“Ăn cái này ít thôi, không tốt đâu!” - câu nói quen thuộc mà hầu như ai cũng từng nghe trong bữa cơm gia đình. Nhưng điều thú vị là, không phải lúc nào những “lời cảnh báo” ấy cũng đúng. Trên thực tế, có không ít thực phẩm đã bị hiểu lầm trong thời gian dài, thậm chí bị loại khỏi thực đơn một cách oan uổng.

Dưới đây là 5 cái tên điển hình - từng bị “quay lưng” nhưng nay lại được giới khoa học nhìn nhận lại với nhiều lợi ích bất ngờ nếu sử dụng hợp lý.

Lòng đỏ trứng gà là một nguồn dồi dào của nhiều loại vitamin, đặc biệt là các loại vitamin tan trong nước và chất béo
1. Lòng đỏ trứng - “kẻ bị hiểu lầm” vì cholesterol

Trong nhiều năm, lòng đỏ trứng bị xem là “thủ phạm” gây tăng cholesterol máu. Không ít người thậm chí chỉ ăn lòng trắng và bỏ đi phần lòng đỏ giàu dinh dưỡng.

Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại đã cho thấy cholesterol trong thực phẩm không ảnh hưởng mạnh đến cholesterol máu như từng nghĩ. Với người khỏe mạnh, việc ăn 1 quả trứng mỗi ngày hoàn toàn không gây hại.

Không chỉ vậy, lòng đỏ trứng còn chứa lutein và zeaxanthin - hai chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ mắt, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng. Ngoài ra, vitamin A, D, E và choline trong lòng đỏ cũng đóng vai trò quan trọng với não bộ và làn da.

Nói cách khác, việc bỏ lòng đỏ trứng đồng nghĩa với việc bạn đang tự loại bỏ phần dinh dưỡng quý giá nhất.
2. Bột ngọt (MSG) - nỗi oan kéo dài hàng thập kỷ

Bột ngọt từ lâu đã bị gắn với nhiều tin đồn tiêu cực như gây đau đầu, rụng tóc hay thậm chí ung thư. Điều này khiến nhiều gia đình “tẩy chay” hoàn toàn gia vị này.

Tuy nhiên, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), bột ngọt (monosodium glutamate) an toàn khi sử dụng ở mức hợp lý.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia - từng chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống: MSG thực chất là muối của axit glutamic, một axit amin có sẵn trong nhiều thực phẩm tự nhiên như cà chua, phô mai. Nếu dùng đúng liều lượng, nó không gây hại cho sức khỏe. Điều quan trọng là sử dụng vừa phải và cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để giữ trọn hương vị.

Nên chọn các sản phẩm có ghi rõ "không chất bảo quản", "không chất phụ gia".
3. Thực phẩm đóng hộp - không phải lúc nào cũng “đầy chất bảo quản”

Nhiều người e ngại thực phẩm đóng hộp vì cho rằng chúng chứa nhiều chất bảo quản và “mất hết dinh dưỡng”. Tuy nhiên, thực tế không hoàn toàn như vậy.

Các sản phẩm đóng hộp hiện đại thường sử dụng công nghệ tiệt trùng nhiệt cao và đóng kín chân không. Nhờ đó, thực phẩm có thể bảo quản lâu mà không cần thêm nhiều chất bảo quản.

Dù một số vitamin nhạy cảm với nhiệt có thể bị hao hụt, nhưng protein, khoáng chất và phần lớn giá trị dinh dưỡng vẫn được giữ lại. Đặc biệt, cá đóng hộp còn cung cấp lượng canxi đáng kể nhờ phần xương mềm.

Tất nhiên, người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm từ thương hiệu uy tín và chú ý đến lượng muối, đường trong thành phần.
4. Mỡ lợn - “quay lại” nhờ giá trị truyền thống

Mỡ lợn từng bị “thất sủng” khi dầu thực vật lên ngôi, do lo ngại về chất béo bão hòa. Tuy nhiên, gần đây, nhiều chuyên gia dinh dưỡng đã có cái nhìn cân bằng hơn.

Mỡ lợn chứa các vitamin tan trong chất béo như A, D, E và có khả năng tạo hương vị đặc trưng cho món ăn. Khi sử dụng ở mức vừa phải, nó không gây hại như nhiều người từng nghĩ.

Theo một số nghiên cứu dinh dưỡng, việc tiêu thụ chất béo bão hòa ở mức hợp lý trong chế độ ăn cân bằng không làm tăng nguy cơ tim mạch ở người khỏe mạnh.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở lối sống hiện đại - ít vận động. Nếu ăn quá nhiều mỡ lợn trong khi tiêu hao năng lượng thấp, nguy cơ tăng cân và rối loạn lipid máu vẫn có thể xảy ra.

Nên duy trì tỷ lệ 50% mỡ động vật và 50% dầu thực vật trong bữa ăn hàng ngày để cân bằng dinh dưỡng
5. Thực phẩm đông lạnh - tiện lợi nhưng không “vô bổ”

Rất nhiều người cho rằng thực phẩm đông lạnh “kém tươi” và không còn giá trị dinh dưỡng. Thực tế, công nghệ đông lạnh nhanh hiện đại lại giúp bảo toàn dinh dưỡng khá tốt.

Ngay sau khi thu hoạch hoặc chế biến, thực phẩm được cấp đông ở nhiệt độ rất thấp (khoảng -30°C), giúp hạn chế sự phá vỡ cấu trúc tế bào và giữ lại phần lớn vitamin, khoáng chất.

