EVN đòi tăng giá điện: Kịch bản độc quyền "lời ăn lỗ dân chịu"
Cứ đến hẹn lại lên, khi tiếng ve kêu báo hiệu mùa nắng nóng bắt đầu và nhu cầu sử dụng điện của toàn xã hội tăng mạnh, người ta lại thấy xuất hiện một kịch bản quen thuộc: điệp khúc thiếu điện, áp lực chi phí và đề xuất tăng giá. Sau khi âm thầm điều chỉnh giá điện sản xuất, kinh doanh theo khung giờ cao điểm để vắt kiệt sức doanh nghiệp, nay EVN lại tiếp tục mở đường đòi tăng giá điện sinh hoạt, bắt hàng triệu hộ dân phải giang vai chia sẻ khoản lỗ lũy kế khổng lồ gần 45.000 tỷ đồng của họ. Trong hồ sơ sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đã đề xuất cơ chế phân bổ dần các chi phí chưa tính đủ vào giá điện để xử lý khoản lỗ này nhằm "đảm bảo doanh nghiệp ngành điện có lãi". Nói một cách trần trụi và dễ hiểu: “Quýt làm cam chịu”, EVN làm ăn thua lỗ thì dân phải móc tiền túi ra mà trả. Trong một nền kinh tế thị trường đúng nghĩa, doanh nghiệp lời thì hưởng lợi, lỗ thì phải tự chịu trách nhiệm bằng năng lực quản trị và hiệu quả vận hành của mình, chứ không thể tồn tại một cái cơ chế quái thai theo kiểu khi có lợi nhuận thì doanh nghiệp giữ khư khư, còn lúc thua lỗ do yếu kém thì chuyển hóa đơn bắt toàn dân thanh toán. Nếu EVN thực sự lỗ, điều đầu tiên cần làm là phải minh bạch hóa nguyên nhân cho bàn dân thiên hạ tỏ tường: bao nhiêu phần trăm là do giá than, giá khí thế giới tăng, và bao nhiêu phần trăm là để nuôi bộ máy cồng kềnh, quản trị lỏng lẻo, đầu tư dàn trải thiếu hiệu quả cùng những sai lầm mang tính hệ thống kéo dài nhiều năm qua? Nguy hiểm hơn, đề xuất này sẽ tạo ra một tiền lệ vô cùng xấu trong xã hội, bởi nếu cứ hễ lỗ là được phép chuyển gánh nặng lên lưng dân thì các tập đoàn nhà nước khác cũng sẽ sinh tâm lý ỷ lại, cứ tha hồ kinh doanh kém cỏi rồi chạy vạy xin cơ chế tăng giá để bắt dân bù lỗ. Đó không còn là kinh tế thị trường nữa, mà là sự độc quyền định kiến, tự cho mình cái quyền bắt cả xã hội phải trả giá cho mọi sai lầm của mình. Hãy thử hỏi khi người dân thấp cổ bé họng làm ăn thua lỗ, phá sản, nợ nần chồng chất, EVN có đến chia sẻ hay giảm cho dân một đồng tiền điện nào không, hay ở đây chỉ có một chiều bất công: dân phải đồng cam cộng khổ với doanh nghiệp nhà nước, còn doanh nghiệp thì tuyệt đối không bao giờ chịu chia sẻ rủi ro với dân? Điện là nhu cầu thiết yếu độc quyền, người dân hoàn toàn không có quyền lựa chọn một nhà cung cấp khác, chính vì thế EVN càng phải bị giám sát chặt chẽ về hiệu quả quản trị, chứ không phải được trao thêm cái đặc quyền ngang nhiên móc túi, chuyển lỗ vào hóa đơn điện của hàng triệu gia đình nghèo.

Hài kịch ve sầu khô Lạng Sơn: Khi quản lý thị trường hóa trò cười hành chính
Người ta thường bảo “Được mùa chớ phụ ngô khoai”, thế nhưng ở cái xứ sở này, đến con ve sầu trên cây cũng suýt biến thành tội đồ tội phạm. Sau vài ngày khiến dư luận cả nước được một phen cười nghiêng ngả, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn hôm 13/5 vừa qua đã phải muối mặt làm thủ tục trả lại toàn bộ 80 kg xác ve sầu khô cho chủ hàng sau khi cái gọi là "xác minh được nguồn gốc hợp pháp" của lô hàng hoàn tất. Trong vụ việc cười ra nước mắt này, điều khiến người dân ngao ngán không phải là việc cơ quan chức năng thực thi nhiệm vụ kiểm tra hàng hóa, mà vấn đề nằm ở kiểu tư duy máy móc, giáo điều và thiếu thực tế đến mức biến những chuyện mưu sinh bình thường của đời sống thành một trò hài hành chính kệch cỡm. Những sản vật dân gian, từ con ve sầu, con châu chấu, cào cào cho đến các loại nông sản thô vốn được người dân nghèo tranh thủ lúc nông nhàn tự tay thu gom từ tự nhiên để kiếm thêm chút tiền đong gạo. Nông dân, tiểu thương bắt được thì gom lại đem bán, gửi xe khách chuyển đi tiêu thụ khắp nơi là chuyện bình thường diễn ra bao năm qua, giờ đây các ông quan phụ mẫu lại ngồi phòng lạnh đòi hỏi “giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ” thì thử hỏi người dân biết bấu víu vào đâu? Chẳng lẽ ngày mai người dân đi bắt ve sầu ngoài gốc cây xong phải chạy lên ủy ban xin luôn con dấu xác nhận của chính quyền thì mới được đem bán? Thật là một sự trớ trêu tột cùng, ở một đất nước mà hàng giả, thuốc giả, thực phẩm bẩn hủy hoại sức khỏe đồng bào len lỏi khắp mọi ngõ ngách thị trường bao năm qua không dẹp nổi, thì thật "an lòng" và "tự hào" thay khi lực lượng chức năng cuối cùng cũng lập được chiến công hiển hách, tìm ra đối tượng nguy hiểm cần xử lý gấp là mấy bao ve sầu khô của dân nghèo.

