Trong không gian hào nhoáng của thủ đô Washington, nơi những tin đồn còn nhanh hơn cả ánh sáng, sự kiện cuối tuần này tại khách sạn Hilton đang trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý. Người ta vẫn bảo "Trăm nghe không bằng một thấy", và cuối cùng, sau nhiều năm "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt", Tổng thống Donald Trump đã quyết định chấm dứt chuỗi ngày tẩy chay để tham dự bữa tiệc tối thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA). Đây là một phép thử cho sự kiên nhẫn, lòng kiêu hãnh và cả những toan tính chính trị sâu xa.

Một sự hiện diện đầy mâu thuẫn và những dấu hỏi lớn

Khác với bất kỳ nhiệm kỳ nào trong lịch sử, sự hiện diện của ông Trump tại buổi gala này khiến những người tham dự phải nín thở chờ đợi. Liệu vị tổng thống vốn nổi tiếng với những phát ngôn "thẳng như ruột ngựa" sẽ sử dụng diễn đàn tôn vinh Tu chính án thứ nhất này để tiếp tục công kích báo giới, hay ông sẽ chọn cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn với những lời châm chọc hài hước theo lối "vừa đấm vừa xoa"?

Người xưa có câu "Lời chào cao hơn mâm cỗ", lời chào của ông Trump lần này mang theo cả một sức nặng ngàn cân. Nhiều người chỉ trích rằng việc mời ông Trump đến dự tiệc là một sự "bình thường hóa" những cuộc tấn công của ông vào tự do báo chí. Một bản kiến nghị với hơn 250 nhà báo kỳ cựu đã thẳng thừng tuyên bố: Sự xuất hiện của Trump là một sự mâu thuẫn sâu sắc với mục đích của sự kiện. Thế nhưng, phía WHCA lại tin rằng việc ông chấp nhận lời mời là một cách để khôi phục truyền thống đã có từ thời Tổng thống Calvin Coolidge năm 1924.

Tiệc tối giữa làn sóng tẩy chay và những "vở kịch" hậu trường

Dù hoàn toàn cháy vé, bữa tiệc năm nay không thiếu những nốt trầm từ những người chọn cách đứng ngoài cuộc. HuffPost, sau 17 năm gắn bó, đã quyết định vắng mặt. Biên tập viên Whitney Snyder cho rằng việc "nâng ly chúc mừng quyền lực của báo chí" cùng một người thường xuyên đe dọa bỏ tù nhà báo là một điều "nực cười và đáng xấu hổ".

Tuy nhiên, giới thạo tin lại nhìn nhận một góc độ khác. Việc ông Trump xuất hiện tại bữa tiệc tối của Paramount – hãng phim đang chờ chính quyền phê duyệt thương vụ mua lại công ty mẹ của CNN – ngay trước thềm gala cho thấy những sợi dây liên kết kinh tế và chính trị vẫn luôn đan xen chặt chẽ. Ngoài kia, những nhóm người biểu tình chống Trump và chống Paramount vẫn đang hô vang khẩu hiệu, tạo nên một bức tranh đối lập gay gắt giữa sự xa hoa bên trong và làn sóng phẫn nộ bên ngoài.

Nghệ thuật "Roast" và bóng ma của quá khứ

Nhắc đến tiệc tối WHCA, không ai có thể quên sự kiện năm 2011, khi Donald Trump ngồi dưới hàng ghế khán giả và trở thành mục tiêu châm chọc của Tổng thống Obama cùng diễn viên hài Seth Meyers. Nhiều nhà phân tích tin rằng chính sự "sỉ nhục công khai" đó đã thúc đẩy lòng quyết tâm tiến vào chính trường của ông. Năm nay, để tránh những phản ứng tiêu cực không đáng có, Hiệp hội đã mời nhà ảo thuật Oz Pearlman thay vì một diễn viên hài. Mục tiêu của Pearlman rất rõ ràng: "Công việc của tôi là đưa chúng ta lại gần nhau".

Nhưng liệu ông Trump có để yên? Con dâu của ông, Lara Trump, tiết lộ rằng tổng thống đã thuê cả một đội viết kịch bản hài hước. "Mèo khen mèo dài đuôi", ông Trump chắc chắn sẽ không bỏ lỡ cơ hội để "nướng" lại những người đã từng chỉ trích mình. Sự tự tin của ông cho thấy ông không đến đây để chịu trận, mà đến để khẳng định vị thế của một "người thắng cuộc" trước một đội ngũ phóng viên mà ông vẫn thường gọi là "kẻ thù của nhân dân".