Thậm chí, trong một số trường hợp, rau đông lạnh còn giữ được nhiều dinh dưỡng hơn rau tươi để lâu ngoài môi trường.

Điều quan trọng là bảo quản đúng cách và không rã đông - cấp đông lại nhiều lần, vì điều này có thể làm giảm chất lượng thực phẩm.

Những thực phẩm từng bị “oan” kể trên cho thấy một điều rõ ràng: dinh dưỡng không nên được nhìn nhận theo kiểu “đen - trắng”. Một món ăn có thể tốt hoặc xấu tùy vào cách sử dụng.

Thay vì loại bỏ hoàn toàn, việc hiểu đúng và sử dụng hợp lý sẽ giúp bạn tận dụng được lợi ích dinh dưỡng mà vẫn đảm bảo sức khỏe.

Trong bối cảnh đồ ăn nhanh ngày càng phổ biến, việc quay lại với những thực phẩm quen thuộc - dù từng bị hiểu lầm - có thể chính là lựa chọn thông minh hơn cho một lối sống lành mạnh.

Nhiều người có thói quen “tiếc của”, thấy thực phẩm mới hỏng một chút thì cắt bỏ phần lỗi rồi tiếp tục sử dụng. Từ trái cây dập nhẹ, cơm để qua đêm có mùi lạ cho tới đồ ăn cháy cạnh, không ít người cho rằng “ăn chút không sao”.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia sức khỏe, một số thực phẩm khi đã xuất hiện dấu hiệu bất thường có thể sinh ra độc tố gây hại cho cơ thể. Nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài, nguy cơ ảnh hưởng gan, hệ tiêu hóa và thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư là điều không thể xem nhẹ.

Dưới đây là 4 loại thực phẩm càng tiếc càng nguy hiểm nhưng rất nhiều gia đình vẫn vô tư sử dụng mỗi ngày.

1. Thực phẩm bị mốc

Đây là kiểu thực phẩm phổ biến nhất nhưng cũng dễ bị xem nhẹ nhất trong nhiều gia đình. Không ít người thấy bánh mì, lạc, gạo hay trái cây chỉ mốc một góc nhỏ liền cắt bỏ phần đó rồi tiếp tục ăn phần còn lại để tránh lãng phí.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo phần mốc nhìn thấy bằng mắt thường thực chất chỉ là bề nổi. Độc tố do nấm mốc tạo ra có thể đã lan sâu vào bên trong thực phẩm.

Đặc biệt, một số loại ngũ cốc hoặc hạt bảo quản trong môi trường ẩm dễ sinh aflatoxin, chất được xếp vào nhóm có nguy cơ gây ung thư cao. Điều đáng nói là các độc tố này có khả năng chịu nhiệt, không dễ bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín.

Vì vậy, ngay cả khi thực phẩm chỉ có mùi hơi ôi, đổi màu nhẹ hoặc xuất hiện vài chấm mốc nhỏ, người dùng cũng không nên chủ quan.

2. Đồ ăn cháy khét

Không ít người có thói quen thích ăn cơm nấu cháy, thịt nướng xém hoặc đồ chiên rán vàng sậm vì cho rằng “cháy nhẹ mới ngon”. Tuy nhiên, đây lại là kiểu thực phẩm được các chuyên gia sức khỏe cảnh báo nên hạn chế.

Khi thực phẩm bị đun ở nhiệt độ quá cao, cấu trúc bên trong sẽ thay đổi và sinh ra nhiều hợp chất có hại. Với thực phẩm giàu tinh bột như khoai tây chiên, bánh nướng hoặc cơm cháy, nhiệt độ cao có thể tạo ra acrylamide, chất bị nghi ngờ liên quan đến nguy cơ ung thư.

Trong khi đó, các loại thịt nướng cháy cạnh dễ hình thành amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng, những chất không tốt cho cơ thể nếu tích tụ lâu dài.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe, thực phẩm cháy khét còn gần như mất đi phần lớn vitamin và dưỡng chất ban đầu. Phần còn lại chủ yếu là các hợp chất carbon khó tiêu hóa, dễ gây áp lực cho dạ dày và đường ruột.

Các chuyên gia khuyên nên ưu tiên các phương pháp nấu ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc hoặc hầm thay vì chiên nướng quá lâu. Nếu món ăn đã cháy đen hoặc có mùi khét rõ rệt, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố ăn cho “đỡ phí”.

3. Trái cây dập, thối hoặc chảy nước

Một trong những sai lầm phổ biến của nhiều gia đình là thấy trái cây chỉ hỏng một phần nhỏ thì cắt bỏ rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại.

Thực tế, khi trái cây bắt đầu thối hoặc chảy nước, vi khuẩn và nấm mốc đã sinh sôi rất nhanh bên trong. Phần thịt quả nhìn còn nguyên vẹn chưa chắc đã an toàn như vẻ bề ngoài.

Đặc biệt với các loại quả mềm như: dâu tây, nho, đào hoặc xoài chín,.. độc tố có thể lan rộng chỉ sau thời gian ngắn. Việc rửa nước gần như không thể loại bỏ được các chất đã ngấm sâu vào bên trong.

Theo các chuyên gia, ăn trái cây hỏng không chỉ dễ gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa mà còn ảnh hưởng hệ miễn dịch nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài.

4. Thức ăn thừa có mùi lạ, đổi màu

Trong nhiều gia đình, thức ăn thừa thường được giữ lại để dùng tiếp vào hôm sau. Tuy nhiên, nếu bảo quản không đúng cách hoặc để ở nhiệt độ phòng quá lâu, thực phẩm rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập.

