Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận rằng lực lượng vũ trang Ukraine đã tiến hành “các lệnh trừng phạt tầm xa” nhằm vào một cơ sở dầu mỏ tại thành phố Yaroslavl của Nga.

Viết trên mạng xã hội ngày 8/5, ông Zelénky cho biết: “Yaroslavl, cách biên giới quốc gia Ukraine hơn 700 km. Một cơ sở thuộc lĩnh vực dầu mỏ có ý nghĩa lớn đối với việc tài trợ cho cuộc chiến của Nga”.

Ông cảm ơn lực lượng vũ trang và cơ quan tình báo Ukraine vì hành động này và nhấn mạnh: “Các lệnh trừng phạt tầm xa của Ukraine tiếp tục được triển khai để đáp trả các cuộc tấn công của Nga nhằm vào các thành phố và làng mạc của chúng tôi. Nga phải lựa chọn hòa bình thực sự, và chỉ có sức ép mạnh mẽ mới bảo đảm được điều đó”.

Trước đó, sáng 8/5, tại thành phố Yaroslavl của Nga đã xảy ra nhiều vụ nổ, sau đó bùng phát hỏa hoạn tại khu vực một nhà máy lọc dầu. Ngoài ra, Moscow và Rostov cũng trở thành mục tiêu tấn công.

Theo các báo cáo, những chiếc máy bay không người lái đầu tiên được phát hiện vào tối ngày 7/5. Sau đó, hãng hàng không Nga Rosaviatsia thông báo áp đặt các hạn chế bay tại các sân bay Vnukovo và Domodedovo của Moscow. Tiếp đó, Thị trưởng Moscow Sobyanin tuyên bố bắn hạ các máy bay không người lái này.

Ngoài ra, các kênh giám sát đưa tin về các vụ nổ ở thành phố Yaroslavl của Nga. Theo thông tin sơ bộ, nhà máy chế biến Yaroslavnefteorgsint ez đã bị ảnh hưởng. Một đám cháy đã bùng phát trong khuôn viên nhà máy.

Rostov-on-Don cũng bị tấn công. Theo dữ liệu sơ bộ, nhà máy Agropromzapchast có thể đã bị trúng tên lửa.

Cư dân địa phương cho biết đã xảy ra một loạt vụ nổ, sau đó một đám cháy lớn bùng phát tại hiện trường.

Sau đó, Thống đốc vùng Rostov, Yuriy Slyusar, báo cáo rằng khu vực này đã "đẩy lùi cuộc tấn công của máy bay không người lái và tên lửa".

"Không có thương vong. Nhưng thật không may, đã có những hậu quả trên mặt đất. Do mảnh vỡ máy bay không người lái rơi xuống, các thành phố Taganrog, Bataysk, Rostov-on-Don và quận Myasnikov đã bị tàn phá"- Thống đốc cho biết.

Sáng nay, Thị trưởng Moscow Sobyanin báo cáo rằng 26 máy bay không người lái đã bị bắn hạ trong đêm khi đang tiếp cận thủ đô.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, tổng cộng 264 máy bay không người lái (UAV) được cho là đã bị bắn hạ trên các vùng lãnh thổ của Nga. .

Hôm 4/5, Bộ Quốc phòng Nga đơn phương tuyên bố "ngừng bắn" vào ngày 8-9 tháng 5 và trong trường hợp cuộc duyệt binh ngày 9/5 ở Moscow bị "phá vỡ", họ đe dọa sẽ phóng một cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn vào trung tâm Kiev. Nga thông báo lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực từ 0h sáng nay.

Vietbf @ Sưu tầm

Hãng thông tấn Tasnim đưa tin cho biết, Iran đã tấn công ba tàu khu trục của Mỹ bằng máy bay không người lái và tên lửa.

"Ba tàu khu trục của Mỹ đã bị hạm đội Iran tấn công tại eo biển Hormuz ... Cuộc tấn công vào các tàu khu trục của Mỹ được thực hiện bằng tên lửa và máy bay không người lái", tuyên bố cho biết.


Được biết, các tàu này đã bị hư hại và sau đó hướng về phía Vịnh Oman.

Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Quân sự Trung ương nước này, Khatam al-Anbiya, cho biết đây là phản ứng trước việc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực. Ông cũng tuyên bố rằng cuộc tấn công vào các tàu khu trục đã bị đẩy lùi và bản thân các tàu này không bị hư hại.

Hôm thứ Năm, nhà báo Jennifer Griffin của Fox News đưa tin rằng quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào cảng Qeshm và thành phố Bandar Abbas của Iran.

Ngày 21 tháng 4, Washington đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Ban đầu, cả hai bên tham chiến đều tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.

Vietbf @ Sưu tầm

Tehran đã cáo buộc Washington vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và trả đũa bằng các cuộc tấn công vào tàu quân sự của Mỹ.

Quân đội Mỹ đã phát động một loạt các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Iran gần eo biển Hormuz, trong khi Tehran tuyên bố họ đã trả đũa các tàu chiến Mỹ trong khu vực.



Tổng thống Donald Trump mô tả các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ chỉ là "một cú chạm nhẹ", khẳng định trong cuộc điện đàm với ABC News rằng thỏa thuận ngừng bắn ngày 7 tháng 4 vẫn còn hiệu lực. Trong một bài đăng tiếp theo trên Truth Social, ông cảnh báo rằng Mỹ sẽ tấn công Iran "mạnh hơn nhiều và dữ dội hơn nhiều" trừ khi Tehran ký một thỏa thuận "nhanh chóng".

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào các địa điểm phóng tên lửa, trung tâm chỉ huy và kiểm soát, và các điểm giám sát của Iran để "tự vệ", sau vụ tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ "không có lý do" nhằm vào các tàu USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason.

Một quan chức cấp cao của Mỹ nói với Fox News rằng lực lượng Mỹ đã tấn công cảng Qeshm và Bandar Abbas của Iran, cũng như trạm kiểm soát hải quân Bandar Kargan ở Minab.

Tehran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng cách nhắm mục tiêu vào một tàu chở dầu của Iran đang di chuyển trong vùng lãnh hải của mình. Bộ chỉ huy trung ương của Iran, Hazrat Khatam al-Anbiya, cũng cáo buộc Washington phối hợp với “một số quốc gia trong khu vực” để tấn công các khu vực dân cư dọc theo bờ biển Bandar Khamir, Sirik và đảo Qeshm.

Hải quân IRGC tuyên bố ba tàu chiến Mỹ đã bỏ chạy khỏi eo biển Hormuz với tốc độ cao sau khi bị "thiệt hại đáng kể". Cả CENTCOM và ông Trump đều khẳng định không có tài sản nào của Mỹ bị trúng đạn.

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng hệ thống phòng không đã được kích hoạt ở phía tây Tehran để chống lại “các mục tiêu thù địch”. Một nhóm phóng viên của RT tại thủ đô Iran đã xác nhận nghe thấy hoạt động của hệ thống phòng không và quay phim được những tia chớp trên bầu trời.

Vietbf @ Sưu tầm

Những điển tích dân gian cho rằng, chính Tào Phi là người đã “mượn tay” Hoa Đà để hại chết em trai là Tào Xung vì lo ngại Tào Tháo sẽ nhường lại cơ nghiệp cho người em tài năng này.

