Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mở cuộc điều tra đối với Cassidy Hutchinson, "nhân chứng quan trọng" trong vụ 6 tháng 1.


Bộ phận Quyền dân sự của Bộ Tư pháp đã mở cuộc điều tra đối với Cassidy Hutchinson, người được coi là "nhân chứng chủ chốt" trong vụ việc ngày 6 tháng 1.

Ông Harmeet Dhillon, Trợ lý Tổng chưởng lý phụ trách Vụ Quyền công dân, đang dẫn đầu cuộc điều tra.

“Cuộc điều tra đối với bà Hutchinson bắt đầu vài tuần trước sau khi Bộ Tư pháp nhận được một đơn tố cáo từ một đồng minh của ông Trump trong Quốc hội, người cáo buộc bà Hutchinson nói dối trước ủy ban đặc biệt của Hạ viện điều tra các sự kiện ngày 6 tháng 1. Trong lời khai gây chấn động được truyền hình trực tiếp vào tháng 6 năm 2022, bà Hutchinson, hiện 29 tuổi, cho biết ông Trump đã khuyến khích đám đông tụ tập nghe ông phát biểu gần Nhà Trắng vào ngày 6 tháng 1 tuần hành đến Điện Capitol mặc dù ông biết họ có vũ khí và có thể trở nên bạo lực”, tờ New York Times đưa tin.

Tờ New York Times đưa tin :

Theo bốn nguồn tin thân cận với vụ việc, Bộ Tư pháp đã giao cho bộ phận nhân quyền của mình điều tra Cassidy Hutchinson, cựu trợ lý Nhà Trắng, người đã khiến Tổng thống Trump phẫn nộ bốn năm trước sau khi lời khai của bà trước Quốc hội cáo buộc ông liên quan đến bạo lực bùng phát tại Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 năm 2021.

Động thái này là một bước đi hết sức bất thường của lãnh đạo Bộ Tư pháp, khi chỉ đạo một vụ án hình sự dường như liên quan đến cáo buộc nói dối trước Quốc hội cho một đơn vị chuyên trách thường tập trung vào các hành vi vi phạm nhân quyền có hệ thống như hành vi sai trái của cảnh sát và phân biệt chủng tộc.

Cassidy Hutchinson đã làm chứng vào tháng 6 năm 2022 rằng Trump đã lên "con thú" sau bài phát biểu của ông tại Ellipse vào ngày 6 tháng 1 với niềm tin rằng ông sẽ được đưa đến Điện Capitol.

Theo Hutchinson, người nhận được thông tin này từ Tony Ornato, Trợ lý Giám đốc Cơ quan Mật vụ, Trump đã nổi giận sau khi được thông báo rằng ông đang được đưa trở lại Cánh Tây.

Theo Ornato, Trump đã hét lên: "Tao là tổng thống , chết tiệt! Đưa tao lên Điện Capitol ngay!"

Hutchinson cáo buộc rằng vào thời điểm này, Trump đã với tay về phía tài xế, giật lấy vô lăng và cố gắng chiếm đoạt chiếc xe limousine của tổng thống.

Sau đó, Hutchinson tuyên bố đặc vụ Bobby Engel của Cơ quan Mật vụ đã nắm lấy cánh tay của Trump và kéo tay ông ra khỏi vô lăng.

Dĩ nhiên, tất cả chỉ là lời nói dối.

Tiểu ban giám sát Hạ viện, do Dân biểu Barry Loudermilk (R-Ga.) đứng đầu, sau đó phát hiện ra rằng lời khai chưa được công bố của bốn nhân viên Nhà Trắng có mặt trong bài phát biểu của Trump tại Ellipse ngày 6 tháng 1 năm 2021 “mâu thuẫn trực tiếp với những tuyên bố của Cassidy Hutchinson. Bà ta đã bịa đặt tất cả. Người phụ nữ này nên bị đưa ra tòa!”

