Các cơ quan y tế tại nhiều quốc gia đang thúc đẩy các biện pháp truy vết và kiểm soát nguy cơ lây nhiễm từ virus Hanta sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận 5 ca nhiễm ở những người liên quan đến tàu du lịch MV Hondius tính đến ngày 7.5.

Tiếp tục theo dõi nguy cơ lây nhiễm

Ba người là một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong kể từ khi con tàu rời Argentina vào tháng trước.

Ca nghi nhiễm đầu tiên là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi đột ngột phát bệnh trên tàu với các triệu chứng sốt, đau đầu, đau bụng và tiêu chảy, theo thông tin từ Bộ Y tế Nam Phi. Ông đã qua đời trên tàu vào ngày 11.4.

Trong khi đó, tổng cộng 146 người đến từ 23 quốc gia khác nhau vẫn đang ở trên tàu du lịch MV Hondius và tuân thủ các “biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt”, theo thông báo của công ty điều hành Oceanwide Expeditions hôm 7.5.

Ít nhất 30 hành khách đã rời tàu tại đảo Saint Helena ở nam Đại Tây Dương vào cuối tháng 4. Một số ca nguy kịch đã được vận chuyển bằng đường hàng không đến châu Âu trong tuần này. Những hành khách còn lại dự kiến sẽ đến quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào cuối tuần này.

Bác sĩ Stephen Kornfeld là một trong số những hành khách có mặt trên du thuyền sau khi bác sĩ của tàu bị nhiễm bệnh.

“Trong vòng 12 đến 24 giờ, mọi thứ trở nên rõ ràng rằng có nhiều người bị bệnh và tình trạng ngày càng nặng hơn. Và tôi gần như đảm nhận vai trò trở thành bác sĩ của con tàu”, ông Stephen Kornfeld nói.

Bác sĩ Kornfeld cho biết, hầu hết hành khách không tiếp xúc với những người có triệu chứng nhiễm bệnh. Mọi người trên tàu đã được cách ly và phong tỏa trong ba đến bốn tuần, vì vậy tôi khá tin tưởng hầu hết mọi người sẽ có thể rời tàu tương đối nhanh chóng.

Sự chú ý của quốc tế

Diễn biến hiện tại đang thu hút sự chú ý quốc tế khi một số hành khách đã rời tàu di chuyển tới nhiều quốc gia khác nhau. Nhiều quốc gia bày tỏ lo lắng về mức độ nghiêm trọng của đợt bùng phát, và liên tưởng đến những ngày đầu của đại dịch Covid-19.

Công ty Oceanwide cho biết đang làm việc để xác định thông tin chi tiết của tất cả hành khách và thủy thủ đoàn đã lên và rời tàu MV Hondius tại các điểm dừng khác nhau kể từ ngày 20.3 trong bối cảnh lo ngại virus có thể lây lan trên toàn cầu.

WHO dự đoán sẽ xuất hiện thêm nhiều ca nhiễm, nhưng không cho rằng sẽ xảy ra một đại dịch lớn tương tự Covid-19, đồng thời nhấn mạnh rằng hiện chưa có bằng chứng về nguy cơ lây lan trên diện rộng.

Đợt bùng phát này được cho là có liên quan đến chủng Andes của virus Hanta, một loại virus hiếm gặp nhưng có khả năng gây bệnh nghiêm trọng và trong một số trường hợp có thể lây truyền giữa người với người qua tiếp xúc gần.

Hiện vẫn chưa rõ đợt bùng phát bắt đầu như thế nào. Tuy nhiên, WHO đang dựa trên giả định rằng cặp vợ chồng người Hà Lan đã tử vong bị nhiễm bệnh từ ngoài tàu, có thể trong lúc tham quan ở Argentina trước khi tham gia chuyến du thuyền.

Tổng giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus nhấn mạnh, hai ca đầu tiên đã đi qua Argentina, Chile và Uruguay trong một chuyến đi quan sát chim, bao gồm các điểm đến nơi có loài chuột được biết là mang virus này xuất hiện.

Theo các quan chức y tế, vì virus Hanta thường có thời gian ủ bệnh từ một đến sáu tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện triệu chứng, nên nhiều khả năng người chỉ phát bệnh một thời gian sau khi đã bị nhiễm virus.

Hiện Argentina đang truy vết lại lộ trình di chuyển của cặp vợ chồng người Hà Lan trước khi họ lên tàu MV Hondius tại Ushuaia vào ngày 1.4, nhằm xác định nguồn lây nhiễm.