Nhắc đến Hoa Đà, ai cũng biết ông là một danh y nổi tiếng, bậc thầy của y học cổ truyền Trung Hoa, được các thế hệ thầy thuốc Đông y tôn kính. Hoa Đà sống vào cuối thời Đông Hán, khi chiến tranh liên miên, dân chúng lưu lạc khắp nơi, bệnh tật đau khổ tràn lan. Trong thời đại ấy, Hoa Đà đi khắp nơi cứu giúp người dân bị bệnh tật hành hạ. Nhờ y thuật cao siêu, danh tiếng của ông nhanh chóng lan truyền khắp thiên hạ.

Không ít vương công quý tộc cũng mời Hoa Đà chữa bệnh, trong đó có Quan Vũ. Trong một trận chiến, Quan Vũ bị trúng tên, mà trên mũi tên lại có kịch độc, khiến các quân y dưới trướng Lưu Bị đều bó tay, cho rằng ông khó có thể sống sót. Khi ấy, một thuộc hạ của Quan Vũ đã mời Hoa Đà tới thử cứu chữa. Vừa ra tay, Hoa Đà đã cứu sống được Quan Vũ.

Sau khi nghe chuyện, Tào Tháo – người nhiều năm bị chứng đau đầu hành hạ – lập tức sai người đi mời Hoa Đà về chữa bệnh.

Chúng ta đều biết y học thời cổ đại rất kém phát triển, nên bệnh của Tào Tháo vô cùng khó chữa. Nhưng danh y vẫn là danh y, Hoa Đà vừa tới đã dùng các phương pháp trị liệu cổ truyền giúp Tào Tháo giảm bớt đau đớn.

Hoa Đà còn nói với Tào Tháo rằng căn bệnh này là “đầu phong”, rất khó chữa khỏi trong thời gian ngắn, cần phải châm cứu điều trị lâu dài mới có thể dần dần giảm đau và cuối cùng chữa tận gốc.

Tào Tháo nghe xong cho rằng mình chỉ vì lao lực quá độ mà mắc bệnh, còn Hoa Đà nói như vậy chẳng qua là cố ý hù dọa mình nên rất không vui. Tuy nhiên vì vẫn cần Hoa Đà chữa trị nên ông không phát tác ngay.

Tào Tháo còn cho phép dân chúng đến phủ tìm Hoa Đà chữa bệnh, thực chất là muốn giữ ông ở bên cạnh mình. Một mặt đề phòng bản thân có chuyện bất trắc thì có người chữa trị ngay, mặt khác nếu các tướng lĩnh dưới trướng cần cấp cứu cũng có thể lập tức tìm Hoa Đà. Đồng thời, điều này cũng giúp ngăn Hoa Đà cứu chữa cho tướng lĩnh phe đối địch như Quan Vũ.

Nhưng Hoa Đà vốn không ham danh lợi. Ông chỉ mong “treo hồ cứu thế”, cứu giúp bá tánh thiên hạ, đặc biệt là những người nghèo khổ, bị chiến tranh khiến không có điều kiện chữa bệnh.

Vì vậy, Hoa Đà kiên quyết từ chối ý định muốn ông làm quân y trong doanh trại của Tào Tháo.


Tào Tháo thấy Hoa Đà từ chối thì vô cùng tức giận, cho rằng ông “không biết điều”. Thực tế, lúc ấy Tào Tháo đã nảy sinh sát tâm với Hoa Đà, nhưng vì còn cần đến ông nên vẫn cố nhẫn nhịn.

Chúng ta đều biết Tào Tháo rất yêu quý người con trai út là Tào Xung. Tào Xung từ nhỏ thông minh lanh lợi, được Tào Tháo hết mực yêu thương. Thậm chí từng có tin đồn Tào Tháo muốn truyền ngôi cho Tào Xung, điều này khiến Tào Phi – người vốn cho rằng mình là người kế vị – vô cùng bất mãn.

Dù chỉ là lời đồn, nhưng Tào Phi tuyệt đối không cho phép khả năng ấy xảy ra, nên nảy ý định trừ khử em trai được sủng ái này. Tuy nhiên, ông không muốn cái chết của Tào Xung liên quan tới mình nên luôn tìm cách che giấu.

Đúng lúc đó, Tào Xung bị bệnh. Vốn dĩ bệnh không quá nghiêm trọng, chỉ vì cơ thể Tào Xung khá yếu. Nhưng vì quá thương con, Tào Tháo vẫn sai Hoa Đà tới chữa trị.

Hoa Đà xem bệnh xong nhận thấy không có gì nguy hiểm nên kê vài thang thuốc để Tào Xung uống theo đơn.

Chuyện này bị Tào Phi biết được. Ông lập tức mua chuộc người sắc thuốc cho Tào Xung, bí mật đổi phương thuốc. Kết quả, thuốc cứu mạng biến thành thuốc đoạt mạng.

Quả nhiên không bao lâu sau, bệnh tình Tào Xung chuyển biến xấu nhanh chóng rồi qua đời.

Mất đi đứa con yêu quý, Tào Tháo vô cùng phẫn nộ. Ông cho rằng tất cả là do tên lang băm Hoa Đà hại chết con trai mình. Không điều tra, không xác minh, cũng bất chấp sự khuyên can của quần thần và lời cầu xin của dân chúng, Tào Tháo vẫn kiên quyết xử tử Hoa Đà.

Nhưng giết Hoa Đà vẫn chưa đủ để dập tắt cơn giận của ông.

Sau khi Hoa Đà bị giết, Tào Tháo còn ra lệnh thiêu hủy toàn bộ y thư, ghi chép và nhiều phương thuốc quý giá của ông thành tro bụi. Bản thân ông cũng không tiếp tục dùng phương pháp điều trị của Hoa Đà nữa.

Chỉ riêng việc này, nhiều người cho rằng Tào Tháo đã trở thành tội nhân giống như Tần Thủy Hoàng từng “đốt sách chôn nho”. Tần Thủy Hoàng thiêu hủy sách vở Nho gia và chôn sống nho sinh, còn Tào Tháo thì giết chết bậc đại tông sư của giới y học và thiêu hủy các trước tác y học vô giá.

Về sau, Tào Tháo cũng dần nhận ra sai lầm của mình. Đặc biệt là mỗi khi thấy các tướng lĩnh dưới trướng vì không được cứu chữa kịp thời mà chết đi, ông lại nhớ tới Hoa Đà.

Còn chính bản thân ông, vì không nghe theo lời Hoa Đà, không tiếp tục dùng phương pháp điều trị của ông nên chứng đau đầu ngày càng nặng thêm. Đến lúc đau đớn không chịu nổi, dù muốn dùng lại phương thuốc của Hoa Đà cũng đã không còn tác dụng nữa.

Lúc ấy, Tào Tháo mới hiểu tầm quan trọng của một thần y.

Đáng tiếc thay, chính vị thần y có thể cứu mạng mình ấy lại bị ông tự tay xử tử.

Nhưng mọi hối hận khi ấy đều đã quá muộn. Ông chỉ còn biết trách bản thân quá đa nghi, trách mình năm xưa vì sao không chịu điều tra rõ sự thật.

Cho đến trước lúc chết, Tào Tháo vẫn luôn day dứt về chuyện này, nhưng tất cả đã không thể cứu vãn nữa.

Hoa Đà – bậc “thần y” tiên phong trong ngoại khoa

Hoa Đà (chữ Hán: 華佗; 145 - 208[1]), biểu tự Nguyên Hóa (元化), là một thầy thuốc nổi tiếng thời cuối Đông Hán và đầu thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Ông được xưng tụng như một Thần y nổi tiếng không chỉ trong Trung Quốc mà trong các nước đồng văn hóa như Việt Nam, Nhật Bản và Hàn Quốc, được xem là một trong những ông tổ của Đông Y. Ông cùng Đổng Phụng và Trương Trọng Cảnh được xưng tụng làm Kiến An tam Thần y (建安三神醫); cùng với Biển Thước, Trương Trọng Cảnh và Lý Thời Trân được xem là 4 vị đại danh y nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử.

