5. Thị trường chứng khoán Mỹ (Phiên chốt tuần)
Kết thúc phiên giao dịch cuối, các chỉ số chính có sự điều chỉnh nhẹ do áp lực từ tình hình địa chính trị Trung Đông:
🔎 TỔNG KẾT NHANH
Bắc Mỹ: Xuân ấm dần, có mưa nhẹ rải rác
Châu Âu: Mát mẻ, đặc trưng mưa xuân
Châu Á: Nóng ẩm, đặc biệt Đông Nam Á & Trung Đông
Trung Đông & Ấn Độ: Bắt đầu nắng nóng cực điểm
Iran thực hiện động thái gấp rút để tích trữ lượng dầu dự trữ dư thừa - dấu hiệu cho thấy chế độ đang tiến gần đến bờ vực sụp đổ.
Theo một báo cáo, Iran đang gấp rút điều động một tàu chở dầu thô khổng lồ đến đảo Kharg, dấu hiệu cho thấy lệnh phong tỏa của Tổng thống Trump đang đẩy trung tâm dầu mỏ quan trọng của chế độ này - nơi kiểm soát khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran - đến bờ vực sụp đổ.
Theo báo Gulf News hôm thứ Sáu, Tehran đã buộc phải đưa tàu chở dầu Nasha, một tàu đã 30 năm tuổi, ra khỏi trạng thái ngừng hoạt động do đảo Kharg sắp đạt đến công suất tiếp nhận tối đa trên đất liền.
Theo nguồn tin, con tàu, vốn đã neo đậu không người lái trong vài năm qua, đang được khôi phục để trở thành kho chứa nổi cho nguồn cung dầu thô dồi dào của Iran.
Theo dữ liệu từ TankerTrackers.com , tàu chở dầu cũ kỹ này hiện đang trên đường đến cảng xuất khẩu dầu thô chính của Cộng hòa Hồi giáo Iran .
Động thái gấp rút này diễn ra khi lượng dự trữ dầu còn lại trên đảo Kharg có thể đầy chỉ trong vòng 12 đến 13 ngày, trong bối cảnh lượng dầu nhập khẩu ròng vào Iran đạt khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, các nhà phân tích cho biết với tờ Gulf News.
Tờ báo này nhận định rằng tình trạng tắc nghẽn tại cứ điểm dầu mỏ quan trọng nhất của chế độ có thể leo thang thành một vấn đề kinh tế quốc gia nghiêm trọng.
Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Pete Hegseth cho biết Iran vẫn còn "cơ hội" để đàm phán với Mỹ, nhưng cảnh báo rằng "thời gian không còn nhiều" đối với họ khi lệnh phong tỏa hải quân nhắm vào tất cả các tàu đến hoặc đi từ các cảng của Iran.
Vào rạng sáng một đêm trong tuần này, lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Iran bị trừng phạt, đang trên đường đến Singapore , khi nó cố gắng lén lút vượt qua các tàu Mỹ trong bóng tối.
Theo các nguồn tin vận tải và an ninh của Mỹ, ít nhất ba tàu chiến chủ lực khác của Iran đã bị chặn bắt ở vùng biển châu Á gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka vào thứ Tư.
Và hôm thứ Sáu, Mỹ đã bổ sung thêm tàu sân bay quân sự thứ ba vào kho vũ khí của mình ở Trung Đông.
Tàu USS George HW Bush — một tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân dài 300 mét có khả năng vận chuyển hơn 80 máy bay — sẽ tăng cường đáng kể việc phong tỏa các cảng của Iran ở eo biển Hormuz, nơi Iran đã thể hiện sự bất mãn một cách đáng sợ đối với thỏa thuận này.
Ba tàu container đã bị trúng đạn của Iran tại điểm nghẽn giao tranh quan trọng hôm thứ Tư – chỉ vài giờ sau khi Trump tuyên bố ông sẽ gia hạn vô thời hạn thỏa thuận ngừng bắn với Cộng hòa Hồi giáo.
Iran cho biết họ đã bắt giữ hai tàu đang tìm cách rời khỏi Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz, đánh dấu những vụ bắt giữ đầu tiên của nước này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Tuy nhiên, một nguồn tin từ Iran cho biết cuộc gặp nhiều khả năng sẽ chỉ diễn ra song phương giữa Islamabad và Tehran.
Ông Trump đe dọa sẽ kết thúc cuộc chiến "bằng quân sự với 25% mục tiêu còn lại" nếu các nhà lãnh đạo Iran "không muốn đạt được thỏa thuận", ông cảnh báo hôm thứ Năm.
Donald Trump đã chỉ trích gay gắt cách truyền thông đưa tin về cuộc chiến tranh Iran.
