Theo phóng viên TTXVN tại London, một bác sĩ người Anh có sức khỏe diễn tiến xấu dự kiến sẽ được đưa khỏi con tàu du lịch MV Hondius, treo cờ Hà Lan - đang là tâm điểm chú ý khi ghi nhận các ca nhiễm virus Hanta, trong đó có 3 người tử vong.Hiện có hơn 20 người Anh đang bị mắc kẹt trên con tàu, hiện đang thả neo ngoài khơi cảng Praia, thủ đô Cape Verde, từ ngày 3/5, sau khi nhà chức trách từ chối cho phép hành khách lên bờ, sau khi có 3 người tử vong, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và 1 công dân Đức.
Nhà chức trách Hà Lan hiện đang chỉ đạo chiến dịch sơ tán vị bác sĩ người Anh làm việc trên tàu, cùng một đồng nghiệp cũng đang bị bệnh, bằng máy bay chuyên dụng. Theo hành khách Ann Lane, người đến từ Nam Dublin, vị bác sĩ người Anh này còn khá trẻ, đã tận tụy chăm sóc bệnh nhân suốt ngày đêm trước khi đổ bệnh, có lẽ từ cuối tuần trước.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ngày 5/5, các nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ đã lên tàu. Hiện có 2 ca nghi nhiễm virus nguy hiểm này đã được xác nhận cùng 5 ca nghi nhiễm khác.
Trước đó, con tàu MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina ngày 10/3/2026, bắt đầu hành trình 46 ngày với 148 người trên tàu, trong đó có 23 công dân Anh, gồm 19 hành khách và 4 thành viên thủy thủ đoàn.
Ca tử vong đầu tiên xảy ra vào ngày 11/4, khi một người Hà Lan 70 tuổi qua đời sau khi phát bệnh. Thi thể ông được đưa xuống tàu khi tàu cập đảo Saint Helena ngày 24/4. Vợ ông, 69 tuổi, cũng rời tàu tại đây cùng ngày do có các triệu chứng tiêu hóa. Tình trạng bà sau đó xấu đi trong chuyến bay đến Johannesburg và qua đời ngay khi nhập viện cấp cứu vào ngày 26/4. WHO cho biết việc truy vết tiếp xúc đối với các hành khách trên chuyến bay đó đang được tiến hành. Hành khách người Đức tử vong vào ngày 2/5.
Hành khách người Anh đang được điều trị tại Nam Phi phát bệnh vào ngày 27/4. Bộ Ngoại giao Anh đã liên lạc với gia đình người này và đang cung cấp hỗ trợ lãnh sự.
Cũng trong ngày 5/5, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết chính phủ đang lên kế hoạch hỗ trợ các công dân Anh mắc kẹt trên tàu. Ông nhấn mạnh nước này đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác quốc tế để hỗ trợ công dân Anh trên tàu, đồng thời lên kế hoạch để họ có thể tiếp tục hành trình an toàn. Theo Thủ tướng Anh, nguy cơ đối với cộng đồng vẫn rất thấp và bảo vệ người dân Anh là ưu tiên hàng đầu của nước này.
WHO cũng cho biết ưu tiên hiện tại là sơ tán 2 người bệnh nặng (vị bác sĩ người Anh cùng một đồng nghiệp) khỏi tàu và cho phép tàu tiếp tục hành trình đến quần đảo Canary. Tuy nhiên, Bộ Y tế Tây Ban Nha tuyên bố chưa đưa ra quyết định về việc cho phép tàu du lịch có các ca nhiễm virus Hanta cập cảng, trong khi chờ phân tích đầy đủ dữ liệu dịch tễ học.Trong khi đó, theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, cùng ngày, Bộ Y tế Philippines (DOH) xác nhận 38 thuyền viên là công dân nước này trên tàu du lịch MV Hondius hiện chưa có dấu hiệu nhiễm loại virus nguy hiểm này.
Người phát ngôn DOH Albert Domingo dẫn thông tin của WHO nêu rõ cho đến nay, chưa ghi nhận ca bệnh nào trong số các thuyền viên này. Cơ quan chức năng Philippines đang duy trì phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để theo dõi tình hình.
Theo DOH, sự việc không gây ra nguy cơ dịch bệnh đối với Philippines do toàn bộ những thuyền viên trên vẫn đang được cách ly trên tàu, hiện neo ngoài khơi Cape Verde, cách xa lãnh thổ Philippines. Việc hồi hương những người này sẽ do đơn vị vận hành tàu chịu trách nhiệm.
DOH cũng khẳng định chưa ghi nhận ca nhiễm virus Hanta nào gần đây tại Philippines và đang rà soát lại các báo cáo cũ để xác minh vấn đề này.
Tàu du lịch có ổ dịch virus Hanta sẽ cập cảng quần đảo Canary của Tây Ban Nha sau nỗ lực của các cơ quan y tế nhằm tìm nơi cập cảng cho con tàu, hãng AFP dẫn thông tin từ đơn vị vận hành tàu cho biết hôm 5-5.
Tìm nơi cập cảng sau khi bị từ chối
Tàu MV Hondius đã trở thành tâm điểm của lo ngại y tế quốc tế từ ngày 2-5, khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được thông báo rằng căn bệnh hiếm gặp do virus Hanta - lây từ loài gặm nhấm nhiễm bệnh, thường qua nước tiểu, phân và nước bọt - có thể liên quan 3 ca tử vong trên tàu.
WHO cho biết đến nay đã xác nhận 2 ca nhiễm virus Hanta - trong đó có một trường hợp tử vong - cùng với 5 ca nghi nhiễm trong số 147 hành khách và thủy thủ đoàn. Trên tàu có 88 hành khách và 59 thành viên thủy thủ đoàn, đến từ 23 quốc tịch khác nhau.
Trong 7 trường hợp này, 3 người đã tử vong, 1 người trong tình trạng nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ hơn.
Trong khi đó, hành khách và thủy thủ đoàn vẫn đang bị cách ly trên tàu MV Hondius sau khi chính quyền Cape Verde (một quốc gia châu Phi) từ chối cho tàu cập cảng.WHO đã thuyết phục Tây Ban Nha rằng quần đảo Canary của Tây Ban Nha là “địa điểm gần nhất có đủ năng lực y tế cần thiết”. Tuy nhiên, phía Tây Ban Nha cho biết muốn có dữ liệu y tế từ con tàu trước khi cho phép cập cảng.
Sau đó, Bộ Y tế Tây Ban Nha cho biết con tàu dự kiến sẽ đến quần đảo Canary trong “3 đến 4 ngày” nhưng chưa nêu rõ sẽ cập cảng nào.
“Sau khi đến nơi, thủy thủ đoàn và hành khách sẽ được kiểm tra, chăm sóc và đưa về các quốc gia của họ” - bộ này cho biết.
Công ty Hà Lan Oceanwide Expeditions - đơn vị vận hành tàu - cho biết vào ngày 5-5 rằng đã có hướng giải quyết, với kế hoạch sơ tán 2 thành viên thủy thủ đoàn bị bệnh về Hà Lan để “điều trị y tế khẩn cấp”, cùng một người thứ ba từng tiếp xúc gần với một hành khách người Đức đã tử vong.
WHO cũng cho biết các kế hoạch sơ tán y tế đang được triển khai.
Sau khi hoàn tất việc sơ tán, tàu MV Hondius “có thể tiếp tục hành trình”, bà Ann Lindstrand, đại diện của WHO tại Cape Verde, nói với AFP.
Trong khi đó, Oceanwide Expeditions cho biết kế hoạch của họ là cho tàu đi về phía bắc “đến quần đảo Canary, có thể là Gran Canaria hoặc Tenerife, với hành trình kéo dài 3 ngày”.
Lây truyền từ người sang người?
WHO đang khẩn trương tìm lời giải về cách virus Hanta xuất hiện trên con tàu. Con tàu đang thực hiện hành trình du lịch khám phá từ Ushuaia (Argentina) đến Cape Verde ngoài khơi Tây Phi bắt đầu từ ngày 1-4.
Theo WHO, người đầu tiên tử vong bắt đầu xuất hiện triệu chứng vào ngày 6-4, và WHO được thông báo vào ngày 2-5. Việc lây truyền từ người sang người trước đây chỉ được ghi nhận trong các đợt bùng phát của một loại virus Hanta cụ thể gọi là Andes virus, lưu hành tại Nam Mỹ.
Bà Maria Van Kerkhove - Giám đốc phụ trách chuẩn bị và phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO cho biết chủng virus vẫn chưa được xác nhận, nhưng nhấn mạnh rằng WHO đã được thông báo “không có chuột trên tàu”.
Bà cho biết thêm rằng các nhà nghiên cứu Nam Phi đang tiến hành giải trình tự dữ liệu, đồng thời nói rằng “giả định hiện tại của chúng tôi là đây là Andes virus”.
“Chúng tôi tin rằng có thể đã xảy ra một số trường hợp lây truyền từ người sang người giữa những người tiếp xúc rất gần” - bà Van Kerkhove nói.
Hai người đầu tiên tử vong là một cặp vợ chồng người Hà Lan - người chồng qua đời ngày 11-4 và người vợ qua đời sau khi rời tàu tại cảng Saint Helena trên Đại Tây Dương để đi cùng thi thể của chồng.
WHO cho biết người vợ xuất hiện “các triệu chứng tiêu hóa” và “tình trạng xấu đi” trong chuyến bay đến TP Johannesburg (Nam Phi) ngày 25-4. Bà qua đời vào ngày hôm sau.
Bà Van Kerkhove cho biết việc truy vết tiếp xúc đã được triển khai đối với những người trên chuyến bay. Bà nhấn mạnh rằng lây truyền từ người sang người thường chỉ xảy ra “giữa những người tiếp xúc rất gần”.
Các nỗ lực đang được tiến hành để truy tìm những người trên chuyến bay đó. Hãng hàng không Airlink có trụ sở tại Nam Phi cho biết có 82 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn.
Bà Van Kerkhove cho biết thời gian ủ bệnh điển hình của virus Hanta là từ 1-6 tuần, khiến WHO tin rằng cặp vợ chồng người Hà Lan, những người đã từng du lịch tại Nam Mỹ, “bị nhiễm bệnh bên ngoài con tàu”.
Bà Van Kerkhove nhấn mạnh rằng MV Hondius là một tàu thám hiểm, với hành khách thường lên bờ tại các đảo ở Đại Tây Dương để quan sát chim và tham gia các hoạt động khác - điều này cho thấy có thể tồn tại “nguồn lây nhiễm trên các hòn đảo”.
WHO cho biết nguy cơ đối với dân số toàn cầu từ ổ dịch này là “thấp”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 5/5 tuyên bố Liên minh châu Âu cần kích hoạt các công cụ chống cưỡng ép thương mại nếu Mỹ thực sự áp mức thuế bổ sung 25% đối với ôtô nhập khẩu từ châu Âu.Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 5/5 tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) cần kích hoạt các công cụ chống cưỡng ép thương mại (ACI) nếu Mỹ thực sự áp mức thuế bổ sung 25% đối với ôtô nhập khẩu từ châu Âu.
Phát biểu họp báo tại Yerevan, Armenia, ông Macron cho rằng trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, Mỹ và EU – với tư cách là các đồng minh – cần tập trung vào hợp tác thay vì đưa ra “những lời đe dọa gây bất ổn.”