Hoa Đà là người Iran?

Năm 1980, bác sĩ Tùng Mộc Minh Tri, chuyên khoa nghiên cứu thuốc mê, Đại học y quốc gia Nhật Bản, đã đăng nghiên cứu của ông trên tạp chí chuyên ngành “Thuốc mê” với nhan đề “Hiểu biết mới nhất về lịch sử khoa học thuốc mê: Danh y Hoa Đà đời Hán thực ra là người Iran”. Theo đó thì từ “Hoa Đà” là phiên âm của từ “x. Wadag” trong tiếng Ba Tư xưa (còn gọi là An Tức, nay là Iran), từ “Wadag” có nghĩa là chúa hoặc thần, vì vậy nó không thể là tên người mà có ý nghĩa nhân xưng, tôn xưng như chúa công, các hạ hay ngài, tiên sinh. Nếu người được gọi mà làm nghề thuốc thì “x.Wadag” có nghĩa là “Tiên sinh tinh thông y thuật”. Đồng thời người Ba Tư xưa vào thời Hán đã theo “Con đường tơ lụa” mà qua phía đông, vào Trung Quốc, Hoa Đà hẳn là người Ba Tư theo con đường này mà vào du học ở Từ Châu như nhiều sách đã nói. Người Iran (Ba Tư) theo “Con đường tơ lụa” vào trung nguyên là thuyết đáng tin cậy. Thơ Lý Bạch có câu “Hồ cơ mặt như hoa, bên lò cười gió đông”, “Hồ cơ” là “người con gái Hồ xinh đẹp”, chính là cô gái người Iran. Căn cứ vào đó, bác sĩ Tùng Mộc khẳng định “Hoa Đà mà xưa nay cứ cho là người Trung Quốc, thực ra là người Iran”.

Hoa Đà là người Ấn Độ?

Đây là thuyết của Trần Diễn Cách, giáo sư sử học nổi tiếng ở Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc. Trong bài nghiên cứu “Truyện Hoa Đà, Tào Xung trong Tam Quốc chí với truyện cổ Phật giáo”, giáo sư Trần cho rằng những câu chuyện như Tào Xung cân voi, Hoa Đà trị bệnh, thậm chí cả “Trúc Lâm thất hiền” cũng đều mang bóng dáng của thần thoại Ấn Độ. “Tam Quốc chí” là do sử gia Trần Thọ vâng mệnh Tấn Vương viết, bút pháp nghiêm cẩn, cứ liệu chính xác, nhưng chắc chắn ông đã tiếp thu, chịu ảnh hưởng lớn của những câu chuyện Phật giáo Ấn Độ lưu truyền rộng rãi trong dân gian lúc bấy giờ. Sự tiếp thu này được ẩn rất kín đáo, không dễ phát hiện, điều này làm cho việc giám định thật giả trong cổ sử càng khó khăn.

Vietbf @ Sưu tầm

Ông Trump nói Mỹ dễ dàng hạ tên lửa Iran, chúng rơi tuyệt đẹp.
Tổng thống Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn đang được duy trì, đồng thời ví những đợt không kích mới nhất của Mỹ vào quốc gia này chỉ là một "cú chạm nhẹ".

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn đang được duy trì, đồng thời ví những đợt không kích mới nhất của Mỹ vào quốc gia này chỉ là một "cú chạm nhẹ".

"Đó chỉ là một hành động cảnh cáo nhẹ", ông Trump phát biểu trên ABC News và cho biết thêm: "Thỏa thuận ngừng bắn vẫn đang có hiệu lực và được thực thi”.

Phát ngôn này được đưa ra sau các báo cáo về việc Iran phóng tên lửa, thiết bị bay không người lái và dùng xuồng nhỏ tấn công ba tàu khu trục USS Truxton, USS Rafael Peralta và USS Mason gần eo biển Hormuz.

Theo Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ ngày 8/5, quân đội Mỹ đã đáp trả bằng cách đánh chặn các mối đe dọa, đồng thời phá hủy những cơ sở quân sự của Iran đứng sau các cuộc tấn công nói trên.

Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ thông báo không có tàu chiến nào bị trúng đòn tấn công, trong khi phía Iran khẳng định cuộc tập kích phối hợp quy mô lớn này đã gây ra “thiệt hại đáng kể” cho các tàu Mỹ.

Quân đội Mỹ đã đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở quân sự của Iran đứng sau vụ việc, bao gồm: bệ phóng tên lửa và drone, trung tâm chỉ huy, cùng các trạm giám sát và thu thập tình báo.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định ba tàu khu trục không hề hấn gì, trong khi những kẻ tấn công phía Iran đã phải hứng chịu tổn thất nặng nề. Ông cho biết Mỹ đã đánh chìm nhiều xuồng nhỏ và dễ dàng hạ gục các tên lửa của Iran, theo Washington Post.

Nói về những tên lửa bị đánh chặn, ông Trump ví von: “Chúng rơi xuống đại dương một cách tuyệt đẹp, như những con bướm rụng xuống nấm mồ của mình”.

Tổng thống Mỹ cho biết các tàu chiến đã băng qua eo biển thuận lợi và sẽ tiếp tục nhiệm vụ phong tỏa đường biển nhằm siết chặt nền kinh tế Iran trong khi chờ đợi đàm phán. Hiện Iran cũng đã tuyên bố quyền kiểm soát đối với tuyến hàng hải huyết mạch này.

Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ nhấn mạnh không tìm cách leo thang căng thẳng nhưng luôn sẵn sàng bảo vệ lực lượng của mình.

Phát biểu với báo giới tại Rome hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ phía Iran ngay thứ Sáu.

“Chúng ta sẽ chờ xem nội dung phản hồi ra sao. Hy vọng đây là tín hiệu để hai bên bước vào một tiến trình đàm phán thực chất”, ông Rubio nói thêm: “Tôi thực sự mong đợi một đề nghị nghiêm túc”.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi chỉ trích trên mạng xã hội X: “Mỗi khi giải pháp ngoại giao được đưa lên bàn đàm phán, Mỹ lại chọn con đường phiêu lưu quân sự liều lĩnh”.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran sẽ “không bao giờ cúi đầu trước áp lực”, đồng thời lên án gay gắt các đợt không kích của Mỹ trong bối cảnh lệnh ngừng bắn đang lung lay dữ dội sau vụ đấu hỏa lực hôm qua.

Ông Araghchi khẳng định: “Dù với bất cứ lý do gì, kết quả vẫn không thay đổi: Người dân Iran không bao giờ khuất phục trước áp lực và ngoại giao luôn là bên chịu thiệt”.

Dù Washington cố gắng hạ thấp mức độ nghiêm trọng của vụ tấn công để tránh làm leo thang căng thẳng, nhưng Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc đây là hành động “xâm lược và khiêu khích”. Cơ quan này nhận định vụ không kích cho thấy Washington “bất lực trong việc đánh giá đúng tình hình và không thể tìm ra lối thoát hợp lý cho thế bế tắc do chính mình tạo ra”.

Trong tuyên bố chính thức, Tehran một lần nữa nhấn mạnh quân đội nước này đã sẵn sàng phương án tự vệ “trước mọi hành vi xâm lược hoặc ý đồ xấu xa nào”.

