Hôm thứ Tư, các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Hạ viện đã tiến hành luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, công bố một loạt cáo buộc liên quan đến cuộc xung đột Iran mà các nhà phê bình đã bác bỏ như một chiêu trò chính trị khó thành công.

Nghị quyết dài bảy trang, do Hạ nghị sĩ Yassamin Ansari của bang Arizona dẫn đầu, nêu ra sáu cáo buộc, bao gồm cáo buộc về một cuộc chiến tranh trái phép chống lại Iran, cáo buộc vi phạm luật chiến tranh, xử lý sai thông tin quân sự nhạy cảm, cản trở sự giám sát của Quốc hội, lạm dụng quyền lực và hành vi làm mất uy tín của quân đội Hoa Kỳ.

Nỗ lực này đối mặt với nhiều khó khăn tại Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, nơi nó khó có thể được thông qua. Thậm chí một số nhà quan sát tại Capitol Hill còn cho rằng động thái này thiên về việc truyền tải thông điệp hơn là bất kỳ con đường thực tế nào để loại bỏ người đó.

Nghị quyết cáo buộc Hegseth phạm tội nghiêm trọng và vi phạm pháp luật, cho rằng ông ta đã "thể hiện sự coi thường Hiến pháp một cách cố ý, lạm dụng quyền lực chức vụ và hành động theo cách hoàn toàn trái với nguyên tắc pháp quyền."

Đảng Dân chủ viện dẫn thương vong dân thường ở Iran, bao gồm vụ đánh bom trường nữ sinh ngày 28 tháng 2 khiến 168 người thiệt mạng. Tuy nhiên, đánh giá sơ bộ của Mỹ cho thấy Hoa Kỳ "có khả năng" phải chịu trách nhiệm, đồng thời nhấn mạnh rằng địa điểm này không phải là mục tiêu cố ý và có thể đã bị tấn công nhầm, làm suy yếu các cáo buộc về hành vi sai trái có chủ đích.

Các bài báo cũng trích dẫn lời lẽ của Hegseth về việc "không khoan nhượng, không thương xót kẻ thù của chúng ta", cho thấy điều đó làm dấy lên lo ngại về việc tuân thủ luật pháp quốc tế.

Họ còn cáo buộc ông xử lý sai thông tin mật, dẫn chứng việc ông chia sẻ chi tiết về các hoạt động của Mỹ tại Yemen trong một nhóm chat riêng trên Signal năm ngoái. Nghị quyết nêu rõ ông đã “thể hiện sự cẩu thả nghiêm trọng trong việc xử lý thông tin quân sự nhạy cảm và mật”.

Đảng Dân chủ cũng cáo buộc Hegseth cản trở sự giám sát của Quốc hội bằng cách giữ lại thông tin về các hoạt động ở Venezuela và Iran, đồng thời làm tổn hại lòng tin của công chúng vào Lầu Năm Góc , bao gồm cả việc làm suy yếu các cam kết của Mỹ đối với NATO.

Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson đã phản bác, cho rằng nỗ lực luận tội chỉ là chiêu trò chính trị sau một chiến dịch mà chính quyền cho là thành công.

“Chỉ là một đảng viên Dân chủ khác đang cố gắng gây chú ý trong khi Bộ Chiến tranh đã hoàn thành xuất sắc và áp đảo các mục tiêu của Tổng thống ở Iran”, Wilson nói.

“ Bộ trưởng Hegseth sẽ tiếp tục bảo vệ đất nước và xây dựng hòa bình thông qua sức mạnh,” Wilson nói thêm. “Đây chỉ là một trò hề khác nhằm đánh lạc hướng người dân Mỹ khỏi những thành công lớn mà chúng ta đã đạt được tại Bộ Chiến tranh.”

Nghị quyết này được một số thành viên Đảng Dân chủ ủng hộ, bao gồm các Hạ nghị sĩ Sarah McBride của Delaware, Lauren Underwood của Illinois, Al Green của Texas, Steve Cohen của Tennessee, Jasmine Crockett của Texas, Nikema Williams của Georgia, Dina Titus của Nevada, Dave Min của California, Shri Thanedar của Michigan, Melanie Stansbury của New Mexico, Mike Quigley của Illinois và Brittany Pettersen của Colorado.

Tuần trước, khi căng thẳng leo thang, Ansari đã hé lộ động thái này, trong bối cảnh Tổng thống Trump cảnh báo Iran về việc tiếp cận eo biển Hormuz. Trên kênh X, Ansari nói rằng "lời lẽ đã vượt quá mọi giới hạn", và nói thêm "Hegseth cũng có lỗi".

"Tôi đã kêu gọi áp dụng Tu chính án thứ 25 và đang đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Hegseth ," Ansari nói thêm.

Luận tội là bước đầu tiên trong việc bãi nhiệm các quan chức hành pháp hoặc tư pháp, đòi hỏi sự chấp thuận của Hạ viện trước khi đưa ra xét xử tại Thượng viện. Với việc đảng Cộng hòa nắm quyền, nỗ lực này được dự đoán rộng rãi sẽ bị đình trệ.

Chỉ có hai quan chức nội các từng bị luận tội: Bộ trưởng Chiến tranh William Belknap năm 1876 và Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas năm 2024. Belknap được tuyên bố trắng án, trong khi đa số đảng Dân chủ tại Thượng viện đã bác bỏ các cáo buộc chống lại Mayorkas ngay sau khi phiên tòa bắt đầu.

Hôm thứ Tư, 14/4, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố trên Truth Social cho biết, "TQ rất hài lòng với việc ông đang làm là 'cho mở cửa vĩnh viễn eo biển Hormuz'. Để đổi lại, Bắc Kinh sẽ không gửi vũ khí đến Tehran nữa". (?)

"TQ rất hài lòng khi tôi cho mở cửa vĩnh viễn eo biển Hormuz. Tôi làm điều này cũng là vì họ và vì cả thế giới nữa. Tình huống này sẽ không bao giờ được lặp lại nữa", ông Trump có viết trên Truth Social, ngay trước giờ mở cửa thị trường chứng khoán ở Hoa Kỳ.

Một tàu cao tốc của cảnh sát biển đang tuần tra, trong khi các tàu chở dầu khác neo đậu tại Muscat, Oman, gần eo biển Hormuz, vào ngày 30/3. (Ảnh: Getty Images)
"Họ đã đồng ý sẽ không gửi vũ khí cho Iran. Chủ tịch Tập sẽ dành tặng tôi một cái ôm thật nồng ấm khi tôi đặt chân đến Bắc Kinh trong vài tuần tới. Chúng tôi đang hợp tác với nhau thật sáng suốt và hiệu quả!", Tổng thống viết tiếp trong bài đăng trên Truth Social.

Tuy nhiên, tuyên bố của ông đã để lại vô số thắc mắc về ý nghĩa thực sự của việc "cho mở cửa" eo biển này, theo The Hill đưa tin ra. Nhất là sau khi ông Trump vừa cho áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu bè ra vào các hải cảng của Iran vào hôm thứ Hai, 13/4. Trên thực tế, Iran vốn đã cho cắt giảm đáng kể lưu lượng giao thông qua eo biển này trong suốt thời gian xảy ra chiến sự ở đây.

Nguyên văn bài đăng của Tổng Thống Trump trên Truth Social

Trong tuần này, Bộ Ngoại Giao TQ đã mô tả về hành động cho phong tỏa Hormuz của Hoa Kỳ là "một hành động nguy hiểm và vô trách nhiệm".