Ông Trump đã lên tiếng phản bác luận điệu của giới truyền thông, nói rằng: “Đối với những người, hiện nay số lượng ít hơn bao giờ hết, đang đọc tờ New York Times đang thất bại, hoặc xem kênh CNN đưa tin giả mạo, và nghĩ rằng tôi đang “lo lắng” muốn chấm dứt cuộc chiến (nếu các bạn có thể gọi đó là chiến tranh!) với Iran, xin hãy hiểu rằng tôi có lẽ là người ít chịu áp lực nhất từng ở vị trí này. Tôi có thừa thời gian, nhưng Iran thì không.”
Truth Social:
Đối với những người, hiện nay số lượng ít hơn bao giờ hết, đang đọc tờ New York Times đang thất bại, hoặc xem kênh CNN đưa tin giả, và nghĩ rằng tôi đang “lo lắng” muốn chấm dứt cuộc chiến (nếu có thể gọi đó là chiến tranh!) với Iran, xin hãy hiểu rằng tôi có lẽ là người ít chịu áp lực nhất từng ở vị trí này. Tôi có tất cả thời gian trên thế giới, nhưng Iran thì không – Thời gian đang trôi! Lý do một số phương tiện truyền thông đang hoạt động kém hiệu quả về số lượng người đăng ký và người xem là vì họ không còn uy tín nữa. Hải quân Iran đang nằm dưới đáy biển, Không quân của họ đã bị phá hủy, vũ khí phòng không và radar của họ đã biến mất, các nhà lãnh đạo của họ không còn ở với chúng ta, lệnh phong tỏa rất chặt chẽ và mạnh mẽ, và từ đó, mọi thứ chỉ trở nên tồi tệ hơn – Thời gian không đứng về phía họ! Một thỏa thuận sẽ chỉ được thực hiện khi nó phù hợp và có lợi cho Hoa Kỳ, các đồng minh của chúng ta và trên thực tế, phần còn lại của thế giới. Tổng thống DONALD J. TRUMP
Ông Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn hạ bất kỳ tàu nào thả thủy lôi xuống eo biển Hormuz.
Ông Trump viết: “Thêm vào đó, các tàu quét mìn của chúng ta hiện đang rà soát eo biển. Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động này, nhưng với cường độ gấp ba lần!”
Breitbart đưa tin:
Hôm thứ Năm, Tổng thống Donald Trump đã chỉ thị Hải quân Mỹ bắn hạ các tàu nhỏ đang thả thủy lôi ở eo biển Hormuz.
…
“Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Hoa Kỳ bắn hạ bất kỳ chiếc thuyền nào, dù nhỏ đến đâu (Tất cả 159 tàu chiến của họ đều nằm dưới đáy biển!), đang rải thủy lôi ở vùng biển eo biển Hormuz. Không được phép do dự,” ông viết.
“Thêm vào đó, các tàu quét mìn của chúng ta hiện đang rà soát eo biển. Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động này, nhưng với cường độ gấp ba lần! Cảm ơn sự quan tâm của các bạn về vấn đề này”, ông nói thêm.
Chiến lược ngoại giao của Trump đang phát huy hiệu quả!
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ở Arlington, Virginia, ngày 24 tháng 4 năm 2026. Ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói thêm rằng bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm rải thủy lôi ở eo biển Hormuz đều sẽ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Ngày 24 tháng 4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết cuộc phong tỏa hải quân kéo dài gần hai tuần của Mỹ đối với các cảng của Iran đang gia tăng và "lan rộng ra toàn cầu" khi Washington tìm cách gây áp lực kinh tế lên Tehran trước thềm các cuộc đàm phán có thể diễn ra.
Ông nói trong cuộc họp báo sáng nay tại Lầu Năm Góc rằng lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ đang "ngày càng gia tăng" và "đã lan rộng toàn cầu", đồng thời nói thêm rằng Iran "sẽ không bao giờ có được bom hạt nhân".
Ông nói thêm rằng lệnh phong tỏa Iran bao trùm khu vực Vịnh Oman ở Ấn Độ Dương đến "các đại dương rộng lớn", đồng thời xác nhận rằng 34 tàu đã được yêu cầu quay đầu hoặc trở về cảng bởi Hoa Kỳ kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu vào ngày 13 tháng 4.
Theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ đến Pakistan vào thứ Sáu để tiến hành các cuộc đàm phán tập trung vào “tham vấn song phương”. Các quan chức Pakistan đã và đang nỗ lực thuyết phục Mỹ và Iran triệu tập vòng đàm phán ngừng bắn thứ hai. Truyền thông nhà nước cho biết thêm, ông Araghchi cũng sẽ dừng chân tại Oman và Nga.
Trong khi đó, quân đội Mỹ sẵn sàng đối phó với bất kỳ tàu nào của Iran "liều lĩnh và vô trách nhiệm" thả thêm thủy lôi ở eo biển Hormuz, ông Hegseth nói, đồng thời nhấn mạnh rằng "đó là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".