Tổng thống Macron khẳng định EU từ trước đến nay vẫn tôn trọng các cam kết đã thống nhất với Mỹ. Theo ông, nếu Mỹ tiếp tục thay đổi các thỏa thuận đã đạt được và đe dọa áp thêm thuế đối với các nước châu Âu, EU sẽ buộc phải sử dụng các biện pháp đáp trả đã được chuẩn bị sẵn để bảo vệ lợi ích của mình.Trước đó cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen khẳng định EU “đã chuẩn bị cho mọi kịch bản,” đồng thời nhắc lại thỏa thuận thương mại đạt được giữa EU và chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 7 năm ngoái, theo đó mức thuế đối với ôtô châu Âu xuất khẩu sang Mỹ được duy trì ở mức 15%.
Theo bà von der Leyen, nền tảng của thỏa thuận này là thịnh vượng chung, các quy tắc thống nhất và độ tin cậy giữa hai bên.
Tuy nhiên, hôm 1/5, ông Trump tiếp tục đe dọa áp thêm thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ EU, cáo buộc khối này không tuân thủ đầy đủ thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương đã ký trước đó.
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng, Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic dự kiến gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại Paris bên lề cuộc họp cấp bộ trưởng Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7)./.
Iran ngày 5-5 công bố cơ chế mới đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, động thái được cho là sẽ siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược giữa lúc căng thẳng khu vực gia tăng.Theo kênh Press TV, các tàu khi có ý định đi qua eo biển sẽ nhận thông báo qua thư điện tử từ cơ quan quản lý của nước này, trong đó nêu rõ các quy định quá cảnh. Sau đó, tàu phải xin phép trước khi được lưu thông qua khu vực.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng khẳng định mọi hoạt động của tàu dân sự và thương mại tại eo Hormuz phải tuân theo tuyến đường được chỉ định và chịu sự điều phối của Tehran.
Trong khi đó, Mỹ tiếp tục kêu gọi các đồng minh hỗ trợ mở lại tuyến hàng hải này, trong khuôn khổ chiến dịch đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz.
Ở diễn biến liên quan, Iran phủ nhận các cáo buộc tấn công UAE, nhưng cảnh báo sẽ đáp trả mạnh nếu bị đe dọa.
Giới quan sát nhận định quy định mới có thể làm gia tăng rủi ro đối với vận tải biển toàn cầu, nhất là khi Hormuz là tuyến trung chuyển năng lượng quan trọng của thế giới.
Chiếc máy bay Boeing KC-135 Stratotanker, đóng vai trò là trạm tiếp nhiên liệu trên không cho máy bay quân sự Mỹ, đã phát mã khẩn cấp “7700”, khi đang bay qua Vịnh Ba Tư ngoài khơi Iran trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Trung Đông, theo dữ liệu của trang Flightradar24.Máy bay Boeing KC-135 Stratotanker của Mỹ cất cánh từ căn cứ không quân Al Dhafra ở Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) trước khi tín hiệu bị mất trên không phận Qatar. Phi cơ này được cho là đang hoạt động trên không phận Trung Đông để hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy máy bay đã bay theo hình tròn trên không trong một khoảng thời gian. Nguyên nhân chính xác của tình trạng khẩn cấp vẫn chưa rõ ràng, và chưa có xác nhận chính thức nào liên kết vụ việc với hành động thù địch.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đã đưa tin về vụ việc, trích dẫn dữ liệu từ Flightradar24. Iran chưa đưa ra tuyên bố nào cho thấy sự liên quan của họ đến tình trạng khẩn cấp của máy bay quân sự Mỹ.
Quân đội Mỹ cũng chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về tình trạng của máy bay này.
Hồi tháng 3, quân đội Mỹ đã mất một máy bay KC-135 trong vụ tấn công ở miền Tây Iraq. Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq (IRA), một nhóm liên minh các phe phái vũ trang được Iran hậu thuẫn, đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công. Nhóm này tuyên bố đã bắn hạ máy bay “để bảo vệ chủ quyền và không phận của đất nước”, theo hãng Reuters.
Lệnh ngừng bắn do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố đã chính thức có hiệu lực từ 0h ngày 6/5 (giờ Kiev), sớm hơn hai ngày so với đề xuất đình chiến nhân dịp Ngày Chiến thắng (8-9/5) của Nga.Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, trước đó, ngày 4/5, Tổng thống Zelensky thông báo ngừng bắn “bắt đầu từ 0h đêm ngày 5/5 rạng sáng 6/5”, nhấn mạnh “sinh mạng con người quan trọng hơn bất kỳ lễ kỷ niệm nào”.Động thái này được đưa ra sau khi Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lệnh đình chiến trong hai ngày 8-9/5, nhân dịp kỷ niệm Ngày chiến thắng của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Moscow đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành các đòn tấn công tên lửa quy mô lớn nếu các hoạt động kỷ niệm bị gián đoạn.
Tuy nhiên, ông Zelensky cho biết, Kiev không nhận được bất kỳ đề nghị chính thức nào từ phía Nga liên quan việc “chấm dứt hành động thù địch” trong dịp này.
Ngày 5/5, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Kyrylo Budanov, khẳng định, đề xuất ngừng bắn của Kiev phản ánh “thiện chí thực sự vì hòa bình”, đồng thời cho biết Ukraine sẵn sàng duy trì lệnh đình chiến nếu Nga có hành động tương xứng.
Theo ông, đề xuất của Tổng thống Zelensky không bị ràng buộc bởi các mốc thời gian mang tính biểu tượng, mà nhằm mục tiêu bảo vệ sinh mạng con người và khôi phục an ninh.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã mô tả đề nghị ngừng bắn của Kiev gửi tới Moscow là "một đề xuất nghiêm túc" để chấm dứt khủng hoảng và chuyển sang con đường ngoại giao.
Trên mạng xã hội X, ông Sybiha nhấn mạnh: "Nếu Moscow sẵn sàng chấm dứt các hành động thù địch, họ có thể làm điều đó ngay đêm mai. Ukraine đã sẵn sàng".
Ông Sybiha cũng kêu gọi các đối tác của Ukraine, các quốc gia ủng hộ hòa bình và các tổ chức quốc tế ủng hộ lời kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch.
Liên quan Ukraine, ngày 5/5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 373,6 triệu USD cho Kiev, bao gồm cả các bộ dụng cụ bom dẫn đường bằng GPS.
Gói hàng bao gồm 1.200 bộ phận đuôi tên lửa KMU-572 JDAM và 332 bộ phận đuôi tên lửa KMU-556 JDAM, cùng với hệ thống ngòi nổ, phụ tùng thay thế, hỗ trợ hậu cần và tài liệu kỹ thuật.
Tuyên bố của Bộ trên cho biết: "Việc bán vũ khí được đề xuất sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ bằng cách tăng cường an ninh cho một quốc gia đối tác đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị và tiến bộ kinh tế ở châu Âu".
Chiến dịch quân sự "Cuồng nộ" chống Iran “đã kết thúc”, theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Ông cho biết một giai đoạn phòng thủ mới đã bắt đầu nhằm bảo vệ eo biển Hormuz. Tuyên bố chấm dứt các hoạt động tấn công được đưa ra trong bối cảnh ông Trump vẫn đe dọa sẽ tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào Iran, khi hoạt động vận tải thương mại qua tuyến đường biển quan trọng bị gián đoạn.
Tuy nhiên, ông Rubio cho thấy chính quyền Trump không muốn quay lại xung đột toàn diện.“Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc. Chúng tôi đã đạt được các mục tiêu của chiến dịch”, ông Rubio nói trong buổi họp báo tại Nhà Trắng.
“Đây là bước đầu tiên để mở lại eo biển”, ông nói thêm. “Chúng tôi làm điều này không chỉ vì được yêu cầu, mà còn vì chúng tôi là bên duy nhất có thể làm được".
Tối thứ Ba, ông Trump viết trên mạng xã hội rằng “Dự án Tự do” - chiến dịch phòng thủ mới sẽ được tạm dừng trong “một thời gian ngắn” theo đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác để xem liệu có thể đạt được thỏa thuận cuối cùng với Iran hay không.
Sự thay đổi này diễn ra chỉ vài giờ sau khi các quan chức cấp cao ca ngợi sáng kiến mới là cần thiết để đảm bảo lưu thông qua tuyến đường biển quốc tế khi xung đột trong khu vực vẫn tiếp diễn.
Chiến dịch này được phát động gần một tháng sau khi Mỹ đạt được một lệnh ngừng bắn mong manh với Iran - thỏa thuận mà theo Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth vẫn còn hiệu lực dù Tehran tiếp tục tấn công lực lượng Mỹ và tàu thương mại.
Những cuộc tấn công qua lại giữa các bên khiến hơn 1.550 tàu bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, làm gián đoạn thương mại toàn cầu và đẩy thị trường năng lượng đến gần khủng hoảng, với giá nhiên liệu và chi phí vận tải tăng vọt.
Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán, Mohammed Ghalibaf, viết trên mạng xã hội rằng một “trật tự mới” đang được hình thành tại eo biển, đồng thời cáo buộc Mỹ và các đồng minh gây nguy hiểm cho hàng hải bằng việc “vi phạm lệnh ngừng bắn và áp đặt phong tỏa”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thăm Trung Quốc trước chuyến công du dự kiến của Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang và cạnh tranh Mỹ - Trung gia tăng.Theo Tân Hoa xã ngày 5/5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ thăm Trung Quốc, chỉ vài ngày trước chuyến thăm cấp nhà nước dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang và làm gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ông Araghchi sẽ đến Bắc Kinh vào ngày 6/5 và có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị. Đây là lần tiếp xúc mới nhất trong chuỗi trao đổi liên tục giữa hai bên kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2.Trong các cuộc trao đổi trước đó, ông Vương Nghị nhiều lần kêu gọi ngừng bắn và nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tự do hàng hải, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ của Bắc Kinh đối với chủ quyền và an ninh của Iran. Trung Quốc cũng duy trì lập trường phản đối các biện pháp trừng phạt đơn phương và can thiệp từ bên ngoài.
Chuyến đi của ông Araghchi diễn ra trong bối cảnh Tehran đẩy mạnh nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế và giảm căng thẳng với Mỹ và Israel. Trước đó, nhà ngoại giao Iran đã tới Nga, Oman và Pakistan để gặp gỡ các quan chức cấp cao.
Sau ba tháng xung đột, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn biến động mạnh. Việc phong tỏa kép tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, đã đẩy giá dầu lên mức kỷ lục và gây sức ép lên thỏa thuận ngừng bắn mong manh do Pakistan làm trung gian. Các nỗ lực nối lại đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn chưa đạt tiến triển.
Chuyến thăm của ông Araghchi cũng trùng thời điểm nhạy cảm khi ông Trump dự kiến tới Bắc Kinh vào ngày 14/5. Dù phía Trung Quốc chưa chính thức xác nhận, giới quan sát cho rằng xung đột Trung Đông sẽ là một trong những nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự.
Trong khi đó, căng thẳng Mỹ - Trung tiếp tục gia tăng xoay quanh vấn đề Iran. Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng và tàu Iran sau khi các cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ, còn Tehran đóng cửa eo biển Hormuz đối với phần lớn tàu thương mại.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây kêu gọi Trung Quốc gây sức ép lên Iran để mở lại tuyến hàng hải chiến lược, đồng thời cho biết vấn đề Iran sẽ nằm trong chương trình nghị sự cấp cao giữa hai nước.