Hôm thứ Ba, 14/4, Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đã lên tiếng chỉ trích Washington trong cuộc gặp với Thủ tướng Tây Ban Nha ông Pedro Sanchez tại Đại Lễ Đường Nhân Dân ở Bắc Kinh. Ông Tập nhận định rằng, "Trật tự quốc tế đang bị sụp đổ và rơi vào tình trạng hỗn loạn lớn".

Theo CNN trích dẫn tin từ hai hãng thông tấn bán chính thức của Iran là Tasnim và Mehr, có 4 chiếc tàu đã đi qua vùng biển gần Iran vào hôm thứ Tư 15/4, di chuyển đến và đi từ quốc gia này bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ đã có hiệu lực từ hôm thứ Hai. Các tàu này bao gồm tàu ​​Agios Fanourios do Hy Lạp phụ trách, các tàu Alicia và RHN do TQ vận hành, cùng với tàu container treo cờ Iran mang tên Golbon.

Một viên chức Hoa Kỳ cho biết các hoạt động ngăn chặn không diễn ra tại Eo biển Hormuz, mà chủ yếu xảy ra tại Vịnh Oman, theo CNN.

Về phía Iran, cũng vào hôm thứ Tư, quân đội Iran cảnh cáo cho biết, họ có thể sẽ chặn tàu qua lại những tuyến hàng hải bên ngoài eo biển Hormuz nếu Mỹ vẫn phong tỏa các hải cảng Iran, theo NBC News và New York Times.

Trong khi đó, quân đội Hoa Kỳ cũng thông báo rằng, họ đã buộc 6 tàu buôn phải quay đầu trở lại và hoàn toàn chặn đứng các hoạt động thương mại từ các hải cảng của Iran.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang có kế hoạch vào thứ Hai tuần sau cho ra mắt hệ thống mà họ sẽ sử dụng để hoàn trả lại tiền cho các công ty nhập khẩu Hoa Kỳ với số tiền 166 tỷ USD mà các công ty đã trả qua mức thuế quan áp đặt trước đây. Tối cao Pháp viện đã bác bỏ việc đánh thuế này vào tháng 2 vì cho rằng trái ngược với luật luật.

Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới cho biết trong hồ sơ tòa án hôm thứ Ba 14/4 rằng, họ đã hoàn tất việc cho triển khai giai đoạn đầu của hệ thống hoàn trả tiền này, được gọi là CAPE. Hệ thống này sẽ cho hợp nhất các khoản hoàn trả để các công ty nhập khẩu hàng hóa nước ngoài sẽ nhận được một khoản thanh toán qua điện tử, kèm theo lãi suất khi áp dụng, thay vì cho giải quyết các khoản hoàn trả dựa trên nguyên tắc từng trường hợp nhập khẩu riêng lẻ.

Ông Brandon Lord đã đưa ra tuyên bố trong hồ sơ gửi lên Tòa án Thương mại Quốc tế đặt trụ sở tại New York. Cơ quan này đã tiết lộ ngày cho ra mắt hệ thống thanh toán CAPE trong một thông báo riêng vào hôm thứ Sáu tuần này.

(Minh họa)
Tối cao Pháp viện đã ra phán quyết cho rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền của mình trong việc áp đặt mức thuế quan sâu rông trên toàn cầu theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, một đạo luật từ năm 1977 nhằm cho sử dụng trong các trường hợp do tình hình khẩn cấp quốc gia.

Hồ sơ hôm thứ Ba cũng cho biết thêm, tính cho đến ngày 9/4/26, có khoảng 56,497 công ty nhập khẩu lớn nhỏ đã hoàn tất quy trình xin nhận tiền hoàn trả lại điện tử cho các mức thuế bị ảnh hưởng bởi phán quyết của tòa án, với tổng số tiền sơ khởi là 127 tỷ USD.

Cơ quan này cho biết họ có kế hoạch cho triển khai hệ thống hoàn trả tiền này theo từng giai đoạn một.

Ông Lord còn cho biết trong tuyên bố nói rằng, cơ quan ông đang xem xét các sự lựa chọn để giải quyết tiền hoàn trả lại cho một tập hợp các mục phải chịu mức thuế 2,9 tỷ USD. Lord cho biết những điều này thường yêu cầu cho xử lý qua thủ công, điều này sẽ làm gia tăng đáng kể khối lượng công việc và chuyển hướng nhân sự khỏi các hoạt động và thực thi thương mại của cơ quan này.

Sau quyết định của Tối cao Pháp viện, các công ty nhập khẩu đã nộp đơn khởi kiện đòi hoàn trả lại tiền tại Tòa án Thương mại Quốc tế, nơi đang theo dõi sự hình thành của hệ thống hoàn tiền này.

Theo tài liệu của tòa án, hơn 330,000 công ty nhập khẩu đã từng nộp thuế áp đặt của ông Trump đối với 53 triệu lô hàng nhập khẩu.

Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới cho biết, hệ thống CAPE ban đầu sẽ ưu tiên giải quyết việc hoàn tiền đối với hàng hóa được nhập khẩu gần đây và các mục nhập hàng đơn giản.

Nhiều công ty nhập khẩu nhỏ lo ngại rằng, chi phí cho quá trình hoàn tiền sẽ cao hơn lợi ích của việc cố gắng xin hoàn trả lại tiền, buộc một số công ty phải xem xét các lựa chọn tốt nhất có liên quan đến việc hoàn tiền lại của chính phủ.

WASHINGTON, D.C.

Tổng Thống Donald Trump đe dọa sẽ sa thải ông Jerome Powell, chủ tịch Ngân Hàng Liên Bang (Fed) vào tháng 5 sắp tới, nếu ông này không từ chức thành viên hội đồng quản trị sau khi nhiệm kỳ chủ tịch của ông sẽ được kết thúc.

"Vậy thì tôi sẽ phải cho sa thải ông ta", ông Trump phát biểu với người dẫn chương trình Maria Bartiromo của Fox Business vào sáng thứ Tư, 15/4, khi trả lời câu hỏi về việc ông Powell có tiếp tục tại nhiệm ở cơ quan Fed hay không.

Chủ Tịch Ngân Hàng Liên Bang (Fed) ông Jerome Powell. (Ảnh: Getty Images)

Nhiệm kỳ chủ tịch Fed của ông Jerome H. Powell sẽ chính thức kết thúc vào ngày 15/5/2026. Tuy nhiên, ông Powell vẫn có thể tiếp tục giữ ghế thành viên hội đồng quản trị cho đến năm 2028.

Ngày 18/3, ông Powell đã trả lời giới truyền thông rằng, ông "không hề có ý định rời khỏi hội đồng quản trị cho đến khi cuộc điều tra thực sự kết thúc một cách minh bạch và dứt điểm". Đồng thời, ông sẽ không từ nhiệm cho đến khi Thượng Viện phê chuẩn ông Kevin M. Warsh, người do ông Trump đề cử thay thế.

Ông Powell cho biết, quyết định ở lại hay ra đi của ông rốt cuộc sẽ dựa trên điều mà ông cho là "tốt nhất cho tổ chức và cho những người dân mà chúng tôi luôn phục vụ tận tình".

Vào tháng Giêng năm nay, ông Trump đã đề cử ông Kevin Warsh thay thế ông Powell làm chủ tịch tiếp theo của Fed. Ông Warsh là thành viên hội đồng quản trị của Fed từ năm 2006, do cựu Tổng Thống George W. Bush bổ nhiệm ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính. Ông này đã giữ vai trò này trong 5 năm qua.

Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Thom Tillis (CH-North Carolina), một thành viên chủ chốt của Ủy ban chịu trách nhiệm phê chuẩn các ứng viên vào Fed, đã tái khẳng định trong tuần này rằng ông sẽ không bỏ phiếu xác nhận ông Warsh cho đến khi cuộc điều tra có liên quan đến ông Powell kết thúc, theo CNNloan tin ra sáng hôm thứ Tư, 15/4.

Ngày 13/3, Chánh án James Boasberg ở Washington D.C., đã ngăn chặn cuộc điều tra mà Bộ Tư Pháp (DOJ) nhắm vào ông Jerome Powell, cho là ông đã phạm tội danh hình sự trong việc cho tái chỉnh trang các tòa nhà của cơ quan Fed.

"Có cả một núi bằng chứng cho thấy chính phủ ra cuộc điều tra này để gây áp lực buộc chủ tịch Fed bỏ phiếu hạ lãi suất, nếu không thì phải từ chức", vị Chánh án James Boasberg đã viết trong phán quyết của tòa.

"Ngược lại, chính phủ về nguyên tắc đã không đưa ra được bất cứ bằng chứng nào để nghi ngờ Chủ tịch Powell có phạm tội. Thật ra, những lời biện minh cho việc này rất yếu và không có căn cứ đến nỗi tòa chỉ có thể kết luận rằng chúng chỉ là cái cớ", ông Boasberg viết tiếp.

Đến ngày 4/4, Chánh án James E. Boasberg một lần nữa bác bỏ nỗ lực của chính quyền Tổng Thống Donald Trump nhằm khôi phục các trát đòi bị hủy bỏ trước đó nhắm vào ông Jerome Powell.

Mặc dù vậy, theo CNN, vào sáng ngày thứ Ba, 14/4, hai công tố viên làm việc tại văn phòng ở Washington D.C., do bà Jeanine Pirro dẫn đầu, đã xuất hiện tại trụ sở của Fed và yêu cầu kiểm tra tiến độ xây dựng.

"Bất cứ dự án xây dựng nào gặp tình trạng đội vốn lên tới gần 80% so với ngân sách ban đầu đều xứng đáng được xem xét một cách nghiêm túc", bà Pirro đưa ra phát biểu."Và đây lại là những người đang chịu trách nhiệm điều hành chính sách tiền tệ tại Hoa Kỳ ư?"

Tuy nhiên, họ đã bị từ chối tiếp đón. Ông Robert Hur, luật sư đại diện cho Fed, đã yêu cầu một trong các công tố viên không được quay lại tòa nhà này nếu không có sự hiện diện của luật sư phía Fed, theo các thư từ trao đổi mà CNN có được.

Chuyến thăm này cùng với lời đe dọa của ông Trump sẽ sa thải ông Powell, đã làm leo thang cuộc đối đầu vốn dĩ đã rất căng thẳng giữa chính quyền và Fed, theo CNN. Những hành động và lời đe dọa này đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về sự độc lập vốn được ngân hàng trung ương coi trọng, cũng như về năng lực tự điều hành của cơ quan này trước những nỗ lực can thiệp chưa từng có tiền lệ từ phía Tòa Bạch Ốc.

Thêm vào đó, có thể việc làm trì hoãn quá trình chuyển giao người đứng đầu của Fed, sẽ gây bất ổn cho chính sách kinh tế của Mỹ.

Chúa Giêsu và TT Trump
Tổng thống Donald Trump đã cho đăng lên một tấm ảnh của Chúa Giêsu ôm ông trong tài khoản Truth Social của ông chỉ vài ngày sau khi có nhiều phản ứng dữ dội về một hình ảnh mà ông tự mô tả ông chính là Đấng Cứu Thế.

Hình ảnh mới này, dường như được sáng tạo ra từ AI và ban đầu được đăng trên X của một người ủng hộ Trump, mô tả Chúa Giêsu với một cánh tay quanh vai Trump và một tay trên ngực của mình trước một vầng hào quang của ánh sáng và một lá cờ Mỹ. Đầu của họ đang tựa vào nhau và cả hai đều đang nhắm mắt.

Trump đã cho đăng bức ảnh này lên mạng xã hội Truth Social vào sáng hôm thứ Tư với thông điệp: "Những kẻ điên cuồng cực tả có thể không thích điều này, nhưng tôi nghĩ nó khá đẹp!!! Chủ tịch DJT".

Trước đó, vào hôm Chủ nhật, Trump đã cho đăng một hình ảnh AI trên Truth Social mô tả ông là Chúa Giêsu trong chiếc áo choàng đang ban phép lành chữa bệnh cho một người đàn ông bệnh hoạn với những chùm ánh sáng phát ra từ tay ông ta. Trong hình ảnh này, ông Trump được bao quanh bởi các biểu tượng tinh thần yêu nước, bao gồm một lá cờ Mỹ, Tượng Nữ thần Tự do và chim đại bàng.

Hình ảnh này đã gây ra sự phẫn nộ của các Kitô hữu và trong giới chính trị gia. Cựu nghị sĩ đảng CH bà Marjorie Taylor Greene cho biết, bà đã cho đóng sập bài đăng trên và nói rằng bà đang cầu nguyện chống lại sự xúc phạm này trong khi thượng nghị sĩ Bernie Sanders mô tả chuyện này là "thật mệt mỏi" vì đã thể hiện ra một hành vi ích kỷ, cực đoan, vô lối.

Đến sáng hôm thứ Hai, bài đăng trên đã bị gở xuống trong Truth Social của ông Trump. Tổng thống sau đó đã lên tiếng bảo vệ bài đăng trong khi nói chuyện với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc.

"Tôi xem đó là một bức ảnh của tôi như là một bác sĩ", ông Trump nói. "Bạn biết đấy, giống như tạo một niềm vui nhỏ khi đóng vai bác sĩ và làm cho mọi người tốt lành hơn. Vì vậy, đó là những gì được mô tả. Đó là điều mà hầu hết mọi người đều nghĩ".

Tổng thống cho biết ông đã cho gỡ ra hình ảnh này vì ông "không muốn có ai bị lầm lẫn" và đổ lỗi cho tin tức giả mạo đã gây ra quá nhiều sự tranh cãi.

Ông Trump muốn ám chỉ ông chính là một vị cứu tinh đã xuất hiện, là thế lực duy nhất ngăn cản không để cho thế giới bị sụp đổ. "Nếu tôi không phải là tổng thống Mỹ, thế giới sẽ bị xâu xé ra thành từng mảnh vụn", ông nói với ABC News trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm thứ Tư 15/4/26.

Chính quyền Trump đang nổ lực dàn xếp các cuộc đàm phán để thỏa thuận về một ký kết hòa bình với Iran trong thời gian cho ngừng bắn kéo dài hai tuần, mà tổng thống đã tuyên bố vào hôm tuần trước sau khi đe dọa sẽ xóa sổ "cả một nền văn minh chỉ trong 1 ngày"..

8 tháng tuổi, Jessica được cả nước Mỹ cầu phúc và được gọi là em bé của mọi nhà; nhưng mới đây ở tuổi 40, cô bị bắt vì tội hành hung và bạo hành gia đình.
Jessica McClure Morales (40 tuổi, sống tại hạt Midland, bang Texas, Mỹ) bị cảnh sát bắt vì tội hành hung gây thương tích và bạo hành gia đình. Jessica đang sống chung cùng chồng và hai con nhỏ. Cảnh sát vẫn chưa công bố cụ thể chi tiết và diễn biến của vụ việc.