Vai trò của báo chí và hy vọng về một sự hòa giải

Weijia Jiang, Chủ tịch WHCA và là phóng viên cao cấp của CBS News, nhấn mạnh rằng sự kiện này là một lời nhắc nhở về ý nghĩa của tự do báo chí, đặc biệt là khi nước Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm thành lập. "Gần lửa rát mặt", việc các phóng viên chấp nhận ngồi cùng bàn với "đối tượng" mà họ đưa tin hàng ngày là một phần của công việc. Họ muốn ở gần nguồn tin, dù nguồn tin đó có đầy rẫy những gai góc.

Kết thúc bữa tiệc, dù là những tràng cười hay những tiếng thở dài, sự kiện này vẫn đánh dấu một mốc quan trọng. Có thể ông Trump đến để "diễu võ dương oai" trước một quân đoàn báo chí đang mệt mỏi, nhưng hành động này cũng là một sự thừa nhận ngầm về quyền lực không thể lay chuyển của truyền thông. "Sông có khúc, người có lúc", mối quan hệ giữa Nhà Trắng và báo giới có thể vẫn còn nhiều sóng gió, nhưng ít nhất trong một đêm hội ở Washington, họ đã chọn cách ngồi lại cùng nhau dưới một mái nhà.

Trong thế giới tài chính, người ta vẫn thường bảo nhau rằng "Đồng tiền đi liền khúc ruột", Jerome Powell – Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đồng tiền chi cho việc sửa sang trụ sở lại suýt chút nữa khiến ông vướng vào vòng lao lý. Sau nhiều tháng ròng rã đối mặt với những cáo buộc căng thẳng, một thông tin gây chấn động vừa được đưa ra: Cuộc điều tra hình sự nhắm vào "người cầm lái" nền kinh tế thế giới đã chính thức khép lại.

Sự kiện này không chỉ giải tỏa áp lực cho cá nhân Powell mà còn là một bước ngoặt quan trọng, dọn đường cho những thay đổi nhân sự thượng tầng tại ngân hàng trung ương quyền lực nhất hành tinh.

Khi "giông bão" đi qua và những toan tính chính trị

Vào thứ Sáu vừa qua, Jeanine Pirro, Biện lý Hoa Kỳ tại Đặc khu Columbia, đã thông báo trên mạng xã hội X về việc đình chỉ cuộc điều tra nhắm vào Jerome Powell. Quyết định này như một gáo nước lạnh dập tắt ngọn lửa tranh cãi đã âm ỉ cháy suốt từ đầu năm. Thay vì một cuộc truy tố hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển giao cho Tổng thanh tra của Fed để xem xét kỹ lưỡng các khoản chi phí vượt mức trong dự án cải tạo trụ sở chính tại Washington, D.C. trị giá hàng tỷ USD.

Tuy nhiên, đây chưa hẳn là một dấu chấm hết hoàn toàn. Pirro nhấn mạnh rằng sau khi Tổng thanh tra hoàn tất báo cáo, văn phòng của bà sẽ xem xét lại và có thể tái khởi động điều tra hình sự nếu phát hiện dấu hiệu sai phạm mới. Dẫu vậy, ở thời điểm hiện tại, đây là một "chiến thắng" tạm thời cho Powell, giúp ông thoát khỏi bóng ma pháp lý trong những ngày cuối nhiệm kỳ.

"Gậy ông đập lưng ông" hay chiêu bài của Trump?

Nhìn lại quá khứ, cuộc điều tra này vốn được Bộ Tư pháp (DOJ) khởi xướng vào tháng 1 năm 2026, ngay sau khi Tổng thống Donald Trump liên tục công kích Powell vì không chịu hạ lãi suất nhanh hơn. "Cây muốn lặng mà gió chẳng dừng", Trump không chỉ chỉ trích chính sách tiền tệ mà còn cáo buộc Powell thiếu năng lực và có những khuất tất trong dự án cải tạo tòa nhà Marriner S. Eccles.