Đáp lại, Bắc Kinh đã yêu cầu các doanh nghiệp trong nước phớt lờ lệnh trừng phạt của Mỹ đối với một số nhà máy lọc dầu Trung Quốc bị cáo buộc mua dầu Iran. Động thái này đánh dấu lần đầu Trung Quốc áp dụng cơ chế nhằm vô hiệu hóa các hành động mà họ coi là “không phù hợp” từ nước ngoài, cho thấy xu hướng phản ứng mạnh mẽ hơn trước sức ép từ Washington.
Phía Mỹ cáo buộc việc Trung Quốc tiếp tục nhập khẩu dầu Iran tương đương với việc tài trợ cho một quốc gia mà Washington coi là tài trợ khủng bố. Tuy nhiên, Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc này và khẳng định hoạt động thương mại song phương tuân thủ luật pháp quốc tế.
Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi ông Trump trước đó đe dọa áp thuế 50% đối với hàng hóa Trung Quốc, sau các cáo buộc rằng Bắc Kinh chuẩn bị chuyển giao vũ khí cho Tehran, điều mà Trung Quốc phủ nhận.
Dù vậy, Washington từng ghi nhận vai trò của Trung Quốc trong việc đưa Iran trở lại bàn đàm phán, dẫn đến vòng đối thoại đầu tiên giữa hai bên kể từ năm 1979, diễn ra tại Islamabad hồi tháng 4 và đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần.
Trong một diễn biến liên quan, ông Vương Nghị cũng đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về tình hình Trung Đông, được cho là nhằm chuẩn bị nền tảng cho các cuộc thảo luận cấp cao sắp tới.
Triển vọng về cuộc đàm phán hoà bình giữa Mỹ và Iran càng thêm xa vời khi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối trả lời câu hỏi thỏa thuận ngừng bắn còn hiệu lực không.
Cho đến cuối tuần qua, thị trường toàn cầu vẫn đặt cược vào thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có thể chuyển thành thỏa thuận hòa bình dài hạn hơn và hai bên cùng ngồi vào bàn đàm phán, tìm tiếng nói chung.
Tuy nhiên, những lời lẽ leo thang, hành động trên eo biển Hormuz và cuộc tấn công mới của Iran vào khu lưu trữ dầu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong 48 giờ qua khiến nhiều chuyên gia cảnh báo xung đột có thể tái diễn.
Ranh giới giữa xung đột và hoà bình
Theo Tehran, cuộc đàm phán gần đây đạt được thỏa thuận nhưng Mỹ đột ngột rút lui. Trong khi Washington cho rằng Iran chưa sẵn sàng nhượng bộ đủ. Nỗ lực dàn xếp vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad cũng thất bại ở phút chót khi phía Iran từ chối gặp phái đoàn Mỹ và chuyến cơ chở Phó tổng thống JD Vance vốn sẵn sàng cất cánh bất ngờ huỷ bỏ.
Tuần trước, nhà đàm phán Iran đệ trình bản dự thảo hoà bình 14 điểm - phản hồi đề xuất trước đó của Mỹ thông qua nhà đàm phán trung gian Pakistan nhằm chấm dứt xung đột. Văn bản này không chỉ nêu rõ yêu cầu của Tehran, mà còn bao gồm "lộ trình cụ thể" để đạt được thỏa thuận, bao gồm yêu cầu giải quyết tất cả vấn đề và chấm dứt xung đột trong vòng 30 ngày, thay vì tuân thủ lệnh ngừng bắn hai tháng như Mỹ đề xuất.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không "hài lòng" với đề xuất này. “Hiện tại, chúng tôi đang đàm phán, nhưng không đạt được kết quả gì”, ông nói với phóng viên, đồng thời cho biết thêm lựa chọn của ông vẫn là “hoặc bác bỏ hoàn toàn hoặc đạt được thỏa thuận”.
Ông Trump cũng không giải thích chi tiết những gì ông cho là thiếu sót trong đề xuất mới nhất của Iran, nhưng ông nói: "Họ đang yêu cầu những điều mà tôi không thể đồng ý".
Tương tự, các quan chức Mỹ cũng bác bỏ đề xuất của Tehran nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai tháng. Một quan chức Mỹ cho biết việc trì hoãn vấn đề hạt nhân là không khả thi vì nó “sẽ tước đi chiến thắng của ông Trump”.
Đáng chú ý, Tổng thống Trump từng được cho đã hỏi trợ lý rằng liệu Mỹ có nên nối lại cuộc tấn công vào Iran hay không. Nhưng ngay cả lúc đó, các quan chức cho biết ông Trump có vẻ thận trọng về việc tái khởi động chiến dịch và kéo dài cuộc xung đột vốn đang bị công chúng Mỹ phản đối.
Ông Trump và đội ngũ của mình đã chọn giải pháp dung hòa, đó là duy trì áp lực lên Iran vô thời hạn cho đến khi họ đưa ra một đề nghị cụ thể cho Mỹ. Sau đó, ông sẽ đánh giá liệu các cuộc đàm phán có thể tiếp tục hay ông sẽ phải ra lệnh tiến hành đợt tấn công mới vào Iran.
"Thế bế tắc, trong đó ông Trump không muốn dỡ bỏ phong tỏa, còn phía Iran không chịu ngồi vào bàn đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa vẫn còn, là một bài toán rất khó tháo gỡ", ông Ali Vaez, người đứng đầu chương trình Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế nói.
Ban đầu, chính phủ Pakistan xem đề xuất mới này là thành quả từ nỗ lực ngoại giao hậu trường được thúc đẩy mạnh mẽ trong thời gian qua. Tuy nhiên, những ngày gần đây, vai trò của Islamabad đã thay đổi, chuyển sang một nhiệm vụ thầm lặng hơn nhưng mang tính cấp bách: làm trung gian truyền tải thông điệp giữa hai phía, trong bối cảnh tiến trình hướng tới đàm phán trực tiếp rơi vào trạng thái đình trệ.
Giới chức tại Islamabad thông tin họ vẫn tin rằng một thỏa thuận là khả thi trong tương lai gần. Dù vậy, họ cũng phải đối mặt với rủi ro từ khả năng các quan chức Iran có thể hành động quá đà, trong khi phía Mỹ dường như đang theo đuổi kết quả mang tính “chiến thắng hoàn toàn”, thay vì chấp nhận giải pháp thỏa hiệp.
Không nhượng bộ
Những rào cản vẫn y nguyên như trước khi cuộc chiến tại Trung Đông bắt đầu với việc Iran không sẵn lòng từ bỏ việc làm giàu hạt nhân, dù họ có thể đồng ý tạm dừng trong nhiều năm, ngoại trừ mục đích phục vụ nghiên cứu y học. Tehran cũng sẽ từ chối yêu cầu cắt giảm năng lực tên lửa và máy bay không người lái vốn phát huy hiệu quả trong xung đột, đồng thời không từ bỏ việc hỗ trợ lực lượng Hezbollah và Hamas.
Cựu sĩ quan tình báo Israel Danny Citrinowicz nhận định kịch bản Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran cũng tiềm ẩn nguy cơ leo thang, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được gia hạn. Và mọi thứ gần đảo lộn khi Tổng thống Trump công bố thông tin chiến dịch hàng hải mới có tên gọi "Dự án Tự do" - cử chỉ "nhân đạo" của Mỹ dành cho thủy thủ đoàn trên nhiều tàu bị mắc kẹt trong cuộc phong tỏa ở eo biển Hormuz và có thể họ đang thiếu lương thực cùng nhiều nhu yếu phẩm thiết yếu khác.
Động thái này diễn ra sau khi Nhà Trắng dường như tỏ ra thất vọng trong việc đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran. Các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian bị đình trệ trong những tuần gần đây và cả hai bên đều bất đồng về một thỏa thuận.
Một số tàu buôn ở Vịnh Ba Tư báo cáo về vụ nổ hoặc hỏa hoạn và Mỹ thừa nhận phá hủy 6 tàu quân sự nhỏ của Iran, một cảng dầu ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi đặt căn cứ quân sự lớn của Mỹ bị tên lửa Iran thiêu rụi. Cùng với đó, Tổng thống Trump tuyên bố bắn hạ 7 tàu nhỏ của Iran và nhấn mạnh thêm những chiếc tàu đó là "tất cả những gì họ (Iran) còn lại".
Ở phía ngược lại, Tehran bất ngờ phát tín hiệu họ vẫn quan tâm đến các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian với Mỹ và cảnh báo giải pháp chính trị là cách duy nhất để phá vỡ bế tắc trong việc đạt được thỏa thuận.
“Trong khi các cuộc đàm phán đang tiến triển nhờ nỗ lực thiện chí của Pakistan, Mỹ nên cảnh giác với việc bị những kẻ xấu bụng kéo trở lại vũng lầy. UAE cũng vậy. Dự án Tự do chính là Dự án Bế tắc”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bình luận trên X.
Theo ông Araghchi, những diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột "cho thấy rõ ràng rằng không có giải pháp quân sự nào cho một cuộc khủng hoảng chính trị".
Hiện tại, triển vọng đàm phán hoà bình giữa hai bên khá mong manh. Thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran Mohammad Reza Mohseni Sani nhấn mạnh "đàm phán là không thể chấp nhận được" trong tình hình hiện tại, đồng thời cáo buộc Mỹ "đưa ra yêu sách quá mức" và theo đuổi các mục tiêu ngầm vì lợi ích nội bộ.
Nhà phân tích cấp cao về chiến lược quốc phòng tại Viện Chính sách Chiến lược Úc ở Canberra, ông Malcolm Davis cũng cho rằng Mỹ "không có con đường dễ dàng nào dẫn đến thành công" trong cuộc xung đột với Iran. Khả năng Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận trong vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad là rất thấp, do khoảng cách lợi ích giữa hai bên vẫn quá lớn.
"Khả năng chúng ta thấy được điều gì đó thực sự giải quyết được xung đột này là không cao", ông Davis nhấn mạnh và lưu ý nếu các cuộc đàm phán tiếp tục bế tắc, Washington sẽ đứng trước hai lựa chọn chính: duy trì phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz hoặc quay trở lại kịch bản xung đột.
Ukraine xác nhận các cuộc không kích của Nga khiến 27 người thiệt mạng và gây hư hại hạ tầng năng lượng. Moskva cũng cáo buộc Ukraine tấn công UAV bừa bãi khiến 7 người thiệt mạng.Reuters dẫn thông báo của giới chức Ukraine ngày 5/5 xác nhận Nga đã mở các cuộc không kích dữ dội nhắm vào loạt mục tiêu trên lãnh thổ nước này, khiến 27 người thiệt mạng và gây hư hại một số hạ tầng năng lượng trọng yếu. Các cuộc tấn công xảy ra ngay trước thời điểm Ukraine kỳ vọng hai bên có thể ngừng bắn (từ nửa đêm 6/5, giờ địa phương).Tại thành phố Zaporizhzhia ở phía Đông Nam, hiện do lực lượng Ukraine nắm giữ, một cuộc tấn công bằng bom lượn và máy bay không người lái (UAV) khiến ít nhất 12 người thiệt mạng. Thống đốc Zaporizhzhia Ivan Fedorov nói rằng 20 người khác bị thương và gây hư hại nhiều cơ sở hạ tầng.