Ông Hegseth đang phản hồi lại những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, người hôm thứ Năm đã viết trên mạng xã hội rằng ông đã ra lệnh cho quân đội "bắn và tiêu diệt" những chiếc thuyền nhỏ của Iran đang rải thủy lôi ở tuyến đường thủy trọng yếu này. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho biết quân đội Mỹ tự tin có thể rà phá mọi quả thủy lôi, và nói thêm rằng ông "khuyến khích các quốc gia khác cũng tham gia vào nỗ lực này".
Iran tiếp tục siết chặt giao thông qua eo biển Hormuz, tấn công ba tàu vào đầu tuần này, đẩy giá một thùng dầu thô Brent lên trên 100 đô la.
Thỏa thuận ngừng bắn ban đầu kéo dài 10 ngày, có hiệu lực từ ngày 17 tháng 4, dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 27 tháng 4, nhưng ông Trump cho biết ông sẽ gia hạn . Vào thời điểm công bố, ông Trump nói rằng chế độ Iran đã bị chia rẽ và cần thêm thời gian để đệ trình một đề xuất.
Ngày 23 tháng 4, Trump viết rằng Iran không biết ai là người lãnh đạo thực sự của mình và rằng sự tranh giành quyền lực nội bộ đã gây ra sự nhầm lẫn trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Trong những ngày đầu của cuộc chiến tranh Iran, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã giết chết nhiều nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran, bao gồm cả Ayatollah Ali Khamenei.
Mặc dù con trai của Khamenei, Mojtaba Khamenei, đã được chỉ định làm lãnh đạo tối cao vào tháng 3, nhưng ông ta chưa từng xuất hiện trước công chúng.
“Cuộc đấu đá nội bộ giữa phe ‘Cứng rắn’, những người đang thua thảm hại trên chiến trường, và phe ‘Ôn hòa’, những người chẳng hề ôn hòa chút nào (nhưng đang được tôn trọng!), thật điên rồ!”, Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social.
Ngoài ra, vào ngày 23 tháng 4, ông Trump cho biết Israel và Lebanon đã nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah thêm ba tuần sau cuộc đàm phán tại Nhà Trắng. Cuộc gặp này là cuộc đàm phán cấp cao thứ hai giữa hai nước kể từ tuần trước.
Bệnh tay chân miệng được phân chia thành 4 cấp độ, dựa theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, căn cứ đánh giá tình trạng và kịp thời can thiệp khi bệnh chuyển biến nặng.
Trẻ mắc tay chân miệng đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai.
Ca bệnh chủ yếu là trẻ dưới 5 tuổi
Tại Trung tâm Nhi Khoa, Bệnh viện Bạch Mai, trong 1 tháng gần đây, số ca bệnh tay chân miệng đến khám và nhập viện gia tăng đáng kể. Trung bình mỗi ngày tại đây tiếp nhận 5 - 6 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.
TS.BS Trần Trang Anh, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo: "Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân. Chính vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không có biện pháp kiểm soát tốt”.
Theo TS.BS Trần Trang Anh, các triệu chứng điển hình của tay chân miệng bao gồm: Sốt nhẹ, đau họng, loét miệng và phát ban dạng mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông hoặc đầu gối. Phần lớn các trường hợp diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi liên quan đến chủng virus EV71.
Bệnh tay chân miệng được phân chia thành 4 cấp độ, dựa theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, căn cứ đánh giá tình trạng và kịp thời can thiệp khi bệnh chuyển biến nặng.
Ở cấp độ 1 – mức độ nhẹ nhất, trẻ thường chỉ có biểu hiện mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sốt thoáng qua, kèm theo các nốt mụn nước rải rác trên da. Những tổn thương này có thể dễ nhầm với thủy đậu, tuy nhiên thường tập trung ở lòng bàn tay, bàn chân, quanh miệng và đầu gối. Giai đoạn này có thể được theo dõi và chăm sóc tại nhà nếu không có dấu hiệu bất thường.
Khi bệnh chuyển sang cấp độ 2, các triệu chứng trở nên rõ rệt và phức tạp hơn. Trẻ có thể sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, ngủ không yên, nôn ói hoặc xuất hiện tình trạng giật mình. Đặc biệt, nếu trẻ giật mình nhiều, sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt, nhịp tim nhanh hoặc có biểu hiện run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt, thay đổi giọng nói… thì cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nặng.
Ở cấp độ 3, bệnh đã tiến triển nghiêm trọng với các dấu hiệu như mạch nhanh bất thường, huyết áp tăng, rối loạn nhịp thở, vã mồ hôi, rối loạn ý thức hoặc tăng trương lực cơ. Trẻ cần được điều trị tích cực tại bệnh viện để hạn chế nguy cơ tử vong.
