Ông ấy để lại 4 đô tiền tip cho đơn hàng tạp hóa 47 đô, rồi dán trước cửa một mẩu giấy viết tay:
“Xin cứ để đồ ở đó thôi. Tôi ổn. Cảm ơn vì đã đến.”
Suýt nữa thì tôi đã làm đúng như vậy.
Suýt nữa tôi đã đặt những túi đồ xuống, quay lưng lại và lái xe đến điểm giao tiếp theo.
Nhưng có điều gì đó khiến tôi vẫn gõ cửa.
Phải mất khá lâu cánh cửa mới mở ra.
Một người đàn ông ngoài bảy mươi tuổi đứng ở khung cửa, cơ thể dựa nặng lên chiếc khung tập đi bằng kim loại.
Ông ăn mặc rất chỉnh tề, theo kiểu mà những người thuộc thế hệ trước thường mặc khi chờ đón khách:
một chiếc áo có cổ, quần tây được ủi nếp thẳng.
Đôi tay ông run run, nhưng cằm vẫn ngẩng cao.
“Tôi đã bảo họ cứ để ở ngoài rồi mà,” ông nói.
Không hề khó chịu. Chỉ là mệt mỏi.
Tôi đáp:
“Vâng, cháu biết, thưa bác. Cháu chỉ muốn chắc rằng mọi thứ đã đến đầy đủ thôi.”
Ông nhìn lướt qua tôi xuống những túi giấy trên bậc thềm. Bốn túi.
Ông nhìn chiếc khung tập đi của mình.
Rồi nhìn lại tôi.
Ông không nói gì.
Tôi nói:
“Để cháu mang vào giúp bác nhé.”
Ông lặng lẽ bước sang một bên, không phản đối.
Chỉ như vậy thôi cũng nói lên tất cả.
Phòng khách ngăn nắp theo cái cách của những cuộc đời nhỏ bé nhưng cẩn trọng.
Mọi bề mặt đều sạch sẽ. Không có gì nằm sai chỗ.
Nhưng đồ đạc đã cũ, và tấm thảm đã mòn bạc thành những sợi xám ở những lối đi quen thuộc mà mỗi ngày ông đều bước qua
từ ghế ra bếp, vào nhà tắm rồi trở lại.
Tôi mang các túi vào quầy bếp và bắt đầu lấy đồ ra.
Đó là lúc tôi nhìn thấy cuốn sổ nhỏ đặt trên bàn.
Nó kín đặc những cột số viết tay.
Giá từng món đồ được tính đến từng xu.
Có món bị gạch đi rồi viết lại.
Tổng tiền được cộng dồn, rồi gạch bỏ, rồi tính lại từng dòng… cho đến khi ra một con số mà ông có thể chi trả.
Ông đã lên kế hoạch cho đơn hàng này suốt nhiều ngày.
Tôi cố giữ gương mặt bình thản.
Ông đứng ở khung cửa bếp, nhìn tôi đặt hộp sữa vào tủ lạnh.
“Con gái tôi thường đến vào thứ Bảy,” ông nói.
“Giờ nó ở Phoenix rồi. Công việc mới.”
Tôi đáp:
“Xa thật đấy bác.”
Ông khẽ dừng lại.
“Ừ. Nó vẫn gọi điện.”
Trong câu nói ấy không có chút tự thương hại nào.
Và chính điều đó mới đau lòng nhất.
Ông nói như đang đọc bản tin thời tiết. Chỉ là một sự thật đơn giản về thế giới mà ông đang sống.
Tôi kín đáo nhìn quanh căn bếp.
Tủ lạnh vẫn chạy nhưng gần như trống rỗng.
Một thanh bơ.
Hai quả trứng trong khay.
Một lọ cà phê hòa tan nhỏ.
Cánh cửa tủ đựng thức ăn mở hé, những chiếc kệ bên trong cũng gần như trống.
Trên bậu cửa sổ là bảy lọ thuốc kê đơn xếp thành một hàng.
Bảy lọ.
Ông thấy ánh mắt tôi, rồi hơi đứng thẳng hơn.
“Tôi vẫn xoay xở ổn,” ông nói.
Ông là kiểu người đã tự mình xoay xở mọi thứ suốt cả cuộc đời.
Và giờ đây, “xoay xở” có nghĩa là phải chọn xem tháng này sẽ mua loại thuốc nào, loại nào phải cố kéo dài thêm hai tuần nữa.
“Xoay xở” nghĩa là tính toán đơn hàng tạp hóa đến từng xu, rồi dán một mẩu giấy lên cửa để không ai biết ông mất bao lâu mới đi từ phòng ngủ ra đến cửa trước.
Tôi cất đồ xong, không hề vội vàng.
Tôi hỏi:
“Bác từng làm nghề gì vậy?”
Chỉ để cho ông có điều gì đó để nói.
Khuôn mặt ông thay đổi.
“Ba mươi mốt năm làm nghề cơ khí “ông nói.
“Xưởng công đoàn. Việc tốt. Việc nặng.”
Ông gần như mỉm cười.
Ba mươi mốt năm lao động cực nhọc, và giờ đây ông ngồi một mình trong căn nhà với bảy lọ thuốc, chiếc tủ lạnh trống và cuốn sổ đầy những con số không thể cộng cho đủ.
Tôi nói với ông là mình sẽ quay lại ngay.
Tôi lái xe vòng qua góc đường đến một trạm xăng có quầy đồ ăn khá ổn.
Tôi mua những gì có thể:
• một con gà quay nóng còn bọc giấy bạc
• một hộp súp lớn
• một túi bánh mì cuộn
• hai hộp sữa chua
• một nải chuối
Tôi dùng tiền tip của ông, rồi dùng luôn tiền của chính mình.
Khi quay lại, ông đang ngồi ở bàn bếp, cuốn sổ nhỏ đã được khép lại trước mặt.
Tôi đặt túi đồ xuống và lặng lẽ lấy mọi thứ ra, không giải thích gì.
Ông nhìn tôi rất lâu.
Rồi ông nói:
“Cháu trai…”
Giọng ông nghẹn lại ở từ đó.
Ông dừng một lúc, mím môi rồi cố nói tiếp:
“Cháu không cần phải làm thế đâu.”
Tôi đáp:
“Cháu biết.”
Ông đặt bàn tay phẳng lên mặt bàn và nhìn chằm chằm vào nó.
Những khớp tay đầy sẹo vì hàng chục năm lao động.
Chiếc nhẫn cưới vẫn còn trên ngón tay, mòn mỏng như một sợi dây kim loại.
Tôi rời đi trước khi mọi chuyện trở nên khó khăn hơn cho cả hai.
Ngồi trong xe, tôi nghĩ về những gì xã hội này bắt con người phải chịu đựng.
Chúng ta bắt tay những người như ông trong các buổi diễu hành.
Chúng ta đăng ảnh họ vào ngày Cựu chiến binh.
Chúng ta gọi họ là xương sống của nước Mỹ.
Rồi sau đó, chúng ta để họ cô đơn trong những căn nhà im ắng với những chiếc kệ trống và cuốn sổ đầy những con số không thể cộng thành đủ.
Ông đã dùng đôi tay mình xây dựng mọi thứ suốt ba mươi mốt năm.
Ông xứng đáng với nhiều hơn 4 đô tiền tip và một mẩu giấy trên cửa xin thế giới cứ bước qua mà đừng nhìn lại.
Tuần này hãy ghé thăm một ai đó.
Đừng chỉ nhắn tin.
Hãy thật sự xuất hiện.
VietBF@sưu tập