Các báo cáo sau đó cho thấy Liz Cheney đã hướng dẫn Cassidy Hutchinson trước khi cô ấy ra làm chứng. Một tội danh khác.

Trang Gateway Pundit đã tổng hợp danh sách 9 lời nói dối đã được xác nhận của Cassidy Hutchinson từ lời khai trước Quốc hội của bà, vốn đã bị bác bỏ.

Giám đốc FBI Kash Patel hôm thứ Tư đã thông báo về việc bắt giữ một cựu nhân viên của Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Hoa Kỳ (SOCOM). Cá nhân này, người từng hỗ trợ các chiến binh cấp cao, phải đối mặt với cáo buộc chuyển giao thông tin mật cho một thành viên của giới truyền thông.

Theo thông báo, các đặc vụ từ FBI Charlotte, phối hợp với Cục Tình báo và Chống khủng bố của FBI và Bộ Tư pháp, đã tiến hành vụ bắt giữ. Tính đến thời điểm này, tên của nghi phạm, các cáo buộc cụ thể ngoài cáo buộc truyền tải trái phép, hoặc thông tin chi tiết bổ sung về bản chất của thông tin mật vẫn chưa được công bố.

“FBI và các đối tác đã bắt giữ một cựu nhân viên của SOCOM, người từng hỗ trợ các chiến binh cấp cao của quân đội, vì bị cáo buộc chuyển giao thông tin mật cho một thành viên của giới truyền thông”, Patel thông báo trên mạng xã hội. SOCOM là bộ chỉ huy thống nhất chịu trách nhiệm giám sát các lực lượng đặc nhiệm trên khắp các quân chủng của quân đội Hoa Kỳ và đóng vai trò trung tâm trong việc lập kế hoạch và thực hiện các nhiệm vụ nhạy cảm.

“Hãy xem đây như một thông điệp gửi đến bất kỳ kẻ nào có ý định tiết lộ thông tin: chúng tôi đang xử lý các vụ án này và đang tiến hành bắt giữ. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và gây nguy hiểm cho người dân Mỹ”, Patel nói thêm.


Vụ bắt giữ diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về những thông tin rò rỉ từ Lầu Năm Góc liên quan đến cuộc xung đột ở Iran, đặc biệt là về chiến dịch giải cứu một phi công Mỹ bị bắn rơi ở phía đông nam Iran vào cuối tuần trước.

Thứ Hai tuần trước, Trump đã xác nhận sự tồn tại của một vụ rò rỉ thông tin liên quan đến nỗ lực cứu hộ phi công bị bắn rơi của Mỹ. Ông mô tả việc tiết lộ này có khả năng đã làm tổn hại đến một số khía cạnh của nhiệm vụ cứu hộ bằng cách tiết lộ chi tiết quá sớm.

“Chúng tôi đã không bàn về vụ đầu tiên trong một giờ, rồi ai đó đã tiết lộ thông tin, và chúng tôi hy vọng sẽ tìm ra kẻ tiết lộ đó”, tổng thống nói , đề cập đến việc giải cứu phi công trong khi sĩ quan vũ khí vẫn mất tích.

Ông Trump tuyên bố rằng các nhà chức trách sẽ truy tìm nguồn rò rỉ thông tin và cho biết cơ quan truyền thông liên quan cần tiết lộ danh tính nguồn tin hoặc sẽ phải chịu hậu quả.

Ông nói thêm rằng các quan chức sẽ tiếp cận công ty truyền thông và tuyên bố: “An ninh quốc gia: Hãy giao nộp thông tin hoặc sẽ phải vào tù.” Trump còn mô tả người tiết lộ thông tin là “một kẻ bệnh hoạn” và ám chỉ rằng nhà báo hoặc cơ quan truyền thông đó có thể phải ngồi tù nếu không hợp tác bằng cách tiết lộ nguồn tin.