Hình ảnh do truyền thông khu vực đăng tải cho thấy ngọn lửa bao trùm một nhà kho. Ukraine không nêu chi tiết các mục tiêu bị Nga tập kích. Thư ký Hội đồng Zaporizhzhia Rehina Kharchenko sau đó cho biết 4 quả bom lượn dẫn đường đã đánh xuống thành phố.
Ở thành phố Kramatorsk gần tiền tuyến, các cuộc không kích khiến 6 người thiệt mạng, 12 người bị thương. Lực lượng Nga đang từng bước áp sát Kramatorsk, một trong những pháo đài phòng thủ then chốt cuối cùng của quân đội Ukraine ở tỉnh Donetsk.
Tại thành phố Dnipro, giới chức Ukraine ghi nhận 4 người thiệt mạng. Trong khi đó, các cuộc tập kích vào các cơ sở khí đốt ở tỉnh Poltava khiến 5 người thiệt mạng và gây hư hại cơ sở hạ tầng dưới mặt đất.
Bên kia biên giới, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận các khẩu đội phòng không đã được kích hoạt và đánh chặn 93 UAV của Ukraine chỉ trong vòng 7 giờ đồng hồ từ 13h đến 18h ngày 5/5 (giờ địa phương). Chưa rõ tổng lượng UAV mà Ukraine sử dụng, RiaNovosti đưa tin.
Thống đốc vùng Chuvashia Oleg Nikolaev cùng ngày xác nhận 2 người thiệt mạng và 32 người bị thương vì cuộc tập kích UAV. "Chuvashia đã phải đối mặt với cuộc tấn công lớn nhất từ trước đến nay của Ukraine", ông Nikolaev phát biểu và cho biết trong số những người bị thương có trẻ em.
Tại khu vực Dzhankoy trên bán đảo Crimea, hỏa lực từ UAV Ukraine cũng khiến 5 dân thường thiệt mạng, đánh dấu một trong những cuộc tập kích gây thương vong lớn nhất ở Crimea trong nhiều tuần.
Theo Reuters, các cuộc tấn công trong ngày 5/5 do Ukraine thực hiện nhắm vào lãnh thổ Nga còn khiến nhà máy lọc dầu Kirishi ở vùng Leningrad tạm dừng hoạt động trong một quãng thời gian. Nhà máy Kirishi nằm cách biên giới Ukraine 800km, có công suất lọc 400.000 thùng/ngày.
Chưa rõ liệu các cuộc không kích có ảnh hưởng đến lệnh ngừng bắn đơn phương mà Nga công bố trong hai ngày 8 và 9/5 hay không. Ngày 9/5 tới là thời điểm Nga tổ chức kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng trong Thế chiến II. Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo nếu Ukraine có ý định phá hoại sự kiện, Nga sẽ phát động cuộc tấn công tên lửa trả đũa "quy mô lớn" nhằm vào trung tâm Kiev.
Sau thành công của Quán phở anh Hai, nhà phát triển marisa0704 đã bất ngờ hé lộ hậu bản trực tiếp mang tên Bánh mì Bách Khoa.
Mới đây, trên các nền tảng mạng xã hội, một dự án trò chơi điện tử độc lập thuần Việt mang tên Bánh mì Bách Khoa lộ diện, thu hút được sự quan tâm lớn từ người dùng Internet. Phần game là hậu bản chính thức của Quán phở anh Hai (Brother Hai's Pho Restaurant) từng tạo nên cơn sốt trên các nền tảng mạng xã hội vào năm 2025, được phát triển bởi tác giả có biệt danh "marisa0704".
Sự trở lại lần này, nhà phát triển tiếp tục sử dụng những điểm mạnh khiến Phở anh Hai từng được yêu thích. Phong cách đồ họa cũ, khung cảnh quen thuộc cùng các chi tiết trào phúng tạo ra sự tò mò cho người chơi mới.
Người chơi vào vai một sinh viên Bách Khoa, mưu sinh bằng xe bánh mì. Ảnh: marisa0704.
Dựa trên những hình ảnh được công bố, trò chơi đã tái hiện chi tiết khuôn viên trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Trong đó, cánh Cổng Parabol biểu tượng của ngôi trường này đóng vai trò là địa điểm khởi đầu cho hành trình sinh tồn của nhân vật chính.
Theo trang itch.io chính thức của game, cốt truyện xoay quanh một nam sinh viên Bách khoa đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình học tập. Để có tiền đóng học phí và trang trải cuộc sống, anh phải đẩy xe bán bánh mì tại cổng trường.
"Bạn thấy mình đang đứng trước cổng Parabol huyền thoại của trường Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST). Bạn có một 'chuyên án' của riêng mình: sống sót qua thời sinh viên bằng cách khởi nghiệp bán bánh mì", phần mô tả của game viết.
Điểm đặc sắc của Bánh mì Bách Khoa chính là yếu tố bí ẩn, tâm linh lồng ghép khéo léo. Một số ảnh chụp màn hình của game gợi mở về một bầu không khí kịch tính. Những chi tiết này cho thấy dự án có thể mang đến những trải nghiệm giải đố hoặc khám phá các bí mật rùng rợn được ẩn giấu phía sau vẻ ngoài bình dị của một xe bánh mì sinh viên.
Tác giả marisa0704 còn tiết lộ game sẽ được thiết kế với nhiều kết thúc khác nhau (Multiple Endings). Mỗi quyết định của người chơi đối với khách hàng hay cách đối xử với "Cậu Vàng" đều dẫn đến một số phận khác biệt.
Hiện tại, dự án đang chưa được phát hành chính thức, vẫn trong quá trình hoàn thiện giai đoạn cuối.
Ứng dụng Find My cho phép nhanh chóng tìm vị trí tai nghe hoặc hộp sạc, trong trường hợp làm thất lạc AirPods.
Tai nghe AirPods 4. Ảnh: Engadget.
Tương tự các loại tai nghe không dây khác, AirPods có kích thước nhỏ nên dễ thất lạc, chi phí thay thế tốn kém nếu làm mất.
Để hỗ trợ tìm kiếm tai nghe, Apple tích hợp nhiều tính năng trong ứng dụng Tìm (Find My) trên iPhone, iPad và Mac. Người dùng có thể xem vị trí, phát âm thanh, thậm chí định vị chính xác hộp sạc trên một số model.
Sau khi kết nối AirPods với thiết bị Apple và đăng nhập Apple Account, thiết bị sẽ tự động xuất hiện trong ứng dụng Tìm. Người dùng chỉ cần bật Bluetooth để duy trì kết nối.
Nếu chưa kích hoạt Find My, người dùng cần thiết lập bằng cách vào Cài đặt > Tài khoản Apple (avatar trên cùng) > Tìm > Tìm iPhone > Bật chế độ Tìm iPhone.
Lúc này, AirPods sẽ xuất hiện trong ứng dụng Tìm. Khi tai nghe bị thất lạc, chỉ cần vào ứng dụng, chuyển sang phần Thiết bị, chọn AirPods cần tìm. Apple cũng hỗ trợ định vị trên máy tính thông qua website icloud.com/find.
Nếu nằm trong phạm vi Bluetooth hoặc mới kết nối gần đây, vị trí của AirPods sẽ xuất hiện trên bản đồ và cập nhật theo thời gian thực. Nếu nằm quá xa, ứng dụng sẽ hiển thị vị trí cuối cùng.
Trong trường hợp AirPods ở gần nhưng chưa tìm thấy, người dùng có thể phát âm thanh hộp sạc hoặc từng tai nghe (nếu tai nghe không nằm trong hộp).
Sau khi chọn thiết bị, nhấn Phát âm thanh và lắng nghe tiếng bíp. Cách này đặc biệt hữu ích để tìm tai nghe rơi trong chăn mền, túi xách hoặc kẹt trong ghế sofa.
Theo CNET, âm thanh sẽ to dần trong 2 phút. Nếu nghe âm thanh nhưng chưa tìm thấy tai nghe trước khi âm thanh ngừng phát, nhấn lại nút Phát âm thanh. Khi tìm thấy tai nghe hoặc hộp sạc, chọn Dừng.
Thao tác tìm vị trí đánh rơi AirPods.
Người dùng cần đảm bảo AirPods có đủ pin để phát âm thanh. Riêng tính năng phát âm thanh từ hộp sạc chỉ hỗ trợ AirPods Pro 2, AirPods Pro 3 và AirPods 4 (ANC).
Theo Engadget, một số model như AirPods Pro 2 và AirPods Pro 3 hỗ trợ tìm kiếm chính xác (Precision Finding). Tận dụng chip U1 trên iPhone, ứng dụng hỗ trợ cung cấp khoảng cách, hướng và phản hồi rung khi đến gần hộp sạc hoặc tai nghe.
Nhìn chung, việc tìm AirPods khá dễ nếu tai nghe nằm ngoài hộp sạc, còn pin và trong phạm vi kết nối với iPhone. Nếu thất lạc quá xa, thiết bị vẫn cung cấp vị trí cuối cùng được kết nối, dù quá trình tìm kiếm có thể khó khăn hơn.
Trừ các dòng AirPods với hộp sạc tích hợp loa, việc tìm kiếm sẽ khó hơn nếu tai nghe nằm trong hộp sạc. Với trường hợp này, người dùng chỉ có thể dựa vào vị trí kết nối cuối cùng để tìm tai nghe.
Với AirPods Max, iPhone hỗ trợ định vị và phát âm thanh sau tối đa 18 tiếng nếu tai nghe nằm trong hộp sạc (Smart Case). Sau thời gian này, thiết bị sẽ chuyển sang chế độ siêu tiết kiệm pin, tắt Bluetooth và Find My. Trong trường hợp nằm ngoài Smart Case, thời gian trên là 72 tiếng.
11 giờ đêm, tôi đang nằm lướt điện thoại cho dễ ngủ thì màn hình sáng lên. Tin nhắn từ chồng, không dài, không gấp gáp, không có dấu chấm than. Chỉ là một thông báo ngắn gọn, kiểu như nói chuyện công việc. Anh bảo năm nay nhà chị anh trong Nam sẽ đưa cả gia đình ra Bắc ăn Tết, đông đủ cả nhà, nên mẹ đã lên sẵn kế hoạch. Kèm theo đó là một danh sách dài những việc "cần chuẩn bị". Tôi chưa cần mở file đính kèm cũng đã thấy nặng ngực.
Tôi mở ra. Danh sách không ghi tên tôi, nhưng tôi hiểu rất rõ người phải làm là ai. Lau dọn nhà cửa tổng thể trước Tết, sắm sửa chăn ga mới, chuẩn bị phòng cho gia đình chị chồng, lo thực đơn mấy ngày Tết vì "trong Nam ra không quen đồ Bắc", đặt thêm mâm cỗ, tính cả chuyện lì xì cho đám trẻ con. Cuối danh sách còn có dòng nhỏ: Anh chị ít khi ra chơi lâu cố gắng chu đáo hết mức.
Tôi đặt điện thoại xuống, nằm im, không khóc, không thở dài, chỉ thấy một cảm giác rất quen: cảm giác Tết không còn là của mình nữa.
Tôi không ghét chị chồng. Thậm chí, tôi còn thấy thương vì cả năm đi làm xa, Tết mới có dịp sum họp. Nhưng cái cảm giác bị đặt vào vị trí "người gánh Tết" khiến tôi mệt. Không ai hỏi tôi có muốn hay không, có mệt hay không, có đủ sức hay không. Mọi thứ được quyết định rất gọn gàng, rồi chuyển xuống cho tôi dưới dạng… một danh sách.