Dấu hiệu thường gặp là thức ăn bắt đầu có mùi chua, ôi, hăng hoặc đổi màu bất thường như cơm ngả vàng, thịt chuyển màu xanh xám.

Nhiều người cho rằng chỉ cần đun sôi hoặc hâm nóng thật kỹ là có thể tiếp tục ăn. Tuy nhiên, dù nhiệt độ cao có thể tiêu diệt vi khuẩn, các độc tố do vi khuẩn sinh ra vẫn có thể tồn tại.

Việc ăn thực phẩm hỏng đã hâm đi hâm lại nhiều lần dễ gây ngộ độc, buồn nôn, tiêu chảy và làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Các chuyên gia khuyến cáo thức ăn sau khi nấu nên được làm nguội và bảo quản lạnh càng sớm càng tốt, tránh để ngoài nhiệt độ phòng quá 2 tiếng. Với thức ăn đã để quá lâu hoặc có dấu hiệu bất thường về màu sắc, mùi vị, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố tận dụng.

Trong nhiều trường hợp, “tiếc một bữa ăn” có thể khiến cơ thể phải trả giá bằng những rủi ro sức khỏe lâu dài. Vì vậy, thay vì cố ăn cho đỡ lãng phí, việc chủ động loại bỏ thực phẩm hư hỏng mới là cách bảo vệ bản thân và gia đình an toàn hơn mỗi ngày.

Những ngày gần đây, nhiều ngư dân miền Trung phấn khởi khi giá mực tăng lên mức cao chưa từng có. Không chỉ giúp các tàu cá “trúng đậm” sau mỗi chuyến biển, loại hải sản này còn có giá trị dinh dưỡng ấn tượng, tiềm năng mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi sử dụng đúng cách.

Theo báo điện tử Tiền Phong, giá mực xà khô tại Quảng Ngãi tăng cao nhất từ trước tới nay, hiện đã lên tới 315.000 – 317.000 đồng/kg. Nhờ được mùa, được giá, nhiều tàu cá sau chuyến biển hơn 2 tháng ở ngư trường Trường Sa thu về từ 8 - 9 tỷ đồng.

Một chủ tàu chia sẻ với Tiền Phong rằng sau khi trừ toàn bộ chi phí, mỗi thuyền viên có thu nhập dao động từ 120 – 150 triệu đồng, cá biệt có người đạt gần 180 triệu đồng.

Nhiều ngư dân cho biết đây là mùa biển hiếm hoi mà họ vừa được mùa, vừa được giá.

Không chỉ thị trường trong nước “sốt giá”, mực Việt Nam cũng đang có vị thế ngày càng lớn trên thị trường quốc tế. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu mực và bạch tuộc của Việt Nam đạt hơn 111 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025. Xét theo cơ cấu sản phẩm, mực đang là điểm sáng tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu mực đạt hơn 64 triệu USD, tăng gần 30%, trong khi bạch tuộc đạt hơn 47 triệu USD, tăng hơn 16%. Diễn biến này cho thấy nhu cầu đối với sản phẩm mực đang phục hồi nhanh hơn.

Mùa mực “đắt chưa từng có” đang mang lại niềm vui lớn cho ngư dân miền Trung. Sau nhiều năm đối mặt với chi phí nhiên liệu tăng cao và những chuyến biển bấp bênh, việc mực tăng giá mạnh đã giúp hàng nghìn lao động ven biển cải thiện đáng kể thu nhập.
Lợi ích sức khỏe bất ngờ của mực

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn, mực còn được xem là một trong những loại hải sản rất giàu dinh dưỡng. Theo chuyên trang sức khỏe của Mayo Clinic và Healthline, mực chứa hàm lượng protein cao nhưng ít calo và ít chất béo bão hòa, rất phù hợp với người muốn duy trì cân nặng hoặc tăng cường cơ bắp.

Mực là món ăn ngon giàu dinh dưỡng, đặt biệt là protein.

Trong 100g mực có thể cung cấp lượng lớn vitamin B12, selen, đồng, kẽm và omega-3. Đây đều là những dưỡng chất quan trọng giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, cải thiện chức năng não bộ và tăng cường sức khỏe tim mạch. Đặc biệt, omega-3 trong mực được cho là có khả năng giảm viêm, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

Một hợp chất đáng chú ý khác trong mực là taurine – loại axit amin thường xuất hiện trong các thực phẩm giàu dinh dưỡng từ biển. Theo WebMD, taurine có vai trò hỗ trợ hoạt động thần kinh, điều hòa huyết áp và giúp cơ thể chống lại stress oxy hóa.

Ngoài ra, mực còn chứa nhiều selen – chất chống oxy hóa mạnh có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương và hỗ trợ chức năng tuyến giáp. Hàm lượng vitamin B12 dồi dào trong mực cũng đặc biệt có lợi cho quá trình tạo máu và duy trì hệ thần kinh khỏe mạnh.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên ăn mực với lượng hợp lý, bởi loại hải sản này vẫn chứa cholesterol tương đối cao. Việc chế biến theo cách lành mạnh như hấp, luộc hoặc nướng thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ sẽ giúp giữ được giá trị dinh dưỡng và tốt hơn cho sức khỏe.

Thời điểm tốt nhất để làm "chuyện ấy" sẽ khác nhau đối với mỗi cặp đôi. Nhưng mỗi thời điểm trong ngày đều có những lợi ích riêng.

Buổi sáng: Khi cơ thể còn thư giãn

Với một số người, buổi sáng có thể là thời điểm dễ chịu để gần gũi. Lý do là sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể thường ở trạng thái thư giãn hơn, nhịp tim thấp hơn và mức căng thẳng chưa bị đẩy lên bởi công việc trong ngày.