Điều đặc biệt là Jessica từng nổi tiếng khắp nước Mỹ và thế giới vào 40 năm trước. Cô được biết đến với biệt danh "Em bé Jessica". Vào năm 1987, em bé Jessice 18 tháng tuổi rơi xuống giếng bỏ hoang sâu khoảng 7m và bị mắc kẹt trong đó suốt gần 60 giờ đồng hồ.


Jessica từng nổi tiếng khắp nước Mỹ sau khi bị kẹt dưới giếng khô suốt 60 giờ.

Cuộc giải cứu nghẹt thở kéo dài 2,5 ngày được truyền hình trực tiếp đến các gia đình trên khắp thế giới. Các đội cứu hộ chạy đua với thời gian để đưa em bé lên mặt đất. Nhiều người hồi hộp dõi theo sinh mạng mong manh của Jessica, tạo nên một làn sóng cầu nguyện và hy vọng chưa từng có.

Trong suốt thời gian cô bé bị kẹt dưới lòng đất hẹp và tối tăm, các nhân viên cứu hộ cho biết họ vẫn nghe thấy tiếng bé hát về nhân vật hoạt hình gấu Pooh. Chi tiết này trở thành biểu tượng cho sự kiên cường và ngây thơ của "em bé Jessica".

Trong quá trình lên phương án cứu hộ, một nhà thầu xây dựng tên là Ron Short tình nguyện xuống giếng. Do bẩm sinh không có xương quai xanh, ông có thể thu hẹp vai để hành động trong không gian cực kỳ chật hẹp. Đội cứu hộ đã cân nhắc đề nghị này, nhưng cuối cùng nhân viên y tế Robert O'Donnell có dáng người nhỏ gầy, dẻo dai mới là người trực tiếp xuống hầm.

Đội cứu hộ phải khoan một đường hầm mới, xuyên qua các lớp đá cứng để dễ dàng tiếp cận và giải thoát cô bé.

O'Donnell nhích từng chút một vào đường hầm và giải thoát thành công Jessica. Cô bé bị kẹt cứng với một chân ép ngược lên trán. O'Donnell đưa cô bé ra chiếc xô chờ sẵn, giao cho đồng nghiệp Steve Forbes kéo lên mặt đất an toàn. Ngay lập tức, những người lính cứu hỏa bế Jessica đến xe cứu thương đang chờ sẵn.


Sau cuộc giải cứu thần kỳ, Jessica trở thành em bé quốc dân của nước Mỹ.

Dù sống sót thần kỳ, Jessica vẫn bị cắt bỏ một ngón chân do hoại tử và trải qua hơn 12 ca phẫu thuật để điều trị các vết thương nghiêm trọng sau sự cố.

Sự kiện này khiến ba mạng lưới truyền hình lớn nhất nước Mỹ đồng loạt ngắt quãng các chương trình giờ vàng để đưa tin trực tiếp. Sức ảnh hưởng của cuộc giải cứu lớn đến mức Tổng thống Ronald Reagan lúc bấy giờ đã phát biểu: "Mọi người dân Mỹ đều trở thành cha mẹ đỡ đầu của Jessica khi sự việc này diễn ra".

Vào năm 1989, đài ABC sản xuất bộ phim truyền hình "Em bé của mọi nhà: Cuộc giải cứu Jessica McClure" (Everybody's Baby: The Rescue of Jessica McClure) với sự tham gia của nhiều nhân chứng. Vào năm 2007, tờ USA Today vẫn xếp McClure đứng thứ 22 trong danh sách "25 cuộc đời có tầm ảnh hưởng không thể phai mờ", minh chứng cho vị thế của cô trong lòng công chúng Mỹ suốt nhiều thập kỷ.

Trong nhiều năm qua, Jessica McClure Morales luôn khẳng định rằng cô hoàn toàn không có ký ức gì về việc mình từng bị mắc kẹt dưới giếng. Cuộc sống của cô sau đó trôi qua khá lặng lẽ cho đến khi vụ việc hành hung này xảy ra.

Sau khi bị buộc tội hành hung gây thương tích liên quan đến bạo lực gia đình, cô đã được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh. Vụ việc hiện vẫn đang thu hút sự quan tâm của dư luận bởi sự tương phản quá lớn giữa hình ảnh "phép màu" năm xưa và thực tại đầy rắc rối này.

VietBF@ sưu tập

Một người cha tại Mỹ đã thiệt mạng sau khi lao xuống biển cứu hai con khỏi dòng chảy xa bờ tại Florida. Hành động dũng cảm giúp các em thoát nạn nhưng ông không thể trở về.

Một vụ việc đau lòng xảy ra tại bãi biển Juno, bang Florida, Mỹ vào ngày 1/4, khi ông Ryan Jennings, 46 tuổi, tử vong sau khi cứu hai con khỏi dòng chảy xa bờ trong kỳ nghỉ cùng gia đình.

Theo thông tin ban đầu, sự cố xảy ra vào khoảng 15 giờ 25 phút, khi một dòng chảy xa bờ bất ngờ hình thành và cuốn con trai 12 tuổi cùng con gái 9 tuổi của ông Jennings ra xa. Đây là hiện tượng dòng nước hẹp nhưng có tốc độ mạnh, chảy từ bờ ra biển và có thể nhanh chóng kéo người bơi ra xa khỏi khu vực an toàn.

Ngay khi phát hiện tình huống nguy hiểm, ông Jennings lập tức lao xuống nước để cứu các con. Ông tiếp cận con trai trước, giữ lấy và đẩy em trở lại gần bờ. Sau đó, ông tiếp tục giữ con gái, cố gắng nâng em lên trên mặt nước trong khi dòng chảy kéo cả hai ra xa hơn.

Nhờ nỗ lực của người cha, cả hai đứa trẻ đã được đưa trở lại bờ an toàn. Tuy nhiên, ông Jennings đã không thể thoát khỏi dòng nước nguy hiểm.


Ryan Jennings và gia đình. Ảnh: Bangor Daily News
Khi lực lượng chức năng có mặt tại hiện trường, ông vừa được đưa lên bờ trong tình trạng bất tỉnh. Dù được chuyển đến bệnh viện gần đó cấp cứu, ông đã không qua khỏi.

Sự ra đi của ông Jennings khiến gia đình và cộng đồng bàng hoàng. Vợ ông, bà Emily Jennings, cho biết chồng mình đã làm tất cả để đảm bảo các con được sống sót. Bà gọi ông là một người anh hùng.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 8/4, bà Emily chia sẻ mong muốn mọi người nhớ đến chồng mình như một người sống với tình yêu thương, lòng dũng cảm và sự tử tế. Bà cũng cho biết gia đình đang nhận được sự hỗ trợ lớn từ cộng đồng trong giai đoạn khó khăn này.

Bà Emily cho biết thêm, sự hy sinh và lòng vị tha của ông Jennings không phải là điều bất ngờ. Khi hai người gặp nhau khoảng một thập kỷ trước, bà là mẹ đơn thân và ông đã luôn xuất hiện với những hành động quan tâm giản dị.

Từ việc mang đồ ăn cho con trai bà đến việc hỗ trợ gia đình trong những thời điểm khó khăn, ông Jennings dần trở thành chỗ dựa vững chắc. Sau này, ông nhận nuôi con riêng của vợ như con ruột và cùng bà có thêm hai con gái, trong khi gia đình đang chờ đón một thành viên mới.

Một biến cố trước đây càng cho thấy rõ tính cách của ông. Khi gia đình rơi vào cảnh mất nhà do hỏa hoạn, ông đã không ngần ngại đón họ về ở cùng, giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn.