Tôi làm dâu được bốn năm. Bốn cái Tết trôi qua theo cùng một kịch bản: càng đông người, tôi càng bận; càng bận, tôi càng ít được coi là người đang ăn Tết. Người khác về quê là để nghỉ, để sum vầy, để ngồi lại với nhau. Còn tôi, Tết là một chuỗi ngày tính toán, dọn dẹp, chuẩn bị, sợ thiếu, sợ sót, sợ mang tiếng "không biết lo".
Tôi nhìn điện thoại im lìm, chắc chồng đã ngủ. Có lẽ với anh, đó chỉ là thông tin trong ngày, không hơn. Anh không nghĩ sâu như tôi, cũng không quen nghĩ đến những việc phía sau một cái Tết "đông đủ". Anh không thấy được rằng chỉ cần một tin nhắn lúc 11h đêm thôi, là tôi đã hình dung ra cả 2 tháng sắp tới của mình sẽ trôi qua thế nào.
Tôi sẽ dậy sớm hơn mọi năm. Tôi sẽ ăn vội. Tôi sẽ để ý ánh mắt, lời nói của từng người. Tôi sẽ lo sao cho mâm cơm đủ vị, nhà cửa đủ sạch, không khí đủ vui. Và tôi cũng biết, nếu có mệt, có buồn, có cáu, thì người bị đánh giá đầu tiên vẫn là tôi – vì tôi là dâu.
Cái mệt của tôi không nằm ở việc phải làm nhiều. Nó nằm ở chỗ mọi việc được coi là hiển nhiên. Hiển nhiên rằng con dâu phải lo. Hiển nhiên rằng phụ nữ phải gánh. Hiển nhiên rằng Tết đông người thì vui, còn ai mệt thì… ráng.
Tôi nhớ những cái Tết trước khi lấy chồng. Khi đó, tôi cũng phụ giúp, nhưng là trong tâm thế của một người được yêu thương. Còn bây giờ, tôi phụ giúp trong tâm thế của người không được quyền từ chối. Chỉ khác nhau một chút thôi, mà cảm giác đã khác rất xa.
Tôi không giận ai cả. Tôi chỉ buồn. Buồn vì nhận ra rằng có những người bước vào Tết với mong chờ, còn có những người bước vào Tết với một danh sách việc cần làm. Buồn vì chỉ một tin nhắn lúc 11h đêm đã đủ để tôi hiểu: năm nay, Tết không dành cho mình.
Tôi vẫn sẽ làm. Tôi vẫn sẽ cố gắng. Nhưng trong lòng tôi cứ lẩn quẩn một câu hỏi mà không biết hỏi ai: Liệu có bao nhiêu nàng dâu cũng giống tôi, chỉ cần một tin nhắn muộn là biết mình sắp phải "gánh" cả cái Tết? Và nếu là bạn, bạn sẽ chọn im lặng hay nói ra?
Người trẻ say vì rượu.
Người già say vì đời.
Rượu làm người trẻ đỏ mặt, nói cười, rồi quên.
Đời làm người già đỏ mắt, im lặng, rồi nhớ.
♦️Người già say gì, khi rượu đã đắng?
Hồi trẻ, gã đàn ông nào cũng có một thời háo rượu. Say để quên nghèo, say để tỏ ra anh hùng, say để khóc một mối tình tan vỡ.
Về già, rượu nhạt. Uống một ly là ho, là mất ngủ. Bác sĩ cấm. Vợ cằn nhằn. Con cái nhăn mặt.
Nhưng lạ thay, càng không uống rượu, người già càng say.
Họ say ký ức. Chỉ cần một mùi hương thoảng qua: mùi dầu gió, mùi trầu cau, mùi mưa trên mái ngói cũ. Là cả một trời kỷ niệm đổ về, say đến chao đảo. Say đến nỗi phải vịn vào thành ghế, kẻo ngã.
Họ say quê. Như gã già hôm qua. Quê không còn, nhưng cơn say thì còn. Say con đường làng đã bê tông hóa, say bến đò xưa giờ thành cầu sắt, cầu bê tông, say chính mình của năm 17 tuổi đứng đó chờ ai.
Họ say thời gian. Ngồi nhìn nắng chiều xiên qua hiên nhà, thấy một ngày trôi nhanh như chớp mắt. Mới đó mà đã hết đời. Mới đó tóc còn xanh, giờ đã bạc trắng đầu. Cơn say này không làm lảo đảo chân tay, chỉ làm lảo đảo linh hồn.
Họ say những điều chưa làm. Say vì lời xin lỗi chưa kịp nói. Say vì cái ôm còn nợ. Say vì một chuyến đi cứ hẹn "để mai". Mà "mai" đó giờ hết rồi. Cơn say này không có thuốc giải.
♦️ Cơn say của người già khác cơn say của người trẻ thế nào?
Người trẻ say, họ muốn quên.
Người già say, họ muốn nhớ.
Người trẻ say, sáng mai tỉnh dậy, súc miệng là xong.
Người già say, tỉnh dậy rồi mà lòng vẫn chếnh choáng. Vì thứ làm họ say không nằm trong ly. Nó nằm trong máu, trong xương, trong từng nếp nhăn.
Người trẻ say rồi nói nhiều. Kể lể, khoe khoang, chửi bới.
Người già say rồi im lặng. Vì nói ra cũng không ai hiểu. Vì người hiểu thì đã không còn. Cơn say của họ là cơn say câm. Chỉ có đôi mắt là ướt.
Người trẻ sợ say, vì say thì mất mặt.
Người già sợ tỉnh, vì tỉnh ra thì thấy mình trơ trọi. Thấy căn nhà rộng quá. Thấy đêm dài quá. Thấy tương lai ngắn quá. Thà say. Say trong kỷ niệm, ít ra còn thấy mình đông đủ, còn thấy mình trẻ.
♦️ Ba cơn say kinh điển của tuổi già
🏵️Say con, say cháu
Cả đời cứng rắn, không rơi một giọt nước mắt. Về già, cháu nó đi học xa gọi về "ông ơi", là khóc. Cháu nó về thăm, ôm một cái, là say mấy ngày. Say vì thương, say vì sợ. Sợ nó lớn nhanh quá, mình không theo kịp. Sợ mai này nó quên mình. Cơn say này ngọt, nhưng cũng đau.
🏵️Say bạn
Mỗi lần nghe tin ông bạn già cùng xóm, cùng đơn vị cũ mất. Là say. Say một tuần không tỉnh. Không phải say rượu. Say vì nhận ra chuyến tàu của mình cũng sắp đến ga cuối. Say vì từ nay, lúc ngồi kể chuyện xưa, thiếu mất một người để cãi: "Mày nhớ sai rồi, hồi đó là...". Bạn đi, mang theo một phần ký ức của mình. Uống với ai bây giờ.
🏵️Say chính mình
Đây là cơn say nặng nhất. Nửa đêm thức giấc, đi ngang gương. Giật mình. Ông già nào trong đó? Đâu rồi thằng thanh niên mắt sáng, tóc đen, dám chửi cả trời?
Say vì tiếc. Tiếc những ngày khỏe mạnh đã dùng để giận hờn, để hơn thua. Tiếc những lời yêu đã không nói. Tiếc một đời mải "đợi", để rồi "Cõi Vắng" là phần mình nhận lại.
Cơn say này không ai dìu được. Chỉ có tự mình, rót cho mình một chén trà, ngồi xuống, và tha thứ cho thằng mình của ngày xưa.
♦️ Phải làm gì với người già đang say?
Đừng dội nước lạnh. Đừng bắt họ "tỉnh lại đi".
Với người già, tỉnh là một cực hình. Tỉnh là thấy mình cô độc. Thấy mình vô dụng. Thấy mình thừa.
Hãy để họ say. Và ngồi say cùng họ.
Họ kể chuyện con cá dưới ao năm 1960, hãy "dạ, rồi sao nữa ông".
Họ run rẩy mở cải lương nghe, hãy ngồi xuống nghe cùng, dù mình không hiểu.
Họ đòi về quê, nếu được, hãy đưa họ về. Cho họ chạm tay vào cổng làng một lần cuối.
Nếu không về được, hãy nấu cho họ bữa cơm có canh cua, cà pháo. Hãy gọi video cho họ thấy mặt đứa cháu. Hãy nói "con thương ba", "con thương mẹ".
Đó là chén rượu giải say duy nhất.
Say vì cô đơn, thì phải giải bằng tình thương.
Kết: Cơn say cuối cùng là cơn say đẹp nhất
Rồi sẽ có một ngày, người già hết say.
Không phải vì họ tỉnh. Mà vì họ đi. Đi một chuyến đi rất nhẹ, rất êm.
Lúc đó, họ không còn say quê, say nhớ, say tiếc nữa.
Vì họ đã về đến quê thật rồi. Quê ở trong mây, trong gió, trong lòng đất mẹ.
Ở đó, có đủ hết những người họ thương. Có đủ hết những ngày xưa họ tiếc.
Ở đó, không còn chữ "đợi".
Nên nếu nhà bạn có một người già đang say,
Xin đừng vội lay họ dậy.
Cứ để họ say.
Vì biết đâu, đó là cách họ tập dượt cho chuyến về nhà cuối cùng.
Một chuyến về, thanh thản, không còn gì nuối tiếc..
Cháu tôi có yêu một ông tiến sĩ giấy cũng lớn tuổi 34. Nhưng ba mẹ cháu thấy ông này cứ sao sao rất nghe lời mẹ, mẹ ly hôn nuôi anh ta và cô em gái..
Yêu nhau cũng ba năm cả hai làm cũng gần anh ta đi dạy, mắt cận và tính cũng cổ cổ kiểu người chỉ biết học ấy mà.
Cháu tôi cao chỉ 1,56m. Người Miền Nam nên đậm đậm da ngăm ngăm có duyên và có khiếu ngoại ngữ Trung, Nhật, Hàn, Anh, cả tiếng Thái và khơ me nên hay xách cặp đi làm ăn với bà trẻ dạng trợ lý ấy mà.
Thấy ông tiến sĩ cứ lận đận dạy hợp đồng, trợ giảng, cháu nói ông trẻ xin việc cho gọn có thu nhập chứ đợi vào biên chế nhà nước chắc khuya, mẹ tiến sĩ cứ muốn cháu bỏ số tiền lớn để chạy, nhưng cháu đắn đo không chịu vì đã cưới xin gì đâu, cả hai đình đã nhất trí nên sống cùng nhau. Từ đó bà nặng nhẹ với cháu, có vẻ chê cháu ra mặt, hay nhắc đi nhắc lại con bà tiến sĩ cơ mà ..
Đỉnh điểm bà nói sẽ lên đi khám bệnh vào thứ tư tuần này để Tiến sĩ sắp xếp. Mới chiều thứ hai bà lên rồi, vừa lúc Tiến sĩ lau nhà và cháu đang rủa chén lau bếp, vậy bà làm um lên nói rõ to:
- Tao cho mày học Tiến sĩ để về lau nhà hả, làm vợ mà để chồng làm việc nhà thì bỏ đi con Hoa đâu vào làm cho anh.
Lúc ấy cháu mới nhìn ra có thêm một con bé khoảng 24-25 tuổi đang kéo valy đứng ở canh cửa ra vào, cô ta : -Vâng .
Rồi chạy ngay đến giằng cây lau nhà đẩy tiến sĩ sang một bên làm việc.