Chuyên gia trị liệu tình dục Tammy Nelson (Mỹ) cho biết: "Nồng độ testosterone tự nhiên cao nhất trong cơ thể nam giới vào buổi sáng, đó là lý do nam giới thường có hiện tượng cương dương buổi sáng" . Theo vị chuyên gia này, với những người có thói quen dậy sớm, đây có thể là một cách tích cực để bắt đầu ngày mới.

Chuyên gia Gigi Engle, nhà giáo dục giới tính (Mỹ), cũng cho rằng buổi sáng có thể mang lại cảm giác dễ chịu hơn ở một số người vì cơ thể đang thư giãn. Bà nói: "Sàn chậu của họ không co lại vì căng thẳng, nhịp tim thấp hơn, điều này có thể hỗ trợ việc thả lỏng và cảm nhận nhiều khoái cảm hơn".

Tuy nhiên, buổi sáng không phải lúc nào cũng phù hợp. Chuyên gia Engle lưu ý rằng khi cơ thể vừa thức dậy, hệ thần kinh chưa hoàn toàn tỉnh táo. "Cơ thể bạn vẫn ở ‘chế độ nghỉ’ và chưa cảm nhận kích thích giống như khi bạn hoàn toàn tỉnh táo và minh mẫn" , chuyên gia Engle giải thích.

Thời điểm tốt nhất để làm "chuyện ấy" là khi nào?
Buổi chiều: Lựa chọn cho người không hợp buổi sáng

Không phải ai cũng thấy buổi sáng là thời điểm lý tưởng. Nhiều người muốn thức dậy, tắm rửa, đánh răng rồi mới cảm thấy thoải mái. Nhưng khi các bước chuẩn bị đó hoàn tất, cảm xúc thân mật ban đầu có thể đã trôi qua.

Theo chuyên gia Nelson, một số người thậm chí cảm thấy "chuyện ấy" vào buổi sáng khiến họ mệt hơn thay vì tràn đầy năng lượng. Trong khi đó, nếu để đến cuối ngày, nhiều cặp đôi lại không còn đủ sức sau công việc, gia đình và các áp lực sinh hoạt.

Vì vậy, buổi chiều có thể là lựa chọn trung hòa. Chuyên gia Nelson nói: "Tìm một thời điểm khi cả hai đều được nghỉ ngơi và có thể tạm dừng, không bị kiệt sức, hoặc khi công việc và đời sống gia đình không xen vào, sẽ là lý tưởng" . Dù điều này không phải lúc nào cũng dễ thực hiện, buổi chiều có thể phù hợp với những người không dậy sớm nhưng cũng không muốn chờ đến lúc quá mệt vào ban đêm.
Buổi tối: Giúp thư giãn và gắn kết trước khi ngủ

Buổi tối vẫn là thời điểm quen thuộc với nhiều cặp đôi, nhất là khi mọi việc trong ngày đã kết thúc. Theo chuyên gia Engle, cực khoái có thể hỗ trợ giấc ngủ. Bà nói: "Cực khoái là tấm vé một chiều đến giấc ngủ ngon".

Chuyên gia Engle giải thích thêm rằng sau một lần gần gũi thỏa mãn và đạt cực khoái, não bộ giải phóng các hormone tạo cảm giác dễ chịu như serotonin và oxytocin. Oxytocin có liên quan đến tình yêu và sự gắn kết giữa hai người. Khi hormone này được giải phóng trước khi ngủ, nó có thể để lại cảm giác tích cực về người bạn đời.

Ngoài ra, việc duy trì sự gần gũi vào cuối ngày cũng có thể trở thành điều đáng mong đợi sau một ngày dài. Điều này giúp chuyện chăn gối không còn là "nhiệm vụ" mà trở thành một phần tự nhiên trong kết nối vợ chồng.
Vậy đâu là thời điểm tốt nhất cho "chuyện ấy"?

Cuối cùng, câu trả lời không nằm ở đồng hồ mà nằm ở sự đồng thuận, cảm xúc và trạng thái cơ thể của cả hai. Chuyên gia Nelson nhấn mạnh, thời điểm tốt nhất để làm chuyện ấy là khi bạn muốn làm "chuyện ấy".

Mỗi cặp đôi có thể tự tìm ra khung giờ phù hợp với mình. Điều quan trọng là cả hai cảm thấy thoải mái, có đủ năng lượng và không bị áp lực. Dù là sáng, chiều hay tối, sự gần gũi vẫn có thể mang lại lợi ích như tăng kết nối, giảm căng thẳng và tạo cảm giác dễ chịu, miễn là nó đến từ nhu cầu tự nhiên và sự sẵn sàng của cả hai.

Nguồn: Mind Body Green

Không chỉ làm đẹp không gian sống, một số loại cây còn cho hoa có thể sử dụng trong món ăn, từ salad, súp, nộm, bánh ngọt đến các loại đồ uống. Với màu sắc bắt mắt, hương vị riêng và cách trồng không quá phức tạp, những loại hoa này đang dần trở thành lựa chọn thú vị của nhiều người yêu làm vườn tại nhà.
1. Cây hoa sen cạn

Sen cạn là một trong những loài hoa ăn được phổ biến. Hoa có vị ngọt, hương hoa nhẹ, kèm chút cay nhẹ nhưng không cay bằng phần lá. Khi dùng trong bữa ăn, hoa sen cạn có thể được cho nguyên bông vào salad hoặc dùng làm phần trang trí nhờ màu sắc tươi sáng.