Theo Bộ Y tế nước này, cho đến nay chưa ghi nhận ca bệnh nào tại Argentina có liên quan đến ổ dịch trên tàu du lịch. Tuy nhiên, virus này vẫn lưu hành tại một số khu vực của Argentina.

WHO khẳng định đang “phối hợp với các quốc gia liên quan để hỗ trợ truy vết tiếp xúc trên phạm vi quốc tế, nhằm bảo đảm những người có khả năng đã phơi nhiễm được theo dõi và hạn chế mọi nguy cơ lây lan thêm của dịch bệnh.

Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã chuyển 100 triệu USD cho Hội đồng Hòa bình trong những ngày gần đây để cấp tiền thực hiện hợp đồng đào tạo lực lượng cảnh sát Palestine mới cho Gaza.Theo tờ The Times of Israel ngày 8/5, thông tin trên do một quan chức Mỹ và một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ.

Đây là khoản tiền lớn nhất mà Hội đồng Hòa bình nhận được cho đến nay, sau khi các bên cam kết đóng góp tổng cộng 17 tỷ USD tại một hội nghị nhà tài trợ do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì vào tháng 2.

Dù số tiền mà các bên đã chuyển chiếm chưa đến 1% trong tổng số đó, nhưng Hội đồng Hòa bình phủ nhận gặp vấn đề về tài chính. Hội đồng Hòa bình không tìm cách thu ngay toàn bộ các khoản cam kết mà thay vào đó muốn giải ngân theo nhu cầu.

Thành lập lực lượng cảnh sát Palestine được xem là ưu tiên hàng đầu của Hội đồng Hòa bình, khi hội đồng này tìm cách thiết lập các cơ quan quản trị, an ninh mới nhằm từng bước thay thế Hamas và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tại Gaza.

Lực lượng cảnh sát Palestine dự kiến sẽ nằm dưới sự quản lý của Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza (NCAG). NCAG là hội đồng gồm các nhà kỹ trị Palestine, có nhiệm vụ điều hành Dải Gaza sau chiến tranh.

Sau khoảng ba tháng kể từ khi được thành lập, NCAG đến nay vẫn chưa vào Gaza. Hội đồng Hòa bình dường như quyết tâm thuyết phục Hamas chấp nhận đề xuất giải giáp vũ khí trước.

Theo đó, lực lượng cảnh sát Gaza mới sẽ tham gia thu gom vũ khí tại Gaza. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán về vấn đề này đã đình trệ khi Hamas cho rằng Israel phải tuân thủ các điều khoản giai đoạn một của lệnh ngừng bắn vốn đã chấm dứt hai năm chiến sự tại vùng lãnh thổ này.

Tháng 2, NCAG bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho lực lượng cảnh sát mới. Đặc phái viên của Hội đồng Hòa bình tại Gaza, ông Nickolay Mladenov, cho biết hàng nghìn người Palestine đã nhanh chóng nộp đơn ứng tuyển.

Những người Palestine từng làm việc trong bộ máy dân sự của Hamas được phép ứng tuyển vào lực lượng cảnh sát mới, nhưng họ sẽ phải trải qua quá trình thẩm tra của Cơ quan An ninh Nội địa Israel để được phê duyệt.

Các nhân sự mới dự kiến sẽ được huấn luyện tại Ai Cập và Jordan. Một công ty an ninh của UAE được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng khoảng 27.000 sĩ quan.

Quyết định chuyển tiền cho Hội đồng Hòa bình cho thấy UAE vẫn cam kết tham gia quản lý Gaza thời hậu chiến, ngay cả khi các ưu tiên quốc gia gần như chắc chắn sẽ thay đổi trong bối cảnh cuộc chiến Iran gần đây.UAE, Qatar, Saudi Arabia và Kuwait mỗi nước đã cam kết đóng góp ít nhất 1 tỷ USD cho Hội đồng Hòa bình. Ngoài UAE, mới chỉ có Maroc thực hiện cam kết của mình sau khi chuyển vài triệu USD cho Hội đồng Hòa bình.

UAE là nhà tài trợ nhân đạo nước ngoài lớn nhất cho Gaza trong thời chiến khi chi trả gần một nửa lượng viện trợ đưa vào dải đất này.

Một cơ quan khác mà Hội đồng Hòa bình đang tìm cách thành lập là Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF). ISF có nhiệm vụ từng bước thay thế IDF tại Gaza và bảo đảm an ninh cho khu vực này.