Cháu lấy đồ tủ lạnh ra nấu món khác cho hai người ăn, nhưng cơm thì tối cháu nấu nhiều để sáng mai bới cơm đi làm nên còn.
Dọn ra bà trề môi:
- Mẹ chồng lên mà cho ăn cơm thừa canh cặn, cô có biết làm dâu không thì nghỉ đi, để con Hoa nó làm lo toan cho con trai tôi.
Lúc này cháu cũng mong ông tiến sĩ giấy có tiếng nói giúp thì ông im lặng không nói gì. Cháu nhìn hai người ăn chê ỏi eo cũng cáu lắm, người Nam thẳng tính mà.
Thấy Tiến sĩ pha trà, bà lại lên giọng để đấy cho vợ mày làm, việc đấy không phải của mày.
- Nhi đâu ra pha trà đem trái cây lại đây, hay để con Hoa làm luôn…
… …
Cháu cũng điên, cháu về quê anh ta nên biết cô Hoa này con gái của nhà buôn hàng xén kiêm ghi đề, cầm hụi gần nhà bà,rất thích tiến sĩ, hay nói với bà, bố mẹ Hoa cho căn hộ nếu Hoa lấy chồng, Hoa chê đi làm thấp nên đi buôn bán mới có tiền ..
Lần này cháu không nhịn nữa nên cháu thưa luôn:
- Nhà con hai vợ chồng đều đi làm, việc nhà được phân công rõ rành,ai rảnh thì làm việc, con lấy chồng chứ không làm osin…
Bà tỏ ra uy quyền đập tay xuống bàn:
- Cô đừng nghĩ thạc sỹ là to, con tôi tiến sĩ lấy vợ thì vợ phải cơm bưng nước rót, từ xưa nay tôi không cho nó làm gì ngoài đi học, không làm được mời cô ra khỏi nhà ..
… …
Ơ nhà này là của bà trẻ mua để khi nào ra bà ở một hai hôm đưa cháu ở chứ nhà nào của tiến sĩ. Bà nghe thế im miệng hỏi con trai :
- Là sao? Không phải vợ chồng mày mua hả, chưa đăng ký kết hôn mày lấy hộ khẩu nói lên làm thủ tục nhà cửa là sao ?
- À ra thế, nếu anh ấy đứng tên là nhà của anh ấy, cháu không có quyền lấy một nửa hả.
- Mày làm gì ra tiền nhãi ranh, lương tiến sĩ cao mới mua được nhà
Ông tiến sĩ nói cháu nhịn mẹ đi, đừng làm bà tức, bênh mẹ dồn cháu, còn nói cháu láo với mẹ chồng, thì làm sao sống được về sau này..
… …
Lúc này cháu không nhịn nữa mở cửa mời cả ba người ra khỏi nhà, nói ông tiến sĩ lên dọn valy đi luôn không gọi công an vào giải quyết.
……
Ngay đêm đó ba người thuê nhà nghỉ ở tạm đêm khuya bà ta chụp ảnh Hoa ngủ cạnh ông tiến sĩ gửi cho cháu.. Ok được thôi.
Sáng ra 5h thấy ông tiến sĩ điện nói :
- Tức chuyện nhà ra quán tu chai rượu say mền, giờ mới tỉnh điện cho vợ xin lỗi vợ, hôm qua vợ nhịn mẹ một chút đỡ um sùm bây giờ vợ xin lỗi mẹ để đám cưới cho xong còn 30 ngày nữa là ngày đẹp đám cưới ..
Cháu trả lời : - Không cưới xin gì hết chia tay đi, tôi không lấy người chỉ nghe lời mẹ, người không đủ tiền thuê hai phòng nghỉ mà ngủ chung với mẹ và gái …
Cháu gửi lại cho bức ảnh ôm Hoa ngủ. Cháu biết tiến sĩ giấy không uống được bia rượu say có ném xuống sông cũng không biết, chính vì ưu điểm đó cháu mới yêu.
… …
Chia tay thật luôn, bà mặt dày lên nhà nói cháu quay lại thấy rõ tình hình thu nhập con mình và tiến sĩ rứt khoát không lấy Hoa. Đến khi cháu cứng không thoả hiệp thì đòi hết cái gì của tiến sĩ khổ là tiền cháu mua hết ..
Cháu cười nói bà : - Về nói tiến sĩ chuẩn bị hồ sơ xin việc, hoặc đi dạy hợp đồng lại nhé, hết tháng nghỉ việc đã yếu còn ra gió, tiến sĩ xã hội học thì ngồi mà viết văn nhé ..
Bà lại chửi : -Con tao tiến sĩ mày không phải dạy ..
… …
Nhà cháu cháu vẫn ở, việc cháu cháu vẫn làm, nay cháu đã cưới chồng cũng tiến sĩ bạn của tiến sĩ cũ, nhưng công việc vững vàng và được nhà chồng mừng cưới căn hộ cao cấp với mẹ chồng còn trẻ, mẹ chồng nói :
- Dâu khoẻ mạnh, nghề ổn định, nhanh nhẹn, khoẻ mạnh tôi chấm ngay, lấy người đẹp lẻo khẻo để mang bệnh về nhà hả, cháu tôi phải thông minh nên tôi chấm, người Nam thì ông lại thỉnh thoảng đổi gió với thông gia, ăn đồ nam sướng chết, không tính nữa miễn con mình yêu là cưới, hạnh phúc con là hạnh phúc của mình …
… …
- Chia việc ra hai đứa làm, Thắng nấu cơm ngon lắm đừng để con trai mẹ lụt nghề dọn nhà cơm nước nghe chưa,
… …
Cháu có bầu cháu gái mà mẹ chồng đi làm về tạt qua siêu thị mua đồ về nấu sẵn cơm nước cho vợ chồng cháu, bố chồng lắc đầu tỵ nạnh mẹ chỉ biết con dâu thôi.
Đấy cháu cám ơn ông Tiến sĩ giấy đã trả lại cháu làm trợ lý cho Tiến sĩ kinh tế nên đôi nên đũa.
Hôm vừa rồi cty tuyển người cháu nói chồng nhận em gái của tiến sĩ giấy vào làm KCS*. Nói gì em cũng khổ mẹ trọng Nam khinh Nữ nên em cũng vất vả. Em nói Tiến sĩ 40 tuổi chưa lấy được vợ vẫn làng nhàng như thế, nhà Hoa công An bắt rồi vỡ hụi, mẹ mất hết tiền tiết kiệm rồi nên ngồi than khóc, nhưng vẫn bênh anh trai lắm, mẹ như vậy anh không rời ra thì không lấy được vợ ..
Cháu với em ấy lại thân nhau. Thôi cháu kể vậy, tiến sĩ thật đang đón con về ríu rít ngoài cửa rồi ..
Tạm biệt bà trẻ nhé ..
Làm đi: lương thiện nhất, vì phục vụ người khác để nuôi thân, chấp nhận rủi ro nghề nghiệp.
Làm ăn mày: lương thiện nhì, vì không hại ai, chỉ nhận sự thương hại, không gây hại cho xã hội.
Làm ăn trộm: bất lương nhẹ, vì kiếm cái ăn nhưng còn biết sĩ diện, chỉ làm lén lút.
Làm ăn cướp: bất lương trung bình, vì chấp nhận rủi ro, biết rõ sẽ bị tù tội.
Làm quan tham: bất lương hạng nhất, vì trộm mà không nhận là trộm, cướp mà không nhận là cướp, ăn bẩn mà nói mình sạch, sức tàn hại gấp triệu lần so với trộm cướp thường.
👉 Một bảng “xếp hạng đạo đức” vừa châm biếm vừa khiến người đọc bật cười!
Hân và Lan là đồng nghiệp, họ thân thiết và hay giúp nhau. Ông xã của Hân cũng mến bạn của vợ, nhưng từ khi nghe vợ kể và biết Lan ngoại tình, chồng Hân muốn tách vợ ra khỏi người đàn bà mà anh cho là lẳng lơ ấy. Thậm chí đi cafe anh cũng không đi chung nữa
Anh vốn rất tôn trọng vợ, không bao giờ quản giờ giấc, nay vì vợ chơi với một người phản bội chồng, anh thấy không an tâm. Anh nói, nếu Lan tiếp tục qua lại với người tình trẻ, anh sẽ báo cho chồng Lan. Biết tính chồng nói là làm, Hân rất lo lắng.
Hân nghĩ, tình bạn giữa cô và Lan gắn bó đã nhiều năm, không thể vì bạn sai đường, mà mình lảng ra, mặc kệ cô ấy.
Hơn nữa, ngoại tình đâu phải là bệnh lây lan. Chồng Hân thương vợ mà không hiểu vợ, lại đi lo vợ cũng bắt chước bạn và ngoại tình. Hóa ra anh coi vợ như đứa con nít. Mà anh cũng nói biết đâu Hân quay lại thích anh sao Anh nói :
- Vợ chồng mình đều biết vợ chồng Lan, nên không dung túng, khi vỡ chuyện chồng Lan sẽ không tôn trọng vợ chồng mình nữa, đã là bạn phải biết bảo vệ gia đình bạn, sau này sao nhìn mặt nhau.…balbal
Hân thuyết phục chồng rằng để từ từ cô khuyên bảo bạn gái. Có thể giữa Lan và chồng đang có vấn đề gì đó. Ngoại tình mười mươi sai trái, nhưng đời người cũng có khi mắc sai lầm, Hân mong chồng đừng bắt vợ tuyệt giao với Lan, cũng đừng vội thông báo cho chồng Lan kẻo tan cửa nát nhà hết.
Hân rủ Lan đi cà phê và khuyên Lan hết lời. Hân cũng nhắc chuyện chồng cô không chấp nhận tình bạn giữa hai cô nếu Lan tiếp tục ngoại tình. Hân phân giải rằng, chuyện vợ chồng Lan dạo này ra sao, cô không rõ, nhưng việc Lan ngoại tình là hoàn toàn sai. Nếu chồng Lan phát hiện thì chắc chắn gia đình đổ vỡ, con Lan mới học tiểu học, các cháu còn quá nhỏ khi phải rời xa bố hoặc mẹ. Nhân tình của Lan cũng đang có vợ, biết đâu một ngày Lan bị người ta đánh ghen thì mất hết danh dự, khổ không kể hết.
Rồi Lan cũng mở lòng chia sẻ, cô nói anh chồng hiền lành, chăm chỉ, tốt bụng, luôn yêu chiều vợ con, nhưng:
“Ông ấy như cục đất tẻ nhạt, không hề quan tâm tới vợ”.
Hân hỏi bạn, nếu chồng biết Lan cặp bồ, thì “cục đất” đó có nổi cơn động đất không?
Hân còn mạnh miệng dọa: “Nếu tiếp tục mối quan hệ kia thì tình bạn chúng mình chấm dứt”.
Lan bảo cần thời gian suy nghĩ. Một tuần sau, Lan báo tin đã chấm dứt hẳn với tình nhân, bởi còn có một nguyên nhân quan trọng: từ ngày quen biết chàng ta, Lan tốn quá nhiều tình phí.
Ngẫm lại lời Hân nói, Lan nhận ra, ngoại tình như cuộc chơi nguy hiểm, mà thiệt thòi chỉ mình cô lãnh. Lan thấy có lỗi với chồng, “cục đất” mà cô chê, thật ra là chỗ dựa rất vững chắc cho mẹ con cô.