Một điểm cộng khác là sen cạn khá dễ trồng từ hạt. Có thể gieo hạt trong nhà vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân để cây ra hoa sớm, sau đó tiếp tục gieo trong suốt mùa xuân và mùa hè. Việc gieo trong nhà được khuyến nghị vì ốc sên và sên trần thường thích ăn cây con khi chúng mới nhú vào cuối mùa xuân hoặc mùa hè. Hạt sen cạn có thể nảy mầm tốt trong nhà kính hoặc trên bậu cửa sổ ấm, sau đó phát triển nhanh khi được đưa ra ngoài trồng.
2. Cây hoa cúc calendula (cúc tâm tư)

Calendula có vị hơi cay nhẹ, thường được dùng để tăng màu sắc và tạo thêm điểm nhấn cho salad, súp. Cánh hoa cũng có thể dùng để trang trí bánh hoặc cho vào khay đá viên để tạo màu cho cocktail.

Khi sử dụng calendula trong món ăn, cần lưu ý nên tách từng cánh hoa để dùng vì phần đế của đầu hoa có vị đắng. Người trồng có thể gieo hạt trong nhà trước đợt sương giá cuối khoảng 4-6 tuần. Hạt nảy mầm khá nhanh, cây con có thể được chuyển ra ngoài sau khi hết sương giá. Ngoài ra, cũng có thể gieo trực tiếp ngoài trời vào mùa xuân tại vị trí muốn cây ra hoa. Việc thường xuyên ngắt bỏ hoa tàn sẽ giúp cây tiếp tục nở lâu hơn trong mùa.
3. Hoa viola (pansy)

Viola là loài hoa phát triển nhanh, ưa thời tiết mát. Hoa viola có thể thêm vào salad hoặc dùng làm phần trang trí món ăn. Chúng có vị ngọt, kết cấu giòn nhẹ. Ngoài ra, hoa viola cũng thường được làm kẹo, dùng trang trí bánh hoặc đông lạnh trong đá viên để thêm vào cocktail.

Có thể bắt đầu trồng viola vào cuối mùa đông, đầu mùa xuân hoặc cuối mùa hè, đầu mùa thu. Hạt viola rất nhỏ, vì vậy chỉ cần gieo trên bề mặt rồi phủ một lớp đất mịn.
4. Hoa lưu ly (borage)

Lưu ly là cây thảo mộc cho những bông hoa màu xanh, hình ngôi sao, nở từ đầu mùa hè đến mùa thu. Hoa ăn được, có vị nhẹ giống dưa chuột và kết cấu mọng nước, phù hợp để trang trí cả món ngọt lẫn món mặn. Hoa lưu ly cũng có thể thêm vào đồ uống mùa hè hoặc salad.

Có thể bắt đầu trồng lưu ly vào mùa xuân sau đợt sương giá cuối. Loài cây này không thích bị chuyển chỗ, vì vậy gieo trực tiếp ở vị trí có nắng trong sân vườn sẽ dễ thành công hơn. Khi gieo, cần phủ nhẹ hạt và giữ đất ẩm nhưng không để úng nước.
5. Hoa ban

Hoa ban

Hoa ban không chỉ là loài cây cảnh gắn với vẻ đẹp đặc trưng của núi rừng Tây Bắc mà còn được sử dụng trong ẩm thực. Nộm hoa ban là món ăn đặc sản nổi tiếng, mang đậm nét văn hóa ẩm thực độc đáo của đồng bào dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc. Hoa ban có thể kết hợp với măng đắng, rau cải, xương, thịt và các gia vị đặc trưng như mắc khén, tỏi, ớt, sả để tạo nên hương vị riêng.

Bên cạnh giá trị thực phẩm, hoa ban trắng cũng được ghi nhận trong các tài liệu về cây thuốc nhờ chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học và từng được sử dụng trong y học truyền thống. Tuy nhiên, việc dùng hoa ban hay các bộ phận của cây với mục đích hỗ trợ sức khỏe cần thận trọng, không tự ý xem như thuốc điều trị bệnh.

Tổng hợp

Khoảnh khắc đối đầu nghẹt thở giữa hai con sáo đá Cape và rắn mamba đen - một trong những loài rắn nguy hiểm nhất châu Phi - vừa được ghi lại tại một khu bảo tồn ở Nam Phi, khiến nhiều người không khỏi thót tim.


Một hướng dẫn viên du lịch đã may mắn ghi lại cảnh tượng hiếm gặp tại Blue Canyon Private Game Reserve, Nam Phi khi hai con sáo đá Cape liên tục lao vào tấn công một con rắn mamba đen đang tìm cách tiếp cận tổ chim trên cây cao.

Theo đoạn video được chia sẻ, con rắn mamba đen xuất hiện trên gần ngọn của một cây Ana và đang từ từ bò lên cao để chui vào tổ chim. Ngay khi phát hiện mối nguy hiểm, hai con sáo đá lập tức xuất hiện, liên tiếp thực hiện những cú bổ nhào từ trên không nhằm xua đuổi kẻ săn mồi.

Cuộc đối đầu diễn ra đầy căng thẳng ở độ cao hàng mét. Trong khi con mamba đen liên tục ngóc đầu phản công, hai chú chim nhỏ vẫn tỏ ra vô cùng gan dạ, thay nhau lao xuống mổ và quấy nhiễu đối thủ.

Những màn "không chiến" nghẹt thở giữa loài chim bé nhỏ và con rắn sở hữu nọc độc chết người khiến nhiều người chứng kiến không khỏi hồi hộp.