Cấp độ 4 là giai đoạn nguy kịch nhất, với các biểu hiện như sốc, phù phổi cấp, tím tái, rối loạn nhịp thở và nhịp tim bất thường. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Phòng chủng EV71 gây biến chứng nặng
Theo TS.BS Trần Trang Anh, chủng EV71 gây bệnh tay chân miệng là chủng lưu hành rất phổ biến tại Việt Nam, và là một trong những chủng được báo cáo thường gây nên những nguy cơ biến chứng nặng về tim mạch, suy tuần hoàn, suy hô hấp và tổn thương thần kinh.
Theo đó, việc xác định chính xác chủng virus cần đến các xét nghiệm chuyên sâu, thường áp dụng trong các trường hợp bệnh nặng.
Bệnh tay chân miệng hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng ngừa, vì vậy, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế lây lan. Phụ huynh cần chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc, đồng thời hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh. Trong trường hợp lớp học có trẻ mắc tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo đúng hướng dẫn của ngành y tế.
Bác sĩ khuyến cáo, nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn và không để lại di chứng. Tuy nhiên, điều quan trọng là gia đình cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám đúng hẹn và không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường.
Đặc biệt, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay trước những triệu chứng sớm, nghi ngờ là dấu hiệu nặng của tay chân miệng như: Ngủ giật mình, run tay chân, đối với trẻ nhỏ kích thích quấy khóc kèm sốt…
“Tay chân miệng là bệnh thường gặp nhưng không thể xem nhẹ. Nhận biết sớm, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là chìa khóa giúp bảo vệ an toàn cho trẻ trong mùa dịch”, TS.BS Trần Trang Anh cho biết.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra RSV và phế cầu thường xuyên gây bệnh ở trẻ em, chiếm phần lớn số ca nhập viện do viêm phổi nặng.
BS Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP HCM, cho biết như trên khi chia sẻ thông tin y khoa về dự phòng bệnh lý hô hấp trên trẻ em. Trẻ có thể nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) ngay từ những ngày đầu sau sinh, trong khi vi khuẩn phế cầu có thể gây bệnh từ khoảng 2-3 tháng tuổi.
Bác sĩ khám cho em bé 3 tháng tuổi bị viêm phổi nặng, suy hô hấp do RSV. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hà Nam
Nhiều nghiên cứu trong nước cho thấy RSV và phế cầu xuất hiện với tỷ lệ cao ở trẻ mắc bệnh hô hấp nặng. Nghiên cứu trên 138 trẻ 2-24 tháng mắc viêm phổi nặng tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (11/2021 - 8/2022) cho thấy gần 50% dương tính phế cầu, 31,9% dương tính RSV. Một nghiên cứu khác trên 467 trẻ bị viêm phổi, tuổi trung bình 15,4 tháng tại Bệnh viện Nhi Thái Bình, ghi nhận 25% dương tính RSV, 45% nhiễm phế cầu. Không chỉ viêm phổi, trẻ còn có nguy cơ viêm màng não. Như tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2015-2021, trung bình 19-48 ca/năm, có tới 71,9% viêm màng não do phế cầu là trẻ dưới một tuổi.
Bên cạnh đó, RSV và phế cầu có thể hiệp đồng, khiến tình trạng nặng hơn. Khi trẻ nhiễm RSV, lớp tế bào lông chuyển trong đường thở bị tổn thương, làm giảm khả năng loại bỏ tác nhân gây bệnh. Điều này tạo điều kiện để phế cầu bám dính, xâm nhập sâu hơn và làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng. Một nghiên cứu tại Mỹ năm 2015, dựa trên dữ liệu của hơn 700.000 ca nhập viện do RSV và 16.000 ca nhập viện cho viêm phổi phế cầu cho thấy, nhiễm RSV có thể làm tăng hơn 20% số ca viêm phổi phế cầu ở trẻ dưới 1 tuổi.
Từ thực tế trên, bác sĩ Khanh cho rằng trẻ nhỏ cần được bảo vệ sớm trước hai tác nhân lây qua đường hô hấp nói trên, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện.
RSV lan nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc bề mặt nhiễm mầm bệnh. Còn vi khuẩn phế cầu gây ra các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa...
Trẻ nhiễm RSV thường khởi đầu nhẹ với nghẹt mũi, sốt, ho, biếng ăn, quấy khóc nhưng có thể nhanh chóng chuyển nặng thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi chỉ sau 2-3 ngày, phải nhập viện, thở máy. Sau khỏi bệnh, trẻ vẫn có nguy cơ thở khò khè tái phát, hen suyễn, suy giảm chức năng phổi lâu dài.
WHO ước tính mỗi năm RSV gây hơn 3,6 triệu ca nhập viện và 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, gần một nửa là trẻ dưới 6 tháng. Hầu hết trẻ đều nhiễm RSV trong 2 năm đầu đời, khoảng 70% trước 12 tháng tuổi.