VietBF@ sưu tập

Trước khi trở thành hoàng đế nhà Minh, Chu Kiến Thâm đã nảy sinh tình cảm với nhũ mẫu của mình tên là Vạn Trinh Nhi. Cả hai đã tạo ra 20 năm đau thương và mục nát.

Tháng 8 năm Thành Hóa nguyên niên triều Minh, hậu cung Đại Minh xảy ra một vụ phế hậu vô cùng khác thường. Hoàng hậu Ngô thị, xuất thân danh môn quân công, vừa đại hôn được đúng 31 ngày, đã bị vị hoàng đế mới 18 tuổi là Minh Hiến Tông Chu Kiến Thâm hạ chỉ phế truất, trực tiếp đày vào Tây Nội lãnh cung.

Lý do phế hậu không phải mưu phản, cũng chẳng phải không sinh được con, mà vì Ngô hoàng hậu đã dùng cung quy đánh bằng trượng một cung nữ lớn hơn hoàng đế tới 17 tuổi là Vạn thị.

Chính cung hoàng hậu chỉ vì đánh một cung nữ mà lập tức bị phế bỏ, chuyện này trong lịch sử phong kiến là cực kỳ hiếm thấy. Người phụ nữ khiến hoàng hậu bị phế ấy tên thật là Vạn Trinh Nhi, cũng chính là nhũ mẫu chăm sóc Chu Kiến Thâm từ thuở nhỏ.

Nguồn gốc của cục diện hậu cung méo mó này phải truy ngược về biến cố Thổ Mộc Bảo năm Chính Thống thứ 14. Khi ấy Minh Anh Tông Chu Kỳ Trấn thân chinh thất bại và bị quân Ngõa Lạt bắt sống, triều đình chấn động. Để ổn định cục diện, Tôn thái hậu quyết định lập em trai Anh Tông là Thành vương lên ngôi, tức Minh Cảnh Đế. Đồng thời, Chu Kiến Thâm mới hai tuổi được lập làm Hoàng thái tử.

Trong thời điểm hỗn loạn ấy, Vạn Trinh Nhi khi đó 19 tuổi được phái tới Đông cung chăm sóc thái tử nhỏ tuổi.

Về sau, khi Minh Cảnh Đế dần củng cố quyền lực, thân phận trưởng tử của Minh Anh Tông khiến Chu Kiến Thâm trở nên vô cùng nhạy cảm. Năm Cảnh Thái thứ ba, Cảnh Đế dùng đủ cách mua chuộc bá quan để đổi lấy sự im lặng trước việc đổi ngôi thái tử. Tháng 5 năm ấy, Chu Kiến Thâm bị phế bỏ danh vị thái tử, giáng làm Nghi vương rồi bị đưa tới Nghi vương phủ sống trong cảnh gần như giam lỏng.

Suốt 5 năm tại Nghi vương phủ, Chu Kiến Thâm sống trong nỗi sợ hãi thường trực. Minh Anh Tông bị giam ở Nam Cung, cửa bị đổ chì niêm phong; mẹ ruột Chu thị cũng không đủ khả năng chăm lo cho con. Đồ dùng và thức ăn trong phủ bị cắt giảm nghiêm trọng, đám nội giám thường xuyên tìm cách bắt nạt vị phế thái tử.

Trong hoàn cảnh ấy, Vạn Trinh Nhi trở thành người bảo vệ duy nhất của Chu Kiến Thâm. Bà vừa lo ăn uống, vá may quần áo, vừa trực tiếp xua đuổi những kẻ muốn ức hiếp ông.

Sự cô độc kéo dài khiến Chu Kiến Thâm mắc chứng nói lắp nghiêm trọng, đồng thời nảy sinh nỗi sợ hãi với người ngoài. Vạn Trinh Nhi trở thành sợi dây duy nhất nối ông với thế giới bên ngoài, chăm sóc toàn bộ sinh hoạt hằng ngày của ông.

Năm Thiên Thuận nguyên niên, biến cố Đoạt Môn nổ ra. Võ tướng Thạch Hanh nhân lúc Cảnh Đế bệnh nặng đã đưa Minh Anh Tông phục vị. Chu Kiến Thâm khi ấy 10 tuổi lại được lập làm thái tử.

Tuy nhiên, việc khôi phục địa vị không thể xóa đi những tổn thương tâm lý trong thời gian bị giam lỏng. Sau khi trở lại Đông cung, dù Nội vụ phủ điều rất nhiều cung nữ trẻ tới hầu hạ, Chu Kiến Thâm đều đuổi đi, chỉ cho phép Vạn Trinh Nhi ở cạnh mình.

Năm Thiên Thuận thứ sáu, Chu Kiến Thâm tròn 15 tuổi. Triều đình bắt đầu chuẩn bị lễ đội mũ trưởng thành và tuyển chọn thái tử phi. Theo quy củ hoàng gia, khi chính phi nhập cung, vai trò nhũ mẫu của Vạn Trinh Nhi cũng sẽ kết thúc.

Chính trong thời gian này, mối quan hệ giữa hai người đã thay đổi.

Trong một lần tắm, Chu Kiến Thâm cho lui toàn bộ cung nữ theo hầu, chỉ giữ lại Vạn Trinh Nhi ở nội thất thêm nước nóng. Giữa lúc ấy, ông bất ngờ đề nghị Vạn Trinh Nhi cùng tắm với mình.

Điều gây chấn động là Vạn Trinh Nhi không từ chối.

Cuộc kết hợp vượt khỏi lễ giáo ấy khiến Vạn Trinh Nhi nhanh chóng xác lập quyền kiểm soát tuyệt đối đối với vị thái tử trẻ tuổi trước cả khi thái tử phi bước chân vào Đông cung.

Năm Thiên Thuận thứ tám, Minh Anh Tông qua đời, Chu Kiến Thâm đăng cơ, đổi niên hiệu Thành Hóa.

Sau khi lên ngôi, ông từng muốn lập Vạn Trinh Nhi làm hoàng hậu, nhưng bị Chu thái hậu cùng nội các đại thần phản đối quyết liệt. Cuối cùng, ông buộc phải lập Ngô thị làm hoàng hậu.

Nhưng sau đại hôn, Chu Kiến Thâm gần như chỉ sống trong cung của Vạn Trinh Nhi, khiến Ngô hoàng hậu vô cùng bất mãn. Sau khi bà dùng cung quy đánh Vạn thị, Chu Kiến Thâm lập tức phế hậu.

Từ đó, Vạn Trinh Nhi gần như trở thành “nữ chủ nhân thực sự” của hậu cung.

Năm Thành Hóa thứ hai, Vạn Trinh Nhi khi đã 37 tuổi sinh hạ hoàng trưởng tử. Chu Kiến Thâm đặc biệt lập ra ngôi vị “Hoàng quý phi” để sắc phong cho bà. Nhưng đứa trẻ ấy chẳng bao lâu sau chết yểu.

Mất con khi tuổi đã gần 40, Vạn Trinh Nhi hiểu rằng cơ hội sinh thêm con gần như bằng không. Để bảo vệ địa vị độc sủng, bà bắt đầu xây dựng mạng lưới kiểm soát hậu cung cực kỳ đáng sợ.

Vạn thị cấu kết với thái y và thái giám phụ trách ghi chép chuyện thị tẩm. Hễ phát hiện phi tần nào có dấu hiệu mang thai, bà liền lấy danh nghĩa “ban thuốc bổ của hoàng đế”, sai tâm phúc ép uống những thang thuốc có hồng hoa, xạ hương nhằm phá thai.