Theo các chuyên gia động vật hoang dã, đây là phản ứng phòng vệ thường thấy ở các loài chim khi tổ hoặc khu vực sinh sống bị đe dọa. Dù gần như không có khả năng gây sát thương nghiêm trọng cho rắn mamba đen, sáo đá Cape vẫn sẵn sàng liều mình tấn công để khiến kẻ săn mồi mất kiên nhẫn và buộc phải rút lui.

VietBF@ sưu tập

Một giáo viên họ Vương (40 tuổi, Trung Quốc) đã qua đời vì biến chứng tiểu đường. Gia đình cho biết cô hầu như không ăn bánh kẹo hay các món quá ngọt. Tuy nhiên, do công việc bận rộn, cô thường xuyên sử dụng các thực phẩm tiện lợi như bánh mì, bánh bao, khoai tây chiên và nhiều món chiên rán để thay cho bữa chính.

Các bác sĩ nhận định, chế độ ăn kéo dài với lượng lớn tinh bột tinh chế và thực phẩm nhiều dầu mỡ có thể là yếu tố khiến bệnh tiểu đường tiến triển nặng hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

Theo chuyên gia, quan niệm “ăn đường gây tiểu đường” chỉ đúng một phần. Bệnh tiểu đường tuýp 2 là tình trạng rối loạn chuyển hóa liên quan đến đề kháng insulin và suy giảm chức năng tuyến tụy, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như di truyền, thừa cân, béo phì, ít vận động, căng thẳng kéo dài và chế độ ăn uống mất cân đối.

Trong đó, việc tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế và thực phẩm giàu chất béo bão hòa là yếu tố nguy cơ đáng lưu ý.
Tinh bột tinh chế: “đường ẩn” nhiều người chủ quan

Các thực phẩm như bánh mì trắng, cơm trắng, mì, bánh bao hay khoai tây chiên chứa lượng carbohydrate hấp thu nhanh khá cao. Khi đi vào cơ thể, chúng nhanh chóng chuyển hóa thành glucose, khiến đường huyết tăng mạnh.

Nếu tiêu thụ thường xuyên với khẩu phần lớn, cơ thể phải liên tục tiết insulin để xử lý lượng đường trong máu. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ đề kháng insulin - cơ chế quan trọng dẫn tới tiểu đường tuýp 2.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết không phải mọi loại tinh bột đều có hại. Điều quan trọng là cần hạn chế tinh bột tinh chế và ưu tiên các nguồn carbohydrate hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt hoặc các loại đậu để hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Ngoài ra, nhiều người dù không ăn bánh kẹo nhưng lại tiêu thụ lượng lớn “đường ẩn” từ trà sữa, nước ngọt, bánh mì, đồ ăn nhanh hoặc các loại nước ép đóng chai mỗi ngày mà không nhận ra.
Đồ chiên rán và thực phẩm nhiều chất béo cũng là nguy cơ lớn

Bên cạnh tinh bột, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa cũng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Các món chiên ngập dầu, thức ăn nhanh, thịt chế biến sẵn hay nội tạng động vật không chỉ ảnh hưởng đến mỡ máu mà còn làm giảm độ nhạy insulin của cơ thể. Ở người mắc tiểu đường, việc duy trì thói quen ăn uống này trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch - nguyên nhân tử vong hàng đầu ở bệnh nhân tiểu đường hiện nay.

Trong trường hợp của nữ giáo viên nói trên, gia đình cho biết cô thường xuyên ăn bánh quẩy, cá chiên và khoai tây chiên do lịch làm việc bận rộn. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ và năng lượng.
Phòng ngừa tiểu đường không chỉ là “cắt đường”

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng phòng ngừa tiểu đường không đơn giản chỉ là tránh đồ ngọt. Điều quan trọng hơn là duy trì lối sống lành mạnh một cách tổng thể.

Việc tập thể dục đều đặn mỗi ngày giúp cơ thể tăng độ nhạy insulin, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và ổn định đường huyết. Song song với đó, chế độ ăn cần cân bằng hơn, giảm thực phẩm chiên rán, hạn chế tinh bột tinh chế và tăng cường rau xanh, chất xơ.

Ngoài ra, duy trì cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc, hạn chế đồ uống có cồn, không hút thuốc và kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ tiền tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa.

Theo Toutiao

Một bác sĩ phẫu thuật tim mạch vừa chỉ ra năm điều bạn nên tránh nếu muốn làm chậm quá trình lão hóa và kéo dài tuổi thọ. Điều bất ngờ là rượu bia lại không xuất hiện trong danh sách đó.

Bác sĩ Jeremy London (tại Mỹ), người được chứng nhận chuyên môn về phẫu thuật tổng quát, phẫu thuật mạch máu và phẫu thuật lồng ngực, đồng thời thường xuyên chia sẻ lời khuyên trên mạng xã hội và trong các cuộc phỏng vấn, đã được hỏi: “Những thói quen nào đã được chứng minh là khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn mà bạn nên tránh?”

Ông đã nhắc tới 5 yếu tố sau:

- Hút thuốc và sử dụng thuốc lá điện tử

- Lối sống ít vận động

- Béo phì

- Căng thẳng kéo dài

- Ngủ kém
Vì sao 5 yếu tố trên lại ảnh hưởng tiêu cực tới tuổi thọ?

Bác sĩ London nói: “Điều đầu tiên khá rõ ràng: hút thuốc. Hút thuốc ảnh hưởng tiêu cực đến gần như mọi cơ quan trong cơ thể. Ngay cả khi hút ở mức độ thấp cũng làm giảm tuổi thọ của bạn.”

