Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn tự xem mình là bậc thầy của “ngoại giao cưỡng ép” - buộc đối phương nhanh chóng nhượng bộ trước các yêu cầu của Mỹ, hoặc đối mặt với nguy cơ bị tấn công.
Nhưng trong quá trình đàm phán với Iran suốt 6 tuần qua, ông Trump dần nhận ra mình đang đối đầu với một quốc gia tự hào về sự kiên cường và chiến lược trì hoãn, theo New York Times.
Điều này thể hiện rõ nhất trong những ngày gần đây, khi ông Trump cố gây áp lực bằng lời nói, tuyên bố rằng Iran đã đầu hàng - họ “đã đồng ý mọi thứ”.
Nhưng sau đó, tổng thống Mỹ nhận ra chiến thuật này không có tác dụng với Iran, khi các quan chức nước này lên mạng xã hội khẳng định đó chỉ là bịa đặt.
New York Times cảnh báo trong vài ngày tới, nếu vòng đàm phán tiếp theo diễn ra, hai cách tiếp cận này sẽ va chạm trực diện.
“Ông Trump bốc đồng và nóng tính. Trong khi đó giới lãnh đạo Iran thì cứng rắn và kiên trì”, Robert Malley, người từng tham gia đàm phán với Iran nhận định.
“Ông Trump muốn kết quả ngay lập tức, còn giới lãnh đạo Iran lại chơi cuộc chơi dài hơi”, ông nói thêm. “Ông Trump thích những kết quả gây chú ý và giật gần, còn Iran lại chú trọng từng chi tiết. Ông Trump tin sức ép mạnh có thể buộc đối phương phục tùng, còn Iran sẵn sàng chịu tổn thất lớn thay vì nhượng bộ các lợi ích cốt lõi”.
Thế giằng co
Iran từng ký Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) với các cường quốc thế giới vào năm 2015. Theo đó, Tehran nhất trí hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018.
Kể từ đó, Tehran nhiều lần nhấn mạnh rằng việc đàm phán với một tổng thống Mỹ sẽ trở nên vô nghĩa nếu người kế nhiệm có thể xóa bỏ toàn bộ kết quả.
Gần đây hơn, Iran cho rằng trong hai lần - vào tháng 6/2025 và tháng 2 vừa qua - ông Trump đã ra lệnh tấn công nước này ngay giữa lúc các cuộc đàm phán ngoại giao đang diễn ra. Tehran coi đó là hành động “bội tín”, cho thấy ông Trump không phải đối tác đáng tin cậy.
Sự thiếu tin cậy này đã biến thành đụng độ vào cuối tuần qua, gần eo biển Hormuz. Các tàu Iran nổ súng vào hai tàu chở hàng mà họ cáo buộc vi phạm quy định kiểm soát nghiêm ngặt của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Đáp lại, Hải quân Mỹ đã bắn vào khoang động cơ của một tàu container treo cờ Iran và sau đó bắt giữ con tàu này.
Ông Trump cho biết con tàu từng bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt năm 2020 vì “lịch sử hoạt động phi pháp”.
“Chúng tôi đã kiểm soát hoàn toàn con tàu và đang kiểm tra những gì trên đó!” ông viết trên mạng xã hội.
Lý giải những động thái này, New York Times cho rằng cả hai bên đang cố gắng định hình bàn đàm phán, như các tướng lĩnh tìm cách tạo lợi thế trên chiến trường.
Iran muốn phát đi tín hiệu rằng dù có nhượng bộ đến đâu, họ vẫn có khả năng kiểm soát hoạt động thương mại qua eo biển và thu phí hàng triệu USD. Trong khi đó, chính quyền Trump muốn thể hiện rằng họ sẵn sàng nối lại hành động quân sự nếu đàm phán thất bại.
Ông Trump nhấn mạnh điều này vào hôm 19/4, khi viết rằng một thỏa thuận tốt đang được đặt lên bàn.
“Tôi hy vọng họ chấp nhận, bởi nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và cây cầu ở Iran”, ông cho hay.
Khác biệt
Đây là ví dụ mới nhất cho thấy ông Trump có thể nhanh chóng chuyển từ việc khen ngợi giới lãnh đạo mới của Iran - những người thay thế quan chức thiệt mạng trong các cuộc tấn công từ ngày 28/2 - là “hợp lý hơn”, sang cảnh báo về nguy cơ leo thang căng thẳng nếu ông không đạt được điều mình muốn.