Bẫy tăng trưởng hai con số: GDP phình to từ bê tông và giải phóng mặt bằng
Nhìn vào thực tế hiện nay, Việt Nam đang dần biến thành một đại công trường khổng lồ khi các dự án quy hoạch mọc lên như nấm sau mưa khắp nơi, đặc biệt là tại hai đầu tàu Hà Nội và TP.HCM. Minh chứng rõ ràng nhất là chỉ riêng trong ngày 11/5/2026, UBND thành phố Hà Nội đã vội vã trình HĐND một danh mục kỷ lục vô tiền khoáng hậu gồm 5.822 dự án thu hồi đất giai đoạn 2026-2030 với tổng diện tích bị san phẳng lên đến hơn 50.000 ha. Con số giật mình đó cho thấy toàn bộ bài toán tăng trưởng kinh tế hiện nay đang được chính quyền đặt cược rất lớn vào xây dựng, đầu tư công và đầu cơ bất động sản. Người ta cần phải tỉnh táo để nhận ra rằng, một nền kinh tế hoàn toàn có thể vẽ ra rất nhiều dự án, ồ ạt bơm những nguồn vốn cực lớn vào hạ tầng để số liệu GDP tăng trưởng rất đẹp, rất long lanh trên báo cáo, nhưng đời sống thực tế của người dân chưa chắc đã khá hơn một chút nào. Bởi lẽ, càng làm dự án giải phóng mặt bằng thì dòng tiền khổng lồ ấy lại càng chảy mạnh vào túi các ngân hàng, các nhà thầu sân sau, các đại gia bất động sản và giới đầu cơ đất đai. Tất cả những hoạt động đào bới, xây dựng đó đều được tính gọn vào GDP; nghĩa là đất đai càng bị đào lên, bê tông hóa càng nhiều thì con số tăng trưởng hiển thị càng đẹp, nhưng tài sản thực sự của quốc gia lại chủ yếu chảy vào túi nhóm lợi ích có đất, các doanh nghiệp thân hữu và những kẻ nắm thóp quy hoạch từ sớm. Trong khi đó, ở chiều ngược lại của bức tranh hào nhoáng ấy, người dân mất đất bị đẩy ra khỏi mảnh đất cha ông, mất sạch kế sinh nhave, thế hệ trẻ thì phải gánh chịu áp lực giá nhà tăng phi mã vượt quá tầm tay, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì chết dần chết mòn vì chi phí mặt bằng quá đắt đỏ. Kết cục là hàng loạt khu đô thị bỏ hoang không một bóng người, hạ tầng làm xong đắp chiếu thiếu người dùng, nhưng giá đất thì vẫn tiếp tục bị các thế lực ngầm thổi lên tận trời xanh. Nguy hiểm nhất là khi cả nền kinh tế bắt đầu bị lệ thuộc, nghiện ngập vào đất đai: muốn có tăng trưởng thì phải làm dự án, muốn làm dự án thì phải thu hồi thêm đất của dân, và muốn có tiền nuôi bộ máy thì lại phải tiếp tục đem đất đi bán. Cuối cùng, đất đai – thứ tài nguyên thiêng liêng của quốc gia – đã bị biến thành công cụ đoản thọ để nuôi béo bộ máy tăng trưởng ngắn hạn. Một quốc gia không thể nào phát triển bền vững và mãi mãi tăng trưởng GDP bằng cái trò đào đất lên bán và phủ bê tông cốt thép khắp nơi, vì đến một lúc nào đó, khi người dân đã kiệt quệ sức mua, thiếu thốn việc làm bền vững thì họ sẽ không thể sống nổi trong chính thành phố nhân tạo do mình tạo ra. Cuối năm nay, các vị lãnh đạo chắc chắn lại có những tập báo cáo thành tích vô cùng đẹp đẽ để đứng trên bục đọc cho cả nước nghe, nhưng nếu cái tăng trưởng hai con số ấy chủ yếu đến từ việc cưỡng chế giải phóng mặt bằng, xây dựng vô tội vạ và bơm vốn đầu tư công, thì chúng ta không hề tạo ra một nền kinh tế sản xuất thực sự, mà chỉ đang cố làm cho những con số GDP phình to một cách giả tạo bằng bê tông và bong bóng giá đất mà thôi.

Khẩu hiệu dẹp vỉa hè: Khi người đi bộ chỉ là cái cớ để độc quyền thu lợi
Cách đây ít tháng, chiến dịch dẹp vỉa hè ở Hà Nội từng được các cơ quan truyền thông ra sức quảng bá, tung hô như một cuộc cách mạng giải cứu không gian công cộng vĩ đại. Để phục vụ cho cái gọi là lập lại mỹ quan đô thị và xây dựng một thủ đô văn minh, hiện đại, chính quyền đã ra quân rầm rộ, thẳng tay dẹp bỏ hàng quán, cẩu xe, xua đuổi những người buôn bán nhỏ lẻ lề đường để "trả lại vỉa hè cho người đi bộ". Biết bao nhiêu gánh hàng rong mưu sinh của các bà, các mẹ đã biến mất, biết bao nhiêu hộ gia đình nghèo bị tước đoạt mất kế sinh nhai duy nhất chỉ sau vài đợt ra quân truy quét rầm rộ của lực lượng chức năng. Thế nhưng, “Nói lời phải giữ lấy lời”, sau khi cơn lốc càn quét qua đi, người đi bộ cuối cùng vẫn phải len lỏi bước xuống lòng đường đầy nguy hiểm để tránh dòng xe máy, còn những phần vỉa hè "vừa được giải cứu" ấy lại lần lượt biến thành các bãi giữ xe chính quy, công khai thu tiền với giá hàng trăm nghìn đồng cho mỗi mét vuông. Nực cười hơn nữa khi mới đây, Hà Nội lại tiếp tục rục rịch lấy ý kiến dư luận để cho thuê vỉa hè kinh doanh, phát triển cái gọi là "kinh tế đô thị" và "kinh tế đêm". Theo dự thảo đề xuất của Sở Xây dựng, việc thí điểm thu tiền này sẽ bắt đầu từ những khu đất vàng như Hoàn Kiếm, Cửa Nam rồi mở rộng dần ra tận khu vực Vành đai 1 và Vành đai 3. Nghe đến đây thì có lẽ bất kỳ người dân tỉnh táo nào cũng phải ngã ngửa nhận ra sự thật phũ phàng: hóa ra bản chất của vấn đề chưa bao giờ là chuyện buôn bán trên vỉa hè làm mất mỹ quan, mà cốt lõi là ai được phép buôn bán và ai mới có cái quyền độc quyền thu tiền từ phần diện tích công cộng đó! Khi người dân nghèo dựng cái bàn bán cốc trà đá kiếm vài đồng nuôi con thì bị dán nhãn là lấn chiếm trái phép, nhếch nhác, bôi bẩn bộ mặt đô thị; nhưng cũng chính chỗ đất đó, khi có cơ chế quản lý và nộp tiền phí cho chính quyền thì lập tức được nâng tầm, biến hóa thành "khai thác kinh tế đô thị" và "phát triển kinh tế đêm" đầy sang trọng. Nói thẳng ra, chiến dịch dẹp vỉa hè rầm rộ bấy lâu nay không hẳn là vì người đi bộ, mà thực chất chỉ là một cuộc sắp xếp, phân chia lại quyền khai thác mỏ vàng vỉa hè mà thôi. Người đi bộ tội nghiệp cuối cùng chỉ được đem ra làm khẩu hiệu mồi chài trên các băng rôn, mang tiếng chứ chẳng được miếng nào, còn vỉa hè suy cho cùng vẫn là một mỏ tiền béo bở để chính quyền khai thác. Đúng là các vị lãnh đạo rất tài tình trong việc tự tay tạo ra vấn đề rồi sau đó lại đứng ra bán giải pháp để thu lời.