Phế cầu có hơn 100 type huyết thanh, thường trú ở hầu họng cả người bệnh và người khỏe mạnh. Vi khuẩn gây nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng như viêm họng, tai giữa, xoang, phổi, màng não, nhiễm khuẩn huyết. Trong 1,6 triệu ca tử vong do phế cầu mỗi năm, có 700.000 đến một triệu ca ở trẻ dưới 5 tuổi.
Từ thực tế trên, bác sĩ Khanh cho rằng trẻ nhỏ cần được bảo vệ sớm trước các tác nhân hô hấp nguy hiểm, nhất là trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện. Nói về các biện pháp phòng bệnh, bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết hiện Việt Nam đã tiếp cận đầy đủ các giải pháp phòng bệnh tiên tiến do RSV và phế cầu khuẩn hiệu quả bằng vaccine và kháng thể đơn dòng.
Với phế cầu, trẻ có thể bắt đầu tiêm vaccine từ 6 tuần tuổi. Các vaccine thế hệ mới phòng nhiều type vi khuẩn gây bệnh như 13, 15, 20 giúp mở rộng phạm vi phòng các type huyết thanh phế cầu phổ biến đang được ưu tiên sử dụng.
Với RSV, tác nhân gây bệnh 60 năm qua chưa có giải pháp phòng ngừa hiệu quả, thế giới đã có bước tiến lớn khi gần đây triển khai chiến lược "bảo vệ kép". Trong đó, vaccine RSV được tiêm cho phụ nữ mang thai ở tuần 24-36 giúp truyền kháng thể thụ động, bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời. Kháng thể đơn dòng RSV có thể tiêm cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi, giúp bảo vệ trực tiếp mà không cần thời gian tạo kháng thể.
Tình trạng cholesterol xấu vượt mức nằm ở 3 yếu tố thường bị mọi người bỏ qua gồm carbohydrate tinh chế, yếu tố di truyền và thiếu hụt chất xơ.
Nhiều người sau khi nhận kết quả kiểm tra sức khỏe có chỉ số cholesterol vượt ngưỡng đã lập tức chuyển sang chế độ ăn thanh đạm. Tuy nhiên, chỉ số LDL (cholesterol xấu) của một số người không những không giảm mà còn tăng vọt mất kiểm soát.
Bác sĩ Hoàng Hiên đã đăng tải một bài phân tích sâu về tình trạng này. Ông nhấn mạnh rằng khi nhắc đến tình trạng cholesterol vượt mức, vấn đề thực chất không nằm ở "dầu mỡ" mà nằm ở 3 yếu tố thường bị mọi người bỏ qua: Carbohydrate tinh chế, yếu tố di truyền và thiếu hụt chất xơ. Một khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù bạn có ăn uống "sạch" đến đâu, cholesterol vẫn sẽ vượt tầm kiểm soát.
Bác sĩ Hoàng Hiên chia sẻ trên trang cá nhân rằng ông thường xuyên nhận được câu hỏi từ bệnh nhân tại phòng khám: "Tại sao tôi ăn rất thanh đạm mà cholesterol lại cao hơn?". Ông thẳng thắn thừa nhận, rất nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần không ăn dầu mỡ, không ăn thịt thì cholesterol sẽ ngoan ngoãn giảm xuống.
"Sai rồi. Chỉ số mỡ máu của nhiều người thực tế lại càng mất kiểm soát hơn sau khi chuyển sang chế độ ăn được gọi là 'thanh đạm' này", bác sĩ Hiên khẳng định.
Carbohydrate tinh chế khiến nồng độ insulin tăng cao, từ đó kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn. Ảnh minh họa: Bùi Thủy
3 "thủ phạm" ẩn mình khiến cholesterol xấu tăng vọt
Theo bác sĩ Hoàng Hiên, chỉ số LDL tăng cao có thể không phải do dầu mỡ, mà xuất phát từ:
Carbohydrate tinh chế - "Kẻ đẩy tay" thầm lặng: Đây mới là nguyên nhân thực sự khiến nồng độ insulin tăng cao, từ đó kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn.
Yếu tố di truyền - "Vạch xuất phát" của mỗi người: Gene quyết định ngưỡng cholesterol cơ bản. Có những người mắc chứng tăng cholesterol máu gia đình bẩm sinh, dù chế độ ăn uống có lành mạnh đến đâu, chỉ số này vẫn sẽ ở mức cao.
Thiếu hụt chất xơ: Chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, các loại đậu, rau xanh...) có khả năng hỗ trợ đào thải axit mật, đồng nghĩa với việc "cuốn trôi" cholesterol ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, lượng hấp thụ của người hiện đại thường không bằng một nửa mức khuyến nghị.
Chế độ ăn hiệu quả
Bác sĩ Hoàng Hiên nhấn mạnh, chiến lược ăn uống thực sự hiệu quả không nằm ở việc ăn thanh đạm đơn thuần, mà nằm ở cấu trúc bữa ăn. Ông đưa ra lời khuyên cụ thể:
Bữa sáng: Ưu tiên chất xơ cao + protein (Ví dụ: yến mạch + sữa chua).