Hiện vẫn chưa rõ liệu vụ bắt giữ hôm thứ Tư có liên quan trực tiếp đến những thông tin rò rỉ mà Tổng thống Trump đã đề cập hay không.

Trump mở cuộc điều tra đối với CNN World vì lan truyền tuyên bố ngừng bắn "gian lận" với Iran — Cho rằng có thể đã xảy ra hành vi phạm tội.


Tổng thống Donald Trump vừa thả một quả bom hạt nhân mang tên "Sự thật xã hội" vào giới truyền thông đưa tin giả mạo đầy tham nhũng.

Trước đó, trang Gateway Pundit đã đưa tin rằng Tổng thống Trump tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn song phương và đồng ý tạm dừng các cuộc tấn công quân sự theo kế hoạch nhằm vào Iran sau các cuộc thảo luận với thủ tướng Pakistan.

Trump đã viết trên Truth Social:

“Dựa trên các cuộc hội đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, trong đó họ yêu cầu tôi tạm dừng việc sử dụng lực lượng hủy diệt nhắm vào Iran tối nay, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là một thỏa thuận ngừng bắn hai chiều!”

Lý do chúng tôi làm vậy là vì chúng tôi đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa trong việc đạt được một Thỏa thuận dứt khoát về Hòa bình lâu dài với Iran và Hòa bình ở Trung Đông. Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đó là một cơ sở khả thi để đàm phán.

Hầu hết các điểm bất đồng trước đây giữa Hoa Kỳ và Iran đều đã được thống nhất, nhưng cần hai tuần để thỏa thuận được hoàn thiện và thực hiện đầy đủ.

Thay mặt cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, với tư cách là Tổng thống, và cũng đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi rất vinh dự khi vấn đề tồn đọng lâu năm này sắp được giải quyết. Cảm ơn sự quan tâm của quý vị đến vấn đề này!”

Sau đó, ông Trump đã chia sẻ một tuyên bố do Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi đưa ra thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Cộng hòa Hồi giáo Iran:


Trong một bài đăng gay gắt vào đêm khuya, Tổng thống Hoa Kỳ đã chỉ trích mạnh mẽ CNN World News vì đã đăng tải một "tuyên bố ngừng bắn của Iran" hoàn toàn bịa đặt, được truy vết nguồn gốc từ một trang web tin giả mờ ám ở Nigeria.

Trump đã viết trên Truth Social:

“Tuyên bố được cho là do CNN World News đưa ra là một trò lừa đảo, như CNN đã biết rõ. Tuyên bố sai sự thật này được liên kết với một trang tin giả (từ Nigeria) và dĩ nhiên, ngay lập tức được CNN đăng tải và phát đi như một tiêu đề “chính thống”. Tuyên bố chính thức của Iran vừa được công bố và đăng tải trên TRUTH, bên dưới.”

“Các nhà chức trách đang tìm cách xác định xem liệu có tội phạm nào được thực hiện trong việc phát hành Tuyên bố giả mạo của CNN World hay không, hay đó chỉ là hành động của một kẻ xấu xa? CNN được lệnh phải ngay lập tức thu hồi Tuyên bố này kèm theo lời xin lỗi đầy đủ về “phương thức đưa tin” tồi tệ như thường lệ của họ. Kết quả điều tra sẽ được công bố trong thời gian tới.”


Ban đầu chưa rõ ông Trump đang đề cập đến bản báo cáo nào, nhưng nhóm phản ứng nhanh sau đó đã xác nhận đó là tiêu đề bài viết trực tiếp trên CNN có nội dung: “Iran tuyên bố chiến thắng, nói rằng họ đã buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm”.


Tiêu đề bài báo dường như có liên quan đến một tuyên bố lan truyền trên mạng, được cho là của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran.

Bản tuyên bố dài dòng này khẳng định Iran đã đạt được gần như toàn bộ thắng lợi trên chiến trường, buộc Hoa Kỳ phải đàm phán và đệ trình một kế hoạch toàn diện gồm 10 điểm, bao gồm việc Hoa Kỳ rút quân khỏi khu vực, dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, bồi thường thiệt hại và cho phép Iran kiểm soát eo biển Hormuz.