Đừng nghe những gì Tô Lâm nói, hãy nhìn kỹ những gì Tô Lâm làm
“Lời nói đao binh theo làn gió”, những câu từ hoa mỹ thì lúc nào nghe cũng lọt tai. Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI vừa qua, ông Tô Lâm đã lớn tiếng nhấn mạnh rằng phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện, đặc biệt là quyết không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo và không để những ý kiến chính đáng của nhân dân bị rơi vào im lặng. Nghe xong những lời vàng ngọc ấy, chắc hẳn nhiều người dân lao động trong xã hội cũng cảm thấy nghẹn ngào, nhưng cay đắng thay, đó không phải là sự xúc động nghẹn ngào vì được quan tâm, mà là vì câu nói ấy nghe quá mượt mà, mượt đến mức khó tin là nó có thể tồn tại song hành cùng với một thực tế hoàn toàn trái ngược đang diễn ra ngoài kia. Bởi lẽ, nếu tiếng nói và ý kiến phản biện của nhân dân thực sự được lắng nghe và tôn trọng như lời ông nói, thì có lẽ mạng xã hội Facebook đã không biến thành một cái nơi mà người ta phải sợ hãi, nâng lên đặt xuống, cân đo đong đếm từng dấu chấm dấu phẩy trước khi dám bấm nút đăng bài. Có lẽ đã không có chuyện biết bao nhiêu công dân lương thiện phải nhận giấy mời lên làm việc với cơ quan an ninh chỉ vì lỡ chia sẻ một góc nhìn, một sự thật khách quan khác biệt với những gì báo chí nhà nước định hướng. Và có lẽ, những chuyên gia, những người tâm huyết muốn góp ý sửa đổi luật pháp, phản biện chính sách hay chỉ đơn giản là đặt câu hỏi chất vấn về các quyết định của chính quyền đã không bị các thế lực độc quyền chụp mũ một cách vô tội vạ là “thế lực thù địch”, “phản động”, hay “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” để bỏ tù. Đúng là nhân dân không bị im lặng thật, vì một sự thật xót xa là nhiều người còn chưa kịp im lặng, chưa kịp nói hết câu thì tài khoản mạng xã hội cá nhân đã bốc hơi không dấu vết, bài viết bị áp lực gỡ bỏ, và những tờ giấy mời của công an đã được sốt sắng gửi đến tận cửa nhà!

Trợ lý Thủ tướng: Chính trị phe cánh và đặc quyền của sự trung thành
Cổ nhân có câu “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, thế nhưng nhìn vào bản đồ nhân sự cấp cao đang được vẽ lại theo kiểu "đến hẹn lại lên" thời gian gần đây, người ta không khỏi thở dài ngao ngán. Ngay sau khi lên chức, Thủ tướng Hưng đã lập tức bổ nhiệm ông Trần Anh Tuấn và Phan Văn Trọng vào chiếc ghế Trợ lý đầy quyền lực. Thay vì mở rộng cửa quan để tuyển chọn nhân tài hiền đức trong thiên hạ, vị tân Thủ tướng lại chọn cách đưa ngay những "đệ tử ruột" – những kẻ vốn chỉ làm thư ký, trợ lý thân cận cho mình từ thời còn ở Ban Tổ chức Trung ương – lên làm quan đại thần. Cùng thời điểm này, chiếc ghế Trợ lý cho Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng được nhanh chóng chia phần cho ông Lê Hoàng Tùng, một người cũ từng làm trợ lý cho nguyên Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình. Thật đúng là “Một người làm quan, cả họ được nhờ”, phe cánh nào lên ngôi thì đàn em, người quen của phe đó sẽ lập tức được chia phần bổng lộc một cách công khai. Theo quy định, mỗi Thủ tướng được quyền có đến 4 trợ lý và 2 thư ký giúp việc, đồng nghĩa với việc có hàng chục chiếc ghế với "hàm Thứ trưởng" đã được định sẵn cho những kẻ "hiểu ý", biết bảo mật và tuyệt đối trung thành với cá nhân lãnh đạo, chứ chẳng cần đến cái gọi là tài năng hay đức độ. Khi phòng làm việc của Thủ tướng chỉ toàn những tiếng "dạ, vâng" của người nhà, thì mọi tiếng kêu cứu của dân nghèo về giá điện, giá đất sẽ mãi mãi bị chặn lại ở ngoài cửa. Người dân Việt Nam hàng ngày vẫn phải còng lưng đóng thuế để nuôi một đội ngũ "một bước lên mây" chỉ nhờ công xách cặp, thử hỏi cái tương lai của nước nhà làm sao khá nổi?

Núp bóng văn minh: Dẹp vỉa hè của người nghèo để phân lô bán nền công khai
Chiến dịch “giành lại vỉa hè cho người đi bộ” nghe qua thì thật văn minh, hoành tráng, tuy nhiên ngay sau đó, chính quyền lại thẳng tay rao thuê nó với giá 400.000 đồng/m²/tháng. Phía sau những con số đầy tính toán và những khẩu hiệu “giành lại lối đi” hào nhoáng ấy, người ta đã cố tình quên mất rằng đô thị này bấy lâu nay được nuôi sống bằng dòng máu của “kinh tế vỉa hè”. Cùng một mét vuông vỉa hè đó, nếu người nghèo đặt gánh hàng rong kiếm cơm qua ngày thì bị lực lượng chức năng xua đuổi, gọi là “lấn chiếm trái phép”, làm xấu bộ mặt thành phố, nhưng cũng chính chỗ đó, nếu được kẻ giàu, doanh nghiệp lớn bỏ tiền thuê để làm bãi giữ xe hay điểm kinh doanh có thu phí thì lập tức biến thành “khai thác hiệu quả tài sản công”. Khẩu hiệu ban đầu đưa ra luôn là “vì người đi bộ”, “trả lại lối đi an toàn”, nhưng kết quả cuối cùng thu về lại được đo đếm bằng số biên bản phạt, số tiền thu từ việc cho thuê đất công và phí giữ xe béo bở. Trong khi các nước văn minh như Thái Lan, Hàn Quốc biết vạch đường phân ô rõ ràng để dung hòa kinh tế vỉa hè với trật tự công cộng, thì chính quyền ta lại chọn cách tư duy thiển cận: “Không quản được thì cấm, cấm không được thì thu tiền”. Khi vỉa hè chỉ “sạch” cho những ai có đủ 400.000 đồng để nộp cho chính quyền, thì chiến dịch này thực chất là vì người đi bộ, hay là vì doanh thu của bộ máy cai trị? Thật đau lòng biết bao khi nhìn cảnh “Trâu buộc thì ghét trâu ăn”, hàng triệu người bán hàng rong nghèo khổ không biết ngày mai số phận mình sẽ ra sao khi miếng ăn manh áo bị tước đoạt.

