượng vận hành nước ngoài duy nhất của tiêm kích hạng nhẹ thế hệ “4+” J-10C – Không quân Pakistan – được cho là đã đạt nhiều thành công lớn khi bắn hạ nhiều máy bay của Không quân Ấn Độ, bao gồm từ một đến bốn chiếc Dassault Rafale mới được mua, qua đó tiếp tục nâng cao uy tín cho các sản phẩm hàng không chiến đấu Trung Quốc.

Những khách hàng tiềm năng hàng đầu của J-35 có thể bao gồm Algeria, Pakistan và Indonesia, trong khi số lượng khách hàng thuộc các nước phát triển về kinh tế được đánh giá là rất hạn chế do các yếu tố chính trị.

Số quốc gia vừa đủ khả năng tài chính để mua loại máy bay này, vừa có thể chống chịu sức ép từ phương Tây, hiện vẫn rất ít.

Dù Bộ Chiến tranh Mỹ dự đoán có thể xuất hiện các thương vụ bán cho thế giới Arab, các yếu tố chính trị – bao gồm sức ép kéo dài từ phương Tây, cuộc khủng hoảng kinh tế của các quốc gia vùng Vịnh Arab và việc các nước này ngày càng phụ thuộc vào sự bảo vệ quân sự của phương Tây sau khi chiến tranh với Iran bùng nổ – khiến khả năng Trung Quốc tạo đột phá lớn tại thị trường Trung Đông vẫn còn hạn chế.

Chương trình J-35 nhiều khả năng sẽ cho thấy rằng các yếu tố chính trị, chứ không phải năng lực công nghệ vượt trội, mới là nhân tố quyết định thành công của các dòng tiêm kích trên thị trường quốc tế. Việc Trung Quốc hạn chế sử dụng đòn bẩy và gây sức ép ở nước ngoài đồng nghĩa rằng dù J-35 có thể là một trong những tiêm kích mạnh nhất trên thị trường xuất khẩu, thị phần của nó vẫn có khả năng bị giới hạn.

VietBF@ sưu tập

Ăn trứng mỗi ngày mang lại nhiều lợi ích cho mắt, vóc dáng và xương, nhưng hiệu quả rõ khi duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng hợp lý.
Trứng là thực phẩm quen thuộc nhưng giá trị thường bị đánh giá thấp. Ít ai ngờ, thói quen ăn trứng mỗi ngày có thể tác động đồng thời đến thị lực, cân nặng và sức khỏe xương. Những lợi ích này đến từ thành phần dinh dưỡng đặc biệt có trong trứng.

Giá trị lớn nhất của trứng nằm ở nguồn protein chất lượng cao. Thực phẩm này cung cấp đầy đủ các axit amin thiết yếu với tỉ lệ cân đối. Nhờ đó, cơ thể dễ hấp thụ, hỗ trợ xây dựng và phục hồi cơ bắp. Đồng thời, góp phần tăng cường hệ miễn dịch.

Trong 1 quả trứng luộc có chứa tận 3 vị thuốc
Không chỉ dừng ở đó, trứng còn có lợi cho mắt. Trong thành phần có lutein và zeaxanthin, hai chất chống oxy hóa quan trọng. Nhiều nghiên cứu cho thấy chúng giúp giảm nguy cơ suy giảm thị lực theo tuổi tác. Việc bổ sung đều đặn có thể góp phần phòng ngừa đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.

Với người đang kiểm soát cân nặng, trứng là lựa chọn đáng chú ý. Nhờ khả năng tạo cảm giác no lâu, thực phẩm này giúp hạn chế ăn vặt. Lượng calo nạp vào theo đó được kiểm soát tốt hơn. Quá trình giảm cân và duy trì vóc dáng cũng trở nên hiệu quả hơn.

Trứng cũng đóng vai trò tích cực trong thai kỳ. Đây là nguồn cung cấp omega-3 và folate cần thiết. Folate liên quan trực tiếp đến sự phát triển ống thần kinh của thai nhi. Bổ sung đầy đủ giúp giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh như vô sọ và nứt đốt sống.

Bên cạnh đó, omega-3 được ghi nhận có lợi cho phụ nữ mang thai. Dưỡng chất này có thể giúp giảm nguy cơ sinh non và tiền sản giật. Đồng thời, hỗ trợ cải thiện cân nặng khi sinh của trẻ. Một số nghiên cứu cũng cho thấy omega-3 có thể giảm nguy cơ trầm cảm trong thai kỳ.

Ở góc độ tim mạch, lợi ích của trứng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Một số nghiên cứu cho thấy việc ăn trứng có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim. Tuy nhiên, cũng có những kết luận trái chiều. Vì vậy, lợi ích phụ thuộc vào cách xây dựng chế độ ăn tổng thể.

Cuối cùng, trứng là một trong số ít thực phẩm tự nhiên cung cấp vitamin D. Đây là dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả. Nhờ đó, xương được củng cố, giảm nguy cơ loãng xương. Vitamin D cũng góp phần giúp tóc chắc khỏe và bóng mượt.

Ăn trứng mỗi ngày có thể mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Tuy nhiên, giá trị chỉ phát huy khi đặt trong một chế độ ăn đa dạng và cân bằng. Thói quen nhỏ, nhưng tác động dài lâu.

VietBF@ sưu tập