Mới đây nhất, Trump còn mỉa mai gọi Powell là "Too Late" (Quá muộn) và bóng gió rằng vị Chủ tịch này có thể đã trục lợi từ dự án xây dựng. Dù các công tố viên liên bang từng thừa nhận trước tòa rằng họ không có bằng chứng về tội phạm, nhưng dưới áp lực chính trị, cuộc điều tra vẫn được duy trì như một thanh gươm Damocles treo lơ lửng trên đầu Powell. Nhiều người lo ngại rằng đây là nỗ lực của chính quyền Trump nhằm làm xói mòn tính độc lập của Fed – nơi vốn được coi là "thánh đường" không chịu ảnh hưởng bởi chính trị.

Nút thắt tại Thượng viện và tương lai của Kevin Warsh

Việc đình chỉ điều tra không đơn thuần là vấn đề pháp lý, mà là một nước đi chiến lược để khai thông bế tắc tại Thượng viện. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis, một thành viên chủ chốt của Ủy ban Ngân hàng, đã thề sẽ chặn việc phê duyệt Kevin Warsh – người được Trump chọn để kế nhiệm Powell – chừng nào DOJ còn đeo đuổi cuộc điều tra "phù phiếm" này.

Với việc Pirro rút lui, cánh cửa để Kevin Warsh bước vào chiếc ghế quyền lực nhất tại Fed vào ngày 15/5 tới đây đã rộng mở hơn bao giờ hết. Trước đó, tình hình căng thẳng đến mức Powell tuyên bố sẽ giữ chức Chủ tịch tạm thời nếu không có người thay thế đúng hạn, điều mà Trump cực kỳ căm ghét. Trump thậm chí đã đe dọa sa thải Powell nếu ông không tự nguyện rời đi, một động thái có thể gây ra một cuộc khủng hoảng pháp lý chưa từng có.

Đại công trường và những "vết nứt" từ thập niên 1930

Nguồn cơn của mọi rắc rối nằm ở dự án cải tạo trụ sở Fed. Jerome Powell từng trần tình trước các nghị sĩ rằng tòa nhà Eccles chưa hề được tu sửa lớn kể từ khi khánh thành vào những năm 1930. "Mưa dầm thấm lâu", tòa nhà đã không còn an toàn, không chống được nước và chứa đầy amiăng độc hại. Các video được đăng tải cho thấy cảnh nước đổ vào tầng hầm như thác lũ năm 2017 là minh chứng rõ nhất cho sự xuống cấp này.

Dự án đội vốn vì nhiều lý do khách quan: chi phí xử lý amiăng, mực nước ngầm cao bất thường và giá nguyên vật liệu leo thang. Đặc biệt, để đáp ứng tiêu chuẩn an ninh cao nhất của Bộ An ninh Nội địa, tòa nhà phải lắp đặt kính chống nổ và tường chịu lực đặc biệt. Powell từng cay đắng thốt lên: "Chẳng ai muốn thực hiện một dự án tu bổ lớn trong nhiệm kỳ của mình cả, ai cũng muốn đẩy nó cho người kế nhiệm. Nhưng chúng tôi đã quyết định gánh vác nó".

Một kịch bản đã được định sẵn?

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren thì không hề lạc quan như vậy. Bà gọi cuộc điều tra là "giả tạo" và cho rằng việc hủy bỏ nó chỉ là một phần trong kế hoạch biến Kevin Warsh thành "con rối" của Trump tại Fed. "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", liệu nền kinh tế Mỹ sẽ đi về đâu khi tính độc lập của Fed đang bị lung lay dữ dội?

Hiện tại, dù cuộc điều tra hình sự tạm dừng, nhưng bóng dáng của các cuộc thanh tra vẫn còn đó. Trụ sở Fed vẫn đang ngổn ngang gạch đá, và thị trường tài chính toàn cầu cũng đang nín thở chờ đợi xem liệu sau khi "bão dừng sau cánh cửa", một kỷ nguyên mới của sự can thiệp chính trị có bắt đầu hay không. Đúng là: "Họa phúc khôn lường", và với Jerome Powell, những ngày tháng sóng gió nhất có lẽ vẫn chưa hoàn toàn ở lại phía sau.

Chính quyền Trump đề xuất mở rộng các hình thức thi hành án tử hình liên bang như xử bắn, điện giật, gây ngạt khí do thiếu thuốc độc để tiêm.


Phòng hành quyết bằng tiêm thuốc độc tại trại giam bang Washington ở Walla Walla, bang Washington - Ảnh: REUTERS

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp Mỹ được công bố ngày 24-4, các phương thức như xử bắn, điện giật và gây ngạt bằng khí đang được đề xuất bổ sung vào quy trình hiện hành. Báo cáo cho rằng việc đa dạng hóa các hình thức hành quyết sẽ giúp chính phủ duy trì khả năng thi hành án ngay cả khi không có sẵn thuốc độc để tiêm.