Cái gọi là tuyên bố đó có thể được đọc bên dưới:

Thông cáo do Ban Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ban hành:

Hỡi nhân dân Iran cao quý, cần biết rằng, nhờ sự phù hộ của cuộc thánh chiến của những người con ưu tú và sự hiện diện lịch sử của họ trên chiến trường, kẻ thù đã cầu xin hơn một tháng nay hãy ngừng các cuộc tấn công của Iran và sự kháng cự quyết liệt. Tuy nhiên, các quan chức nước này, do quyết định được đưa ra ngay từ đầu là tiếp tục chiến tranh cho đến khi đạt được các mục tiêu – bao gồm việc khiến kẻ thù phải hối hận và tuyệt vọng, và loại bỏ mối đe dọa lâu dài đối với đất nước – đã bác bỏ tất cả các yêu cầu đó, và chiến tranh vẫn tiếp diễn cho đến ngày hôm nay, đánh dấu ngày thứ bốn mươi. Hơn nữa, Iran đã bác bỏ một số thời hạn do Tổng thống Hoa Kỳ đề xuất cho đến nay và tiếp tục khẳng định rằng họ không coi trọng bất kỳ loại thời hạn nào do kẻ thù đặt ra.

Hôm nay, chúng tôi hân hoan thông báo với nhân dân Iran vĩ đại rằng hầu hết các mục tiêu của cuộc chiến đã gần như đạt được, và những người con dũng cảm của các bạn đã đẩy kẻ thù vào thế tê liệt lịch sử và thất bại vĩnh viễn. Quyết định lịch sử của Iran, được sự đồng thuận tuyệt đối của nhân dân, là tiếp tục cuộc chiến này chừng nào còn cần thiết, cho đến khi những thành quả to lớn được củng cố và các phương trình an ninh và chính trị mới được thiết lập trong khu vực dựa trên sự công nhận sức mạnh và chủ quyền của Iran và của Trục Kháng chiến.

Trong bối cảnh này, và phù hợp với chỉ thị của Lãnh tụ Cách mạng Hồi giáo, Ngài Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei (cầu mong Thượng đế che chở cho Ngài), với sự chấp thuận của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, xét đến ưu thế trên chiến trường của Iran và Trục Kháng chiến, sự bất lực của kẻ thù trong việc thực hiện các mối đe dọa bất chấp mọi tuyên bố của chúng, và việc chúng chính thức chấp nhận tất cả các yêu sách chính đáng của nhân dân Iran, đã quyết định tổ chức các cuộc đàm phán tại Islamabad để hoàn tất các chi tiết, với điều kiện là trong thời hạn tối đa 15 ngày, chiến thắng của Iran trên chiến trường cũng phải được củng cố về mặt chính trị thông qua các cuộc đàm phán.

Trong khuôn khổ này, Iran, trong khi bác bỏ mọi đề xuất do kẻ thù đưa ra, đã chuẩn bị một kế hoạch 10 điểm và đệ trình lên phía Mỹ thông qua Pakistan, nhấn mạnh các điểm chính, bao gồm: việc tổ chức đi qua eo biển Hormuz phối hợp với Lực lượng vũ trang Iran, điều này sẽ mang lại cho Iran một vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị; sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh chống lại tất cả các thành phần của Trục Kháng chiến, đồng nghĩa với một thất bại lịch sử cho sự xâm lược của thực thể Israel; việc rút quân chiến đấu của Mỹ khỏi tất cả các căn cứ và địa điểm triển khai của họ trong khu vực; việc thiết lập một nghị định thư về việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz nhằm đảm bảo quyền kiểm soát của Iran theo thỏa thuận; việc bồi thường đầy đủ cho Iran theo các đánh giá; việc dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp cũng như các quyết định của Hội đồng Quản trị và Hội đồng Bảo an; việc giải phóng tất cả các quỹ và tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài; và cuối cùng, việc ghi nhận tất cả các điểm này trong một nghị quyết ràng buộc do Hội đồng Bảo an ban hành. Điều đáng chú ý là việc thông qua nghị quyết này sẽ biến những hiểu biết này thành luật quốc tế ràng buộc và tạo nên một thắng lợi ngoại giao đáng kể cho người dân Iran.