Ngày 6/4, mẹ của ông Jennings cũng gửi lời cảm ơn tới lực lượng cứu hộ vì những nỗ lực trong quá trình ứng cứu. Gia đình cho biết họ dự định thành lập một quỹ học bổng mang tên ông để tưởng nhớ và lan tỏa giá trị mà ông để lại.

Người thân nhận định ông Jennings không chỉ là chỗ dựa của gia đình mà còn là người góp phần tạo nên những giá trị tích cực cho cộng đồng xung quanh.

VietBF@ sưu tập

Từ đêm 14/4 đến rạng sáng 15/4, siêu bão Sinlaku liên tục hoành hành trên quần đảo Bắc Mariana của Mỹ ở phía Tây Thái Bình Dương, tàn phá nhiều căn nhà và buộc người dân tại 2 đảo lớn trên quần đảo này phải tìm nơi trú ẩn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt tuyên bố tình trạng thảm họa khẩn cấp tại đảo Guam và quần đảo Mariana trong khi Cơ quan Quản lý khẩn cấp Liên bang (FEMA) đang phối hợp với các cơ quan hữu quan điều động hơn 100 nhân viên để ứng phó với siêu bão.

Theo Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS), Sinlaku là cơn bão nhiệt đới mạnh nhất từ đầu năm đến nay, với sức gió duy trì lên tới 240 km/h khi đổ bộ. Sau khi càn quét quần đảo Bắc Mariana trong nhiều giờ, dù đã giảm cường độ nhưng siêu bão Sinlaku vẫn gây thiệt hại trên khắp các đảo Tinian và Saipan, nơi sinh sống của gần 50.000 người. Hiện chưa có thống kê thiệt hại cụ thể nhưng một số cư dân cho biết, mọi ngôi nhà đều ngập nước và nhiều công trình bị gió bão thổi bay mái.

Gió mạnh và mưa xối xả cũng gây lũ quét trên đảo Guam, một lãnh thổ của Mỹ ở phía Nam với khoảng 170.000 cư dân. Trước đó, cơn bão này đã tấn công các đảo và rạn san hô ngoài khơi Chuuk thuộc Liên bang Micronesia. NWS dự báo sẽ vẫn tiếp tục có gió mạnh từ 121 km/h trở lên và có thể vẫn gây nguy hiểm ngay cả khi cường độ giảm dần.

Bão hoành hành phổ biến ở Thái Bình Dương, nhưng cao điểm thường kéo dài từ mùa Hè đến mùa Thu. Theo nhà dự báo quốc tế hàng đầu của AccuWeather Jason Nicholls, các cơn bão nhiệt đới có thể xuất hiện ở Tây Thái Bình Dương bất kỳ lúc nào trong năm nay. Tuy nhiên, thời điểm bão hoành hành vào tháng 4 là điều khá bất thường

VietBF@ sưu tập

Trong bối cảnh chính trường thế giới đang rung chuyển bởi những cuộc thương chiến nảy lửa và các xung đột địa chính trị trực diện, một làn sóng ngầm đầy bất ngờ đang trỗi dậy ngay trong lòng nước Mỹ. Người ta vẫn thường bảo "Trăm nghe không bằng một thấy", và có vẻ như sau bao năm nhìn Trung Quốc qua lăng kính của những định kiến, người dân xứ sở cờ hoa đang bắt đầu có cái nhìn thiện cảm hơn về đối thủ lớn nhất của mình.
Chỉ mới cách đây vài năm, bóng đen của đại dịch Covid-19 đã kéo theo làn sóng bài Á và tâm lý bài Trung Quốc (Sinophobia) dâng cao đến mức cực đoan. Những tưởng mối quan hệ này đã rơi xuống vực thẳm khi vào năm 2023, số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy chỉ có vỏn vẹn 14% người Mỹ có cái nhìn tích cực về Trung Quốc. Thế nhưng, "Hết cơn bĩ cực đến hồi thái lai", con số này hiện đã tăng gần gấp đôi, chạm mốc 27%. Đây không chỉ là một con số thống kê khô khan mà là minh chứng cho một sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy của công chúng, đặc biệt là ở tầng lớp thanh niên và những người theo đảng Dân chủ.

Dù phần lớn người dân vẫn coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh đáng gờm, nhưng số lượng người gọi quốc gia này là "kẻ thù" đã giảm đi đáng kể. Điều thú vị hơn cả là sự thay đổi thái độ đối với các nhà lãnh đạo. Niềm tin của người Mỹ vào Chủ tịch Tập Cận Bình đã tăng lên 17%, gấp đôi so với năm trước. Ngược lại, sự kỳ vọng vào khả năng chèo lái chính sách đối ngoại của Donald Trump lại đang tụt dốc, hiện chỉ còn 39%, giảm 6 điểm phần trăm. Khi thế giới đứng trước lằn ranh của sự hỗn loạn, lời khẳng định của ông Tập về một trật tự thế giới dựa trên công lý và trách nhiệm dường như đang tìm thấy sự đồng điệu nhất định trong lòng một bộ phận công chúng Mỹ, những người vốn đang mệt mỏi với những chính sách thuế quan khó lường hay các cuộc đối đầu căng thẳng với Iran và Venezuela.
Từ “kẻ thù” thành đối thủ: một bước ngoặt trong nhận thức

Theo một khảo sát mới của Pew Research Center, bức tranh tâm lý người Mỹ đối với Trung Quốc đã thay đổi đáng kể. Nếu như vào năm 2023, chỉ có 14% người Mỹ có cái nhìn tích cực về Trung Quốc, thì hiện nay con số này đã gần như tăng gấp đôi, đạt 27%.

Đây không chỉ là một con số khô khan, mà là dấu hiệu của một chuyển động sâu trong nhận thức xã hội. Trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump vừa tiến hành chiến tranh thực sự với các đối thủ, vừa phát động chiến tranh thương mại với cả đồng minh, người dân Mỹ dường như bắt đầu nhìn lại: ai thực sự là “kẻ thù”, ai chỉ là “đối thủ”?

Ít người Mỹ hơn gọi Trung Quốc là kẻ thù so với năm ngoái. Dẫu vậy, đa số vẫn xem Bắc Kinh là đối thủ cạnh tranh lớn nhất. Nhưng giữa “kẻ thù” và “đối thủ” là một khoảng cách rất lớn – không chỉ về ngôn từ, mà còn về chiến lược và tâm lý.

Cổ nhân có câu: "Lấy nhu thắng cương", và Trung Quốc dường như đang áp dụng triệt để chân lý này thông qua sức mạnh mềm. Một thế hệ Gen Z tại Mỹ đang tạo nên cơn sốt mang tên "Chinamaxxing" – một nỗ lực để trở nên "Trung Quốc hơn" thông qua việc học hỏi các thói quen sinh hoạt truyền thống. Không còn là những định kiến cũ kỹ, giới trẻ Mỹ giờ đây hào hứng với việc uống nước ấm, pha trà hoa quả hay tập các bài thể dục dưỡng sinh phương Đông.

Sức hút này còn lan tỏa mạnh mẽ sang lĩnh vực tiêu dùng và giải trí. Chiếc áo khoác Tang của Adidas vừa ra mắt tại Tuần lễ Thời trang Thượng Hải đã lập tức tạo nên một cơn sốt mua sắm toàn cầu. Hay những mô hình đồ chơi Labubu đầy tinh nghịch đã trở thành một đế chế tỷ đô, len lỏi vào từng kệ sách của giới trẻ phương Tây. Đặc biệt, khi nỗi lo về lệnh cấm TikTok dâng cao, hàng trăm nghìn người Mỹ đã tìm đến Xiaohongshu (RedNote) như một vùng đất mới. Đây là lần đầu tiên cư dân mạng hai nước vượt qua "Bức tường lửa" để gặp nhau, cùng chia sẻ những câu chuyện cười và xây dựng một tình bạn xuyên biên giới ảo. Sự giao thoa này cho thấy, dù chính trị có ngăn sông cách núi, thì văn hóa và sự thấu hiểu vẫn có thể tìm thấy lối đi riêng.