Mở rộng phương thức thi hành án tử hình
Hãng tin Reuters cho biết kế hoạch này nằm trong cam kết của ông Trump về việc tái khởi động án tử hình liên bang trong nhiệm kỳ này, sau khi ông nối lại hoạt động hành quyết vào năm 2021.

Vào thời điểm đó, 13 tù nhân liên bang đã bị xử tử bằng tiêm thuốc độc - con số vượt xa tổng số ba vụ hành quyết trong 50 năm trước.

Sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump cũng hủy bỏ lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình do người tiền nhiệm Joe Biden ban hành. Hiện Bộ Tư pháp đang theo đuổi án tử hình đối với hơn 40 bị cáo, dù chưa có vụ nào được đưa ra xét xử và tiến trình pháp lý dự kiến kéo dài nhiều năm.

Trong báo cáo dài 52 trang, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho rằng chính sách tạm hoãn trước đó đã "làm suy yếu" hệ thống án tử hình liên bang, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi của nạn nhân và cộng đồng.

Đáng chú ý, báo cáo yêu cầu Cục Nhà tù liên bang điều chỉnh quy trình hành quyết để bổ sung các phương thức "hợp hiến" đã được một số bang áp dụng.

Trong đó xử bắn và điện giật là các phương thức từng được sử dụng trong lịch sử, còn gây ngạt bằng khí - cụ thể là khí nitơ - là phương thức mới được bang Alabama triển khai từ năm 2024.

Trong bối cảnh thiếu thuốc tiêm, nhiều bang tại Mỹ cũng đã bắt đầu quay lại các phương thức cũ. Hiện có năm bang cho phép xử bắn, trong đó Idaho dự kiến áp dụng đây là phương thức chính từ tháng 7 tới.

Ngoài Alabama, các bang Arkansas, Louisiana, Mississippi và Oklahoma cũng áp dụng hành quyết bằng phương thức gây ngạt.

Lo ngại về tính nhân đạo
Dù Chính phủ Mỹ cho rằng các phương thức này phù hợp với Hiến pháp, việc mở rộng hình thức hành quyết có thể đối mặt với các thách thức pháp lý kéo dài.

Theo quy định, tù nhân có quyền kiện nếu cho rằng phương thức hành quyết gây ra "hình phạt tàn bạo và bất thường". Tuy nhiên trong quá khứ, Tòa án Tối cao Mỹ chưa từng tuyên bố bất kỳ phương thức hành quyết nào là vi hiến.

Ông Biden trước đó đã giảm án cho 37 trong số 40 tử tù liên bang, chỉ còn lại ba người: Dzhokhar Tsarnaev (đánh bom giải marathon Boston năm 2015), Dylann Roof (sát hại chín người tại một nhà thờ ở Nam Carolina năm 2017) và Robert Bowers (xả súng khiến 11 người thiệt mạng tại một giáo đường Do Thái ở Pittsburgh năm 2023).

Hiện chưa có tử tù liên bang nào đủ điều kiện được ấn định ngày hành quyết do vẫn đang trong quá trình kháng cáo.

Tiêm thuốc độc vẫn là phương thức hành quyết phổ biến nhất, song cũng gây nhiều tranh cãi do tỉ lệ thất bại cao và nguy cơ gây đau đớn kéo dài.

Một số vụ hành quyết đã phải dừng lại do không thể tìm được tĩnh mạch phù hợp, trong khi các nghiên cứu pháp y cho thấy nạn nhân có thể trải qua cảm giác "chết đuối trong đau đớn" trước khi tử vong.

Việc các công ty dược phẩm từ chối cung cấp thuốc cho mục đích hành quyết - một phần do các quy định quốc tế - càng khiến chính quyền phải tìm kiếm giải pháp thay thế, bao gồm việc sử dụng các cơ sở pha chế nhỏ để sản xuất thuốc tương tự.

Động thái trên của chính quyền ông Trump đã vấp phải chỉ trích từ các tổ chức nhân quyền. Đại diện Liên đoàn Tự do dân sự Mỹ (ACLU) cho rằng việc áp dụng các phương thức như xử bắn hay gây ngạt bằng khí là "tàn bạo" và gây ra đau đớn không cần thiết.