Năm Thành Hóa thứ sáu, hoàng tử Chu Hựu Cực do Bách Hiền phi sinh ra được lập làm thái tử, nhưng sang năm sau đột ngột qua đời. Trong triều ngoài nội đều ngầm cho rằng cái chết ấy có liên quan tới Vạn Trinh Nhi.

Dưới sự thao túng của bà, hậu cung thời Thành Hóa trong nhiều năm gần như không có hoàng tử nào sống sót.

Quyền lực của Vạn thị còn lan rộng ra cả triều chính. Cha và em trai bà dù không có chiến công vẫn được phong chức lớn, mặc sức tham ô nhận hối lộ. Bà còn liên kết với thái giám Uông Trực, kẻ đứng đầu Tây Xưởng, tạo thành thế lực ngoại thích – hoạn quan vô cùng đáng sợ.

Mãi đến năm Thành Hóa thứ 11, âm mưu kiểm soát huyết mạch hoàng gia mới bị phá vỡ. Một thái giám tên Trương Mẫn liều chết tiết lộ rằng hoàng tử Chu Hựu Đường vẫn còn sống.

Hóa ra trước đó, một cung nữ họ Kỷ từng mang thai sau khi được hoàng đế sủng hạnh. Vạn thị định hại chết mẹ con bà, nhưng một lão cung nữ đã nói dối rằng Kỷ thị mắc bệnh u bướu. Nhờ vậy, đứa trẻ được bí mật nuôi dưỡng trong lãnh cung suốt nhiều năm.

Khi bí mật bị bại lộ, Vạn Trinh Nhi lập tức trả thù. Kỷ thị chết bí ẩn trong cung, còn Trương Mẫn phải nuốt vàng tự sát.

Năm Thành Hóa thứ 23, Vạn Hoàng quý phi đang đánh cung nữ thì đột ngột trúng phong qua đời ở tuổi 58.

Chu Kiến Thâm khi nghe tin chết lặng suốt nhiều tháng không thiết triều chính, rồi cũng băng hà vào tháng 8 cùng năm.

Hai con người đã thao túng Đại Minh hơn 20 năm lần lượt rời khỏi thế gian, để lại cho Minh Hiếu Tông Chu Hựu Đường một triều đình đầy rẫy vết thương và mục nát.

Điều khiến hậu thế khó hiểu nhất là: Chu Kiến Thâm biết rất rõ Vạn Trinh Nhi đã dùng từng bát thuốc độc để giết chết những đứa con chưa ra đời của mình. Thế nhưng, với tư cách là hoàng đế nắm quyền sinh sát trong tay, ông chưa từng công khai ngăn cản hay trách phạt bà.

Một người bình thường khi thấy con ruột bị hãm hại còn sẵn sàng liều mạng, vậy rốt cuộc Chu Kiến Thâm đã sợ điều gì, hoặc yêu Vạn Trinh Nhi đến mức nào, mới có thể im lặng suốt hơn hai mươi năm như vậy?

Vietbf @ Sưu tầm

Ngày thứ Sáu, tiêm kích F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ đã tấn công trực diện vào hệ thống ống khói của hai tàu chở dầu treo cờ Iran tại Vịnh Oman.


Đòn tấn công này đã vô hiệu hóa cả con tàu ngay trước khi tiến vào cảng. Đây là đợt tấn công mới nhất của Washington nhằm duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với Mỹ. Theo hãng tin Fars (Iran), các vụ chạm trán giữa lực lượng Iran và tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz đã diễn ra liên tục trong nhiều giờ qua.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hai tàu bị đánh chặn vào ngày 8/5 gồm M/T Sea Star III và M/T Sevda.

Thông báo trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết máy bay xuất phát từ tàu sân bay USS George H.W. Bush (CVN 77) đã đánh hỏng động cơ của các tàu không tuân thủ lệnh phong tỏa bằng cách bắn chính xác vào bộ phận thoát khí. Thời điểm bị tấn công, cả hai tàu đều đang đi thực hiện hành trình không chở hàng.

Trước đó, vào ngày 6/5, một tiêm kích khác từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN 72) cũng đã nã pháo 20mm đánh nát bánh lái tàu M/T Hasna khi con tàu này cố tình băng về phía cảng Iran. CENTCOM khẳng định: "Hiện cả ba con tàu này đã bị loại bỏ khả năng di chuyển về phía lãnh hải Iran".

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, nhấn mạnh các lực lượng Mỹ tại Trung Đông sẽ duy trì cam kết phong tỏa tuyệt đối các tàu ra vào Iran. Ông cũng tiết lộ kể từ khi chiến dịch bắt đầu, Mỹ đã cưỡng chế chuyển hướng hơn 50 tàu thương mại và vô hiệu hóa nhiều phương tiện vi phạm.

Hãng tin Fars của Iran cùng ngày xác nhận các cuộc đụng độ gián đoạn giữa quân đội nước này và Hải quân Mỹ vẫn đang tiếp diễn tại eo biển Hormuz.

Tình hình trở nên đặc biệt căng thẳng sau khi ba tàu khu trục Mỹ băng qua eo biển này dưới làn tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran. Trong khi đôi bên vẫn đang đổ lỗi cho nhau về việc nổ súng trước, Tổng thống Donald Trump đã gọi các vụ va chạm này chỉ là "cú chạm nhẹ", khẳng định lệnh ngừng bắn về mặt lý thuyết vẫn đang có hiệu lực.

VietBF@ sưu tập

Trăng Xanh duy nhất trong năm 2026 dự kiến xuất hiện vào ngày 31/5. Mang tên gọi đặc biệt, hiện tượng này có nghĩa Mặt Trăng sẽ thực sự chuyển sang màu xanh không?

Theo Astronomy, có hai cách hiểu về Trăng Xanh: Trăng Xanh theo mùa và theo tháng. Theo NASA, Trăng Xanh theo mùa là lần trăng tròn thứ ba trong một mùa thiên văn có bốn lần trăng tròn, thường rơi vào khoảng giữa hạ chí và thu phân.

Trong khi đó, Trăng Xanh theo tháng, tức lần trăng tròn thứ hai xuất hiện trong cùng một tháng dương lịch có hai lần trăng tròn.

Hiện tượng Trăng Xanh theo mùa tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 20/5/2027. Trong khi đó, Trăng Xanh theo tháng gần nhất sẽ xuất hiện vào ngày 31/5/2026.

Tuy nhiên, thời điểm quan sát hiện tượng này có thể thay đổi tùy theo múi giờ tại từng khu vực. Như vậy, ngày 31/5 tới đây sẽ là lần Trăng Xanh duy nhất năm 2026.

Trăng Xanh hiếm như thế nào?
Theo Tạp chí Date and Times, thực tế Trăng Xanh xảy ra khoảng 2-3 năm một lần.

Một tháng âm lịch, tức khoảng thời gian giữa hai pha Mặt Trăng giống nhau, kéo dài khoảng 29,5 ngày. Vì vậy, hiện tượng Trăng Xanh theo tháng chỉ có thể xảy ra khi Trăng Tròn xuất hiện ngay vào đầu tháng dương lịch, khoảng ngày 1. Khi đó, sau chu kỳ 29,5 ngày, lần Trăng Tròn tiếp theo vẫn có thể rơi vào cuối cùng tháng đó.

Thông thường, Mặt Trăng cần khoảng 354 ngày để hoàn thành 12 lần Trăng Tròn, ngắn hơn một năm dương lịch 365 ngày. Chính sự chênh lệch này khiến hiện tượng Trăng Xanh không xảy ra thường xuyên, mà trung bình khoảng hai năm rưỡi mới xuất hiện một lần.