Indonesia, Albania, Kazakhstan và Kosovo đã cam kết điều binh sĩ tham gia sứ mệnh này, nhưng đến nay chưa có lực lượng nào được triển khai, ngay cả để bắt đầu huấn luyện.

Tuy vậy, Mỹ vẫn dường như cam kết với sáng kiến Hội đồng Hòa bình. Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh ủng hộ bán các mặt hàng và dịch vụ quốc phòng của Mỹ cho Hội đồng Hòa bình. Đây là những vũ khí sẽ được dùng để trang bị cho ISF.

Theo Tổng thống Trump, Hội đồng Hòa bình được hình thành với mục tiêu chấm dứt vĩnh viễn xung đột tại Gaza. Ông cho biết kế hoạch công bố vào tháng 10/2025 đã được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua. Các thành viên sáng lập Hội đồng Hòa bình đã tham dự cuộc họp tại Davos (Thụy Sĩ) để chính thức ra mắt tổ chức này và trình bày tầm nhìn dài hạn hướng tới hòa bình rộng lớn hơn. Tổng thống Trump cho biết cơ chế này sẽ hoạt động phối hợp với Liên hợp quốc.

Sáng 8-5, các lực lượng chức năng Indonesia đã triển khai chiến dịch cứu hộ cấp bách để tìm kiếm 20 người, trong đó có 9 công dân Singapore, bị mất tích sau khi núi lửa Dukono phun trào dữ dội, theo kênh Channel News Asia.

Theo báo cáo, núi lửa Dukono nằm trên đảo Halmahera (tỉnh Bắc Maluku, phía đông Indonesia) đã bắt đầu phun trào vào lúc 7 giờ 41 phút sáng 8-5 (giờ địa phương), tạo ra cột khói bụi khổng lồ vươn cao khoảng 10 km vào không trung.Trả lời phỏng vấn qua điện thoại, ông Iwan Ramdani, người đứng đầu cơ quan cứu hộ địa phương, cho biết: “Đội cứu hộ của chúng tôi đang trên đường đến hiện trường. Hiện vẫn chưa xác định được liệu có người bị thương hay không. Dựa trên các báo cáo, lực lượng chức năng đang ráo riết tìm kiếm khoảng 20 người".

Ông Ramdani thông tin thêm với hãng tin Reuters rằng hàng chục nhân viên cứu hộ, bao gồm lực lượng cảnh sát, đã được điều động để tìm kiếm nhóm du khách bị mắc kẹt do vụ phun trào. Trong số 20 người này, có 9 người mang quốc tịch Singapore, số còn lại là người địa phương.

Trước tình hình diễn biến phức tạp, chính quyền địa phương đã đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt, yêu cầu người dân và du khách tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hoạt động nào trong phạm vi bán kính 4 km tính từ miệng núi lửa.

Cơ quan nghiên cứu núi lửa Indonesia cũng đồng thời cảnh báo về nguy cơ xảy ra dòng bùn núi lửa (lahar) nếu có mưa lớn.

Tính đến thời điểm hiện tại, ngành hàng không vẫn chưa ghi nhận bất kỳ báo cáo nào về việc gián đoạn các chuyến bay do ảnh hưởng từ tro bụi của vụ phun trào này.

Trung Quốc đang đẩy mạnh đáng kể năng lực vận tải quân sự tầm xa thông qua việc mở rộng biên chế máy bay vận tải chiến lược Y-20B - phiên bản nâng cấp sâu của dòng Y-20.

Theo các nguồn phân tích, điểm nâng cấp quan trọng nhất của Y-20B nằm ở việc sử dụng động cơ phản lực cánh quạt WS-20 do Trung Quốc tự phát triển, thay thế hoàn toàn các động cơ nhập khẩu trước đây. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất bay mà còn loại bỏ phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài - yếu tố từng được coi là điểm yếu chiến lược của chương trình Y-20.Nhờ động cơ mới có lực đẩy lớn hơn và hiệu suất nhiên liệu tốt hơn, Y-20B đạt được tầm bay xa hơn, tải trọng lớn hơn và độ tin cậy cao hơn so với các phiên bản trước. Máy bay có thể mang theo tới khoảng 66 tấn hàng hóa, đủ khả năng vận chuyển xe tăng chiến đấu chủ lực hoặc lượng lớn binh sĩ và trang thiết bị tới các khu vực xa.Sự cải tiến này giúp Y-20B trở thành nền tảng vận tải chiến lược quan trọng của Không quân Trung Quốc, đóng vai trò tương tự như các máy bay vận tải hạng nặng của Mỹ và phương Tây. Trong những năm gần đây, dòng Y-20 đã được triển khai tới nhiều khu vực từ Đông Nam Á, Trung Đông đến châu Âu, chứng minh khả năng hoạt động trong nhiều điều kiện địa lý và khí hậu khác nhau.