Bi kịch thời đại: Khi im lặng là sự lựa chọn an toàn duy nhất
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI nhiệm kỳ 2026-2031 vào sáng 12/5, Tô Tổng khi phát biểu chỉ đạo đã hùng hồn nhấn mạnh: “Không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng". Nghe thật ấm lòng, nhưng người dân chỉ biết chua chát hỏi nhau: Dạ, nếu không rơi vào im lặng thì chúng tôi rơi vào đâu bây giờ? Dân tình thời nay kiếm được miếng cơm đã quá khổ sở, trong khi điện tăng, nước tăng, phòng trọ tăng, nhìn chung là cái gì cũng thi nhau tăng đều theo cấp số nhân. Ấy thế mà hễ ai há miệng ra nói lên sự thật, nhẹ thì bị nộp phạt 7.5 triệu đồng, còn nặng thì có cơ hội thử “lắc bạc”, đeo gông xiềng xích cả đời. Đúng là “Khôn ngoan chẳng lọ thật thà”, trong cái "kỷ nguyên vươn mình" mà Bác Tô Tổng hứa hẹn, người dân nhìn đâu cũng chỉ thấy phạt và phạt. Cán bộ thời nay coi dân như con mồi, như những mục tiêu để lập chiến công, thành tích, ráo riết mà săn đuổi, mà xé vé phạt để trục lợi. Dân gặp công an thì lo sợ tránh như tránh tà, trốn cán bộ như chạy giặc ngày xưa. Nếu không chọn cách im lặng, thì người dân thấp cổ bé họng chỉ còn nước trốn với chạy mà thôi. Kỷ nguyên vươn mình đâu chưa thấy, chỉ thấy cán bộ vươn vòi hút máu, công an lên ngôi bá chủ, còn người dân thì như bị bóp cổ, cố mà im lặng qua ngày để giữ mạng, chứ há miệng ra là coi như toi cơm!

Đổi hạ tầng lấy đất đối ứng: Cuộc cướp cạn vĩ mô ngay giữa lòng Hà Nội
“Đất vàng, đất bạc” của cha ông để lại đang đứng trước nguy cơ tiêu tan trong tay các tập đoàn tư bản thân hữu. Khoảng 200.000 người dân sống ven sông Hồng hiện đang đứng ngồi không yên trước nguy cơ bị giải tỏa trắng. Điều họ lo sợ không chỉ là mất đi mái nhà che mưa che nắng, mà là mất luôn cả nơi để tồn tại, không biết đi đâu, sống ở đâu, con cái học hành thế nào, công việc ra sao giữa dòng đời vạn biến. Nhiều người dân chất phác nói rằng họ sẵn sàng hy sinh, nhường đất nếu dự án thực sự phục vụ lợi ích công cộng, giúp chống ngập, thoát lũ, chỉnh trang đô thị để làm Hà Nội đẹp hơn. Nhưng nỗi lo lớn nhất nằm ở mục đích đen tối phía sau dự án, liệu sự hy sinh của hàng trăm ngàn con người là vì thành phố, hay chỉ là cái cớ hợp pháp để đẩy người dân ra khỏi vùng đất vàng, rồi biến nơi đó thành đại dự án bất động sản cho giới siêu giàu? Dự án ven sông Hồng được đề xuất với quy mô khổng lồ khoảng 11.418 ha. Đổi lại việc đầu tư chút hạ tầng, liên danh nhà đầu tư gồm Đại Quang Minh - THACO - Hòa Phát đã được đề xuất giao tới 12 lô đất đối ứng với tổng diện tích kinh hoàng: hơn 5.073 ha. Đây là một con số gây choáng váng cho bất kỳ ai có lương tri, bởi quỹ đất đối ứng này gần bằng một nửa tổng diện tích toàn bộ dự án. Quan trọng hơn hết, đó không phải là đất ở nơi hoang hóa, chó ăn đá gà ăn sỏi xa xôi trung tâm, mà là những vị trí đắt giá bậc nhất còn sót lại của thủ đô Hà Nội. Trong đó, 9 khu đất nằm ngay trong ranh giới dự án, rộng khoảng 2.808 ha, chủ yếu là đất bãi bồi ven sông thuộc các quận trung tâm sầm uất. Chưa hết, họ còn được ban phát thêm khoảng 2.265 ha đất tại Đan Phượng nằm hoàn toàn ngoài dự án – khu vực nằm sát siêu dự án Vành đai 4, tức là gần như cầm chắc dư địa tăng giá phi mã trong tương lai gần. Nói cách khác, doanh nghiệp chỉ cần bỏ chút vốn làm hạ tầng nhưng đổi lại là quyền nắm giữ quỹ đất chiến lược lớn chưa từng có trong lịch sử Hà Nội. Nếu toàn bộ quỹ đất này được chúng phát triển thành các khu đô thị thương mại, biệt thự, chung cư cao cấp, thì liên danh đầu tư này gần như sẽ nắm độc quyền nguồn cung bất động sản ven sông lớn nhất miền Bắc trong vòng 10-15 năm tới. Người dân không sợ hy sinh vì lợi ích quốc gia, điều họ sợ và căm phẫn nhất là sau khi bị đẩy đi, thứ mọc lên trên mảnh đất tổ tiên mình từng sống không phải là công viên công cộng hay không gian chống ngập, mà lại là những khu đô thị đóng kín, những dãy biệt thự xa hoa ven sông và những lô đất được đầu cơ bán với giá tăng hàng chục, hàng trăm lần để làm giàu cho các nhóm lợi ích.