Dù đây là yếu tố mới trong tiến trình đàm phán nhưng sự khác biệt trong cách tiếp cận đàm phán giữa hai bên không phải là điều xa lạ.
Khoảng cách này đã thể hiện rõ từ 11 năm trước, tại khách sạn Beau-Rivage Palace ở Lausanne (Thụy Sĩ), nơi Ngoại trưởng Mỹ khi đó, John Kerry, cùng các đối tác từ 5 quốc gia khác nỗ lực đạt được một thỏa thuận sơ bộ với Iran.
Bối cảnh có lẽ tương đồng nhất với những gì đang diễn ra tại Islamabad hiện nay.
Thời điểm đó, mỗi ngày, phía Mỹ tập trung vào các chi tiết kỹ thuật như số lượng máy ly tâm cần tháo dỡ hay lượng uranium phải đưa ra khỏi lãnh thổ Iran.
Tuy nhiên, khi các quan chức Iran - trong đó có ông Abbas Araghchi, nay là ngoại trưởng - bước ra gặp báo chí, họ thường né các câu hỏi chi tiết. Thay vào đó, Tehran nhấn mạnh đến việc bảo vệ quyền lợi và chủ quyền quốc gia.
“Tôi nhớ cuối cùng, chúng tôi đã thống nhất được các thông số tại khách sạn”, bà Wendy Sherman, trưởng đoàn đàm phán Mỹ khi đó, kể lại. “Nhưng vài ngày sau, lãnh tụ tối cao iran lại tuyên bố rằng cần những điều khoản hoàn toàn khác”.
Bà Sherman, người sau này trở thành thứ trưởng Ngoại giao trong chính quyền ông Biden, thường tham gia đàm phán cùng đội ngũ đông đảo.
Bà thường có chuyên gia hàng đầu về Iran của Cục Tình báo Trung ương (CIA) hiện diện trong phòng hoặc ở gần đó. Ngoài ra, cựu Bộ trưởng Năng lượng Ernest Moniz, chuyên gia về thiết kế vũ khí hạt nhân, cũng có mặt.
Các đề xuất từ phía Iran sau đó sẽ được gửi về phòng thí nghiệm quốc gia Mỹ để phân tích xem liệu điều khoản được thảo luận có đủ giữ Tehran cách xa việc chế tạo bom hạt nhân ít nhất một năm hay không.Trong khi đó, đội ngũ đàm phán của ông Trump hiện khá gọn nhẹ, không có nhiều chuyên gia hay các buổi họp chuyên sâu.
Ông Jared Kushner và ông Steve Witkoff - con rể và đặc phái viên của tổng thống - học được kỹ năng đàm phán trong lĩnh vực bất động sản với niềm tin rằng “thỏa thuận là thỏa thuận”.
Họ cho biết đã nghiên cứu kỹ chương trình hạt nhân Iran và nắm rõ vấn đề.
Dù vấn đề hiện nay không khác nhiều so với những gì các nhà đàm phán thời cựu Tổng thống Barack Obama từng đối mặt, ông Kushner và ông Witkoff dường như không thấy cần dành quá nhiều thời gian để xem lại lịch sử ngoại giao, nhất là khi ông Trump luôn chỉ trích thỏa thuận trước đó.
“Thỏa thuận chúng tôi đang đàm phán với Iran sẽ TỐT HƠN RẤT NHIỀU so với JCPOA”, tổng thống Mỹ nó. “Đó là con đường đảm bảo vũ khí hạt nhân sẽ không và không thể xảy ra”.
Với tuyên bố này, ông Trump cũng đồng thời đặt ra tiêu chuẩn để đánh giá chính cuộc đàm phán của mình, nếu nó đạt được kết quả.
Ngày 22-4, Lầu Năm Góc thông báo rằng quan chức dân sự cấp cao nhất của Hải quân, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan, sẽ rời nhiệm sở, đài CNN đưa tin.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo trên mạng xã hội rằng ông Phelan “rời khỏi chính quyền, có hiệu lực ngay lập tức”.
“Thay mặt Bộ trưởng Chiến tranh và Thứ trưởng Chiến tranh, chúng tôi cảm ơn Bộ trưởng Phelan vì những đóng góp cho Bộ và Hải quân Mỹ. Chúng tôi chúc ông mọi điều tốt đẹp trong chặng đường sắp tới. Thứ trưởng Hung Cao sẽ đảm nhiệm vai trò Quyền Bộ trưởng Hải quân” - ông Parnell viết trên nền tảng X.Người phát ngôn Lầu Năm Góc cho biết Thứ trưởng Hung Cao sẽ trở thành quyền bộ trưởng.