Khi niềm tin vào Trump suy giảm, ánh nhìn về Tập Cận Bình lại mềm đi

Một điểm đáng chú ý khác trong khảo sát là sự thay đổi trong cách người Mỹ đánh giá lãnh đạo hai nước.

Tỷ lệ người Mỹ tin rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ “làm điều đúng đắn” trong các vấn đề toàn cầu đã tăng lên 17% – hơn gấp đôi so với năm 2023.

Ngược lại, niềm tin vào khả năng của Tổng thống Donald Trump trong việc đưa ra chính sách đúng đắn về Trung Quốc lại giảm xuống còn 39%, giảm 6 điểm phần trăm so với năm trước.

Điều này phản ánh một thực tế: khi chính sách đối ngoại của Mỹ trở nên khó đoán, với các mức thuế toàn cầu nặng nề và cả chiến tranh với Iran, hình ảnh Trung Quốc – dù vẫn là một chế độ độc đoán – lại được một bộ phận công chúng Mỹ nhìn nhận như một thế lực “ổn định hơn”.

Trong một phát biểu với Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, ông Tập nói rằng thế giới hiện đang đối mặt với “cuộc đối đầu giữa công lý và quyền lực”, và cách một quốc gia đối xử với luật pháp quốc tế phản ánh giá trị và trách nhiệm của quốc gia đó.

Không ít người Mỹ dường như cũng đồng cảm với quan điểm này.

Thế giới cũng đổi chiều: không chỉ riêng nước Mỹ

Sự thay đổi trong dư luận không chỉ diễn ra tại Mỹ.

Tại Canada, số người có cái nhìn tích cực về Trung Quốc hiện nay đã tăng gần gấp ba so với năm 2021.

Ở Đông Nam Á, một khảo sát gần đây cho thấy đa số sít sao người được hỏi sẽ chọn Trung Quốc thay vì Mỹ nếu buộc phải đứng về một bên.

Điều này cho thấy cán cân quyền lực mềm toàn cầu đang dần dịch chuyển. Nếu trước đây, Mỹ là biểu tượng gần như tuyệt đối của tự do và ảnh hưởng văn hóa, thì nay Trung Quốc đang dần chen chân vào không gian đó – không phải bằng quân sự, mà bằng hình ảnh, sản phẩm và văn hóa.

“Tre già măng mọc” – quyền lực không bao giờ đứng yên, và lịch sử luôn chứng kiến những vòng quay thay ngôi đổi chủ.

“Chinamaxxing” – thế hệ trẻ Mỹ và làn sóng văn hóa mới

Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự thay đổi này chính là thế hệ trẻ.

Khảo sát cho thấy người Mỹ trẻ tuổi có cái nhìn tích cực hơn nhiều về Trung Quốc so với nhóm trên 50 tuổi. Đồng thời, họ cũng ít tin tưởng vào ông Trump hơn.

Xu hướng này thể hiện rất rõ trên mạng xã hội với trào lưu “Chinamaxxing” – nơi các nhà sáng tạo nội dung phương Tây thử áp dụng những thói quen phổ biến của người Trung Quốc như uống nước nóng, pha trà trái cây, tập thể dục truyền thống… với mong muốn “trở nên giống người Trung Quốc hơn”.

Những sản phẩm văn hóa cũng góp phần không nhỏ:

Áo khoác Tang của Adidas gây sốt toàn cầu sau Tuần lễ Thời trang Thượng Hải
Những búp bê Labubu với nụ cười “ma mị” tạo nên cơn sốt tỷ đô
Ứng dụng Xiaohongshu (RedNote) thu hút hàng trăm nghìn người dùng Mỹ khi TikTok đối mặt nguy cơ bị cấm

Lần đầu tiên, người dùng Mỹ và Trung Quốc – vốn bị ngăn cách bởi “Vạn Lý Tường Lửa” – lại có thể tương tác, chia sẻ, và thậm chí… đùa giỡn cùng nhau trên cùng một nền tảng.

Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại tạo nên một thay đổi lớn: phá vỡ định kiến.

Từ kỳ thị Covid đến giao thoa văn hóa: một cú xoay trục bất ngờ

Chỉ vài năm trước, trong đại dịch Covid-19, làn sóng bài Á và kỳ thị người gốc Á tại Mỹ tăng vọt. Trung Quốc bị xem như nguồn cơn của khủng hoảng toàn cầu.

Vậy mà hôm nay, chính xã hội đó lại chứng kiến một làn sóng tò mò, thậm chí ngưỡng mộ đối với văn hóa Trung Hoa.

Đây không chỉ là sự thay đổi bề mặt. Dưới lớp vỏ của những meme, những video viral, là một sự dịch chuyển thực sự trong nhận thức công chúng – thứ mà các nhà lãnh đạo hiểu rất rõ: dư luận chính là quyền lực.

Và trong cuộc chơi toàn cầu, quyền lực mềm đôi khi còn mạnh hơn cả tàu sân bay.

CÁI NHÌN TOÀN CẦU VÀ TƯƠNG LAI CỦA SỰ DỊCH CHUYỂN

Không chỉ riêng Mỹ, tâm lý "hướng Đông" này đang trở thành một xu hướng chung của nhiều quốc gia. Tại Canada, tỷ lệ người dân có cái nhìn tích cực về Trung Quốc đã tăng gấp ba lần so với năm 2021. Tại Đông Nam Á, một cuộc khảo sát gần đây cũng cho thấy một đa số suýt sao sẽ chọn Trung Quốc thay vì Mỹ nếu buộc phải đứng về một phía.

Dù có những khác biệt rõ rệt về nhân khẩu học – khi những người trên 50 tuổi vẫn giữ cái nhìn khắt khe thì giới trẻ lại dang rộng vòng tay đón nhận – nhưng rõ ràng, bức tranh quan hệ Mỹ - Trung đang được vẽ lại bằng những gam màu tươi sáng hơn. Trước thềm cuộc gặp gỡ lịch sử giữa ông Trump và ông Tập tại Bắc Kinh vào tháng 5 tới, sự thay đổi trong lòng công chúng này chính là một "quân bài" quan trọng trên bàn cờ chính trị. Những trào lưu mạng xã hội có thể chóng đến chóng đi, nhưng sự dịch chuyển trong tư duy về một cường quốc ổn định và trách nhiệm có thể sẽ để lại dấu ấn dài lâu. Đúng như câu tục ngữ "Nước chảy đá mòn", sự giao lưu bền bỉ và sức hút văn hóa đang dần xóa nhòa những rào cản ngăn cách giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới.

Sự thay đổi trong cách người Mỹ nhìn nhận Trung Quốc không có nghĩa là hai quốc gia sẽ trở thành bạn bè. Nhưng nó cho thấy một điều quan trọng: thế giới không còn đơn cực về nhận thức.
“Lòng người như nước, thuyền theo nước mà nổi, cũng theo nước mà chìm.”