Thủ tướng Pakistan đã thông báo với Iran rằng phía Mỹ, bất chấp những lời đe dọa rõ ràng, đã chấp nhận những nguyên tắc này làm cơ sở cho các cuộc đàm phán và đã tuân phục ý chí của người dân Iran. Theo đó, ở cấp cao nhất đã quyết định rằng Iran sẽ tiến hành đàm phán với phía Mỹ tại Islamabad trong thời gian hai tuần, và chỉ trên cơ sở những nguyên tắc này. Cần nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa là chiến tranh kết thúc, vì Iran sẽ không chấp nhận kết cục cho đến khi các chi tiết của những nguyên tắc này được hoàn thiện trong các cuộc đàm phán cuối cùng.

Các cuộc đàm phán này, với sự thiếu tin tưởng hoàn toàn vào phía Mỹ, sẽ bắt đầu vào thứ Sáu, ngày 21 tháng Farvardin, tại Islamabad, và Iran đã dành hai tuần cho chúng, có thể gia hạn nếu cả hai bên đồng ý. Trong thời gian này, điều cần thiết là phải duy trì sự đoàn kết dân tộc tuyệt đối và tiếp tục các lễ kỷ niệm chiến thắng với đầy đủ sức mạnh. Các cuộc đàm phán này là các cuộc đàm phán quốc gia và là sự tiếp nối của chiến trường, và cần thiết cho toàn thể nhân dân, giới tinh hoa và các dòng chính trị phải tin tưởng vào tiến trình này, được quản lý dưới sự giám sát của Lãnh tụ Cách mạng và các cấp cao nhất của hệ thống, để ủng hộ nó, và tuyệt đối tránh bất kỳ tuyên bố nào kích động chia rẽ.

Nếu sự đầu hàng của đối phương trên chiến trường được chuyển hóa thành một thắng lợi chính trị mang tính quyết định trong các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ cùng nhau ăn mừng chiến thắng lịch sử vĩ đại này; nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục chiến đấu sát cánh bên nhau cho đến khi tất cả các yêu sách của người dân Iran được đáp ứng. Tay chúng ta đang nắm giữ cò súng, và bất kỳ sai lầm nhỏ nào của đối phương cũng sẽ bị đáp trả bằng một phản ứng quyết liệt và mạnh mẽ.

Tổng thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao
19 Farvardin 1405


Trợ lý Tổng thống kiêm Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung đã chỉ trích mạnh mẽ một tài khoản vì đã lan truyền những gì ông gọi là tin giả về thỏa thuận của Tổng thống Trump với Iran và cái gọi là “kế hoạch 10 điểm”.

"Mày chẳng biết mày đang nói cái quái gì cả, đồ ngu ngốc. Cút về cái hang mà mày chui ra đi, rõ ràng là mày không biết đọc."


CNN đã phản bác tuyên bố của Tổng thống Trump, khẳng định rằng thông cáo của Iran xuất phát từ người phát ngôn chính thức của chế độ.

“Tuyên bố được đề cập đã được CNN thu thập từ các quan chức Iran và được nhiều phương tiện truyền thông nhà nước Iran đưa tin. Chúng tôi đã nhận được tuyên bố này từ các phát ngôn viên chính thức cụ thể của Iran mà chúng tôi biết rõ.”