Bữa trưa: Sử dụng dầu tốt + nhiều rau xanh (Ví dụ: dầu oliu + lượng lớn rau).
Bữa tối: Ít đường + kiểm soát tinh bột (Phần tinh bột chỉ nên bằng kích cỡ một nắm tay).
Thực tế, vấn đề của nhiều người không phải là ăn quá nhiều dầu mỡ, mà là "ăn sai tỷ lệ". Bác sĩ kết luận: "Khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù chế độ ăn của bạn có sạch đến mấy, cholesterol vẫn sẽ biểu tình".
Người cao tuổi đôi khi có xu hướng suy nghĩ và nói ra điều mình cảm nhận một cách tự nhiên, không quá cân nhắc. Tuy nhiên, những lời nói này có thể vô tình tác động đến tâm lý, cảm xúc và suy nghĩ của con cái.
Lời nói hằng ngày của cha mẹ có ảnh hưởng rất lớn đến thái độ, suy nghĩ và cách ứng xử của con cái. Cha mẹ chính là những người thầy đầu tiên và cũng là người đồng hành lâu dài nhất trong quá trình trưởng thành của con. Từ khi con cất tiếng khóc chào đời cho đến lúc trưởng thành, mọi lời nói và hành động của cha mẹ đều ít nhiều tác động đến sự hình thành nhân cách của con cái.
Trong nhiều gia đình, có thể dễ dàng nhận thấy sự tương đồng giữa cha mẹ và con cái, bởi trong suốt thời gian dài, cả hai luôn ảnh hưởng qua lại một cách tinh tế và bền bỉ.
Chính vì vậy, khi bước vào tuổi trung niên và về già, cha mẹ càng cần thận trọng hơn trong lời ăn tiếng nói. Có ba điều quan trọng cần đặc biệt lưu ý khi giao tiếp với con cái.
Thứ nhất là tránh những lời nói mang tính thiên vị hoặc so sánh. Điều mà con cái quan tâm nhất chính là liệu mình có được yêu thương công bằng như anh chị em hay không. Dù không phải lúc nào cũng thể hiện ra ngoài, nhưng trong lòng trẻ luôn rất nhạy cảm với sự so sánh. Vì vậy, cha mẹ cần tránh thể hiện sự ưu ái quá mức với bất kỳ người con nào, dù trong lời nói hay hành động.
Khi tuổi đã cao, cha mẹ nên nhìn xa hơn về sự hòa thuận lâu dài giữa các con. Nếu sự thiên vị xuất hiện, nó có thể trở thành nguyên nhân khiến anh chị em so bì, nảy sinh mâu thuẫn, thậm chí làm rạn nứt tình cảm gia đình.
Điều mà con cái quan tâm nhất chính là liệu mình có được yêu thương công bằng như anh chị em hay không.
Thứ hai là không nên than phiền về bạn đời trước mặt con cái. Trong hôn nhân, việc xảy ra mâu thuẫn là điều khó tránh sau nhiều năm chung sống. Tuy nhiên, khi về già, việc mang những điều không hài lòng về người bạn đời để kể lại với con cái là điều nên hạn chế.
Những lời than phiền này không giúp giải quyết vấn đề, ngược lại còn có thể ảnh hưởng đến cách nhìn của con cái về mối quan hệ gia đình. Khi biết quá nhiều về mâu thuẫn của cha mẹ, con cái có thể rơi vào trạng thái khó xử, thậm chí hình thành những suy nghĩ tiêu cực về hôn nhân và gia đình.
Hơn nữa, nếu xảy ra bất đồng giữa cha mẹ, dù con cái đứng về phía nào cũng đều có thể gây tổn thương đến các mối quan hệ trong nhà.
Vì vậy, khi về già, cha mẹ nên học cách tiết chế cảm xúc, giữ sự bình tĩnh và khéo léo trong cách ứng xử, để giữ gìn sự hòa thuận và ấm êm cho gia đình.
Thứ ba: Tránh oán giận thế hệ trước
Một số người có thói quen than phiền và đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho rằng cha mẹ đã không sinh họ vào thời điểm tốt hơn, không tạo điều kiện sống đầy đủ hoặc không quan tâm đúng mức. Những suy nghĩ và lời nói mang tính tiêu cực này nếu lặp lại thường xuyên sẽ dễ hình thành tâm lý oán trách thay vì nhìn nhận khách quan về cuộc sống.
Những người thiếu khả năng tự nhận thức thường thể hiện sự bất mãn với thế hệ trước bằng lời lẽ phê phán hoặc cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, họ không nhận ra rằng thái độ biết ơn hay hiếu thảo của một đứa trẻ phần lớn cũng chịu ảnh hưởng từ cách giáo dục và định hướng của cha mẹ.