Trong dòng chảy của lịch sử, mối quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng "núi liền núi, sông liền sông" Việt Nam và Trung Quốc vốn dĩ luôn nằm trong trạng thái uyển chuyển, lúc thăng lúc trầm như câu ca dao: "Anh em xa không bằng láng giềng gần". Tuy nhiên, những diễn biến chính trị mới nhất vào trung tuần tháng 4 năm 2026 đang cho thấy một sự xích lại gần nhau mạnh mẽ hơn bao giờ hết, khi Hà Nội dường như đang chủ động "soi gương" vào mô hình quản trị của Bắc Kinh để định hình tương lai.

Sáng ngày 14/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chính thức đặt chân đến Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên trên cương vị mới kể từ khi ông được bầu giữ chức Chủ tịch nước vào ngày 7/4. Chuyến đi này không chỉ đơn thuần là nghi lễ ngoại giao mà còn là một chỉ dấu chiến lược quan trọng. Tháp tùng ông là một "đội hình" cực kỳ hùng hậu gồm chín Ủy viên Bộ Chính trị và nhiều Ủy viên Trung ương Đảng, cho thấy sự coi trọng đặc biệt của Hà Nội đối với người láng giềng phương Bắc. Đón đoàn tại sân bay là ông Doãn Lực – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Bắc Kinh, cùng hàng loạt quan chức cấp cao khác.
Chuyến công du Bắc Kinh: Tín hiệu chính trị không thể xem nhẹ
Trong buổi sớm ngày 14/4, giữa rừng cờ đỏ và nghi lễ trang nghiêm tại Bắc Kinh, Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Tô Lâm đã chính thức bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc. Đây không chỉ là chuyến đi ngoại giao thông thường, mà là chuyến công du đầu tiên sau khi ông vừa được củng cố quyền lực tối cao ngày 7/4 – một dấu mốc chính trị đặc biệt.
Tháp tùng ông là đoàn đại biểu hùng hậu gồm chín Ủy viên Bộ Chính trị và nhiều Ủy viên Trung ương, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của chuyến đi. Đón tiếp phía Trung Quốc là những nhân vật cấp cao như Bí thư Thành ủy Bắc Kinh Doãn Lực – một nghi thức không dành cho những chuyến thăm “xã giao”.
Người xưa có câu: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”, nhưng trong chính trị, mỗi chuyến đi còn là một thông điệp. Và thông điệp lần này dường như rõ ràng: Hà Nội đang xích lại gần Bắc Kinh hơn bao giờ hết.
Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã nhận định rằng việc sớm tổ chức chuyến thăm này chính là minh chứng cho quyết tâm đưa quan hệ "vừa là đồng chí, vừa là anh em" lên một tầm cao mới, thực chất và ổn định hơn. Theo giới phân tích, dù Việt Nam vẫn duy trì thế cân bằng địa chính trị "ngoại giao cây tre", giữ cửa mở với Washington, nhưng rõ ràng kim la bàn đang nghiêng về phía Bắc Kinh một cách cởi mở và trực diện hơn dưới thời lãnh đạo của ông Tô Lâm – một nhân vật có xuất thân từ ngành an ninh.

Reuters dẫn lời các chuyên gia và tài liệu nội bộ cho rằng Việt Nam đang tiến gần hơn bao giờ hết tới mô hình quản trị của Trung Quốc. Đây là một sự chuyển dịch từ cách quản lý nới lỏng sang việc siết chặt kiểm soát nhà nước, tiếp nhận các khuôn khổ pháp lý và công nghệ giám sát từ Bắc Kinh. Ông Nguyễn Khắc Giang từ Viện ISEAS nhận định đây là "cách tiếp cận kép": một mặt chủ động học hỏi kinh nghiệm, một mặt kháng cự sức ảnh hưởng có chọn lọc.

Sự học hỏi này thể hiện rõ nét nhất qua việc ông Tô Lâm cùng đoàn đại biểu tham quan Tân khu Hùng An – một "đại dự án" cách Bắc Kinh 100km, được coi là mô hình mẫu mực về đô thị hiện đại và giảm tải thủ đô của Trung Quốc. Trước đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng từng khẳng định đây là mô hình mà Việt Nam cần đặc biệt tham khảo. Việc tái định hình bộ máy nhà nước theo hướng tập trung quyền lực và tăng cường vai trò của lực lượng công an trong quản trị xã hội cho thấy Hà Nội đang tìm thấy sự đồng điệu với phương thức "trị quốc" của Trung Quốc.
Việt Nam đang tiến gần mô hình Trung Quốc?
Theo phân tích từ Reuters, Việt Nam đang dần tiếp cận mô hình quản trị kiểu Trung Quốc – một hệ thống đặt trọng tâm vào kiểm soát nhà nước, ổn định chính trị và định hướng kinh tế từ trung ương.
Điều này thể hiện rõ qua nhiều khía cạnh: từ chính sách dữ liệu, kiểm soát thông tin, đến việc mở rộng vai trò của lực lượng công an trong đời sống xã hội. Một hệ sinh thái quản trị mang tính tập trung cao đang dần hình thành.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Giang nhận định đây là một “cách tiếp cận kép”: vừa học hỏi mô hình Trung Quốc, vừa cố gắng giữ khoảng cách để không lệ thuộc hoàn toàn. Nhưng câu hỏi đặt ra là: khoảng cách ấy có còn giữ được lâu?
“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” – Việt Nam đang đứng giữa hai luồng ảnh hưởng lớn, và lựa chọn nào cũng có cái giá của nó.
Đã qua rồi thời kỳ Việt Nam dè dặt với công nghệ Trung Quốc vì lý do an ninh. Hiện nay, những rào cản đó đang dần bị dỡ bỏ. FPT đã công bố đầu tư 87 triệu USD vào tuyến cáp biển do nhà thầu Trung Quốc xây dựng – bất chấp những cảnh báo từ Mỹ về mối liên hệ với Huawei. Thậm chí, một công ty viễn thông thuộc Bộ Công an cũng đang thảo luận về các thỏa thuận 5G với đối tác Trung Quốc.

Sự bùng nổ còn lan tỏa sang lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Các doanh nghiệp Trung Quốc đang ráo riết săn tìm cơ hội đầu tư tại Việt Nam khi các nhà máy dịch chuyển dần sang phía Nam biên giới. Việc Việt Nam ưu tiên kiểm soát dữ liệu thông qua sàn dữ liệu quốc gia và các quy định hạn chế chuyển dữ liệu xuyên biên giới của Bộ Công an được cho là "bản sao" từ mô hình dữ liệu tập trung của Trung Quốc, nhằm phục vụ mục tiêu giám sát và chiến lược dài hạn.

Hợp tác kinh tế – công nghệ: Lợi ích hay ràng buộc?
Chuyến thăm này được dự báo sẽ mang lại hàng chục thỏa thuận hợp tác, trải dài từ năng lượng, metro, viễn thông đến hàng không. Một trong những điểm đáng chú ý là khả năng hợp tác giữa Vietjet và Comac – hãng máy bay Trung Quốc.
Ở lĩnh vực công nghệ, Việt Nam đã giảm dần sự dè dặt với thiết bị Trung Quốc, đặc biệt trong mạng 5G và hạ tầng số. FPT thậm chí đã đầu tư mạnh vào tuyến cáp biển do nhà thầu Trung Quốc thực hiện.
Các công ty Trung Quốc cũng đang “nhòm ngó” lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại Việt Nam – một tài sản chiến lược trong thời đại số.
Nhưng đi kèm cơ hội là những cảnh báo. Một quan chức EU cho rằng việc phụ thuộc công nghệ Trung Quốc có thể khiến nhà đầu tư phương Tây dè chừng.
“Miếng ngon nhớ lâu, miếng đắng nhớ đời” – lợi ích trước mắt có thể hấp dẫn, nhưng hệ quả dài hạn mới là điều đáng suy ngẫm.