Ông Hung Cao từng tham gia tranh cử Thượng viện Mỹ tại bang Virginia nhưng thất bại khi tìm cách đánh bại Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine vào năm 2024.
Ông Hung Cao là cựu sinh viên tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ. Trong sự nghiệp quân ngũ kéo dài 25 năm, ông từng tham chiến tại các khu vực chiến sự gồm Iraq, Afghanistan và Somalia.
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ đang tiến hành phong tỏa các cảng của Iran trong thời gian ngừng bắn của cuộc chiến Iran. Cho đến nay, lực lượng Mỹ đã buộc 29 tàu quay trở lại cảng, đồng thời đã kiểm tra hai tàu khác.Hiện chưa rõ nguyên nhân việc ông Phelan rời nhiệm sở.
Ông Phelan là một doanh nhân, không có kinh nghiệm phục vụ trong quân đội; ông và vợ trước đây đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi ông được phê chuẩn làm Bộ trưởng Hải quân vào năm 2025.
“Ông John sẽ là một nhân tố rất quan trọng đối với các quân nhân hải quân của chúng ta, và là một nhà lãnh đạo kiên định trong việc thúc đẩy tầm nhìn ‘Nước Mỹ trước tiên’ của tôi” - ông Trump nói vào thời điểm đó.
Thông báo về việc ông Phelan rời nhiệm sở được đưa ra đúng vào tuần diễn ra hội nghị hàng hải thường niên quy mô lớn Sea Air Space của Liên đoàn Hải quân, tổ chức ngay bên ngoài thủ đô Washington, DC. Ông Phelan cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của Hải quân đã tham dự và phát biểu tại hội nghị này.
EU tiến gần quyết định giải ngân khoản vay hơn 100 tỷ USD cho Ukraine, sau khi Hungary rút lại phiếu phủ quyết.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Cờ EU trước trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ năm 2022. Ảnh: AFP
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Hải quân John Phelan sẽ rời nhiệm sở "ngay lập tức" và không đưa ra lý do cụ thể.
"Bộ trưởng Hải quân John C. Phelan sẽ rời chính quyền, hiệu lực ngay lập tức. Chúng tôi cảm ơn Phelan vì những đóng góp của ông cho Lầu Năm Góc và Hải quân Mỹ", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo ngày 22/4.
Ông Parnell không nêu lý do cụ thể dẫn đến thay đổi đột ngột này. Một cấp phó của Phelan sẽ làm quyền Bộ trưởng Hải quân.
Bộ trưởng Hải quân là quan chức dân sự đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ. Vị trí này chịu trách nhiệm về hành chính, nhân sự, ngân sách và mua sắm, không điều hành tác chiến trực tiếp.
Ông John Phelan trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ tháng 2/2025. Ảnh: AFP
CNN dẫn các nguồn thạo tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và ông Phelan đã căng thẳng suốt nhiều tháng.
Ông Hegseth cho rằng ông Phelan chậm trễ triển khai các cải cách về đóng tàu, đồng thời không hài lòng với việc Bộ trưởng Hải quân có hành động "vượt cấp" là liên lạc trực tiếp với Tổng thống Donald Trump, theo các nguồn tin. Trong khi đó, Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg cũng muốn quản lý hoạt động đóng tàu và mua sắm hải quân, những công việc thuộc thẩm quyền của Phelan.
Phelan không có kinh nghiệm trong quân đội hay từng theo học trường quân sự. Ông tốt nghiệp đại học SMU ở Texas vào năm 1986 và có bằng thạc sĩ của Trường Kinh doanh Harvard. Danh tiếng của Phelan gắn liền với ngành đầu tư tài chính và sưu tầm nghệ thuật.
Tổng thống Trump đề cử Phelan làm Bộ trưởng Hải quân hồi tháng 11/2024, mô tả ông có "thành tích rất thuyết phục" và khẳng định ứng viên này là "hiện thân của sự táo bạo và tài năng kiểu Mỹ". Thượng viện phê chuẩn vị trí của Phelan vào tháng 10/2025.
Một tòa phúc thẩm liên bang đã ra lệnh tạm ngưng thi hành đạo luật của tiểu bang California, vốn yêu cầu các đặc vụ di trú liên bang phải đeo bảng tên hoặc hình thức nhận dạng khi thi hành nhiệm vụ.