Chồng Hân vui ra mặt khi biết bạn của vợ cắt đứt mối quan hệ ngoài luồng. Anh cũng vui khi phát hiện vợ có khiếu “tư vấn tình yêu hôn nhân”, chắc do vợ anh vốn sẵn nhiều chiêu gìn giữ hạnh phúc gia đình. Anh ôm vợ nói:
Mai nhà mình ăn tươi tươi đi em, em đi chợ anh nấu lẩu gọi mấy cặp bạn bè tới ăn chơi vui em nhé..
Chỉ sau 13 giờ xảy ra vụ án mạng tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang đã nhanh chóng truy bắt thành công đối tượng Nguyễn Quang Thoại khi đang lẩn trốn tại Hà Nội, bàn giao phục vụ điều tra theo quy định.
Khoảng 23 giờ 15 phút ngày 03/5/2026, tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu (tỉnh Tuyên Quang) xảy ra vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng khiến chị B.T.B. (SN 1994, trú tại xã Phù Lưu) tử vong tại chỗ. Đối tượng gây án được xác định là Nguyễn Quang Thoại (SN 1989, trú tại khu Minh Giang, xã Chí Đám, tỉnh Phú Thọ).
Theo điều tra ban đầu, Thoại và chị B.T.B. đã tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn, sau đó chung sống và thuê nhà tại Hà Nội để làm ăn. Ngày 1/5/2026, chị B.T.B. về quê bố mẹ đẻ ở xã Phù Lưu. Đến đêm 3/5, Thoại từ Hà Nội về tìm vợ thì phát hiện chị B.T.B. đang ở cùng anh B.V.K. (SN 1993, tỉnh Lào Cai).
Theo điều tra ban đầu, Thoại và chị B.T.B. đã tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn, sau đó chung sống và thuê nhà tại Hà Nội để làm ăn. Ngày 1/5/2026, chị B.T.B. về quê bố mẹ đẻ ở xã Phù Lưu.
Phát sinh ghen tuông, sau khi anh B.V.K. rời đi, giữa Thoại và chị B.T.B. xảy ra tranh cãi. Trong lúc mất kiểm soát, Thoại đã lấy dao trong bếp chém nhiều nhát vào nạn nhân rồi bỏ trốn khỏi hiện trường ngay sau đó.
Ngay khi nhận tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Tuyên Quang đã chủ trì, phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an tổ chức khám nghiệm hiện trường và triển khai truy bắt đối tượng.
Đến 13 giờ 30 phút ngày 4/5/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện và khống chế thành công Nguyễn Quang Thoại khi đang di chuyển tại khu vực Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội), chuẩn bị tiếp tục lẩn trốn.
Tại cơ quan công an, Thoại đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Bước đầu xác định nguyên nhân vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm và ghen tuông.
Hiện vụ án đang tiếp tục được điều tra, làm rõ và xử lý theo quy định pháp luật.
Khi còn trẻ, nhiều người bỏ qua những điều rất bình thường. Đến sau 40 tuổi, họ mới nhận ra 4 giá trị tưởng nhỏ này mới là nền móng của bình an, sức khỏe và thành công bền vững.
Sau 40 tuổi, không ít người nhìn lại và thấy mình từng chạy quá nhanh. Có những thứ từng bị xem là vụn vặt, không đáng để bận tâm, nhưng càng đi xa càng hiểu: chính chúng mới giữ cuộc sống đứng vững. Nhiều bài học không đến từ sách vở, mà đến từ va chạm, mất mát và thời gian.
Dưới đây là 4 điều tưởng nhỏ nhưng càng lớn tuổi càng thấy quý.
1. Một giấc ngủ ngon đáng giá hơn nhiều cuộc vui muộn
Khi còn trẻ, nhiều người sẵn sàng thức khuya để làm việc, tụ tập, lướt điện thoại hoặc cố “tranh thủ thêm vài tiếng”. Cơ thể lúc đó còn khỏe nên mọi thứ có vẻ chưa ảnh hưởng ngay. Vì thế, giấc ngủ thường bị xếp cuối danh sách ưu tiên.
Sau 40 tuổi, cơ thể phản hồi rất rõ. Chỉ cần thiếu ngủ vài ngày là tinh thần chậm lại, dễ cáu gắt, trí nhớ giảm, hiệu suất làm việc tụt xuống. Nhiều người mới hiểu ngủ đủ không phải hưởng thụ, mà là bảo trì hệ thống sống quan trọng nhất của mình.
Người biết giữ giờ ngủ đều đặn thường giữ được sự tỉnh táo, tâm trạng ổn định và năng lượng dài hạn. Một đêm ngủ ngon đôi khi giá trị hơn cả ngày cố gắng gượng sức. Đến tuổi trung niên, ngủ tốt là tài sản thật sự.
2. Sức khỏe ổn định là nền vốn lớn nhất
Lúc trẻ, người ta thường nghĩ tiền bạc là ưu tiên số một. Sức khỏe chỉ được nhớ đến khi có dấu hiệu bất thường. Nhiều người ăn uống thất thường, ít vận động, căng thẳng kéo dài mà tin rằng “mai tính”.
Nhưng sau 40 tuổi, rất nhiều người nhận ra mọi kế hoạch đều phải đứng trên nền sức khỏe. Có tiền mà không đủ sức tận hưởng, có cơ hội mà cơ thể không theo kịp, có thời gian mà tinh thần luôn mệt mỏi thì mọi thứ đều giảm ý nghĩa.
Giá trị của việc đi bộ mỗi ngày, ăn uống điều độ, khám định kỳ, giữ cân nặng hợp lý… nghe nhỏ nhưng tích lũy cực lớn. Đây là kiểu đầu tư âm thầm, không hào nhoáng nhưng sinh lời mạnh nhất khi tuổi tác tăng lên.
3. Một mối quan hệ chân thành quý hơn hàng trăm kết nối xã giao
Tuổi trẻ thường dễ bị cuốn vào việc quen nhiều người, mở rộng quan hệ, xuất hiện ở nhiều nơi. Cảm giác đông vui khiến nhiều người tin rằng mình đang giàu kết nối. Nhưng số lượng không đồng nghĩa với giá trị.
Sau 40 tuổi, người ta thường lọc lại rất nhanh. Khi gặp biến cố, áp lực công việc hay giai đoạn xuống tinh thần, chỉ vài người thật lòng mới còn ở bên. Chính lúc đó, nhiều người hiểu sự hiện diện chân thành đáng giá hơn những cuộc trò chuyện xã giao dài bất tận.
Một người bạn biết lắng nghe, một người thân luôn tin tưởng, một cộng sự giữ chữ tín… là tài sản khó mua bằng tiền. Tuổi càng lớn, vòng tròn càng gọn nhưng càng chất lượng. Đó là dấu hiệu của trưởng thành.
4. Sự bình yên trong lòng không tự nhiên mà có
Nhiều người trẻ thích cảm giác thắng thua, hơn kém, phải chứng minh mình đúng. Họ dễ bị cuốn vào so sánh với người khác: ai kiếm nhiều hơn, ai đi nhanh hơn, ai nổi bật hơn. Cuộc sống vì thế luôn gấp gáp.
Sau 40 tuổi, nhiều người bắt đầu hiểu chiến thắng lớn nhất là giữ lòng ổn định. Không phải chuyện gì cũng cần phản ứng, không phải cuộc tranh luận nào cũng đáng tham gia, không phải mục tiêu nào cũng cần theo đuổi bằng mọi giá.
Sự bình yên đến từ khả năng chọn lọc: chọn người nên gần, việc nên làm, lời nên nói và điều nên bỏ qua. Đây là kỹ năng tưởng nhỏ nhưng giúp giảm rất nhiều hao mòn tinh thần. Ai hiểu sớm sẽ sống nhẹ hơn rất nhiều.
Vì sao thường phải đợi đến sau 40 tuổi mới nhận ra?
Bởi trước tuổi đó, nhiều người còn đủ năng lượng để sửa sai liên tục. Thiếu ngủ vẫn gắng được, ăn uống thất thường vẫn chịu được, quan hệ độc hại vẫn nhẫn được, áp lực kéo dài vẫn tưởng mình ổn. Nhưng thời gian luôn gửi hóa đơn muộn.
Khi trải qua đủ va chạm, con người bắt đầu nhìn rõ điều gì tạo giá trị thật, điều gì chỉ là bề mặt. Những thứ nhỏ bé hằng ngày mới chính là yếu tố quyết định chất lượng sống lâu dài.
Người khôn ngoan không cần chờ đến 40 tuổi mới hiểu. Càng nhận ra sớm, càng đỡ mất thời gian vòng vèo.
Sau 40 tuổi, nhiều người mới hiểu rằng đời sống bền vững không được xây từ những điều ồn ào, mà từ những thứ rất nhỏ: ngủ ngon, giữ sức khỏe, trân trọng người thật lòng và bảo vệ sự bình yên bên trong. Những điều này nhìn qua rất giản dị, nhưng ai giữ được lâu mới là người thắng đường dài.
Bản thân nồi chiên không dầu không thật sự gây ra ung thư. Nguyên nhân gây bệnh có thể nằm ở cách sử dụng không đúng.
Nồi chiên không dầu dần trở thành thiết bị quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình. Thiết bị này giúp làm chín thức ăn mà không cần sử dụng dầu mỡ lại rất tiện lợi, nhanh chóng. Tuy nhiên, cũng có nhiều thông tin lan truyền cho rằng sử dụng nồi chiên không dầu có thẻ gây ung thư. Thực hư chuyện nay ra sao?
Trên thực tế, các loại nồi chiên không dầu không tự sinh ra chất gây ung thư. Tuy nhiên, việc làm chín thực phẩm ở nhiệt độ cao, đặc biệt là làm thực phẩm cháy khét có thể sinh ra một số hợp chất như acrylamide. Đây là chất được xếp vào nhóm gây ung thư nếu tích lũy trong thời gian dài. Hiện tượng này không chỉ xảy ra với nồi chiên không dầu mà khi chiên, nướng, quay thực phẩm theo các phương pháp khác cũng có thể gặp phải.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, từng chia sẻ trên báo VnExpress, nguy cơ không nằm ở thiết bị mà nằm ở việc nấu quá nhiệt khiến thực phẩm bị cháy. Nếu thực phẩm bị cháy đen (dù dùng lò nướng, chảo hay nồi chiên không dầu để làm chín) thì đều không tốt cho sức khỏe.
Sử dụng nồi chiên không dầu sai cách có thể gây hại cho sức khỏe của người sử dụng.
Sử dụng nồi chiên không dầu đúng cách là điều mà mọi người cần quan tâm. Khi sử dụng thiết bị nhà bếp này, bạn cần tránh những sai lầm sau đây.
Nấu quá lâu, nhiệt quá cao
Nhiều người muốn thực phẩm có lớp vỏ giòn nên chọn để nhiệt độ cao trong thời gian dài. Tuy nhiên, điều này có thể khiến thực phẩm bị cháy xem, sinh ra các hợp chất có hại cho sức khỏe. Vì vậy, nên để nhiệt độ ở mức vừa phải, thường xuyên kiểm tra độ chín của thực phẩm, tránh để thực phẩm chuyển sang màu nâu đậm hoặc bị cháy đen.