Israel đánh Hezbollah: Cuộc chiến không nằm trên bàn đàm phán

Giữa lúc thế giới nín thở dõi theo các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhiều người đặt câu hỏi: nếu hai “ông lớn” đã bắt đầu nói chuyện hòa bình, vì sao Israel vẫn tiếp tục tấn công Hezbollah không ngừng nghỉ? Câu trả lời nằm ở chỗ: trong mắt Israel, Hezbollah không phải là “phần mở rộng của đàm phán”, mà là một mặt trận riêng, một mối đe doạ trực tiếp, sát sườn và không thể chờ đợi ngoại giao giải quyết. Hezbollah nằm ngay sát biên giới phía bắc, không phải ở xa xôi như các bàn đàm phán quốc tế, nên Israel không thể xem nhẹ dù chỉ một ngày.

Hezbollah – không phải chỉ là “đồng minh Iran” mà là kẻ thù trước cửa nhà

Hezbollah không đơn thuần là một lực lượng chính trị hay quân sự bình thường. Trong cách nhìn của Israel, đây là một đội quân bán chính quy được trang bị mạnh, sở hữu kho tên lửa lớn, có khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Israel bất cứ lúc nào. Miền bắc Israel nhiều năm qua luôn nằm trong tầm đe doạ trực tiếp từ các đòn rocket, drone và các hoạt động quân sự xuyên biên giới từ Lebanon.

Chính vì vậy, Israel không nhìn Hezbollah qua lăng kính ngoại giao, mà qua lăng kính an ninh: đây là mối nguy hiện hữu, không phải giả định.

Đàm phán Mỹ–Iran không bao gồm Lebanon

Một điểm mấu chốt khiến nhiều người hiểu nhầm là: thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran không bao gồm Hezbollah. Israel đã nói rõ điều này: họ có thể ủng hộ việc giảm căng thẳng giữa Washington và Tehran, nhưng điều đó không có nghĩa là họ phải dừng chiến dịch tại Lebanon.

Nói cách khác, trong khi Mỹ và Iran đang nói chuyện về các vấn đề chiến lược lớn như eo biển Hormuz, trừng phạt hay xung đột trực tiếp, thì Israel lại đang đối mặt với một thực tế khác: một lực lượng vũ trang ngay sát biên giới vẫn đang hoạt động và đe doạ. Hai “cuộc chơi” này tuy liên quan nhưng không đồng nhất, và Israel chọn cách xử lý riêng phần của mình.

Nỗi lo “ngừng bắn để đối phương hồi sức”

Trong chiến tranh, ngừng bắn đôi khi không phải là hòa bình, mà chỉ là khoảng lặng để chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo. Israel hiểu rất rõ điều này. Nếu dừng lại quá sớm, Hezbollah có thể tranh thủ tái tổ chức lực lượng, tiếp tế vũ khí, củng cố hệ thống hầm ngầm, thậm chí mở rộng mạng lưới tấn công.

Vì vậy, Israel lựa chọn cách tiếp cận mang tính “phòng ngừa”: đánh liên tục để không cho đối phương có thời gian phục hồi. “Nuôi ong tay áo, ngày sau ắt bị đốt”, bài học lịch sử khiến họ không muốn lặp lại sai lầm của việc để đối thủ mạnh lên trong thời gian đình chiến.

Áp lực chính trị và an ninh trong nước Israel

Không thể bỏ qua yếu tố nội bộ. Khi lãnh đạo Israel đã tuyên bố chiến dịch quân sự là cần thiết để bảo vệ đất nước, việc dừng lại mà không đạt được kết quả rõ ràng sẽ tạo ra áp lực rất lớn từ người dân và giới chính trị.

Một chính phủ trong thời chiến không thể dễ dàng nói “chúng ta dừng lại” nếu mối đe doạ vẫn còn nguyên. Điều đó có thể bị xem là yếu đuối hoặc nhượng bộ. Vì vậy, tiếp tục tấn công Hezbollah cũng là cách để duy trì hình ảnh cứng rắn và đảm bảo an ninh trước mắt cho người dân Israel.