Quyết định này được đưa ra sau khi chính quyền Tổng thống Trump khởi kiện vào tháng 11, lập luận rằng quy định của California đe dọa trực tiếp đến an toàn của nhân viên liên bang, những người đang đối diện tình trạng quấy rối, công bố thông tin cá nhân và nguy cơ bạo lực ngày càng gia tăng.
Một hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa Phúc Thẩm Liên bang Khu vực 9 đã ban hành lệnh đình chỉ thi hành luật trong khi chờ xét xử kháng cáo. Trước đó, tòa cũng đã từng ban hành lệnh tạm thời nhằm ngăn chặn việc thực thi đạo luật này.
Trong phiên điều trần vào Ngày 3 tháng 3 năm 2026, các luật sư của Bộ Tư Pháp lập luận rằng California đã vượt quá thẩm quyền khi tìm cách điều chỉnh trực tiếp hoạt động của chính phủ liên bang, vi phạm điều khoản tối thượng của Hiến Pháp Hoa Kỳ.
Tòa phúc thẩm đã đồng thuận với lập luận này, cho rằng đạo luật của California là một nỗ lực điều chỉnh trực tiếp các chức năng chính quyền của Hoa Kỳ, điều mà luật pháp liên bang không cho phép.
Phía California biện hộ rằng quy định này áp dụng đồng đều cho tất cả các lực lượng chấp pháp và không nhằm riêng vào chính phủ liên bang. Họ cũng cho rằng đạo luật cần thiết nhằm giải quyết các lo ngại về an ninh công cộng và trách nhiệm giải trình.
Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump khẳng định rằng việc buộc các đặc vụ liên bang phải công khai danh tính trong mọi hoàn cảnh có thể khiến họ trở thành mục tiêu của các hành vi tấn công hoặc trả thù, đặc biệt trong các chiến dịch thi hành luật di trú nhạy cảm.
Vụ kiện cũng liên quan đến một đạo luật khác của California nhằm hạn chế việc sử dụng khẩu trang và các thiết bị che mặt của lực lượng chấp pháp. Đạo luật này trước đó đã bị một thẩm phán liên bang chặn lại vào tháng 2, cho thấy xu hướng nhất quán của hệ thống tư pháp trong việc bảo vệ thẩm quyền liên bang.
Phán quyết mới nhất được xem là một chiến thắng quan trọng cho chính quyền Tổng thống Trump trong nỗ lực bảo vệ quyền hạn liên bang và bảo đảm an toàn cho các lực lượng thi hành pháp luật trong bối cảnh căng thẳng giữa chính quyền liên bang và một số tiểu bang tiếp tục gia tăng.
Không ít thói quen sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại lại có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nam giới. Khi tích tụ theo thời gian, chúng làm tăng nguy cơ bệnh tật và rút ngắn tuổi thọ. Nhận diện sớm là bước đầu để thay đổi.
Thói quen 1: Thức khuya kéo dài làm cơ thể kiệt quệ
Giấc ngủ là thời gian để cơ thể phục hồi và tái tạo năng lượng. Việc thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc khiến hệ thần kinh bị quá tải, nội tiết rối loạn và sức đề kháng suy giảm. Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ kéo dài còn làm tăng nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
Thực tế, không ít người duy trì thói quen làm việc hoặc giải trí đến khuya trong thời gian dài mà không nhận ra cơ thể đang dần “xuống sức”. Việc điều chỉnh giờ ngủ, ưu tiên ngủ trước nửa đêm có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng này.
Thói quen 2: Lạm dụng rượu bia, thuốc lá
Rượu bia và thuốc lá là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu đối với sức khỏe nam giới. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến gan, phổi mà còn làm tổn hại hệ tim mạch và tăng nguy cơ ung thư.
Việc sử dụng thường xuyên trong thời gian dài khiến cơ thể tích tụ độc tố, gây suy giảm chức năng nhiều cơ quan. Giảm dần tần suất và tiến tới từ bỏ là cách tốt nhất để hạn chế tác động tiêu cực.
Thói quen 3: Dễ nóng giận, căng thẳng kéo dài
Cảm xúc tiêu cực như tức giận, căng thẳng nếu diễn ra thường xuyên có thể ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp và tim mạch. Khi cơ thể liên tục ở trạng thái căng thẳng, nguy cơ xảy ra các biến cố sức khỏe cũng tăng lên.