Hiện tượng Trăng Xanh theo mùa và Trăng Xanh hàng tháng đôi khi cũng có thể xảy ra trong cùng một năm.


Từ năm 1550 đến năm 2650, có 20 năm có một lần Trăng Xanh theo mùa và một lần Trăng Xanh hàng tháng ở nhiều múi giờ khác nhau. Lần cuối cùng điều này xảy ra là vào năm 1934 và lần tiếp theo sẽ là vào năm 2048.

Trong cùng khoảng thời gian đó, có 21 năm xảy ra hiện tượng Trăng Xanh ba lần liên tiếp - một lần Trăng Xanh theo mùa và hai lần Trăng Xanh theo tháng trong cùng một năm dương lịch. Lần tiếp theo sẽ diễn ra vào năm 2143, trong khi lần cuối cùng là vào năm 1961.

Như vậy, từ năm 1550 đến năm 2650 sẽ có 408 lần Trăng Xanh theo mùa và 456 lần Trăng Xanh hàng tháng.

Hai lần Trăng Xanh theo mùa trong một năm là điều không thể, vì điều đó đòi hỏi phải có 14 lần trăng tròn trong cùng một năm.


Vì sao Trăng Xanh nhưng không có màu xanh?
Thực tế, tên gọi Trăng Xanh không có nghĩa là Mặt Trăng sẽ chuyển sang màu xanh. Trong cách hiểu phổ biến, đây là thuật ngữ chỉ một lần trăng tròn đặc biệt trong lịch, chứ không liên quan trực tiếp đến màu sắc quan sát được.

Trăng Xanh có nhiều tên như: Ngày trăng tròn cá tầm, Trăng bắp xanh, Trăng ngũ cốc và Trăng tròn đỏ...

Tuy vậy, vẫn có những trường hợp hiếm hoi Mặt Trăng thật sự mang sắc xanh. Hiện tượng này thường xảy ra khi trong khí quyển có lượng lớn khói, bụi từ cháy rừng hoặc núi lửa phun trào. Các hạt bụi có kích thước phù hợp có thể tán xạ ánh sáng đỏ và vàng, khiến ánh sáng từ Mặt Trăng khi đi qua khí quyển hiện lên với màu xanh lam hoặc xanh lục nhạt.

Theo Date and Times, lịch sử từng ghi nhận hiện tượng này sau vụ phun trào núi lửa Krakatoa ở Indonesia năm 1883. Tro bụi từ vụ phun trào lan lên tầng cao khí quyển, khiến Trăng Xanh được quan sát ở nhiều nơi trên thế giới và kéo dài trong khoảng hai năm. Ngoài ra, người dân còn ghi nhận những hiện tượng quang học bất thường khác như Mặt Trời có màu tím nhạt, mây dạ quang và hoàng hôn đỏ rực.

Một số sự kiện khác cũng từng khiến Mặt Trăng chuyển màu xanh, như các vụ cháy rừng lớn ở Thụy Điển và Canada vào giai đoạn 1950–1951, hay các vụ phun trào núi lửa El Chichon ở Mexico năm 1983, núi St. Helens năm 1980 và Pinatubo năm 1991.

Dù vậy, đây là hiện tượng rất hiếm, bởi khói bụi trong khí quyển phải có kích thước gần như đúng chuẩn mới có thể tạo ra hiệu ứng làm Mặt Trăng đổi sang sắc xanh. Còn trong nguyệt thực, Mặt Trăng thường chuyển sang màu đỏ sẫm, nên được gọi là “trăng máu”, không phải Trăng Xanh.

Nguồn gốc của Trăng Xanh theo mùa
Định nghĩa Trăng Xanh theo mùa được cho là bắt nguồn từ cuốn Niên giám Nông dân Maine, hiện không còn xuất bản. Theo cách tính trong cuốn niên giám này, nếu một năm có tới 13 lần trăng tròn, lịch các lễ hội của Giáo hội có thể bị xáo trộn.

Vì số 13 thường bị xem là con số không may mắn, cộng với việc việc tính toán lần trăng tròn “dư” này khá phức tạp, nên người ta đã gọi nó là Trăng Xanh.

Lịch phụng vụ Kitô giáo cũng góp phần giải thích vì sao lần trăng tròn thứ ba trong một mùa lại được gọi là Trăng Xanh. Lịch này dựa vào các pha của Mặt Trăng để xác định thời điểm của những dịp quan trọng như Mùa Chay và Lễ Phục Sinh.

Trong đó, lần trăng tròn cuối cùng của mùa đông được gọi là Trăng Mùa Chay. Lần trăng tròn đầu tiên của mùa xuân, còn gọi là Trăng Phục Sinh, thường xuất hiện ngay trước Lễ Phục Sinh. Vì vậy, việc gọi lần trăng tròn thứ ba trong mùa là Trăng Xanh giúp giữ cho Mùa Chay, Lễ Phục Sinh và các nghi lễ liên quan diễn ra đúng theo chu kỳ Mặt Trăng truyền thống.

Nguồn gốc của Trăng Xanh theo tháng
Cách hiểu phổ biến hơn hiện nay cho rằng Trăng Xanh là lần trăng tròn thứ hai trong cùng một tháng dương lịch. Định nghĩa này thực ra bắt nguồn từ một sự hiểu nhầm của nhà thiên văn học nghiệp dư James Hugh Pruett trong một bài viết đăng trên tạp chí Sky & Telescope năm 1946.

Sai sót này sau đó được lan truyền rộng rãi và dần được nhiều người chấp nhận như một cách giải thích đúng. Ngày nay, cách hiểu này không còn bị xem đơn thuần là một lỗi sai, mà đã trở thành định nghĩa thứ hai về Trăng Xanh.

Vietbf @ Sưu tầm

Võ Tắc Thiên những năm tháng cuối đời lại đột ngột thay đổi đến kỳ lạ, cùng với sự lộng hành của gian thần dẫn đến những nghi vấn rằng bà đã bị hại chết.

Võ Tắc Thiên (624 – 705) là nữ hoàng duy nhất trong lịch sử Trung Quốc. Bà lập ra nhà Võ Chu và chính thức trị vì trong 15 năm. Bà qua đời ở tuổi 82, không lâu sau khi nhường ngôi cho con trai.

Sử sách nhà Đường khi đó ghi chép hết sức đơn giản về cái chết của Võ Tắc Thiên: “Tuổi già đau ốm, buộc phải nhường ngôi cho Thái tử, chưa đầy một năm sau thì băng hà”.

Nhưng cái chết của Võ Tắc Thiên cho đến nay vẫn là đề tài gây tranh cãi của các học giả Trung Quốc hiện đại. Không ai biết rõ thực sự vị nữ hoàng đế duy nhất đã phải đối mặt với cái chết như thế nào.

Cuộc đảo chính khôi phục nhà Đường

Theo Nhân dân Nhật báo, năm Thần Long thứ nhất (năm 705), Võ Tắc Thiên lại lâm trọng bệnh. Các tướng lĩnh dưới quyền nhân cơ hội đó tạo binh biến.

Tể tướng Trương Giản Chi, Thôi Huyền Vĩ cùng các tướng đem 500 ngự lâm quân kéo đến Huyền Vũ môn, bao vây cung cấm, nơi Võ Tắc Thiên đang tĩnh dưỡng.

Một cánh quân khác đến Đông Cung, nghênh đón thái tử Đường Trung Tông trở lại làm vua lần thứ hai. Bản thân thái tử có ý định đảo chính nhưng một phần chưa dám quyết cướp ngôi vua từ tay mẹ.