Đáng chú ý, Y-20B không chỉ là máy bay vận tải đơn thuần mà còn được đánh giá là nền tảng lý tưởng để phát triển các biến thể chuyên dụng. Các chuyên gia cho rằng máy bay có thể được cải tiến thành máy bay cảnh báo sớm, chỉ huy trên không, tác chiến điện tử hoặc các nền tảng hỗ trợ chiến tranh tâm lý.
Việc mở rộng nhanh chóng đội bay Y-20B cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một hệ thống vận tải quân sự đa tầng. Trong đó, Y-20 và Y-20B đảm nhiệm vai trò vận tải chiến lược tầm xa, trong khi các dòng nhỏ hơn như Y-30, Y-9 đảm nhận nhiệm vụ vận tải chiến thuật và hỗ trợ tiền phương.

Ngoài ra, Y-20B cũng đã bắt đầu tham gia các nhiệm vụ quốc tế, bao gồm chuyến bay ra nước ngoài đầu tiên vào năm 2026. Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang từng bước nâng cao khả năng triển khai lực lượng và ảnh hưởng quân sự ra ngoài khu vực.
Giới quan sát nhận định, với việc nội địa hóa hoàn toàn động cơ và tăng tốc sản xuất, Trung Quốc có thể nhanh chóng mở rộng quy mô đội bay vận tải chiến lược trong những năm tới. Điều này sẽ giúp nước này tăng đáng kể khả năng triển khai lực lượng nhanh trên phạm vi toàn cầu - yếu tố then chốt trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

Dù nắm quyền Tổng tư lệnh, ông Trump vẫn vấp phải "bức tường" pháp lý và tài chính từ Quốc hội khi muốn thu hẹp hiện diện quân sự tại châu Âu giữa lúc chiến sự Iran đang leo thang.Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức, trong bối cảnh bất đồng giữa chính quyền Cộng hòa của ông với các đồng minh NATO và nhiều đối tác châu Âu ngày càng sâu sắc liên quan đến cuộc chiến Iran.

Song, khi những rạn nứt xuyên Đại Tây Dương ngày càng rõ nét, câu hỏi đặt ra là liệu người đứng đầu Nhà Trắng có toàn quyền quyết định việc thu hẹp sự hiện diện quân sự kéo dài hàng thập kỷ của Mỹ tại quốc gia đầu tàu châu Âu này?

Toan tính của ông Trump và "ngòi nổ" từ Berlin
Ngày 1/5, Bộ Chiến tranh Mỹ công bố kế hoạch rút quân. Một quan chức cấp cao Lầu Năm Góc nói với Reuters rằng ông Trump phản ứng trước phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, khi nhà lãnh đạo này cho rằng Iran đang khiến Mỹ “mất mặt” trong cuộc chiến kéo dài hai tháng và ông không thấy Washington có chiến lược rút lui rõ ràng.

Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân dự kiến hoàn tất trong vòng 6-12 tháng. Hiện Đức là nơi đồn trú của khoảng 35.000 binh sĩ Mỹ tại ngũ - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác ở châu Âu.

Theo quan chức trên, việc cắt giảm lực lượng sẽ đưa số quân Mỹ tại châu Âu trở về mức trước năm 2022, thời điểm Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine khiến chính quyền Tổng thống Joe Biden khi đó tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực. Ông Biden cũng là mục tiêu công kích thường xuyên của ông Trump.

Rào cản pháp lý: Quyền lực Tổng thống vs. "Ví tiền" của Quốc hội
Với tư cách tổng tư lệnh quân đội, Tổng thống Mỹ có quyền lực rất lớn đối với lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, Quốc hội mới là cơ quan kiểm soát ngân sách quốc phòng và có thể tự đặt ra các ưu tiên chiến lược.

Lo ngại trước những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO, các nghị sĩ của cả hai đảng năm ngoái đã thông qua một điều khoản trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia (NDAA), quy định quân số Mỹ tại châu Âu không được giảm xuống dưới 76.000 người. Ông Trump đã ký ban hành đạo luật này vào tháng 12.