Thành quả cách mạng: Người Việt khó mua nhà lọt top đầu thế giới
“An cư thì mới lạc nghiệp”, thế nhưng cái quyền lợi cơ bản ấy của người lao động Việt Nam giờ đây đã trở thành một thứ xa xỉ phẩm. Tại hội thảo "Thị trường bất động sản 2026" do Báo Tài chính Đầu tư tổ chức, các chuyên gia đã thẳng thắn chia sẻ một sự thật phũ phàng: giá nhà tại Việt Nam đang tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập của người dân, khiến thời gian tích lũy để mua được một căn nhà cao gấp đôi mặt bằng bình quân của thế giới. Do đó, người Việt hiện đã chính thức lọt vào nhóm những người khó mua nhà nhất trên toàn thế giới. Một báo cáo nghe vừa "đau đớn", lại vừa quen thuộc đến lạ thường. Đau vì ai cũng biết nó phản ánh hoàn toàn đúng thực trạng xã hội; quen vì người dân đã phải nghe cái điệp khúc này suốt nhiều năm qua, trong khi giá nhà đất cứ thế phi mã, tăng vọt như chưa từng biết đến hai chữ “thu nhập” của người lao động là gì. Một người trẻ đi làm quần quật mười mấy năm chưa chắc đã mua nổi một căn hộ chung cư nhỏ nhoi. Người lao động bình thường gom góp, thắt lưng buộc bụng cả đời vẫn phải chấp nhận cảnh ở trọ rách nát hoặc gánh trên vai khoản nợ vay ngân hàng kéo dài ba mươi năm. Ấy thế mà khi mở các trang báo chính thống ra, người ta vẫn thấy ngập tràn những lời ca tụng rằng thị trường đang “phục hồi tích cực”, bất động sản vẫn “đầy tiềm năng”, còn đất nước thì vẫn được tung hô là nơi “đáng sống” bậc nhất. Đúng là một trò hề mỉa mai trên mồ hôi nước mắt của những người dân cày cuốc cả đời không có nổi tấc đất cắm dùi!

Từ những cái bắt tay ngoại giao nghìn tỷ cho đến những "nút thắt" hạ tầng, và cả những gọng kìm tư pháp đang siết chặt, tất cả đang vẽ nên một bức tranh hiện thực khiến bất cứ ai quan tâm đến vận mệnh đất nước cũng phải suy ngẫm.

Vở kịch "Hữu nghị" và phụ lục đen bên thềm Biển Đông

Hãy cùng chiêm ngưỡng vở kịch "Hữu nghị môi hở răng lạnh" vừa hạ màn với 53 văn kiện được ký kết trong ánh đèn flash rực rỡ của truyền thông. Thế nhưng, khi những nụ cười ngoại giao còn chưa kịp tắt trên môi ông "Anh Rừng", thì những họng súng hải cảnh của Bắc Kinh đã lạnh lùng chĩa thẳng vào ngư dân Việt Nam trên biển. Một sự trùng hợp đến nực cười và đầy châm biếm: Văn kiện ký càng nhiều thì ngư trường của cha ông càng bị thu hẹp; mỹ từ "Vận mệnh chung" vang lên càng lớn thì chủ quyền Biển Đông lại càng bị nuốt chửng một cách âm thầm!

Đúng là "Nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà", phải chăng 53 bản cam kết kia thực chất là 53 chiếc khóa xích để siết chặt tiếng nói phản kháng của một dân tộc? Đằng sau những thỏa thuận công nghệ và kinh tế hào nhoáng là một "phụ lục đen" của sự im lặng, nơi chủ quyền lãnh thổ bị mang ra làm vật tế thần cho sự ổn định của ghế nóng quyền lực. Tại sao nhân dân – những người trực tiếp đóng thuế và giữ biển – lại không được biết chi tiết từng dòng trong cái gọi là "Vận mệnh chung"? Câu trả lời rất đơn giản: Người ta không bao giờ công khai một bản hợp đồng mà trong đó, quyền lợi quốc gia bị đổi lấy sự bảo hiểm cho hệ thống. Đây không phải là ngoại giao, đây là lộ trình "nhu hóa" biến đất nước thành một quân cờ phục tùng, đẩy tương lai biển đảo vào tay ngoại bang dưới danh nghĩa "hợp tác toàn diện".

Siêu sân bay Long Thành: Đại công trường của những lời hứa hão

Rời bỏ vùng biển động, quay trở lại đất liền, chúng ta được chào mừng đến với "đại công trường của những lời thề thốt" mang tên Siêu sân bay Long Thành. Nơi đây, mốc thời gian hoàn thành vào năm 2026 đang được tung hô như một mệnh lệnh thiêng liêng, bất chấp những gáo nước lạnh từ thực tế phũ phàng. Thật nực cười khi nhìn vào cái hố sâu ngăn cách giữa những báo cáo màu hồng trên bàn nghị sự và tình trạng thiếu hụt nhân lực tới 50% ngay tại hiện trường. Phải chăng siêu công trình này không được xây bằng gạch đá, kỹ thuật và mồ hôi, mà bằng ý chí chính trị viển vông và những lời hứa "đầu môi chót lưỡi"?

Giới quan sát không khỏi bật cười trước kịch bản 800m hầm tuynel bị "kẹt" lại một cách đầy hoài nghi đúng vào thời điểm nhạy cảm. Đây không phải là sự cố kỹ thuật đơn thuần, mà là một "nút thắt chiến lược" để các nhóm lợi ích sân sau bắt đầu điệp khúc "đội vốn" và "gia hạn" đúng quy trình. "Đồng tiền đi liền khúc ruột", khi các nhà thầu thừa quan hệ nhưng thiếu năng lực chia nhau miếng bánh ngân sách, thì chất lượng công trình chỉ còn là thứ yếu. Nếu năm 2026 tới mà sân bay vẫn chỉ là bãi đất trống kẹt cứng, "ông Trời" và "mùa mưa" chắc chắn sẽ là những kẻ tội đồ được lôi ra thế thân ngoạn mục nhất để khỏa lấp cuộc chơi đốt tiền nhân dân nhằm mua lấy những huy chương ảo tưởng.

Dự thảo Bộ Công an: Khi "Sự thật" phải xếp hàng xin cấp phép

Trong bối cảnh lòng dân còn nhiều tâm tư, Bộ Công an lại vừa trình làng dự thảo lần thứ ba về việc phân loại tin giả, chính thức mở ra kỷ nguyên của "sự im lặng vàng ngọc", nơi mà mỗi dòng trạng thái trên mạng xã hội đều có thể trở thành bản tự khai trước tòa. Bản dự thảo này thực chất là một cuộc "tổng tiến công" vào quyền tự do tư duy và phản biện của người dân. Sự nguy hại của thông tin giờ đây không được đo bằng tính chân thực, mà được định nghĩa bằng một chiếc cân đầy cảm tính: Bạn nói sai về một cá nhân? Đó là "nguy hại thấp". Nhưng nếu lỡ lời khiến "uy tín lãnh đạo" hay "vị thế của Đảng" lung lay? Xin chúc mừng, bạn đã lọt vào danh sách "nguy hại cao" – nơi gọng kìm pháp lý đang chực chờ siết chặt.