Giữ tinh thần ổn định, học cách kiểm soát cảm xúc và thư giãn hợp lý sẽ giúp cơ thể hoạt động cân bằng hơn.
Thói quen 4: Ăn uống thiếu kiểm soát
Thói quen ăn nhiều, ăn nhanh, ăn khuya hoặc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm dầu mỡ, muối có thể dẫn đến tăng cân và tích mỡ nội tạng. Điều này làm gia tăng áp lực lên tim và hệ tuần hoàn.
Một chế độ ăn hợp lý, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát khẩu phần sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Thói quen 5: Ít vận động, ngồi lâu
Lối sống ít vận động đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở những người làm việc văn phòng. Ngồi lâu khiến tuần hoàn máu kém, làm tăng nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Dành thời gian vận động mỗi ngày, dù chỉ là đi bộ hoặc tập nhẹ, cũng có thể cải thiện đáng kể sức khỏe tổng thể.
Thói quen 6: Chủ quan với dấu hiệu bất thường của cơ thể
Nhiều người có xu hướng bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như mệt mỏi kéo dài, đau nhức hoặc thay đổi bất thường của cơ thể. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo dõi sức khỏe định kỳ và đi khám khi có dấu hiệu bất thường là cách hiệu quả để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Thay đổi nhỏ mỗi ngày, lợi ích lâu dài
Sức khỏe không đến từ những thay đổi đột ngột mà từ việc duy trì thói quen tốt mỗi ngày. Chỉ cần điều chỉnh từng yếu tố nhỏ như ngủ đủ giấc, ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và giữ tinh thần tích cực, cơ thể sẽ dần cải thiện.
Tuổi thọ vì thế không phải là điều ngẫu nhiên, mà là kết quả của lối sống được tích lũy theo thời gian.
Các nhà nghiên cứu Mỹ đã giải đáp bí ẩn xoay quanh mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và một loại vitamin quen thuộc.
Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học JAMA Network Open, nhóm tác giả từ Đại học Tufts (Mỹ) đã chỉ ra lý do đằng sau kết quả mâu thuẫn đó.
Họ cũng khẳng định rằng với phần lớn dân số, vitamin D thực sự có tác dụng giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường.
Vitamin D từ ánh nắng và một số thực phẩm có thể góp phần giúp phòng ngừa tiểu đường - Minh họa AI: Thu Anh
Theo EurekAlert, nhóm nghiên cứu đã tuyển dụng gần 2.100 tình nguyện viên bị tiền tiểu đường tại Mỹ, là những người có đường huyết cao nhưng chưa đến mức bị chẩn đoán là mắc tiểu đường type 2.
Mặc dù vậy, tiền tiểu đường có nguy cơ tiến triển thành bệnh rất lớn.
Các tác giả đã chia các tình nguyện viên thành 2 nhóm, một nhóm bổ sung 4.000 đơn vị (IU) vitamin D, một nhóm dùng giả dược.
Kết quả cho thấy vitamin D thực sự đã phát huy tác dụng bảo vệ ở một số người, nhưng không phải tất cả.
Những người sở hữu biến thể AC hoặc CC của gene VDR, một gene đóng vai trò chỉ huy nhiệm vụ của vitamin D trong cơ thể, sẽ giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường type 2 đến 19%.
Trái lại, những người sở hữu biến thể AA của gene VDR lại không hưởng lợi từ loại vitamin này. N
Nhóm người mang kiểu gene này ước tính chiếm khoảng 30% dân số.
Chìa khóa nằm ở các tế bào sản xuất insulin ở tuyến tụy: Khác biệt di truyền này quyết định cách tế bào phản ứng với vitamin D để kiểm soát đường huyết.
Như vậy, tin tốt là phần lớn dân số vẫn sở hữu các yếu tố di truyền thuận lợi, giúp vitamin D phát huy tác dụng chống lại bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng không nên bổ sung vitamin D với liều cao như trong thí nghiệm được kiểm soát chặt chẽ này.
Đối với công chúng, phương pháp an toàn để bổ sung vitamin D vẫn là tiếp xúc với ánh nắng ở mức độ vừa phải trong ngày và đừng quên các thực phẩm giàu vitamin D trong thực đơn: Các loại cá béo (cá dầu) như cá thu, cá hồi, cá trích, cá mòi...; trứng; nấm; dầu gan cá...
Một người đàn ông 40 tuổi đi khám vì thường xuyên mệt mỏi, chân phù nề. Kết quả kiểm tra cho thấy chức năng thận của ông đã suy giảm nghiêm trọng, tương đương người 80 tuổi.