Phò mã đô úy An Dương Vương Đồng Kiểu, trọng thần bên cạnh Đường Trung Tông hết mực khuyên nhủ: “Chúng thần xuất phát từ tấm lòng trung, đồng tâm hiệp lực, muốn lấy ngày này để trừ hung diệt ác, phục hồi lại xã tắc giang sơn cho họ Lý. Chúng thần nguyện mong Điện Hạ tạm dời tới Huyền Vũ môn để đáp lòng mong mỏi của dân chúng”.

Thái tử đáp: “Trừ gian diệt ác là chuyện nên làm. Nhưng nay hoàng thượng (nhắc đến Võ Tắc Thiên) ngọc thể bất an, liệu làm vậy có kinh động. Các khanh phải lo nghĩ về sau”.


Tướng quân Lý Trạm khi đó lên tiếng: “Chuyện binh biến không thể thành công nếu không có thái tử. Mọi chuyện không thể hoãn lại được nữa rồi. Chúng thần đã không màng đến gia tộc khi làm điều này, vì sao Điện Hạ lại có thể đứng nhìn chúng thần đi vào chỗ chết”.

Thái tử Đường Trung Tông nghe vậy nên mới miễn cưỡng vào cung gặp Võ Tắc Thiên. Đám nam sủng Trương Dịch Chi, Trương Xương Tông của Võ Tắc Thiên lập tức bị đem ra chém đầu ngay lập tức, còn nơi Võ Tắc Thiên tĩnh dưỡng thì bị vây chặt.

Võ Tắc Thiên ban đầu chỉ nghĩ đây là việc dẹp loạn thông thường, nhưng khi thấy Thái tử chần chừ không trở về Đông Cung, bà mới bắt đầu hiểu ra chuyện.

Một tướng lĩnh trong nhóm binh biến lên tiếng: “Năm xưa Tiên Hoàng đã giao phó thái tử cho Bệ hạ, nay thái tử tuổi đã lớn, ở Đông Cung đã lâu. Ý trời và lòng người từ lâu đều nhớ mong họ Lý. Quần thần không quên ơn đức của Thái Tông, Thiên Hoàng. Chỉ mong Bệ hạ truyền ngôi cho thái tử để thuận ý trời, lòng người”.

Chỉ trích các quân thần một hồi lâu, Võ Tắc Thiên hiểu rằng mọi sự đã rồi, không thể thay đổi được và đành chấp nhận nhường ngôi một lần nữa cho thái tử. Đường Trung Tông tôn Võ Tắc Thiên là Thái thượng hoàng, đưa mẹ về an dưỡng tuổi già, nhưng thực chất là giam lỏng ở Thượng Dương cung.

Chưa đầy một tháng sau, Nhà Đường chính thức được khôi phục, triều đại nhà Võ Chu chấm dứt. Điều khiến giới học giả sau này bất ngờ là thái độ của Võ Tắc Thiên trong những ngày tháng cuối đời.

Sử cũ chép lại, bà chấp nhận trở về với thân phận khiêm nhường là một nàng dâu của họ Lý. Bà tỏ lòng khoan dung đối với cả hậu duệ của những kẻ thù năm xưa.

Những trăn trối ấy dường như trái ngược hoàn toàn với tính cách cao ngạo, với vẻ uy phong tột bậc trong suốt cuộc đời Võ Tắc Thiên. Ở thời điểm gần đất xa trời, Võ Tắc Thiên có thể đã thay đổi tích cách, nhưng cũng có thể đấy chỉ là cách để nhà Đường trấn an dân chúng, phác họa một cuộc chuyển giao quyền lực trong bình yên.

Bị gian thần hại chết?

Theo trang mạng Qulishi, lật lại cuộc chính biến lật đổ Võ Tắc Thiên, các nhà sử học Trung Quốc hiện đại chú ý đến tình tiết hai em anh em họ Trương phải chịu kết cục vô cùng bi thảm.

Không chỉ chiụ án chém đầu, thủ cấp của Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông còn bị bêu trước dân chúng, xác bị băm thành trăm mảnh.

Những người thân cận khác với Võ Tắc Thiên thì chỉ bị cách chức, không ai mất mạng như huynh đệ họ Trương.

Từ đó, có luồng ý kiến cho rằng hai người này nhất định phải phạm tội ác tày trời nào đó mới khiến Đường Trung Tông ra lệnh chém đầu, băm thây như vậy.

Sử cũ chép lại, hai anh em họ Trương là người nhân phẩm kém cỏi, ỷ vào sự sủng ái của nữ hoàng, nhận hối lộ từ bá quan, sách nhiễu dân chúng, xa xỉ hủ hóa, hãm hại trung thần và âm mưu phản nghịch.

Với “thành tích bất hảo” như vậy, anh em họ Trương hiểu rõ một khi nữ hoàng qua đời, họ sẽ bị đem chôn cùng theo đúng tục lệ truyền thống.

Do đó, rất có thể hai “nam sủng” này đã bí mật lên kế hoạch ám sát Võ Tắc Thiên, loan truyền thánh chỉ giả để tiếm ngôi như thái giám Triệu Cao từng làm với Tần Thủy Hoàng trong quá khứ.

Việc Võ Tắc Thiên bị bệnh nặng, không thể diện kiến các đại thần, thực chất chỉ là cái cớ hoãn binh để hai anh em họ Trương có thời gian chuẩn bị kế hoạch.

Nhưng tầm ảnh hưởng của Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông trong triều không thể được như Triệu Cao. Trái lại, các tướng lĩnh nhà Đường đã muốn giết hai người này từ lâu, không chấp nhận cảnh nữ hoàng chỉ trọng dụng “nam sủng” mà bỏ bê triều chính.

Nhưng kế hoạch ám sát Võ Tắc Thiên của hai người này liệu có thành công hay không thì các sử gia ngày nay chưa thể tìm thấy bằng chứng xác đáng. Nữ hoàng có thể đã bị hại chết nhưng chưa chính thức được an táng để bảo vệ thanh danh hoàng tộc.

Ngoài ra, Võ Tắc Thiên có thể không dễ gì chấp nhận binh biến và việc Đường Trung Tông đưa mẹ về cung, cứ 10 ngày đến chăm sóc chỉ là màn kịch dàn dựng nhằm che mắt thiên hạ.

Đến ngày tháng 12/705, nhà Đường loan tin thái thượng hoàng Võ Tắc Thiên băng hà. Lễ tang tiến hành theo nghi thức của Hoàng hậu, hợp táng với Đường Cao Tông ở Càn lăng, được con cháu hoàng tộc họ Lý hết mực tôn kính.

Vietbf @ Sưu tầm

Từng kỳ vọng một "viên đạn bạc" có thể giải quyết vấn đề Iran bằng những tối hậu thư đanh thép, thế nhưng thực tế tại eo biển Hormuz buộc Tổng thống Trump phải thay đổi quỹ đạo.
Sau vụ đấu hỏa lực dữ dội giữa tàu chiến Mỹ và lực lượng Iran, ông Trump đã gọi các đòn không kích đáp trả của Washington chỉ là một "cú chạm nhẹ" nhằm duy trì thỏa thuận ngừng bắn đang lung lay dữ dội.

Giữa bối cảnh Mỹ đang kiềm chế để chờ đợi một phản hồi "nghiêm túc" từ Tehran, cuộc đối đầu tại tuyến hàng hải huyết mạch này lại một lần nữa rơi vào thế bế tắc khi cả hai bên liên tục đổ lỗi và thách thức lẫn nhau trên bờ vực của một cuộc phiêu lưu quân sự mới.