Nực cười thay cho khái niệm phòng chống tin giả dưới thời ông "Anh Rừng"! Phải chăng khi sự thật trở nên quá trần trụi và khó nghe, người ta chỉ việc dán nhãn "giả" để tống khứ nó vào bóng tối? Mọi nghi vấn về sự minh bạch hay những tiếng thở dài về chính sách kinh tế đều có thể bị bẻ cong thành âm mưu lật đổ. Đúng là "Miệng nhà quan có gang có thép", khi một hệ thống cần đến cả một "nhà tù số" để bảo bọc hình ảnh mong manh của các vị thượng tầng, đó không phải là biểu hiện của sức mạnh, mà là sự run rẩy của những kẻ không dám đối diện với ánh sáng của lòng dân. Trong thế giới ấy, tin giả nguy hiểm nhất chính là thứ tin được thêu dệt để ru ngủ đám đông rằng họ vẫn đang có quyền tự do.

Thảm kịch Đắk Lắk và nghệ thuật "gắp lửa bỏ bàn tay người"

Đỉnh điểm của sự phẫn nộ và tàn nhẫn trong hệ thống tự vệ của ngành hành pháp chính là màn trình diễn tư pháp vừa diễn ra tại Đắk Lắk. Khi máu của nam sinh Võ Đình Quang còn chưa kịp khô trên mặt đường sau vụ tai nạn, người ta không thấy bất kỳ sự hối lỗi nào từ kẻ cầm lái mang sắc phục, mà chỉ thấy một guồng máy "đổi trắng thay đen" hoạt động hết công suất để bảo vệ uy tín nội bộ. Thiếu tá CSGT Nguyễn Quang Hoàng – người lẽ ra phải là biểu tượng của việc bảo vệ luật pháp – lại thản nhiên rời khỏi hiện trường khi nạn nhân đang hấp hối trong cơn nguy kịch.

Thế nhưng, thay vì một bản án nghiêm minh cho sự vô cảm và vô trách nhiệm ấy, cơ quan điều tra lại tung ra "cú đấm thép" nhắm thẳng vào gia đình người đã khuất: Khởi tố người anh trai của nạn nhân! Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật "Gắp lửa bỏ bàn tay người", việc đào xới chiếc xe "độ" thực chất chỉ là cái cớ rẻ tiền để thực hiện âm mưu bù trừ sai phạm, biến nỗi đau mất người thân thành cái thòng lọng pháp lý treo lơ lửng trên đầu dân đen. Thông điệp đưa ra quá rõ ràng và lạnh lùng: "Muốn yên thân thì hãy im lặng, nếu không kẻ đi tù sẽ là người sống sót". Khi sự thật bị bẻ cong để cứu vãn một "đồng chí", công lý chỉ còn là một món hàng bị bóp méo và đó cũng là lúc đạo đức xã hội bị khai tử.

Những biến động từ bàn cờ ngoại giao Biển Đông, tiến độ rùa bò của siêu dự án Long Thành cho đến những dự thảo siết chặt không gian mạng và thảm kịch tư pháp tại Đắk Lắk đều là những hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc. Một quốc gia chỉ có thể thực sự hùng mạnh khi biết đặt quyền lợi của nhân dân lên trên hết, thượng tôn pháp luật bằng sự minh bạch chứ không phải bằng những bức tường danh hiệu hay sự bình an ảo ảnh được xây dựng trên sự im lặng gượng ép của người dân.

Từ cuộc đua bồi đắp đảo đá ở Biển Đông cho đến những siêu dự án nghìn tỷ giữa lòng Thủ đô, và cả những tiếng vang từ phòng vé quốc tế, tất cả đang vẽ nên một bức tranh hiện thực đa sắc nhưng cũng đầy nghịch lý sâu xa.

Cuộc đua bồi đắp Trường Sa và những "đại công trường" giữa biển khơi

Trong khi thế giới mải mê với những câu chuyện về trí tuệ nhân tạo hay biến đổi khí hậu, thì tại Biển Đông, một cuộc đua bồi đắp mặt bằng đang diễn ra đầy kịch tính nhưng vô cùng lặng lẽ. Báo cáo từ Washington như một gáo nước lạnh dội vào sự tĩnh lặng giả tạo của đại dương: Việt Nam đang bám đuổi quyết liệt người hàng xóm trong bộ môn cải tạo đảo nhân tạo. Chỉ riêng trong một năm qua, 216 ha đất mới đã mọc lên từ hư không nhờ những con tàu hút cát hoạt động đêm ngày, nâng tổng diện tích bồi đắp của Việt Nam đạt mốc ấn tượng 1.121 ha.

Kể từ năm 2021 đến nay, 11 cảng biển đã mọc lên như nấm sau mưa tại các thực thể như Đảo Sinh Tồn Đông hay Đá Núi Thị. Đúng là "Cây muốn lặng mà gió chẳng dừng", việc biến những rạn san hô nguyên sơ thành những bến cảng và pháo đài bê tông kiên cố đang dấy lên những lo ngại lớn về môi trường và an ninh. Liệu những công trình này sẽ phục vụ ngư dân trú bão hay là những tiền đồn chực chờ bùng nổ trong tương lai? Sự im lặng đầy ẩn ý của các bên – một bên hô hào "vận mệnh chung", một bên âm thầm mở rộng diện tích – càng cho thấy diện tích đảo nhân tạo đang trở thành thước đo mới của sức mạnh và sự cứng rắn trên bàn cờ địa chính trị.

Giấc mộng phù hoa bên bờ Sông Hồng và những "hố đen" ngân sách

Trở về đất liền, Hà Nội vừa khiến dư luận phải ngả mũ với một quyết định lịch sử: Rót 930.000 tỷ đồng (tương đương 35 tỷ USD) cho sáu dự án hạ tầng chiến lược. Cơn mưa vàng ngân sách này hứa hẹn biến Thủ đô thành một đại công trường trong mơ, nhưng cũng đối mặt với nguy cơ trở thành những "hố đen" đội vốn không đáy. Điểm nhấn lớn nhất là Trục Đại lộ Cảnh quan Sông Hồng với tổng vốn lên tới 28 tỷ USD trên quy mô 11.000 ha. Điều đáng nói là dự án này vừa được "giảm giá" 4,49 tỷ USD chỉ bằng cách gạch tên 3 phường ra khỏi bản quy hoạch, cho thấy số phận và nơi ở của hàng vạn dân cư có thể bị cắt tỉa một cách gọn gàng như tỉa cây cảnh.

Ông cha ta có câu "Đồng tiền đi liền khúc ruột", trong khi các tuyến Vành đai và Quốc lộ 1A liên tục điệp khúc tăng vốn, thì các dự án sát sườn với đời sống dân sinh như xử lý nước thải và bệnh viện lại chiếm tỷ trọng nhỏ nhoi như hạt cát giữa sa mạc tỷ đô. Người dân đặt dấu hỏi lớn: Liệu cái diện mạo hào nhoáng của "đại lộ cảnh quan" có quan trọng hơn việc người dân được hít thở không khí sạch hay không phải chịu cảnh nằm ghép giường bệnh? Thủ đô đang nỗ lực "hóa rồng", nhưng thực tế dân sinh vẫn đang bị mắc kẹt trong vòng xoáy quen thuộc: Quy hoạch – Điều chỉnh – Đội vốn – Chờ đợi.