“Điều thứ hai là lối sống ít vận động. Ngay cả khi bạn có chương trình tập luyện đều đặn, nhưng lại ngồi làm việc suốt sáu hoặc tám tiếng đồng hồ thì điều này vẫn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose và chức năng ty thể. Cơ thể chúng ta được tạo ra để vận động.”

Bác sĩ London xếp béo phì ở vị trí thứ ba trong danh sách: “Và tôi không chỉ nói đến con số trên cân. Tôi đang nói về sự phân bố mỡ, đặc biệt là mỡ bụng hoặc mỡ nội tạng. Đây là tác nhân đã được biết đến gây ra các bệnh mạn tính.”

“Tiếp theo là căng thẳng kéo dài — và tôi đang nói đến những căng thẳng ở mức độ cao: mất việc làm, chăm sóc người thân mắc bệnh mạn tính, áp lực tài chính, căng thẳng trong các mối quan hệ… những điều thực sự không biến mất. Mức cortisol và các hormone căng thẳng khác duy trì ở mức cao trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể.”

Cuối cùng, bác sĩ London nhắc đến “giấc ngủ kém chất lượng”, ông nói: “Giấc ngủ là nền tảng tuyệt đối đối với tất cả chúng ta. Khi ngủ, cơ thể có thời gian phục hồi và sửa chữa. Nếu cơ thể không được phục hồi đúng cách, nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên.”

Ngủ kém chất lượng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều khía cạnh của sức khỏe.

Ông nói thêm: “Tất cả chúng ta rồi sẽ già đi, đó là điều không thể tránh khỏi. Nhưng chúng ta già đi như thế nào là một lựa chọn.”

Mặc dù rượu bia không xuất hiện trong danh sách của bác sĩ London, trước đây ông từng cho biết mình đã loại bỏ hoàn toàn rượu khỏi cuộc sống từ năm 2021 và cảm thấy sức khỏe tốt hơn rất nhiều. Ông xem đây là một trong những quyết định thay đổi cuộc đời lớn nhất của mình.

Bác sĩ London nói: “Rượu độc hại với mọi tế bào trong cơ thể bạn. Tôi nghĩ rằng rượu rồi sẽ trở thành ‘thuốc lá mới’.”

Tóm lại, lão hóa là quá trình tự nhiên không thể tránh khỏi, nhưng nhiều thói quen hàng ngày có thể khiến cơ thể xuống cấp nhanh hơn mà chúng ta không nhận ra. Các chuyên gia cho rằng duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và kiểm soát căng thẳng sẽ góp phần cải thiện sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và giúp cơ thể “già đi” theo cách tích cực hơn.

Xe Hybrid đang trở thành lựa chọn dung hòa giữa hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu, nhưng hệ thống pin lại là nguồn phát sinh những rủi ro tiềm ẩn. Từ hao hụt dung lượng, quá nhiệt đến lỗi mô-đun, những vấn đề ảnh làm hưởng đến hiệu năng vận hành và còn có thể tăng chi phí sửa chữa phát sinh.
Xe Hybrid ngày càng phổ biến nhờ ưu điểm là khả năng kết hợp của động cơ xăng và điện. Với khả năng vận hành êm ái, tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải, đồng thời không phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng sạc như xe điện thuần túy xe Hybrid ngày càng được nhiều khách hàng tin dùng. Tuy nhiên, điểm mấu chốt của hệ thống này – bộ pin cao áp, lại là bộ phận dễ phát sinh vấn đề theo thời gian sử dụng.

Dù hầu hết các hãng xe lớn đều cung cấp chế độ bảo hành pin lên tới 8 năm, nhưng thực tế cho thấy pin của xe Hybrid vẫn không tránh khỏi tình trạng xuống cấp. Khi đó, người dùng có thể đối mặt với các hiện tượng phổ biến như giảm dung lượng, quá nhiệt hoặc hỏng cell pin. Với chi phí sửa chữa hoặc thay thế có thể lên tới hàng nghìn USD, việc hiểu rõ các dấu hiệu và nguyên nhân là điều cần thiết đối với cả người đang sử dụng lẫn khách hàng đang cân nhắc mua xe.

Hao pin nhanh hơn bình thường



Tương tự mọi loại pin khác, pin xe Hybrid sẽ suy giảm theo thời gian. Trong điều kiện lý tưởng, tuổi thọ pin thường dao động từ 8–10 năm. Tuy nhiên, nếu xe còn mới nhưng đã xuất hiện dấu hiệu như mức tiêu hao nhiên liệu tăng bất thường hoặc hiệu suất giảm rõ rệt, đây có thể là sự cảnh báo sớm về việc xuống cấp của các cell pin.

Ngoài yếu tố tuổi thọ, nhiều nguyên nhân khác cũng khiến pin nhanh “đuối sức” và hao mòn là do nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, thói quen xả pin thường xuyên hoặc để xe không hoạt động trong thời gian dài.

Nhiều tài xế lái xe thiếu ổn định, thường xuyên chạy quãng ngắn hoặc ép động cơ cũng góp phần làm giảm tuổi thọ pin. Để hạn chế tình trạng này, người dùng nên đỗ xe ở nơi có bóng râm mát, duy trì tần suất vận hành đều đặn và tuân thủ lịch bảo dưỡng định kỳ.