Phản ứng có tính toán của Mỹ

Theo chuyên gia phân tích quân sự Cedric Leighton của đài CNN, cụm từ “cú chạm nhẹ” mà Tổng thống Donald Trump sử dụng đã hé lộ bản chất các cuộc không kích mới nhất của Mỹ. Ông Leighton nhận định: “Tôi cho rằng Tổng thống muốn ám chỉ đây là một phản ứng có tính toán và chừng mực trước các hành động của Tehran”.

“Thông điệp mà Washington gửi đi là: Các anh có thể quấy rối vài mục tiêu, nhưng chúng tôi sẽ đáp trả đích đáng”. Chuyên gia này phân tích thêm rằng chính quyền Mỹ kỳ vọng phản ứng này sẽ giúp ổn định tình hình. Tuy nhiên, kết quả phụ thuộc vào việc Iran lựa chọn “giải quyết vấn đề bằng ngoại giao” hay tiếp tục trả đũa.

Hiện Iran vẫn đang cân nhắc đề xuất chấm dứt chiến tranh từ phía Mỹ. Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran vẫn chưa hoàn tất văn bản phản hồi. “Mỹ đang muốn giảm leo thang xung đột và đây chính là cách họ thể hiện điều đó”, ông kết luận.


50.000 binh sĩ cho chiến dịch quân sự tại Iran đang ở trạng thái chờ lệnh. Ảnh: Hải Quân Mỹ.
Tổng thống Trump không đạt được kỳ vọng ban đầu
Chưa rõ liệu các cuộc đàm phán hòa bình có đem lại kết quả khả quan nào không khi hai bên vừa đấu hỏa lực dữ dội. Dù ông Trump từng nhiều lần khẳng định thỏa thuận đã cận kề, các điều khoản hiện nay dường như chỉ dừng lại ở mức sơ bộ.

Thực tế hiển hiện là ông Trump đang không đạt được những gì từng kỳ vọng. Để thoát khỏi cuộc xung đột đang sa lầy khiến tỷ lệ ủng hộ sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thống dường như đã từ bỏ hàng loạt yêu cầu cứng rắn nhất. Dù thương lượng có thể dẫn tới một thỏa thuận, nhưng nó thấp hơn đáng kể so với tiêu chuẩn ông đặt ra hai tháng trước.

Nội dung đàm phán hiện xoay quanh một bản ghi nhớ thiết lập lộ trình chấm dứt chiến tranh. Bản ghi nhớ này mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày, tập trung vào việc đình chỉ chương trình hạt nhân của Iran trong ít nhất 10 năm và yêu cầu Iran bàn giao kho dự trữ urani làm giàu cấp độ cao.

Đổi lại, Mỹ có thể nới lỏng trừng phạt và giải tỏa hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị đóng băng, đồng thời cam kết bãi bỏ hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, mục tiêu ban đầu của ông Trump không phải là "tạm dừng" mà là đảm bảo Iran "không bao giờ" có vũ khí hạt nhân. Ông từng kịch liệt bác bỏ việc đàm phán và tuyên bố trên mạng xã hội: "Sẽ không có thỏa thuận nào hết, ngoại trừ việc Iran phải ĐẦU HÀNG VÔ ĐIỀU KIỆN!".

Tham vọng lật đổ chính quyền sở tại cũng bị gạt bỏ. Tổng thống Trump lập luận rằng việc hạ sát một số lãnh đạo Iran đã là một hình thức "thay đổi chế độ", dù thực tế Lãnh đạo Tối cao đương nhiệm là con trai của người tiền nhiệm.

Mục tiêu chấm dứt việc Iran hỗ trợ các nhóm ủy nhiệm như Hamas hay Hezbollah cũng dần mờ nhạt. Dù từng khẳng định Tehran đã đồng ý ngừng bảo trợ mọi nhóm vũ trang, nhưng hiện không có cơ sở nào cho thấy mối đe dọa này đã được loại bỏ.

Những nhân vật có tư tưởng cứng rắn với Iran bắt đầu nhận thấy kết quả thấp hơn mong đợi.

Tại buổi họp báo ở Bộ Chiến tranh hôm thứ Ba, một phóng viên đã chất vấn Bộ trưởng Pete Hegseth về việc không thực hiện cam kết thay đổi chế độ và buộc đối phương đầu hàng: "Lời hứa với người dân Iran giờ ở đâu? Và từ khi nào Tổng thống quyết định nhượng bộ trước yêu cầu đầu hàng vô điều kiện của chính mình?".

Ông Hegseth khẳng định ông Trump không "nhượng bộ" và cho rằng người dân Iran vẫn có thể thay đổi thể chế nếu muốn trong tương lai. Ông nhấn mạnh mục tiêu tối thượng là đảm bảo Iran "không bao giờ có vũ khí hạt nhân". Dù vậy, chỉ vài ngày sau, ngay cả cụm từ "không bao giờ" cũng đang dần biến mất khỏi bàn đàm phán.

Đàm phán trên nền xung đột âm ỉ
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có điều kiện được thiết lập vào tháng 4, các quan chức Mỹ và Iran đã bắt đầu đàm phán nhưng vẫn còn nhiều rạn nứt. Ông Trump yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz.

Đáp lại, Iran đòi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận hải quân và chỉ thảo luận về hạt nhân sau khi chiến tranh kết thúc. Các nhà trung gian Pakistan mô tả tình hình hiện tại là hết sức "phức tạp".

Trong khi Mỹ đang chờ Iran phản hồi văn bản khung về thỏa thuận mới, các vụ tập kích lẻ tẻ nhắm vào đồng minh của Mỹ vẫn tiếp diễn. Đại sứ UAE tại Liên Hợp Quốc, ông Mohamed Abushahab, cho biết một tàu dầu của nước này đã bị nhắm mục tiêu trực tiếp.

Ông Abushahab cùng Đại sứ Mỹ Mike Waltz đang thúc đẩy một nghị quyết tại Hội đồng Bảo an, yêu cầu Iran dừng tấn công, dọn sạch thủy lôi và chấm dứt việc thu phí tàu bè qua eo biển.

"Đây là lúc để lựa chọn: Liệu các quốc gia thành viên sẽ đứng về phía một chế độ tàn bạo với láng giềng và bóp nghẹt kinh tế thế giới hay không?", ông Waltz chất vấn. Tuy nhiên, hai đồng minh của Iran là Nga và Trung Quốc vẫn nắm quyền phủ quyết tại đây.

Iran cho rằng Mỹ là kẻ gây hấn và đòi dỡ bỏ phong tỏa hàng hải. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định phía Pháp đã thừa nhận các biện pháp phong tỏa của Mỹ là vi phạm lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, bản tóm tắt từ phía Pháp lại nhấn mạnh ông Macron "quan ngại sâu sắc về sự leo thang căng thẳng", lên án các cuộc tấn công của Iran vào UAE và yêu cầu tất cả các bên phải dỡ bỏ phong tỏa eo biển ngay lập tức, không kèm điều kiện.

Chừng nào các nút thắt về phong tỏa hải quân và eo biển Hormuz chưa được tháo gỡ, ranh giới giữa ngoại giao và chiến tranh toàn diện vẫn hết sức mong manh. Ông Trump khẳng định nếu đàm phán thất bại, Mỹ sẽ tái khởi động các cuộc không kích với cường độ dữ dội hơn. Hiện tại, nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran vẫn chưa cho thấy bất kỳ tiến triển thực chất nào.

VietBF@ sưu tập