Vở hài kịch đen từ hai bao xác ve lột nơi cửa ải

Giữa một nền hành chính luôn kêu gọi cắt giảm thủ tục, vụ việc một nhà xe bị lực lượng Cảnh sát giao thông và Quản lý thị trường quây bắt chỉ vì chở hai bao xác ve lột tại Lạng Sơn đã trở thành một vở hài kịch đen tối. Dư luận châm biếm rằng có lẽ các cơ quan chức năng sắp soạn thảo "Luật Hộ tịch cho côn trùng", bắt ve sầu phải ký tên đóng dấu trước khi trút bỏ lớp vỏ trên thân cây.

Thật trớ trêu khi thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng nhái tràn lan khắp các ngõ ngách thì lực lượng chức năng thường phản ứng mờ nhạt hoặc "đang điều tra", nhưng hễ thấy người dân nghèo chở vài món hàng lặt vặt mưu sinh thì lại vô cùng tinh nhuệ, soi xét từng cái xác ve như thể đó là tang vật đại án. "Kẻ ăn ốc, người đổ vỏ", trong khi những "con voi" hàng lậu lọt lưới nhờ sự bảo kê tinh vi, thì cái "kiến" xác ve lại bị giữ lại để lập chiến công ảo. Việc biến pháp luật thành công cụ gây khó dễ cho người lao động nghèo chính là một góc khuất đáng buồn trong bức tranh quản lý hiện nay.

"The General" tại Sydney: Tấm màn nhung lật mở sự thật

Trong khi truyền thông trong nước không tiếc lời tô vẽ chân dung của vị "Tổng tư lệnh" bằng những mỹ từ về sự ổn định, trật tự, thì tại Sydney (Úc), tấm màn nhung đã kéo lên để phơi bày một góc nhìn hoàn toàn khác biệt. Bộ phim tài liệu "The General: Vietnam in the age of Tô Lâm" của đạo diễn Laura Brickman được công chiếu như một bản án lương tâm đanh thép, thẳng thắn gọi tên những góc khuất của một hệ thống quản trị bằng quyền lực tuyệt đối.

Phim khắc họa một thực tại nghiệt ngã với những kịch bản bắt cóc xuyên biên giới, những nhà tù chật ních tù nhân lương tâm và một hệ thống giám sát dân chúng đến từng hơi thở. Giữa những giai điệu đấu tranh vang dội tại hội trường Sydney của những người con xa xứ, sự đối lập với không khí im lặng ở quê nhà càng trở nên rõ nét. Bộ phim khẳng định rằng, dù bộ máy tuyên truyền có cố gắng "tẩy trắng" đến đâu bằng các văn kiện hữu nghị hay những lời hứa hẹn, thì sự thật về một thời đại vô pháp đã bị phơi bày trước ánh sáng của công lý quốc tế.

Nhìn về phương Bắc: Bài học "tế cờ" và những đường thoát hiểm nhân đạo

Nhìn sang nước láng giềng, Bắc Kinh vừa thực hiện một màn "tế cờ" rúng động khi đưa hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng ra trước họng súng để gửi đi thông điệp sắt máu về sự phục tùng và thanh lọc. Ngược lại, tại Việt Nam, khán giả lại được xem những vở kịch "nhân văn" đến lạ thường. Từ các đại án như Chuyến bay giải cứu cho đến bộ xét nghiệm Việt Á, các quan chức nhúng chàm chỉ việc nộp lại một phần tiền là nghiễm nhiên có ngay một tấm vé "hạ cánh an toàn" trong những nhà tù nghỉ dưỡng.

Công lý dường như đang được cân đo bằng độ dày của tệp hối lộ và khả năng "giữ mồm giữ miệng" để không lộ ra trùm cuối. Trong khi phương Bắc bít mọi cửa lùi để răn đe, thì phương Nam lại xây sẵn những "đường thoát hiểm" tinh vi bằng các tình tiết giảm nhẹ nực cười, biến án tử thành án treo, biến tội ác hút máu dân nghèo thành "sơ suất công tác". Khi niềm tin của nhân dân bị đem ra làm vật tế thần cho sự ổn định của ghế ngồi, thì những bản án "giơ cao đánh khẽ" chính là cái tát đau đớn nhất vào mặt công lý nước nhà.

Những biến động từ đại công trường Biển Đông, siêu dự án Sông Hồng cho đến những chuyển động pháp đình và điện ảnh quốc tế đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn cho người xem. Một xã hội chỉ có thể phát triển bền vững khi dám nhìn thẳng vào sự thật và lấy sự thượng tôn pháp luật làm nền tảng, chứ không phải bằng những đòn hỏa mù tuyên truyền hay những đặc quyền nâng đỡ lẫn nhau.

Trong dòng chảy của một xã hội đang chuyển mình, có những sự kiện không còn đơn thuần là câu chuyện của một cá nhân hay một ngành nghề, mà trở thành tấm gương phản chiếu những nghịch lý sâu xa. Người xưa có câu "Giấy không gói được lửa" để nhắc nhở rằng sự thật luôn có sức sống tự thân của nó, bất chấp mọi nỗ lực che đậy hay định nghĩa lại từ bên ngoài. Từ những hồ sơ pháp đình kéo dài qua nhiều thập kỷ cho đến những phát ngôn mang tính "phép màu" giữa đời thực, tất cả đang đặt ra những dấu hỏi lớn về niềm tin và sự thượng tôn pháp luật trong lòng xã hội hiện đại.

Vụ án Bưu điện Cầu Voi và nền tư pháp "xử theo quy trình"

Vụ án Hồ Duy Hải sau gần hai thập kỷ đã không còn là một hồ sơ pháp đình thông thường, mà biến thành một biểu tượng cho nền tư pháp "xử theo quy trình". Người ta không còn đi tìm kẻ sát nhân thực sự bằng những chứng cứ khoa học không thể chối cãi như dấu vân tay hay DNA, mà lại đi tìm bằng những vật chứng mang tính "sáng tạo" như dao, thớt mua ngoài chợ và những cái giơ tay đồng loạt của 17 vị thẩm phán. Tại Bưu điện Cầu Voi năm ấy, dường như sự thật đã bị bóp nghẹt ngay từ giây phút những nhân chứng then chốt bỗng chốc bốc hơi vào thinh không như một phép thuật cao tay của giới thượng tầng.