Tờ China Times đưa tin về trường hợp một trường hợp bệnh nhân nam 40 tuổi phải đi khám sau thời gian dài cảm thấy mệt mỏi, kèm tình trạng phù chi dưới. Qua kiểm tra, bác sĩ phát hiện mức lọc cầu thận của người đàn ông này chỉ còn khoảng 60. Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan, Trung Quốc), mức suy giảm này tương đương chức năng thận của người 70-80 tuổi.
Điều khiến trường hợp này đáng chú ý là người đàn ông không có tiền sử mắc tiểu đường - một nguyên nhân phổ biến của bệnh thận. Nguyên nhân khiến chức năng thận xuống dốc nhanh lại nằm ở thói quen ăn uống kéo dài trong thời gian làm việc bận rộn: thường xuyên dùng thực phẩm siêu chế biến vào bữa tối.
Chức năng thận suy giảm (Ảnh minh họa).
Bữa tối “tiết kiệm” khiến thận chịu gánh nặng
Theo chia sẻ của bác sĩ Hung Yung-hsiang, bệnh nhân trên vốn có một công việc cố định. Tuy nhiên, để tăng thu nhập, ông đã làm thêm công việc giao hàng. Do đó, lịch sinh hoạt và ăn uống của ông trở nên thất thường hơn.
Vì muốn tiết kiệm và tiện lợi, bữa tối của ông thường chỉ gồm một bát mì ăn liền, một cây xúc xích và một lon nước ngọt có gas. Kiểu “thực đơn tiết kiệm” này xuất hiện với tần suất cao, khoảng 4-5 ngày mỗi tuần.
Ban đầu, bệnh nhân nghĩ cách ăn này giúp giảm chi phí và phù hợp với lịch làm việc bận rộn. Tuy nhiên, về lâu dài, chính thói quen tưởng như đơn giản ấy lại khiến thận phải chịu áp lực lớn. Khi cơ thể liên tục tiếp nhận thực phẩm siêu chế biến, thận trở thành cơ quan phải xử lý nhiều thành phần bất lợi trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Bác sĩ Hung Yung-hsiang cho biết người đàn ông này không mắc tiểu đường, nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nhanh do ăn quá nhiều thực phẩm siêu chế biến. Đây là nhóm thực phẩm thường trải qua nhiều công đoạn xử lý công nghiệp, công thức phức tạp và có thêm nhiều chất phụ gia.
Vì sao ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến lại hại thận?
Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, thực phẩm siêu chế biến có hàm lượng phosphate cao. Khi nạp quá nhiều, phosphate có thể dẫn tới tình trạng vôi hóa mạch máu, từ đó gây tổn thương nghiêm trọng tới cầu thận.
Không chỉ vậy, nhóm thực phẩm này còn có thể chứa nhiều natri, hương liệu, phẩm màu và chất bảo quản. Với thận, đây đều là những gánh nặng chuyển hóa nặng nề. Nếu tình trạng này kéo dài, chức năng thận có thể bị ảnh hưởng rõ rệt.
Trong trường hợp của bệnh nhân trên, các món ông thường xuyên sử dụng như mì ăn liền, xúc xích và nước ngọt có gas đều thuộc nhóm thực phẩm siêu chế biến. Đây cũng là lý do bác sĩ nhận định chế độ ăn uống là yếu tố quan trọng khiến chức năng thận của người đàn ông này suy giảm dù ông không có tiền sử tiểu đường.
Đáng chú ý, bác sĩ Hung Yung-hsiang cũng dẫn một nghiên cứu quy mô lớn trên 500.000 người, cho thấy nếu tỷ lệ thực phẩm siêu chế biến trong chế độ ăn tăng thêm 10%, nguy cơ mắc suy thận sẽ tăng thêm 7%.
Ngoài mì ăn liền, thịt chế biến sẵn và đồ uống có đường, bác sĩ cũng nhắc tới nhiều thực phẩm khác thuộc nhóm siêu chế biến như khoai tây chiên, bánh quy và đồ ăn vặt, thực phẩm đóng hộp, đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, đồ uống có kem béo, súp ăn liền…
Kiêng ăn thực phẩm siêu chế biến 3 tháng, chức năng thận cải thiện rõ rệt
Sau khi xác định vấn đề, bác sĩ Hung Yung-hsiang khuyên người đàn ông lập tức ngừng ăn thực phẩm siêu chế biến, chuyển sang sử dụng thực phẩm tự nhiên, ít qua xử lý và uống nhiều nước hơn.