VietBF@sưu tập

Dữ liệu hình ảnh vệ tinh do CNN thu thập cho thấy hàng trăm công trình, phần lớn là nhà ở dân sự, đã bị phá hủy hoàn toàn hoặc không còn khả năng sử dụng sau cuộc chiến của Israel vào miền Nam Liban.


Trung tâm Bint Jbeil ở miền Nam Liban bị san phẳng từ 14 đến 24/4. Ảnh Airbus

Khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel ngày 2/3, hai ngày sau khi Israel và Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chiến dịch của Israel nhằm vô hiệu hóa lực lượng này nhanh chóng chuyển sang quy mô rộng, với các hoạt động quân sự gia tăng tại miền Nam Liban.

Trong bối cảnh các máy bay chiến đấu Israel tiến hành không kích trên diện rộng, lực lượng bộ binh cũng đồng thời mở rộng kiểm soát tại khu vực phía Nam. Các hoạt động trên bộ được ghi nhận có nhiều điểm tương đồng với chiến dịch trước đó tại Dải Gaza, khi phương tiện cơ giới hạng nặng được sử dụng để phá dỡ các công trình và san phẳng nhiều khu dân cư.

Ngay cả sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố trong tuần trước, các hoạt động trên thực địa vẫn tiếp diễn. Dữ liệu hình ảnh vệ tinh do CNN thu thập cho thấy hàng trăm công trình, phần lớn là nhà ở dân sự, đã bị phá hủy hoàn toàn hoặc không còn khả năng sử dụng.

Các hình ảnh vệ tinh và video được ghi nhận sau thời điểm tuyên bố ngừng bắn ngày 16/4 tiếp tục cho thấy hoạt động phá dỡ diễn ra với cường độ cao, với sự hiện diện của xe cơ giới, bao gồm máy xúc và phương tiện bọc thép, tại nhiều khu vực.

Một số tổ chức nhân quyền quốc tế đã bày tỏ quan ngại, cho rằng chiến dịch quân sự của Israel tại Liban có những điểm tương đồng với chiến thuật từng được triển khai tại Gaza, bao gồm các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, cơ sở y tế, cũng như các hoạt động được cho là gây áp lực tâm lý.

Giới chức Israel đã đề cập kế hoạch thiết lập một khu vực an ninh dài hạn bên trong lãnh thổ Liban, dù cách gọi hiện nay được sử dụng là “khu vực tiền tuyến phòng thủ”. Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu, tuyên bố lực lượng nước này có thể mở rộng hiện diện sâu tới khoảng 10 km bên trong lãnh thổ Liban.

Theo “mô hình Rafah”

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz từng tuyên bố kế hoạch phá hủy toàn bộ các công trình nhà ở tại các làng gần khu vực biên giới phù hợp với “mô hình Rafah và Beit Hanoun”.

Rafah và Beit Hanoun là hai đô thị nằm ở phía Nam và phía Bắc Dải Gaza, từng chịu thiệt hại nghiêm trọng trong các chiến dịch quân sự kéo dài. Sau khi lệnh ngừng bắn mới được công bố, ông Katz tiếp tục khẳng định việc phá dỡ các công trình tại khu vực giáp ranh Liban sẽ được duy trì, với lập luận rằng đây là các vị trí có liên quan đến hoạt động quân sự của Hezbollah.

Quân đội Israel cho biết các mục tiêu tấn công bao gồm cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah trên toàn lãnh thổ Liban, nhằm đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa chống tăng nhằm vào Israel kể từ năm 2023.

Theo phía Israel, Hezbollah bị cáo buộc cất giấu vũ khí trong khu dân cư. Quân đội nước này đã công bố một số hình ảnh mà họ cho là ghi nhận việc phát hiện vũ khí và đạn dược trong các cuộc khám xét, cũng như các cơ sở chỉ huy được cho là đặt dưới các công trình dân sự.

Các quan chức cấp cao của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết nước này dự kiến thiết lập một “đường ranh giới vàng” tại miền Nam Liban, nhằm hạn chế việc người dân quay trở lại các khu vực đang do quân đội Israel kiểm soát.

Cách tiếp cận này được cho là tương đồng với biện pháp từng được áp dụng tại Gaza, nơi một ranh giới ban đầu mang tính tạm thời trên bản đồ đã dần được hiện thực hóa bằng các dấu mốc vật lý trên thực địa.