Đúng là "Thua keo này, bày keo khác", nhưng trong trò chơi quyền lực này, sinh mạng của một thanh niên nông thôn chỉ như một quân cờ nhỏ bé trên bàn đại tiệc của các "ông lớn". Việc duy trì bản án tử hình không phải để đòi lại công bằng cho nạn nhân, mà dường như để bảo vệ một hệ thống sợ hãi sự sụp đổ dây chuyền. Nếu Hải oan, ai sẽ chịu trách nhiệm cho chuỗi sai phạm kinh thiên động địa kéo dài từ địa phương lên đến tận đỉnh cao chót vót? Thay vì dũng cảm đối diện với sự yếu kém, người ta chọn cách "hóa thạch" lỗi lầm, biến những sai sót sơ đẳng thành bản chất vụ án không thể lay chuyển, tạo nên một sự thách thức ngạo nghễ trước khát vọng công lý của người dân.

Lời tuyên bố "100%" và bức tường sắt của những bản báo cáo

Khi người đứng đầu ngành công an dõng dạc tuyên bố "100% cảnh sát giao thông không nhận hối lộ", cả đất nước dường như nín thở trước một phép màu giữa đời thực. Không cần qua tu tập hay chuyển hóa, hàng vạn con người hằng ngày đối mặt với khói bụi, áp lực và sự cám dỗ của tiền mặt bỗng chốc được khắc họa như những "thiên thần áo vàng" tinh khiết không tì vết. Nhưng ông cha ta vốn dạy: "Nói lời phải giữ lấy lời, đừng như con bướm đậu rồi lại bay". Con số 100% tuyệt đối ấy vô hình trung biến mọi video quay cảnh "mãi lộ" hay những tiếng thở dài thực tế của tài xế đường dài trở thành những ảo giác tội lỗi hoặc những âm mưu diễn biến đầy hiểm độc.

Thật bi hài khi giữa một thực tại đầy rẫy những câu chuyện truyền tai về chiếc "bánh mì" trao tay và những cuốn sổ kẹp tiền trứ danh, người ta lại dùng quyền lực để vẽ nên một thiên đường giả tạo. Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật "xóa sổ thực tại" bằng văn bản. Nhân dân giờ đây không chỉ phải đối mặt với nạn vòi vĩnh trên các cung đường, mà còn phải đối mặt với nguy cơ trở thành kẻ vu khống nếu lỡ miệng nói ra sự thật mình vừa trải qua. Khi hệ thống chọn cách định nghĩa lại sai trái thành đúng đắn để bao bọc sự lạm quyền, lòng tin của người dân vô tình bị đem ra làm vật tế thần cho những bản báo cáo thành tích bóng bẩy.

Nghịch lý nghị trường: Khi "cầu siêu" lấn át "lập pháp"

Một nghịch lý nực cười khác đang diễn ra tại cơ quan quyền lực cao nhất: Trong khi các luật sư – những người nắm giữ chìa khóa công lý và tư duy pháp quyền – bị gạt ra rìa bởi những rào cản "đúng quy trình", thì cửa Quốc hội lại rộng mở đón chào các vị sư thầy. Phải chăng hệ thống đang gửi đi một thông điệp ngầm rằng chúng ta không thiếu luật, chúng ta chỉ thiếu sự phù hộ từ bề trên? Khi những chiếc áo cà sa xuất hiện ngày một nhiều giữa nghị trường, người ta tự hỏi liệu các đại biểu sẽ tranh luận về hiến pháp hay sẽ cùng nhau tụng kinh để giải hạn cho một nền kinh tế đang "mắc nạn"?

"Cầu được ước thấy" là tâm lý thường tình, nhưng một hệ thống sợ hãi phản biện sẽ luôn có xu hướng ưu tiên những lời cầu nguyện hơn là những tiếng nói thực thi công lý góc cạnh. Luật sư vào Quốc hội thường đòi hỏi sự minh bạch và thượng tôn pháp luật – những thứ vốn gây đau đầu cho tư duy quản lý cũ. Thay vào đó, một bầu không khí tĩnh tại, nơi những sai phạm có thể được hóa giải bằng lòng từ bi và những vận hạn quốc gia được gởi gắm vào những tờ sớ dài dằng dặc, lại được ưa chuộng hơn. Khi việc dâng sao giải hạn để "ghế" vững được quan tâm hơn việc sửa luật để dân giàu, đó là dấu hiệu của một định chế đang tìm cách bám víu vào tâm linh để khỏa lấp những lỗ hổng của thực tại.

Tuyên truyền vượt ngưỡng và bóng dáng của những bài văn nịnh thần

Trong cái xưởng sản xuất "hào quang" của nền chính trị, người ta vốn đã quá quen với những dây chuyền tâng bốc chạy hết công suất. Nhưng mới đây, bộ máy ấy dường như đã bị "quá nhiệt" khi cố nhào nặn một biểu tượng phu nhân mới mang tên Ngô Phương Ly. Một kịch bản suy tôn vụng về đến mức biến sự tôn trọng thông thường trở thành một vở hài kịch kệch cỡm trên sân khấu dư luận. Khi những lời tụng ca vượt qua ranh giới của sự chịu đựng, chúng lập tức biến thành những nhát dao đâm ngược vào chính cái danh tiếng mà người ta đang cố công đánh bóng.

Xã hội ngày nay không hề ngây thơ như những kẻ thảo ra các bài viết "nịnh thần" lầm tưởng. "Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng", việc đặt một phu nhân lên bàn cân so sánh với những bậc vĩ nhân hay gán ghép những mỹ từ "mẫu nghi thiên hạ" giữa thời đại số không còn là tuyên truyền, mà là một sự xúc phạm vào trí tuệ của đám đông. Người dân có thể im lặng trước những màn tung hứng quen thuộc, nhưng sẽ bật cười cay nghiệt khi thấy một cá nhân bị đẩy lên những đỉnh cao ảo vọng mà họ chưa từng leo tới bằng thực lực hay đóng góp thực chất. Tuyên truyền khi vượt ngưỡng sẽ trở thành thuốc độc, làm lộ ra sự hoang mang của một hệ thống đang loay hoay tìm kiếm sự chính danh trong một bể phốt đầy sự nịnh bợ rẻ tiền.

Những câu chuyện từ kỳ án Cầu Voi, lời tuyên bố sạch sẽ của ngành giao thông, cho đến những chuyển dịch nhân sự tại nghị trường và truyền thông đều phản ánh một thực tại đa chiều. Một xã hội chỉ có thể phát triển bền vững và mạnh mẽ khi dám đối diện với sự thật, xây dựng niềm tin bằng sự minh bạch thực sự chứ không phải bằng những bức tường danh hiệu hay sự bình an ảo ảnh.