Nếu cha mẹ thường xuyên bộc lộ sự không hài lòng về thế hệ đi trước trước mặt con cái, điều đó có thể vô tình gieo vào tâm trí trẻ những suy nghĩ tiêu cực, làm giảm đi sự biết ơn và tình cảm gia đình. Lâu dần, trẻ có thể hình thành thói quen nhìn nhận mọi việc theo hướng trách móc, thay vì trân trọng những gì mình đang có.
Những lời than phiền kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức của con cái về gia đình mà còn dễ khiến chúng hiểu sai rằng số phận và cuộc sống của mình hoàn toàn phụ thuộc vào lựa chọn của cha mẹ. Đây là một suy nghĩ tiềm ẩn nhiều hệ quả tiêu cực trong sự phát triển nhân cách sau này.
Bạn đang tìm cách làm cơm âm phủ chuẩn vị Huế? Món trộn đầy màu sắc này sẽ khiến cả nhà mê mẩn! Cùng Vào bếp thực hiện ngay công thức chi tiết, biến tấu món ăn Huế hấp dẫn này thành bữa cơm khó quên.
Nguyên liệu làm cơm âm phủ - Cho 2 người
Gạo tẻ 350 gr
Thịt heo ba rọi 250 gr
Chả lụa 250 gr
Tôm 50 gr
(đã lột vỏ sẵn)
Trứng gà 2 quả
Dưa leo 1 trái
Cà rốt 100 gr
Chanh 1 trái
Rau thơm 1 ít
(húng quế/ húng lủi/ ngò rí)
Gia vị thông dụng 1 ít
(tỏi/ ớt/ giấm/ đường/ hạt nêm/ nước mắm/ tiêu xay/ muối)
Nguồn gốc của món cơm âm phủ
Món cơm âm phủ gắn liền với sự ra đời của một quán ăn bình dân có thật tại Huế vào khoảng những năm 1920 - 1930. Tọa lạc trên con đường Nguyễn Thái Học ngày nay, quán ban đầu không có tên gọi cầu kỳ mà chỉ là một điểm dừng chân giản dị dành cho những người lao động đêm.
Bối cảnh ra đời của món ăn xuất phát từ nhu cầu ăn uống của phu xe xích lô, những người làm thuê hoặc khách đi xem hát về muộn trong đêm khuya tĩnh mịch. Vì mở cửa vào khung giờ đặc biệt, quán thường chỉ thắp vài ngọn đèn dầu hiu hắt giữa không gian vắng lặng, tạo nên một bầu không khí mờ ảo và có phần huyền bí.
Chính cái sự lạ lẫm của quán cơm đêm dưới ánh đèn leo lét đã khiến người dân địa phương quen tay gọi tên là quán "Âm Phủ". Từ một tên gọi dân dã để chỉ địa điểm bán hàng, cái tên này dần gắn liền với món cơm thập cẩm đặc trưng tại đây, biến nó trở thành một thương hiệu ẩm thực độc đáo của đất Cố đô cho đến tận ngày nay.
Cách chọn mua thịt heo ba rọi tươi ngon
Chọn miếng thịt có màu hồng tươi, da mỏng, phần mỡ trắng trong và nạc hồng hào.
Thịt có độ đàn hồi tốt, khi ấn vào không để lại vết lõm và không có mùi lạ.
Xem chi tiết: Cách chọn mua thịt ba chỉ ngon đúng chuẩn cho bữa ăn ngày Tết
Cách chọn mua tôm tươi
Chọn tôm còn sống, vỏ bóng, màu sắc tươi sáng và không có dấu hiệu chảy nhớt.
Thân tôm săn chắc, không bị mềm nhũn hay có mùi tanh nồng bất thường.
Xem chi tiết: Cách chọn tôm và cách bảo quản tôm tươi trong tủ lạnh được lâu nhất
Cách chọn mua trứng gà tươi
Chọn trứng có vỏ sạch, không bị nứt vỡ hay có đốm đen.
Lắc nhẹ trứng không nghe tiếng động, soi dưới đèn thấy lòng đỏ rõ ràng.
Xem chi tiết: Tất tần tật về trứng, cách chọn trứng tươi, phân biệt trứng thật giả
Cách chọn mua rau củ tươi
Chọn rau củ tươi, màu sắc tự nhiên, không bị dập nát hay úa vàng.
Dưa leo và cà rốt nên chọn quả chắc tay, vỏ trơn láng, không bị sâu hay héo úa.
Hình nguyên liệu
Nguyên liệu món ăn cơm âm phủ
Để món cơm âm phủ thêm phần hoàn hảo, việc chọn dụng cụ nấu nướng chất lượng là rất quan trọng. Chảo nhôm chống dính vân đá đáy từ 24 cm Tefal G2930402 sẽ là trợ thủ đắc lực cho bạn.