Dù vậy, chính quyền vẫn có “khoảng trống linh hoạt”. Điều khoản trong NDAA cho phép tổng thống cắt giảm quân số xuống dưới mốc 76.000 nếu ông chứng minh đã tham vấn các đồng minh NATO và cung cấp đánh giá độc lập về tác động của quyết định này đối với an ninh Mỹ, liên minh NATO cũng như khả năng răn đe Nga.

“Trong quy định này có rất nhiều dư địa linh hoạt. Chính quyền Trump hoàn toàn có thể điều chuyển lực lượng trong phạm vi các giới hạn đó”, ông Scott Anderson, chuyên gia cao cấp về quản trị tại Viện Brookings, nhận định.Cuối năm ngoái, Mỹ có khoảng 85.000 binh sĩ tại châu Âu, đồng nghĩa ông Trump có thể rút tối đa khoảng 9.000 quân trước khi chạm ngưỡng 76.000 người theo luật định.

Các nghị sĩ Dân chủ phản đối mạnh mẽ kế hoạch rút quân. Hạ nghị sĩ Adam Smith, thành viên Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Quân vụ Hạ viện, cho rằng quyết định này “không dựa trên bất kỳ chính sách, chiến lược hay phân tích an ninh quốc gia mạch lạc nào”, đồng thời cảnh báo động thái này sẽ tiếp thêm lợi thế cho Nga.

Một số thành viên Cộng hòa cũng bày tỏ quan ngại. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers, hai nghị sĩ đứng đầu các ủy ban giám sát quân đội cho biết họ “rất lo ngại” và cho rằng lực lượng Mỹ nên được triển khai sâu hơn về phía Đông châu Âu thay vì rút khỏi lục địa này.

“Việc cắt giảm hiện diện quân sự tiền phương của Mỹ tại châu Âu quá sớm có nguy cơ làm suy yếu năng lực răn đe và gửi đi tín hiệu sai lầm tới Tổng thống Nga Vladimir Putin”, hai nghị sĩ nêu trong tuyên bố chung.

Quốc hội cũng nắm trong tay đòn bẩy đáng kể. Ông Trump công bố kế hoạch rút quân không lâu sau khi chính quyền đề nghị Quốc hội phê duyệt mức tăng mạnh ngân sách quốc phòng, từ khoảng 1.000 tỷ USD năm nay lên 1.500 tỷ USD.

Ngoài ra, Lầu Năm Góc được cho là sắp đề nghị Quốc hội cấp thêm từ 80-200 tỷ USD để chi trả cho cuộc chiến Iran mà ông Trump phát động cùng Israel hôm 28/2.

“Việc khiến Quốc hội tức giận, đặc biệt là các ủy ban quân vụ ở cả hai viện, chắc chắn không phải con đường giúp chính quyền đạt được những gì họ muốn về quốc phòng”, bà Kristine Berzina, chuyên gia cao cấp tại Quỹ German Marshall, nhận định.

“Quốc hội đã nói rất rõ rằng đây là ưu tiên mang tính lưỡng đảng”, bà nhấn mạnh.

Đây mới chỉ là sự khởi đầu?
Ông Trump từ lâu đã chỉ trích các đồng minh châu Âu vì cho rằng họ phụ thuộc quá nhiều vào ngân sách quốc phòng của Mỹ thay vì tự tăng cường năng lực quân sự. Trớ trêu thay, Đức lại là một trong những quốc gia gia tăng chi tiêu quốc phòng mạnh nhất thời gian gần đây.

Năm 2020, vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên, chính quyền Trump từng tuyên bố sẽ rút khoảng 12.000 trong tổng số 36.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức, sau thời gian dài căng thẳng với Berlin liên quan tới vấn đề chi tiêu quân sự.

Tuy nhiên, ông Trump thất bại trong cuộc bầu cử năm đó và kế hoạch chưa bao giờ được triển khai.

Lần này, ông Trump vẫn còn gần ba năm tại Nhà Trắng và đã phát tín hiệu rằng những đợt rút quân tiếp theo khỏi châu Âu hoàn toàn có thể xảy ra.

Khi được hỏi về khả năng rút quân khỏi Italy và Tây Ban Nha - hai đồng minh khác vốn không mấy mặn mà với cuộc chiến tại Iran - ông Trump chỉ đáp ngắn gọn: "Có thể lắm chứ".