Sau 3 tháng điều chỉnh chế độ ăn, chức năng thận của người đàn ông này cải thiện một cách rõ rệt. Mức lọc cầu thận tăng lên, huyết áp của ông cũng ổn định hơn.
Trường hợp này là lời nhắc nhở với nhiều người trẻ và trung niên đang duy trì nhịp sống bận rộn, thường xuyên ăn uống qua loa để tiết kiệm thời gian hoặc chi phí. Những bữa ăn tiện lợi có thể giúp giải quyết cơn đói trước mắt, nhưng nếu lặp lại quá thường xuyên, chúng có thể âm thầm tạo áp lực lên thận và hệ tim mạch.
Người phụ nữ không thể ngờ thói quen trong suốt 6 tháng vừa qua đã khiến thận của bà phải trả giá.
Tờ China Times đưa tin về một người phụ nữ lớn tuổi vì muốn tăng cường miễn dịch, tránh bị cảm nên mỗi ngày đều pha 2 viên vitamin C sủi liều cao vào nước để uống. Thói quen này kéo dài suốt nửa năm, cho đến khi bà bất ngờ bị đau thắt lưng dữ dội, gần như không thể đứng thẳng và phải đi cấp cứu. Kết quả kiểm tra cho thấy thận người phụ nữ này “chi chít” sỏi. Bác sĩ ví thận của bà như một “mỏ đá”.
Chuyên gia dinh dưỡng Chiu Shih-hsin (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo rằng việc bổ sung vitamin C quá liều trong thời gian dài, đặc biệt là dùng viên sủi liều cao thay nước uống, có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat trong thận.
Sỏi thận (Ảnh minh họa).
Uống vitamin C quá liều có thể hình thành sỏi thận
Chuyên gia dinh dưỡng Chiu Shih-hsin cho biết vitamin C nếu được bổ sung với lượng phù hợp thực sự có thể hỗ trợ cơ thể chống oxy hóa. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc nhiều người xem vitamin C như một loại “bảo bối” để tăng cường miễn dịch và sử dụng vượt xa nhu cầu thông thường.
Vị chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh, nếu mỗi ngày nạp vào cơ thể 2.000mg, thậm chí 3.000mg vitamin C liều cao, cơ thể sẽ khó hấp thu hết. Phần vitamin C dư thừa sau khi đi qua quá trình chuyển hóa ở gan và thận có thể chuyển thành một lượng lớn axit oxalic.
Khi axit oxalic đi vào nước tiểu và gặp canxi, chúng có thể hình thành các tinh thể canxi oxalat rất cứng. Đây cũng là một trong những thành phần thường gặp của sỏi thận. Chuyên gia dinh dưỡng Chiu Shih-hsin ví von, thói quen uống vitamin C liều cao kéo dài chẳng khác nào âm thầm biến thận thành một “mỏ đá”.
Điều đáng nói là nhiều người dùng viên vitamin C dạng sủi với tâm lý khá đơn giản: thấy cơ thể mệt, sợ cảm, muốn tăng miễn dịch thì pha một viên; khát nước cũng pha thêm một viên để uống. Chính cách dùng tùy tiện này khiến lượng vitamin C nạp vào có thể vượt mức cần thiết mà người dùng không nhận ra.
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ tạo sỏi, chuyên gia dinh dưỡng Chiu Shih-hsin còn nhấn mạnh một điểm dễ bị bỏ qua đó là viên C sủi thường được thêm natri bicarbonat để tạo phản ứng sủi bọt khi hòa tan trong nước.
Điều này có nghĩa là khi uống quá nhiều viên vitamin C sủi, người dùng không chỉ nạp dư thừa vitamin C mà còn đưa vào cơ thể một lượng natri đáng kể. Với những người có huyết áp cao, hoặc chức năng thận đã bắt đầu suy giảm, thói quen này có thể làm tăng nguy cơ phù nề, khiến huyết áp âm thầm mất kiểm soát và làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.
Đây cũng là lý do các loại thực phẩm bổ sung, dù phổ biến và dễ mua, vẫn cần được sử dụng đúng cách. Việc dùng đều đặn trong thời gian dài, dùng liều cao hoặc dùng thay nước uống hằng ngày đều có thể tiềm ẩn rủi ro, nhất là với người lớn tuổi, người có bệnh nền về thận, huyết áp hoặc tim mạch.