Tiếp tục dùng khi lớp chống dính khi bị bong tróc
Phần lớn nồi chiên không dầu có phủ lớp chống dính Teflon. Vật liệu này ổn định ở nhiệt độ dưới 260 độ C, cao hơn nhiều so với nhiệt độ nấu ăn thông thường nên có thể yên tâm sử dụng trong quá trình làm chín thức ăn.
Tuy nhiên, lớp phủ này có thể bị trầy xước, bong tróc làm lộ ra lớp kim loại bên dưới (thường là hợp kim nhôm). Khi chế biến các thực phẩm có tính axit cao như cà chua, chanh, giấm, kim loại có khả năng thôi nhiễm vào thức ăn. Vì vậy, khi lớp chống dính bị hỏng, bạn nên thay mới để đảm bảo an toàn.
Dùng giấy lót kém chất lượng
Một số người sử dụng giấy nến để lót trong nồi chiên không dầu. Tuy nhiên, không phải loại nào cũng an toàn. Các sản phẩm kém chất lượng có thể giải phóng chất độc hại khi gặp nhiệt độ cao. Ngoài ra, nếu giáy không được cố định, nó có thể bị luồng gió thổi bay và chạm vào thanh nhiệt, gây cháy.
Bột sắn dây có tính mát, thích hợp để dùng giải nhiệt trong mùa hè. Tuy nhiên, có những người không nên dùng.
Bột sắn dây được làm tử củ sắn dây, có màu trắng, mịn. Bột sắn dây chứa khoảng 60% tinh bột. Ngoài ra, nó còn có các hợp chất chống oxy hóa thuộc nhóm isoflavones, triterpenoids như puerarin, puerosid A, puerosid B và hợp chất nhóm olean triterpene; không chứa protein, chất béo, đường.
Một muỗng bột sắn đây khoảng 9 gram có thể cung cấp 30 calo và khoảng 8 gram carbohydrate.
Lợi ích của bột sắn dây đối với sức khẻo
Sử dụng bột sắn dây mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nhờ chứa nhiều tinh bột kháng, bột sắn dây giúp cải thiện sức khỏe của hệ tiêu hóa, có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, tinh bột kháng còn có tác dụng bảo vệ niêm mạc ruột đồng thời phòng tình trạng kháng insulin.
Bột sắn dây có tác dụng giảm mụn và rôm sảy nhờ chứa hợp chất kháng viêm, kháng khuẩn deidzein. Bên cạnh đó, nó còn chứa hoạt chất pueratin giúp hỗ trợ chữa đau đầu, ù tai, phòng ngừa huyết khối. Chất chống oxy hóa trong bột sắn dây có tác dụng làm chậm tốc độ lão hóa, làm đẹp da.
Bột sắt dây mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưngk hông phải ai cũng nên dùng.
Người bị bệnh gì không nên uống bột sắn dây?
Bột sắn dây mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng nên dùng. Người mắc 4 bệnh dưới đây cần hạn chế sử dụng bột sắn dây:
- Người mắc các bệnh tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích, viêm loét dạ dày tá tràng, viêm đại tràng mạn tính, viêm gan mạn tính, viêm tụy mạn tính… thuộc thể hư hàn cũng nên thận trọng khi sử dụng bột sắn dây.
Đối với phụ nữ mang thai, nếu cơ thể đang nóng, có thể uống bột sắn dây để giải nhiệt. Tuy nhiên, người đang bị lạnh, cơ thể mệt mỏi, có biểu hiện tụt huyết áp thì không nên sử dụng bột sắn dây để tránh làm tăng tính lạnh, khiến cơ thể càng thêm khó chịu. Trường hợp bà bầu có dấu hiệu bị động thai, dạ con co bóp nhiều không nên dùng bột sắn dây. Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng bột sắn dây.
Trẻ nhỏ nên hạn chế sử dụng bột sắn dây sống vì dễ bị lạnh bụng, tiêu chảy. Nếu muốn cho trẻ ăn, tốt nhất nên nấu chín bột sắn dây để dễ tiêu hóa, giảm tính hàn, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng.
Không nên uống bột sắn dây khi đói hoặc vào ban đêm để tránh hệ tiêu hóa phải hoạt động liên tục, ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe của dạ dày. Thời điểm tốt nhất để bột sắn dây sau bữa trưa hoặc bữa tối khoảng 30-60 phút.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cách pha nước chanh thải độc đúng cách, thời điểm uống tốt nhất và những lưu ý quan trọng để vừa giảm mỡ bụng hiệu quả, vừa bảo vệ cơ thể.
Nước chanh từ lâu đã được xem là “thần dược” tự nhiên giúp thanh lọc cơ thể, hỗ trợ giảm cân và đặc biệt là đánh bay mỡ bụng – vùng mỡ cứng đầu khiến nhiều người đau đầu. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách pha nước chanh đúng chuẩn để phát huy tối đa công dụng mà không gây hại cho dạ dày hay sức khỏe.
Vì sao nước chanh giúp thải độc và giảm mỡ bụng?
Chanh là loại quả giàu vitamin C, chất chống oxy hóa và axit citric. Những thành phần này mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể:
Tăng cường trao đổi chất: Vitamin C giúp cơ thể đốt cháy mỡ nhanh hơn, đặc biệt là mỡ nội tạng.
Hỗ trợ tiêu hóa: Axit citric kích thích sản sinh dịch vị, giúp tiêu hóa tốt hơn, giảm tích tụ mỡ thừa.
Thanh lọc cơ thể: Nước chanh giúp đào thải độc tố qua gan và thận.
Giảm cảm giác thèm ăn: Uống nước chanh giúp bạn no lâu hơn, hạn chế ăn vặt.
Đặc biệt, khi uống đúng cách, nước chanh còn giúp giảm tình trạng tích nước, giúp vòng bụng gọn gàng nhanh chóng.
Cách pha nước chanh thải độc chuẩn nhất
Không phải cứ vắt chanh vào nước là đủ. Để đạt hiệu quả tốt nhất, bạn cần pha đúng tỉ lệ và kết hợp nguyên liệu hợp lý.
1. Nước chanh ấm – công thức cơ bản
Đây là cách đơn giản nhất nhưng cực kỳ hiệu quả.
Nguyên liệu:
1/2 quả chanh tươi
250ml nước ấm (khoảng 40 độ C)
Cách làm:
Vắt chanh lấy nước cốt, bỏ hạt
Pha với nước ấm
Uống ngay khi còn ấm
Công dụng:
Kích hoạt hệ tiêu hóa vào buổi sáng
Đẩy nhanh quá trình đốt mỡ
Làm sạch ruột nhẹ nhàng
2. Nước chanh mật ong – tăng hiệu quả đốt mỡ
Sự kết hợp giữa chanh và mật ong giúp tăng khả năng giảm mỡ mà vẫn cung cấp năng lượng.
Nguyên liệu:
1/2 quả chanh
1 thìa mật ong nguyên chất
250ml nước ấm
Cách làm:
Pha nước chanh như trên
Thêm mật ong vào khuấy đều
Công dụng:
Giảm mỡ bụng nhanh hơn
Làm dịu dạ dày
Tăng đề kháng
3. Nước chanh gừng – “đốt mỡ cấp tốc”
Gừng có tính nóng, giúp tăng nhiệt cơ thể và đốt mỡ nhanh hơn.
Nguyên liệu:
1/2 quả chanh
3–4 lát gừng tươi
300ml nước nóng
Cách làm:
Đun gừng với nước khoảng 5 phút
Để nguội bớt rồi thêm nước chanh
Uống khi còn ấm
Công dụng:
Tăng cường trao đổi chất mạnh mẽ
Đốt mỡ bụng nhanh
Giảm đầy hơi, khó tiêu
4. Nước chanh dưa leo – detox thanh lọc sâu
Đây là công thức detox được nhiều người ưa chuộng.
Nguyên liệu:
1 quả chanh
1/2 quả dưa leo
Vài lá bạc hà
1 lít nước
Cách làm:
Cắt lát chanh và dưa leo
Cho tất cả vào bình nước
Ngâm 2–4 tiếng trước khi uống
Công dụng:
Thanh lọc cơ thể toàn diện
Giảm tích nước, giảm mỡ bụng
Làm đẹp da
Thời điểm uống nước chanh tốt nhất
Để đạt hiệu quả giảm mỡ bụng tối đa, bạn nên uống nước chanh vào những thời điểm sau:
Buổi sáng khi bụng đói
Đây là “thời điểm vàng” giúp:
Kích hoạt trao đổi chất
Đốt mỡ hiệu quả
Làm sạch hệ tiêu hóa
Trước bữa ăn 20–30 phút
Giúp:
Giảm cảm giác thèm ăn
Hạn chế ăn quá nhiều
Hỗ trợ tiêu hóa
Trước khi đi ngủ (ít)
Chỉ nên uống lượng nhỏ nếu không bị dạ dày:
Giúp thanh lọc nhẹ
Hỗ trợ giảm tích mỡ
Uống nước chanh bao lâu thì giảm mỡ bụng?
Hiệu quả còn tùy thuộc vào cơ địa và chế độ sinh hoạt. Tuy nhiên:
Sau 3–5 ngày: cơ thể nhẹ hơn, giảm đầy bụng
Sau 2 tuần: vòng bụng bắt đầu nhỏ lại
Sau 1 tháng: mỡ bụng giảm rõ rệt nếu kết hợp ăn uống hợp lý
Lưu ý: Nước chanh không phải “thần dược” giảm cân cấp tốc, mà là phương pháp hỗ trợ bền vững.
Những sai lầm khi uống nước chanh khiến phản tác dụng
Nhiều người uống nước chanh nhưng không giảm cân, thậm chí còn hại sức khỏe vì mắc phải những sai lầm sau:
Uống quá chua
Nồng độ axit cao có thể:
Gây viêm loét dạ dày
Làm hỏng men răng
Uống khi nước quá nóng
Nhiệt độ cao sẽ phá hủy vitamin C, làm giảm hiệu quả.
Thêm quá nhiều đường
Đường khiến:
Tăng calo
Phản tác dụng giảm mỡ
Uống quá nhiều trong ngày
Chỉ nên uống 1–2 ly/ngày, tránh lạm dụng.
Kết hợp gì để “hút cạn” mỡ bụng nhanh hơn?
Để tăng hiệu quả, bạn nên kết hợp:
Chế độ ăn uống lành mạnh
Giảm tinh bột xấu
Tăng rau xanh, protein
Hạn chế đồ chiên rán
Tập luyện nhẹ nhàng
Đi bộ 30 phút mỗi ngày
Tập plank, gập bụng
Yoga hoặc cardio nhẹ
Ngủ đủ giấc
Ngủ thiếu làm tăng hormone gây tích mỡ.
Ai không nên uống nước chanh thải độc?
Dù tốt, nhưng không phải ai cũng phù hợp:
Người bị đau dạ dày, viêm loét
Người có men răng yếu
Người huyết áp thấp
Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ
Nước chanh thải độc là một phương pháp đơn giản, tiết kiệm nhưng mang lại hiệu quả đáng kể nếu thực hiện đúng cách. Chỉ cần một chút kiên trì, kết hợp với lối sống lành mạnh, bạn hoàn toàn có thể “đánh bay” mỡ bụng và sở hữu vóc dáng gọn gàng hơn mỗi ngày.
Hãy nhớ rằng, không có con đường nào giảm cân bền vững mà thiếu sự kỷ luật. Nước chanh chỉ là công cụ hỗ trợ – chính thói quen sinh hoạt mới là chìa khóa quyết định.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
VN