Mỹ cùng 18 thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đạt thỏa thuận về việc tiếp tục miễn thuế đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, sau khi các cuộc đàm phán toàn cầu tại WTO thất bại.Động thái trên diễn ra sau khi WTO không thể gia hạn cơ chế miễn thuế thương mại điện tử vốn đã được duy trì từ năm 1998. Cơ chế này quy định các nước không áp thuế đối với hoạt động truyền tải dữ liệu điện tử xuyên biên giới như tải phần mềm, phát nhạc trực tuyến hay xem phim online.

Trong nhiều năm, thỏa thuận này liên tục được gia hạn nhờ đồng thuận giữa các thành viên WTO. Tuy nhiên, tại các cuộc họp gần đây ở Cameroon và Geneva, Brazil tiếp tục phản đối việc kéo dài thêm bốn năm, khiến đàm phán rơi vào bế tắc. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng phản đối nhưng sau đó đã thay đổi lập trường.

Đây được đánh giá là một bước lùi đối với WTO trong khi thương mại số ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong kinh tế thế giới. Các nền kinh tế phát triển như Mỹ, Liên minh châu Âu, Canada hay Nhật Bản cho rằng quy định này giúp tạo môi trường ổn định cho doanh nghiệp công nghệ và hoạt động thương mại số xuyên biên giới.

Trong tuyên bố chung, nhóm 19 thành viên cho biết họ rất tiếc khi WTO chưa đạt được đồng thuận, nhưng nhấn mạnh vẫn muốn duy trì mức độ chắc chắn nhất định cho doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu.

Giới doanh nghiệp quốc tế cũng cho rằng thỏa thuận mới giúp hạn chế phần nào khoảng trống chính sách, song không thể thay thế một cơ chế chung ở cấp WTO.


Tuy nhiên, Phòng Thương mại Quốc tế cho rằng doanh nghiệp hiện cần một cơ chế thống nhất và ổn định hơn thay vì các thỏa thuận mang tính tạm thời giữa từng nhóm nước.

Đại sứ Mỹ tại WTO, ông Joseph Barloon khẳng định Washington vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán đa phương, nhưng cho rằng Mỹ không thể chờ toàn bộ 166 thành viên WTO đạt đồng thuận mới triển khai các giải pháp phục vụ nền kinh tế số.

Các diễn biến trên cũng cho thấy những khó khăn ngày càng lớn của WTO trong việc xây dựng đồng thuận về các quy tắc thương mại số toàn cầu.

Châu Âu có thể từng bước đạt được tự chủ chiến lược trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh nếu đầu tư khoảng 50 tỷ euro (59 tỷ USD) mỗi năm trong thập niên tới. Đây là nhận định trong báo cáo do năm chuyên gia và lãnh đạo công nghiệp quốc phòng hàng đầu của Đức công bố thông qua Viện Kinh tế Thế giới Kiel.Báo cáo cho rằng châu Âu hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào Mỹ trong nhiều năng lực quân sự cốt lõi, từ trinh sát vệ tinh, chỉ huy – kiểm soát cho tới điều hành tác chiến và hỗ trợ hỏa lực chiến trường.

Theo đó, để đạt mức tự chủ quốc phòng cao hơn, châu Âu cần đầu tư khoảng 150–200 tỷ euro vào năm 2030 và tổng cộng khoảng 500 tỷ euro trong vòng 10 năm tới. Mức chi này tương đương khoảng 10% tổng ngân sách quốc phòng hiện nay của châu Âu, tương ứng khoảng 0,25% GDP mỗi năm.

Báo cáo xác định 10 lĩnh vực năng lực chiến lược mà châu Âu còn thiếu hụt, gồm hệ thống chỉ huy – kiểm soát, năng lực tấn công chính xác tầm xa, phòng không, tác chiến điện tử, trinh sát vệ tinh và các nền tảng tác chiến tự động.

Ông Thomas Enders, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức và cựu Giám đốc điều hành Airbus, nhận định châu Âu có thể nâng cao đáng kể năng lực tự chủ quốc phòng chỉ trong vài năm nếu tận dụng hiệu quả các kế hoạch tăng chi tiêu quân sự hiện nay.

Theo báo cáo, ưu tiên hàng đầu của châu Âu là xây dựng hệ thống chỉ huy – kiểm soát độc lập và phát triển nền tảng quản lý chiến trường riêng theo mô hình Delta của Ukraine, do hiện chưa có công nghệ tương đương Palantir của Mỹ.Các chuyên gia cũng cho rằng, châu Âu đang chậm thích ứng với xu hướng tác chiến bằng thiết bị không người lái. Việc xây dựng năng lực sản xuất UAV và đạn tuần kích quy mô lớn có thể mất 3–5 năm với chi phí hơn 30 tỷ euro.