Cách chế biến cơm âm phủ
1
Nấu cơm và sơ chế nguyên liệu
Đầu tiên, bạn cho 350 gr gạo tẻ vào nồi và nấu cơm như cách bạn vẫn thường nấu ở nhà.
Trong lúc chờ cơm chín, bạn băm nhuyễn 4 tép tỏi và 4 trái ớt.
Cà rốt (100 gr) bạn bào sợi rồi cho vào tô.
Tôm (50 gr) đã lột vỏ và rút chỉ đen, bạn băm nhuyễn hoặc xay nhuyễn, sau đó ướp với một ít hạt nêm và một ít tiêu xay. Trộn đều và ướp khoảng 15 phút.
2
Ướp thịt ba rọi
Thịt heo ba rọi (250 gr) bạn cắt lát mỏng khoảng 1 cm.
Cho thịt vào tô, ướp với một ít tỏi và ớt băm nhuyễn, 1 muỗng canh hạt nêm, nửa muỗng canh nước mắm và một ít đường.
Trộn đều các nguyên liệu và ướp khoảng 20 phút để thịt thấm gia vị.
3
Làm đồ chua cà rốt giòn ngon
Cà rốt đã bào sợi bạn cho vào tô.
Thêm 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh giấm và một ít muối.
Trộn đều hỗn hợp và ướp khoảng 1 đến 2 tiếng là có thể dùng được.
Mách nhỏ: Bạn có thể làm đồ chua trước và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh để dùng dần.
4
Pha nước mắm chua ngọt đậm đà
Trong lúc chờ các nguyên liệu ướp, bạn chuẩn bị nước mắm.
Cho 4 muỗng canh nước sôi vào chén, thêm 2 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh nước cốt chanh và 2 muỗng canh đường.
Khuấy đều cho đường tan hoàn toàn, sau đó cho phần tỏi ớt băm nhuyễn vào.
Mách nhỏ: Bạn có thể điều chỉnh lượng ớt nếu thích ăn cay nhiều hơn và nêm nếm lại độ chua, mặn, ngọt cho hợp khẩu vị.
5
Chiên thịt và trứng vàng ươm
Chiên thịt: Làm nóng chảo với một ít dầu ăn. Cho thịt ba rọi đã ướp vào chiên với lửa vừa, trở đều các mặt cho đến khi miếng thịt chín vàng đều. Gắp thịt ra, xắt sợi nhuyễn.
Chiên trứng: Đập 2 quả trứng gà vào tô, thêm một ít hạt nêm và tiêu, đánh đều. Làm nóng chảo với một ít dầu, lắc nhẹ để dầu tráng đều chảo rồi cho trứng vào chiên thật mỏng với lửa nhỏ cho đến khi trứng chín đều. Cuộn trứng lại và xắt sợi nhuyễn.
6
Cháy tôm và làm mỡ hành thơm lừng
Cháy tôm: Cho một ít dầu ăn vào chảo, sau đó cho tôm băm đã ướp vào. Xào đều cho đến khi tôm săn lại và khô là được.
Làm mỡ hành: Hành lá xắt nhuyễn cho vào chén, thêm một ít muối và một ít đường. Đun dầu ăn thật sôi rồi chế ngay vào chén hành, khuấy đều để hành chín và có màu xanh đẹp mắt.
7
Thành phẩm
Cơm đã nấu chín bạn múc ra chén rồi úp ngược vào giữa dĩa.
Tiếp theo, bạn xếp các nguyên liệu đã sơ chế và chế biến (thịt chiên, trứng chiên, chả lụa, dưa leo, cà rốt ngâm chua, rau thơm) xung quanh phần cơm, mỗi thứ một ít vừa đủ ăn.
Cho một ít tôm cháy lên trên mặt cơm.
Cuối cùng, cho mỡ hành vào giữa phần cơm. Khi ăn, bạn chỉ cần trộn đều tất cả các nguyên liệu và chan nước mắm chua ngọt đã pha là có thể thưởng thức ngay.
Vậy là món cơm âm phủ đầy màu sắc, thơm ngon chuẩn vị Huế đã sẵn sàng để bạn thưởng thức rồi! Với công thức chi tiết này, việc vào bếp chưa bao giờ dễ dàng đến thế. Chúc bạn thành công và có bữa ăn thật ngon miệng!
Tàu chìm, một chàng trai trôi dạt vào hoang đảo, phải mất một thời gian dài anh ta mới thích nghi được với hoàn cảnh. Tuy nhiên, còn một thứ anh ta khao khát mãi…
Bất ngờ, một ngày nọ cũng có một thiếu nữ tuyệt đẹp trôi dạt vào hoang đảo.
Anh ta cố gắng làm cô tỉnh lại và hỏi:
– Cô có giữ lại được thứ gì không?
– Cô gái trả lời: Không, chỉ còn một thứ mà đàn ông các anh ai cũng muốn.
Chàng trai kêu lên sung sướng:
– Trời ơi! Cô mang theo bia à?
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.