Theo chuyên gia Chiu Shih-hsin, nếu muốn bổ sung vitamin C, lựa chọn tốt hơn là quay về với thực phẩm tự nhiên. Ông gợi ý mỗi ngày có thể ăn nửa quả ổi hoặc một quả kiwi vàng. Các loại trái cây này không chỉ cung cấp vitamin C với khả năng hấp thu tốt mà còn đi kèm chất xơ và các hợp chất thực vật. Đây mới là “sự kết hợp vàng” giúp hỗ trợ hệ miễn dịch một cách tự nhiên hơn.
Trong trường hợp vẫn muốn dùng thực phẩm bổ sung vitamin C, chuyên gia khuyến nghị nên chọn liều thấp và chia nhỏ thời điểm sử dụng. Người dùng cũng nên ưu tiên dạng viên nén hoặc viên nang uống thông thường thay vì lạm dụng viên sủi.
Đặc biệt, trong thời gian bổ sung vitamin C, cần uống đủ khoảng 2 lít nước lọc mỗi ngày để hỗ trợ cơ thể đào thải lượng oxalat dư thừa. Với người có tiền sử sỏi thận, bệnh thận, huyết áp cao hoặc đang điều trị bệnh, việc dùng vitamin C liều cao càng không nên tự ý thực hiện.
🔮 Tử vi 12 con giáp ngày 27/04/2026 (Mùng 11 tháng 3 Âm lịch – Bính Ngọ): Đây là ngày mang năng lượng khá cân bằng, thích hợp để xử lý công việc còn dang dở, mở rộng quan hệ và đón nhận vận may. Một số tuổi có cơ hội tài lộc bất ngờ, trong khi vài tuổi cần chú ý đến cảm xúc và sức khỏe.
🐭 Tuổi Tý
Công việc: Khởi sắc, dễ hoàn thành mục tiêu.
Tài lộc: Có lộc nhỏ, tài chính ổn định.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi trong giao tiếp.
Sức khỏe: Tốt, tinh thần phấn khởi.
🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Ổn định, có quý nhân hỗ trợ.
Tài lộc: Khởi sắc, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Bình ổn, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐯 Tuổi Dần
Công việc: Hanh thông, dễ được đề bạt.
Tài lộc: Khá tốt, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐰 Tuổi Mão
Công việc: Ổn định, dễ thích nghi.
Tài lộc: Duy trì mức ổn định.
Tình cảm: Ngọt ngào, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Có áp lực, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên giữ đệm tài chính.
Tình cảm: Hài hòa, dễ đồng thuận.
Sức khỏe: Ổn định.
🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Có khởi sắc nhưng dễ gặp tiểu nhân.
Tài lộc: Hao hụt nhẹ, tránh đầu tư nóng.
Tình cảm: Có rạn nứt do thiếu tin tưởng.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Sự nghiệp thăng hoa, nhiều cơ hội phát triển.
Tài lộc: Khá tốt, dễ có khoản thu bất ngờ.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Vận trình ổn định, ít áp lực.
Tài lộc: Có cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.
Sức khỏe: Tốt.
🐒 Tuổi Thân
Công việc: Có thể gặp rắc rối nhỏ, cần kiên nhẫn.
Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.
Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm.
Sức khỏe: Tốt.
🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Có cơ hội, dễ đạt thành quả.
Tài lộc: Khởi sắc, nhiều cơ hội mới.
Tình cảm: Hài hòa.
Sức khỏe: Tốt.
🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Có cơ hội nhưng dễ chi tiêu vượt khả năng.
Tài lộc: Hao hụt, cần kiểm soát kỹ.
Tình cảm: Dễ vướng bận.
Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.
🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Tích cực, tinh thần thoải mái.
Tàu chìm, một chàng trai trôi dạt vào hoang đảo, phải mất một thời gian dài anh ta mới thích nghi được với hoàn cảnh. Tuy nhiên, còn một thứ anh ta khao khát mãi…
Bất ngờ, một ngày nọ cũng có một thiếu nữ tuyệt đẹp trôi dạt vào hoang đảo.
Anh ta cố gắng làm cô tỉnh lại và hỏi:
– Cô có giữ lại được thứ gì không?
– Cô gái trả lời: Không, chỉ còn một thứ mà đàn ông các anh ai cũng muốn.
Chàng trai kêu lên sung sướng:
– Trời ơi! Cô mang theo bia à?
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
ENGLAND
TVBI