Báo cáo đánh giá châu Âu có đủ tiềm lực tài chính, công nghệ và công nghiệp để từng bước giảm phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, song trở ngại lớn nhất vẫn là khả năng đạt đồng thuận chính trị và phối hợp hành động chung.

Ngày 7/5, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu đã bước vào thời kỳ biến động, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục xả kho dự trữ chiến lược nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn.Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh tăng trưởng Canada 2026 diễn ra tại Toronto, ông Birol nhận định thị trường đang tiến vào "vùng nước xoáy" khi cuộc chiến tại Iran tiếp tục "thổi bay" hàng triệu thùng dầu mỗi ngày. Lãnh đạo IEA dự báo nguồn cung sẽ chỉ phục hồi từ từ ngay cả khi xung đột kết thúc.

Để đối phó với tình hình trên, người đứng đầu IEA khẳng định cơ quan này đã chuẩn bị sẵn sàng phương án giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nếu nguồn cung vẫn tắc nghẽn. Cho đến nay, IEA đã tung ra 20% lượng dầu dự trữ sẵn có nhằm kìm hãm đà tăng của giá vàng đen.Cũng trong khuôn khổ sự kiện, ông Birol kêu gọi Canada, quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn thứ tư thế giới, đẩy mạnh đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu năng lượng. Ông đánh giá các nước đang nỗ lực tìm kiếm đối tác năng lượng đáng tin cậy trong bối cảnh xung đột tại Iran chắc chắn sẽ coi Canada là một lựa chọn hiển nhiên.

Trước đó, trong khuôn khổ chuyến thăm, Giám đốc điều hành IEA đã có cuộc gặp với Thủ tướng Canada Mark Carney cùng các quan chức chính phủ cấp cao tại thủ đô Ottawa nhằm thảo luận về cuộc khủng hoảng năng lượng. Các cuộc hội đàm tập trung phân tích tác động từ việc tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, cũng như đánh giá tiềm năng của Canada trong việc vươn lên thành nhà xuất khẩu năng lượng hàng đầu thế giới nhằm bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.

Ngày 8-5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cảnh báo rằng Moscow sẽ đáp trả không khoan nhượng nếu “phe phát xít” cố thực hiện các mối đe dọa và phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát xít ở Nga, theo hãng thông tấn TASS.

Trong lễ đặt vòng hoa tại các bia tưởng niệm trong tòa nhà Bộ Ngoại giao Nga, ông Lavrov cho rằng cuộc chiến chống chủ nghĩa phát xít có ý nghĩa quan trọng vì tại châu Âu đang xuất hiện những lời kêu gọi “lặp lại thí nghiệm của Hitler”.

“Ngoài khía cạnh ý thức hệ, cuộc chiến chống chủ nghĩa phát xít có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nhiều người ở châu Âu công khai kêu gọi tái lập chế độ Hitler và chuẩn bị tấn công đất nước chúng tôi, đồng thời tuyên bố mục tiêu của họ là gây ra thất bại chiến lược cho Nga” - ông Lavrov nói.

Ngoại trưởng Nga cho rằng ở phương Tây, chủ nghĩa phát xít đang trỗi dậy trở lại.

“Giờ đây, khi chúng ta tưởng niệm chiến công thiêng liêng trong chiến thắng trước chủ nghĩa phát xít, thì chủ nghĩa phát xít lại một lần nữa ngóc đầu dậy. Không chỉ hồi sinh về mặt ý thức hệ, mà còn có những nỗ lực ngày càng gia tăng nhằm viết lại lịch sử và kết quả của Thế chiến II” - ông nói thêm.Ông Lavrov nhấn mạnh rằng Nga sẽ đáp trả không do dự nếu phe phát xít cố thực hiện các mối đe dọa phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

“Tôi muốn nói điều này với sự thẳng thắn hoàn toàn và với toàn bộ trách nhiệm: nếu những kẻ phát xít, đang hồi sinh tại phương Tây thông qua Ukraine, tiếp tục những gì họ đang làm hiện nay, sẽ không có lòng thương xót nào dành cho họ” - nhà ngoại giao Nga cảnh báo.

Ngoại trưởng Lavrov khẳng định mọi mối đe dọa đối với an ninh Nga xuất phát từ Ukraine đều phải bị loại bỏ

“Không phải ngẫu nhiên mà một trong những mục tiêu của chiến dịch quân sự đặc biệt là phi phát xít hóa Ukraine. Tổng thống Nga [Vladimir Putin] đã nhiều lần nhấn mạnh rằng ngoài các mục tiêu khác, chúng tôi phải loại bỏ mọi mối đe dọa đối với an ninh của mình xuất phát từ lãnh thổ Ukraine” - theo ông Lavrov.