Hezbollah – mắt xích khiến hòa bình Trung Đông vẫn mong manh

Dù Mỹ và Iran có thể đạt được những bước tiến ngoại giao, nhưng nếu Hezbollah vẫn còn hoạt động quân sự, thì hòa bình khu vực vẫn chỉ là tạm thời. Hezbollah được xem là một phần trong mạng lưới ảnh hưởng của Iran, nên bất kỳ xung đột nào với lực lượng này cũng có thể kéo theo những phản ứng dây chuyền.

Chính vì vậy, việc Israel tiếp tục tấn công Hezbollah không chỉ là câu chuyện song phương Israel–Lebanon, mà còn là yếu tố có thể làm chệch hướng toàn bộ tiến trình hòa bình khu vực.

Trong thế cờ Trung Đông, không phải mọi thỏa thuận đều bao trùm tất cả. Mỹ và Iran có thể ngồi vào bàn đàm phán, nhưng Israel vẫn phải đối mặt với những mối đe doạ cụ thể trước mắt. Với họ, Hezbollah là một thực thể nguy hiểm độc lập, không thể “gộp chung” vào các cuộc thương lượng ngoại giao.

Vì vậy mới có nghịch lý: trên bàn giấy có thể nói đến hòa bình, nhưng ngoài chiến trường, tiếng súng vẫn chưa thể im. “Nước xa không cứu được lửa gần” – và với Israel, Hezbollah chính là ngọn lửa đang cháy ngay trước cửa nhà.

============

Hezbollah mang thù với Israel trước hết vì tổ chức này ra đời ngay trong bối cảnh Israel xâm lược Lebanon năm 1982. Nhiều tài liệu tổng quan uy tín đều mô tả Hezbollah hình thành trong nội chiến Lebanon, với hạt nhân là các nhóm Shiite được Iran hậu thuẫn, và lớn mạnh nhờ khẩu hiệu “kháng chiến” chống sự hiện diện quân sự của Israel ở miền nam Lebanon.

1) Gốc rễ đầu tiên: cuộc xâm lược Lebanon năm 1982

Năm 1982, Israel đưa quân vào Lebanon với lý do an ninh và truy quét các lực lượng Palestine, nhưng chiến dịch nhanh chóng tiến sâu tới Beirut và dẫn đến một giai đoạn Israel hiện diện quân sự lâu dài ở Lebanon. Với nhiều cộng đồng Shiite ở Lebanon, đặc biệt ở miền nam, điều đó bị nhìn như chiếm đóng ngoại bang, và chính môi trường ấy đã tạo đất cho Hezbollah phát triển thành lực lượng “kháng chiến”. Britannica và CFR đều nêu rất rõ rằng Hezbollah nổi lên sau cuộc xâm lược 1982, còn Israel thì duy trì hiện diện ở nam Lebanon đến năm 2000.


2) Ký ức chiến tranh và chiếm đóng biến thành bản sắc của Hezbollah

Hezbollah không chỉ chống Israel vì lý do chiến thuật, mà còn vì bản sắc chính trị của họ được xây trên tư tưởng “kháng chiến chống Israel”. CFR mô tả tổ chức này là lực lượng được thúc đẩy bởi sự chống đối Israel và ảnh hưởng phương Tây trong khu vực. Trong nhiều thập niên, Hezbollah xây dựng tính chính danh với người ủng hộ bằng lập luận rằng họ là lá chắn bảo vệ Lebanon trước Israel. Nói cách khác, chống Israel không phải nhánh phụ, mà là phần lõi trong căn cước của Hezbollah.