Nguy cơ quá nhiệt

Một điểm cần lưu ý về tất cả các loại pin là chúng đều dễ bị hao pin, đặc biệt là khi pin đã bị cũ đi trong quá trình sử dụng theo thời gian. Pin Hybrid sinh nhiệt trong quá trình hoạt động là điều bình thường, nhưng khi nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn, hệ thống có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Quá nhiệt không chỉ làm giảm tuổi thọ pin mà còn gây hư hại các cell bên trong, kéo theo hiệu suất vận hành và mức tiêu hao nhiên liệu đi xuống.

Dấu hiệu nhận biết khá rõ ràng: Pin nóng bất thường, cảnh báo bật sáng xuất hiện trên bảng điều khiển hoặc xe hoạt động thiếu ổn định. Nguyên nhân thường đến từ việc xe bị phơi nắng lâu, tiếp xúc với ánh sáng mặt trời trong thời gian dài, lái xe quá tốc độ để tăng tốc tức thì, hệ thống làm mát gặp trục trặc (quạt, lọc gió, ống dẫn khí) hoặc lỗi kết nối điện tử.

Giải pháp nằm ở việc duy trì hệ thống làm mát trong tình trạng tốt, tránh xả pin cạn kiệt và cập nhật phần mềm quản lý pin khi có khuyến nghị từ hãng. Ngoài ra, việc bảo dưỡng đúng cách cũng rất quan trọng. Ống dẫn khí bị tắc, bộ lọc bẩn và quạt bị lỗi là những nguyên nhân gây quá nhiệt cho ắc quy xe Hybrid.

Lỗi cell pin và mô-đun: Hỏng một, ảnh hưởng cả hệ thống
Không giống pin thông thường, pin Hybrid là tập hợp nhiều mô-đun và cell pin nhỏ hoạt động đồng bộ được sắp xếp để cung cấp mức điện áp nhất định cần thiết cho hoạt động hiệu quả. Khi một cell hoặc mô-đun gặp lỗi, dù là do lỗi sản xuất hay do tác động vật lý thì toàn bộ hệ thống có thể bị ảnh hưởng dây chuyền.

Biểu hiện thường thấy và dễ nhận biết là khi thấy xe tăng tốc kém, xuất hiện tiếng động lạ, tiêu hao nhiên liệu tăng và các mã lỗi hiển thị trên bảng điều khiển. Nếu không xử lý sớm, lỗi này có thể lan rộng, dẫn đến hỏng hoàn toàn bộ pin khiến cho chi phí sửa chữa khá tốn kém.

Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên kiểm tra pin định kỳ và nên đến các gara ô tô để kiểm tra thay vì tự ý sửa chữa, “bắt bệnh” nếu không có chuyên môn. Việc tự thay thế mô-đun sai cách không chỉ gây hỏng hóc lặp lại mà còn tiềm ẩn nguy cơ đoản mạch, chập điện, thậm chí dẫn đến sự cố nhiệt nguy hiểm.

Pin Hybrid đắt giá nhưng cũng dễ bị bỏ qua bảo dưỡng trong quá trình sử dụng. Chủ động nhận biết dấu hiệu bất thường, duy trì thói quen vận hành hợp lý và bảo dưỡng đúng cách là chìa khóa giúp kéo dài tuổi thọ pin, đồng thời tránh những chi phí sửa chữa không đáng có.

VietBF@ sưu tập

Sáng 8/5, núi lửa Dukono ở tỉnh Bắc Maluku, Indonesia hoạt động trở lại, cột khói phun trào cao khoảng 10.000 mét, kèm theo hàng chục trận động đất xảy ra. Vụ phun trào khiến 3 nhà leo núi thiệt mạng.
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Núi lửa và Giảm nhẹ Rủi ro Địa chất (PVMBG) Indonesia núi lửa Dukono phun trào lúc 7h41 sáng 8/5, tạo ra cột khói cao khoảng 10.000 mét, kèm theo nhiều tiếng động mạnh. Máy đo địa chấn ghi nhận hoạt động địa chấn với biên độ cực đại là 34 milimét và thời gian kéo dài 967,56 giây.


Núi lửa Dukono ở tỉnh Bắc Maluku, Indonesia hoạt động trở lại hôm 8/5.
Bà Siti Susilawati, Giám đốc Trung tâm cho biết, tính đến 16h27 ngày 8/5, núi lửa chỉ phun trào một lần duy nhất và kèm theo 50 trận động đất. Đáng chú ý thời điểm núi lửa Dukono phun trào có 20 người leo núi, bao gồm 9 công dân nước ngoài đến từ Singapore và 11 người Indonesia, đang hoạt động ở khu vực cấm.

Đội tìm kiếm và cứu hộ phối hợp đã nhanh chóng tiến hành chiến dịch tìm kiếm và đã sơ tán được 17 người. Những người này sau đó được đưa đến Bệnh viện khu vực kiểm tra y tế, theo dõi sức khỏe. Cảnh sát trưởng địa phương, Erlichson Pasaribu cho biết 3 trường hợp khác đã bị thiệt mạng do vụ phun trào núi lửa Dukono, gồm 2 nạn nhân người Singapore và 1 người Indoneisa. Tuy nhiên Cơ quan cứu hộ vẫn chưa xác nhận thông tin về các trường hợp tử vong này.

Núi lửa Dukono là một trong những ngọn núi lửa đang hoạt động ở Bắc Maluku với cường độ phun trào khá cao và được đặt trong tình trạng cảnh báo từ năm 2008. Cơ quan chức năng Indonesia luôn theo dõi và yêu cầu người dân không nên thực hiện bất kỳ hoạt động nào trong phạm vi 4 km quanh miệng núi lửa, để tránh nguy cơ tiếp xúc với vật chất núi lửa trong trường hợp phun trào.

VietBF@ sưu tập