Đề cập phát ngôn của Thủ tướng Đức Friedrich Merz về mong muốn một lần nữa đưa quân đội Đức trở thành lực lượng mạnh nhất châu Âu, ông Lavrov cho rằng việc này “đặc biệt đáng kinh ngạc”.

“Những gì Đức đang làm thật đáng sửng sốt. Kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Merz nhiều lần tuyên bố rằng một trong những mục tiêu chính của ông là bảo đảm quân đội Đức trở thành lực lượng mạnh nhất châu Âu, bất chấp mọi kết quả thăm dò” - ông Lavrov nói.

Ukraine và châu Âu chưa bình luận về phát ngôn của ngoại trưởng Nga.

UAV được cho là của Ukraine đánh trúng trung tâm điều phối không lưu ở Rostov-on-Don, khiến 13 sân bay miền nam Nga phải dừng hoạt động, hơn 80 chuyến bay gián đoạn.
Ít nhất 13 sân bay tại miền nam Nga phải tạm dừng hoạt động sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trung tâm điều phối không lưu ở thành phố Rostov-on-Don, khiến hơn 80 chuyến bay bị hủy hoặc hoãn, khoảng 14.000 hành khách mắc kẹt.

Bộ Giao thông Nga ngày 8/5 cho biết một UAV của Ukraine đánh trúng tòa nhà hành chính thuộc chi nhánh Điều hướng Hàng không miền Nam Nga tại Rostov-on-Don, đơn vị phụ trách điều phối hoạt động không lưu ở khu vực phía nam nước này. Giới chức Nga khẳng định không có thương vong, song hệ thống điều hành bay buộc phải điều chỉnh khẩn cấp sau vụ việc.

Sự cố khiến hoạt động tại 13 sân bay ở miền nam Nga bị đình trệ, gồm Sochi, Volgograd, Krasnodar, Grozny, Astrakhan, Vladikavkaz, Gelendzhik, Makhachkala, Magas, Mineralnye Vody, Nalchik, Stavropol và Elista.

Theo Hiệp hội các công ty lữ hành Nga (ATOR), tính đến sáng 8/5 (giờ Moskva), hơn 80 chuyến bay tại khu vực này đã bị hoãn hoặc hủy. Riêng sân bay Sochi ghi nhận hơn 55 chuyến bay bị chậm và 11 chuyến bị hủy, trong khi sân bay Mineralnye Vody hủy thêm 13 chuyến khác.

Ước tính khoảng 14.000 hành khách đang mắc kẹt tại các nhà ga chờ cập nhật lịch trình mới.Bộ Giao thông Nga cho biết đang phối hợp với Cơ quan Vận tải Hàng không Liên bang và các hãng bay để sớm khôi phục hoạt động, đồng thời triển khai phương án hỗ trợ hành khách bằng tàu hỏa và xe buýt.

Cùng ngày, Nga cáo buộc Ukraine mở rộng các đợt tập kích bằng UAV nhằm vào nhiều khu vực sâu trong lãnh thổ nước này.

Một vụ cháy lớn đã bùng phát tại nhà máy lọc dầu Yaroslavnefteorgsint ez ở vùng Yaroslavl, trong khi một cơ sở công nghiệp khác tại Rostov-on-Don cũng bốc cháy sau các cuộc tấn công.

Thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin cho biết lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ nhiều UAV bay về phía thủ đô.

Diễn biến mới xảy ra trong bối cảnh Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn kéo dài từ ngày 8-10/5 do Moskva đơn phương công bố nhân dịp Ngày Chiến thắng, sự kiện kỷ niệm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II.

Tổng thống Zelensky cáo buộc Nga vẫn tiếp tục các đợt tấn công nhằm vào Ukraine bất chấp tuyên bố ngừng bắn, với hơn 140 cuộc tấn công và hơn 850 đợt UAV chỉ tính đến sáng 8/5.“Cũng như trong 24 giờ qua, Ukraine hôm nay sẽ tiếp tục đáp trả tương xứng. Chúng tôi sẽ bảo vệ các vị trí của mình và tính mạng người dân”, Tổng thống Zelensky tuyên bố.

Trong khi đó, Điện Kremlin cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Moskva có thể kéo theo phản ứng quân sự quy mô lớn.