Theo các nguồn tin, việc tiếp cận khu vực ranh giới này bị hạn chế nghiêm ngặt, với các cảnh báo an ninh được đưa ra đối với dân thường. Tại Liban, ranh giới tương tự được cho là có thể ảnh hưởng tới khoảng 55 thị trấn và làng mạc, tạo ra sự chia cắt với các khu vực còn lại của đất nước.

IDF đã phát đi thông báo yêu cầu người dân không quay trở lại các khu vực gần ranh giới, đồng thời khẳng định lực lượng này vẫn có quyền tiếp tục phá hủy các mục tiêu mà họ xác định là cơ sở hạ tầng quân sự, kể cả trong thời gian ngừng bắn.

Phần lớn khu vực miền Nam Liban, nơi có đông cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite và là địa bàn hoạt động của Hezbollah, đã chịu thiệt hại đáng kể sau hơn hai năm xung đột. Mức độ tàn phá được ghi nhận gia tăng đáng kể kể từ sau ngày 2/3.

Phân tích hình ảnh vệ tinh do CNN thực hiện, dựa trên dữ liệu từ Airbus, cho thấy quy mô thiệt hại tiếp tục mở rộng. Trong 10 ngày đầu của chiến dịch tháng 3, có ít nhất 523 công trình bị phá hủy tại 22 khu dân cư.

Ngoài nhà ở, các công trình bị ảnh hưởng còn bao gồm nhà thờ Hồi giáo, hiệu thuốc, cơ sở dịch vụ và cửa hàng sửa chữa. Một số video do người dân ghi lại cho thấy các hoạt động phá dỡ có kiểm soát được tiến hành, trong khi hình ảnh vệ tinh phản ánh việc triển khai phương tiện cơ giới tại các khu vực đã bị không kích trước đó.

Tình hình sau ngừng bắn và triển vọng

Thỏa thuận ngừng bắn hiện nay giữa Israel và Hezbollah là thỏa thuận thứ hai kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 10/2023. Sau thỏa thuận trước đó vào tháng 11/2024, Israel vẫn duy trì hiện diện quân sự tại miền Nam Liban, với ít nhất năm căn cứ tiền phương đã được xác nhận.

Đánh giá từ dữ liệu vệ tinh cho thấy có khả năng xuất hiện thêm một số vị trí quân sự mới trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, dù phía Israel chưa chính thức xác nhận.

Ông Eremy Binnie, chuyên gia quốc phòng Trung Đông thuộc công ty phân tích quốc phòng Janes có trụ sở tại London, nhận định việc mở rộng hiện diện có thể nhằm tăng khả năng quan sát và kiểm soát thực địa.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý rằng việc triển khai lực lượng tại các vị trí sâu trong lãnh thổ Liban có thể làm gia tăng rủi ro an ninh, khi các đơn vị có nguy cơ rơi vào tình thế biệt lập và dễ bị tấn công.

Về phía Hezbollah, lực lượng này tuyên bố không công nhận thỏa thuận ngừng bắn nếu Israel chưa rút quân hoàn toàn, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục phản kháng sự hiện diện quân sự của Israel tại Liban.

Trong bối cảnh đó, tương lai của khoảng 600.000 người dân tại miền Nam Liban vẫn chưa rõ ràng, bao gồm khả năng quay trở lại nơi cư trú và mức độ thiệt hại đối với nhà cửa và cơ sở hạ tầng dân sự.

VietBF@sưu tập

Từng bị xem là “kẻ ngoài cuộc”, thành tích chính trị của Marco Rubio đang giúp ông giành được sự ngưỡng mộ ngay trong Nhà Trắng cũng như từ nền tảng cử tri MAGA.

Một số thân tín hàng đầu của Tổng thống Donald Trump ngày càng coi Ngoại trưởng Marco Rubio là ứng viên đáng gờm cho cuộc đua cho vị trí Tổng thống năm 2028.

Đây là sự thừa nhận cho bản lĩnh chính trị sắc sảo của vị Ngoại trưởng người Florida trong việc xử lý các xung đột quốc tế và khả năng tránh những “bãi mìn” chính trị.

Cú lội ngược dòng ngoạn mục
Sự công nhận đối của MAGA với ông Marco Rubio được coi bước ngoặt đáng chú ý với một chính trị gia từng bị đánh giá là quá “diều hâu”, quá mang màu sắc thể chế, và bị cái bóng thất bại trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 che phủ trong một đảng Cộng hòa hậu Trump.