Với việc triển khai hệ thống định danh điện tử quốc gia và mạng lưới camera tích hợp AI trên toàn quốc, Việt Nam đang xây dựng một kiến trúc giám sát có nhiều điểm tương đồng với "mắt thần" của Trung Quốc. Theo Giáo sư Carl Thayer, sự hợp tác an ninh giữa hai Bộ Công an sẽ ngày càng sâu sắc, từ chuyển giao công nghệ giám sát đại chúng đến đào tạo nhân lực. Quy định số 19 mới đây của Ban Chấp hành Trung ương về việc dùng dữ liệu số để theo dõi dư luận xã hội chính là minh chứng cho việc áp dụng công nghệ để quản lý tư tưởng một cách triệt để.
Chuyến công du của ông Tô Lâm dự kiến mang về hàng chục thỏa thuận hợp tác. Từ khả năng ký kết mua/thuê máy bay giữa Vietjet và Comac, đến các dự án Metro tại TP.HCM, tất cả đang hiện thực hóa mối quan hệ kinh tế. Đặc biệt, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng khiến nhiều chuyến bay bị hoãn, Việt Nam đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ Bắc Kinh để đảm bảo an ninh nhiên liệu. Dữ liệu cho thấy Trung Quốc luôn nằm trong top 10 quốc gia xuất khẩu nhiên liệu sang Việt Nam, và con số này có thể sẽ tăng vọt trong tương lai gần.

Về tài chính, Việt Nam cũng đang học tập Trung Quốc trong việc sử dụng công cụ tiền tệ phi truyền thống và cân nhắc lập quỹ bình ổn thị trường chứng khoán do Chính phủ hậu thuẫn – một chiến thuật mà Bắc Kinh đã dùng để "trấn an" nhà đầu tư khi thị trường chao đảo.
Dữ liệu, giám sát và “bàn tay nhà nước”
Một trong những điểm then chốt là cách Việt Nam đang định hình hệ thống dữ liệu quốc gia. Chính phủ đã giao Bộ Công an xây dựng sàn dữ liệu và mở rộng hệ thống định danh điện tử, kết hợp với mạng lưới camera AI trên toàn quốc.
Đây là mô hình rất gần với kiến trúc giám sát của Trung Quốc – nơi dữ liệu không chỉ phục vụ kinh tế mà còn là công cụ quản lý xã hội.
Quy định số 19 của Ban Chấp hành Trung ương cũng nhấn mạnh việc sử dụng dữ liệu để “theo dõi, phân tích, dự báo tư tưởng xã hội”.
Ở phương Tây, dữ liệu thường do khu vực tư nhân kiểm soát. Nhưng tại Việt Nam, xu hướng đang nghiêng về phía nhà nước – một bước đi mang tính chiến lược nhưng cũng gây nhiều tranh luận.
“Quyền lực càng lớn, trách nhiệm càng cao” – nhưng ai sẽ giám sát người nắm quyền?

Năng lượng và địa chính trị: Việt Nam cần gì?
Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu, đặc biệt do căng thẳng Trung Đông, Việt Nam đang tìm kiếm nguồn cung ổn định. Trung Quốc có thể trở thành một đối tác quan trọng trong lĩnh vực này.
Các chuyên gia nhận định nếu Bắc Kinh cung cấp nhiên liệu, Hà Nội có thể điều chỉnh chính sách đối ngoại để đảm bảo an ninh năng lượng.
Từ 2019–2023, Trung Quốc luôn nằm trong top các quốc gia xuất khẩu nhiên liệu vào Việt Nam. Điều này cho thấy mối quan hệ không chỉ là chính trị, mà còn là nhu cầu thực tế.
“Có thực mới vực được đạo” – kinh tế luôn là nền tảng của mọi quyết định chính trị.

Biển Đông: Vết nứt chưa thể hàn gắn
Dù hợp tác ngày càng sâu rộng, Biển Đông vẫn là “cục xương” khó nuốt trong quan hệ hai nước.
Trung Quốc tiếp tục bồi đắp các thực thể như Đá Hải Sâm với quy mô lên tới hơn 600ha – có thể trở thành căn cứ lớn nhất tại khu vực. Việt Nam đã lên tiếng phản đối, nhưng Bắc Kinh vẫn khẳng định chủ quyền không tranh cãi.
Trong khi đó, Việt Nam cũng tăng tốc bồi đắp tại Trường Sa, cho thấy cuộc đua ngầm vẫn đang diễn ra.
“Nước xa không cứu được lửa gần” – vấn đề Biển Đông là bài toán mà Việt Nam phải tự giải, trong một thế cờ đầy phức tạp.

Cân bằng hay lệch trục?
Giới phân tích cho rằng Việt Nam vẫn đang cố giữ thế cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ. Nhưng thực tế cho thấy cán cân đang nghiêng dần về Bắc Kinh.
Chuyên gia Alexander Vuving cảnh báo: nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, việc xích lại gần Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến an ninh, chủ quyền và cả quan hệ với phương Tây.
Trong khi đó, ảnh hưởng của Trung Quốc không chỉ dừng ở kinh tế hay công nghệ, mà còn lan sang mô hình quản trị, tài chính và cả tư duy điều hành.
“Đi dây thì phải giữ thăng bằng” – nhưng sợi dây địa chính trị ngày càng mong manh.
Tuy nhiên, "bát nước đầy cũng có lúc sánh", vấn đề Biển Đông vẫn là một nốt trầm mặc định trong bản nhạc giao hưởng này. Cả hai nước đều đang ráo riết bồi đắp đảo. Trung Quốc vừa gây xôn xao với việc mở rộng Đá Hải Sâm tại Hoàng Sa, biến nó thành thực thể có thể lớn nhất khu vực, gửi đi một thông điệp cứng rắn về chủ quyền. Đáp lại, Việt Nam cũng không hề kém cạnh khi mở rộng 21 thực thể tại Trường Sa với tốc độ kỷ lục. Dù bề ngoài nồng ấm, nhưng dưới tầng sâu, cuộc đua khẳng định chủ quyền vẫn đang âm ỉ, đòi hỏi một sự tỉnh táo "giữ cái đầu lạnh" của các nhà lãnh đạo.

Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử: tiếp tục hội nhập đa phương hay tiến gần hơn tới mô hình Trung Quốc.
Không thể phủ nhận những lợi ích từ hợp tác với Bắc Kinh – từ đầu tư, công nghệ đến năng lượng. Nhưng đi kèm là những rủi ro về phụ thuộc, kiểm soát và chủ quyền.
Chuyến công du của ông Tô Lâm không chỉ là một sự kiện ngoại giao, mà là dấu hiệu của một xu hướng lớn đang định hình tương lai đất nước.
“Thuyền theo lái, gái theo chồng” – quốc gia cũng vậy, hướng đi hôm nay sẽ quyết định vận mệnh ngày mai. Kết thúc chuyến thăm, Việt Nam có thể sẽ mang về nhiều cam kết kinh tế và công nghệ, nhưng đi kèm với đó là sự định hình lại hoàn toàn diện mạo quản trị quốc gia. Mô hình "đồng chí – anh em" giờ đây không chỉ nằm trên văn bản mà đã thấm sâu vào từng huyết mạch của bộ máy nhà nước, tạo nên một chương mới đầy biến số trong quan hệ Việt – Trung.