Tuy nhiên, vai trò của ông trong việc thúc đẩy bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng sự trung thành tuyệt đối với Trump đã giúp ông Rubio ghi điểm tại Cánh Tây, cũng như trong một bộ phận cử tri MAGA, theo Politico.

Ông Rubio từng tuyên bố sẽ không thách thức Phó tổng thống JD Vance trong cuộc đua đề cử. Việc ông chuyển mình sang chính trị MAGA liệu có đủ sức chinh phục đa số cử tri trung thành với Trump vẫn còn là dấu hỏi.

Dẫu vậy, trong mắt ngày càng nhiều người trong “vòng tròn quyền lực” của Tổng thống, chính sự “quy thuận muộn” này lại trở thành điểm cộng. Ông Trump vốn đánh giá cao những người “cải đạo” nhiệt thành - điều tạo nên sự tương phản với một số tinh hoa Cộng hòa truyền thống từng xa lánh hoặc tránh đối đầu với ông.

“JD Vance là một Phó tổng thống xuất sắc, và Marco Rubio là một Ngoại trưởng tuyệt vời”, cố vấn Alex Bruesewitz nhận định. Theo ông, sau thất bại năm 2016, ông Rubio có thể đi theo “con đường của John Kasich” - rơi vào trạng thái chống ông Trump cực đoan và dần bị lãng quên - nhưng ông đã chọn hướng ngược lại.

“Rubio đã chọn đứng về phía MAGA và trở thành một trong những đồng minh, người ủng hộ kiên định nhất”, Bruesewitz nói.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng cũng mô tả ông Marco Rubio là “trung thành, cực kỳ thông minh, diễn đạt sắc sảo và dày dạn kinh nghiệm”, đồng thời khẳng định ông là “người chiến thắng”.

Tầm ngắm người kế nhiệm
Đến nay, ông Trump vẫn chưa công khai ủng hộ người kế nhiệm, và quan điểm của ông có thể mang tính quyết định.

Nếu tham gia tranh cử, Marco Rubio sẽ phải vượt qua thách thức không nhỏ: chuyển từ một thành viên nội các sang ứng viên tổng thống - bước đi từng khiến không ít nhân vật nổi bật của cả hai đảng “vấp ngã” trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, một cuộc thăm dò không chính thức tại hội nghị CPAC tháng trước cho thấy Rubio tăng vọt lên 35% (từ 3% năm ngoái). Trong khi đó, JD Vance giảm từ 61% xuống còn 53% nhưng vẫn dẫn đầu. Khảo sát của YouGov cũng phản ánh xu hướng tương tự: tháng 4, Vance đạt 63% ủng hộ, Rubio 42%, so với mức 65% và 33% hồi tháng 9.

Dù chưa vượt qua Vance trong danh sách ưu tiên của ông Trump, các cuộc thảo luận nội bộ tại Cánh Tây đã bắt đầu coi Rubio là một phương án khả thi kế nhiệm Tổng thống, theo nhiều quan chức cấp cao và nguồn tin thân cận chính quyền.

Đáng chú ý, số lượng người ủng hộ Rubio trong nội bộ chính quyền đang gia tăng, bao gồm cả những nhân vật trước đây còn dè dặt bàn về cuộc đua 2028 khi bầu cử giữa kỳ chưa diễn ra.

Họ mô tả Rubio là một “tay chơi chính trị” dày dạn, với hai vai trò song song: Ngoại trưởng và Cố vấn Hội đồng An ninh Quốc gia, từ đó đưa ông vào trung tâm của các quyết sách then chốt. Nhưng lợi thế lớn nhất có lẽ là sự gần gũi trực tiếp với Tổng thống.

“Chính vai trò kép này giúp ông có nhiều thời gian tiếp cận và làm việc trực tiếp với Tổng thống và với cả MAGA. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng”, Sean Spicer, cựu Thư ký báo chí Nhà Trắng, nhận xét.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly không bình luận trực tiếp về triển vọng 2028, nhưng nhấn mạnh Rubio đang “thực hiện xuất sắc vai trò kép”, giúp ông hiểu rõ ưu tiên của Tổng thống và triển khai hiệu quả chính sách đối ngoại.

Một phần trong đà thăng tiến của ông Marco Rubio đến từ vai trò nổi bật trong chính sách cứng rắn của Mỹ tại Tây Bán Cầu. Ông tham gia sâu vào các chiến dịch nhằm vào các tàu buôn ma túy, cũng như các hoạt động tại Venezuela và Cuba - trái ngược với sự kéo dài và phức tạp của cuộc xung đột Iran. Rubio còn điều phối kế hoạch hậu chiến, kết nối nhiều bộ ngành để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế khu vực.

Ông cũng thể hiện lập trường mạnh tay về nhập cư khi thu hồi thẻ xanh của các cá nhân liên quan Iran và Palestine, hủy hàng nghìn thị thực sinh viên, và áp dụng chính sách “một lần vi phạm là bị trục xuất”.

Một điểm cộng khác là ông Rubio tránh được các bê bối hay khoảnh khắc gây tranh cãi trên truyền thông - những yếu tố có thể khiến Tổng thống “mất mặt”. Ông cũng không bị xem là đi ngược quan điểm với Trump trong các vấn đề lớn.

Sự ủng hộ ngày càng tăng trong Nhà Trắng và từ cử tri MAGA đồng nghĩa nếu được ông Trump “chọn mặt gửi vàng”, ông Marco Rubio sẽ không phải bắt đầu từ con số 0. Dù vậy, điều kiện tiên quyết là JD Vance phải rút lui nếu Rubio vẫn giữ lời không tranh cử đối đầu.

“Ông Trump có thể khiến cử tri chấp nhận bất kỳ ai”, một chiến lược gia Cộng hòa vùng Trung Tây nhận định. “Không có lý do gì một Ngoại trưởng ngày càng được ưa chuộng lại không thể vươn lên vị trí số một nếu được Trump hậu thuẫn”.

Rubio cũng ghi điểm với một số nhân vật từng chỉ trích chính quyền chưa đủ “Nước Mỹ trên hết”, như influencer bảo thủ Laura Loomer, người từng tuyên bố: “Rồi sẽ đến ngày Marco Rubio trở thành Tổng thống”.

Những rào cản
Dù vậy, không phải ai cũng bị thuyết phục. Một số thành viên cánh hữu vẫn hoài nghi lập trường đối ngoại “diều hâu” trước đây của ông, cũng như khả năng tạo sức hút cử tri.

“Giới lãnh đạo đảng và các nhà tài trợ tin rằng ông đủ ‘MAGA’ để thu hút cử tri, nhưng bản chất vẫn là một Cộng hòa truyền thống: giảm thuế, tăng chi tiêu quốc phòng”, cựu cố vấn Trump Steve Cortes nhận định. “Trong kỷ nguyên dân túy, điều đó chưa chắc tạo được hứng khởi”.

Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ khẳng định Rubio đã “chứng minh được mình”. Sean Spicer gọi ông là “một trong những người truyền tải thông điệp hiệu quả nhất”.

Một số cựu quan chức Nhà Trắng lại cảnh báo việc rò rỉ thông tin về tham vọng 2028 có thể gây chia rẽ nội bộ. Trong khi đó, các nguồn tin khác cho rằng Rubio hưởng lợi lớn từ vị trí làm việc ngay tại Cánh Tây, giúp ông có ảnh hưởng trực tiếp đến cách nhìn thế giới của Tổng thống.

“Rubio của năm 2026 dường như không còn gì phải chứng minh”, một quan chức cấp cao nhận xét. “Ông tự tin, điềm tĩnh và xử lý cùng lúc nhiều vai trò ở cả trong nước lẫn quốc tế một cách hiệu quả”.

Sự thiện cảm cũng lan sang đội ngũ của Rubio - được đánh giá là phối hợp tốt và cởi mở hợp tác. Các đồng minh còn ca ngợi khả năng truyền thông kỷ luật của ông, đặc biệt trong việc “bán” các chiến dịch quân sự gây tranh cãi bằng cách đặt chúng trong khung “Nước Mỹ trên hết”.

Dù vậy, JD Vance vẫn là đối thủ nặng ký nhất, với lợi thế thăm dò, mạng lưới đồng minh rộng và sự ủng hộ từ các nhân vật như Donald Trump Jr. hay Elon Musk.

Cuối cùng, một câu hỏi then chốt vẫn bỏ ngỏ: liệu Rubio có thực sự muốn trở thành Tổng thống hay không? Quyết định cuối cùng nhiều khả năng vẫn nằm trong tay ông Trump, và sẽ chỉ được đưa ra sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.

VietBF@ sưu tập