3) Sabra–Shatila làm thù hận sâu thêm

Một ký ức rất nặng của Lebanon và thế giới Arab là vụ thảm sát Sabra và Shatila năm 1982. Theo CFR, lực lượng Phalangist đồng minh với Israel đã giết hàng trăm tới hàng nghìn người Palestine ở các trại tị nạn này, trong khi quân Israel bao vây khu vực và bị lên án vì đã nhìn mà không ngăn chặn. Với nhiều người trong khu vực, sự kiện đó trở thành biểu tượng cho hình ảnh Israel như một sức mạnh quân sự tàn bạo tại Lebanon. Nó không phải nguyên nhân duy nhất tạo ra Hezbollah, nhưng chắc chắn góp phần làm hận thù tập thể ăn rất sâu.

4) Cuộc chiến du kích kéo dài ở nam Lebanon

Suốt thập niên 1990, Hezbollah tiến hành chiến tranh du kích chống quân Israel ở miền nam Lebanon. Britannica ghi nhận Hezbollah đã tiến hành một chiến dịch du kích mạnh nhằm vào lực lượng Israel tại đây. Trong nhận thức của Hezbollah, giai đoạn này củng cố niềm tin rằng bạo lực vũ trang đã buộc Israel cuối cùng phải rút quân năm 2000. Điều đó khiến tổ chức càng tin rằng Israel chỉ hiểu ngôn ngữ sức mạnh, và càng làm cho tư tưởng đối đầu trở nên cứng rắn hơn.

5) Israel rút quân năm 2000 nhưng thù không chấm dứt

Dù Israel rút khỏi phần lớn nam Lebanon năm 2000, xung đột không kết thúc. Hezbollah coi việc rút quân là chiến thắng lịch sử của “kháng chiến”, còn Israel tiếp tục coi Hezbollah là mối đe dọa tên lửa sát biên giới. Hai bên vẫn tranh chấp các điểm biên giới và duy trì tư thế thù địch. Vì thế, năm 2000 không khép lại hận thù mà chỉ chuyển nó sang giai đoạn mới: không còn chiếm đóng quy mô lớn, nhưng đối đầu quân sự trở thành trạng thái thường trực.

6) Chiến tranh Lebanon 2006 đổ thêm dầu vào lửa

Cuộc chiến năm 2006 là một bước ngoặt lớn khác. Britannica tóm lược rằng chiến tranh bùng nổ sau cuộc tập kích qua biên giới của Hezbollah, trong đó hai binh sĩ Israel bị bắt cóc và tám người khác bị giết. Từ đó nổ ra cuộc chiến 34 ngày, gây tàn phá rất lớn ở Lebanon và làm sâu thêm thù hận ở cả hai phía. Với Hezbollah, cuộc chiến này được kể lại như một bằng chứng rằng Israel vẫn là kẻ thù trung tâm. Với Israel, nó là bằng chứng Hezbollah là lực lượng không thể để yên. Vì vậy, 2006 khiến ký ức thù địch được làm mới bằng máu và đổ nát.

7) Yếu tố ý thức hệ và liên minh với Iran

Hezbollah còn thù Israel vì lý do ý thức hệ và địa chính trị. CFR nêu rõ đây là lực lượng được Iran hậu thuẫn, và sự chống Israel là động lực cốt lõi của tổ chức. Trong trục liên minh khu vực của Iran, Hezbollah vừa là lực lượng Lebanon, vừa là tuyến đầu chống Israel. Vì vậy, sự thù địch không chỉ đến từ ký ức chiến tranh cũ, mà còn được nuôi dưỡng liên tục bởi học thuyết chính trị, tuyên truyền, và liên minh chiến lược với Tehran.

=========
Hezbollah có nắm quyền ở Lebanon không? Sự thật về “nhà nước trong nhà nước” gây tranh cãi nhất Trung Đông

Hezbollah có cai trị Lebanon không? Câu trả lời không đơn giản

Nhiều người khi nhìn vào bản đồ chính trị Trung Đông thường đặt câu hỏi: Hezbollah có phải là lực lượng đang nắm quyền tại Lebanon hay không? Câu trả lời nếu nói ngắn gọn là không hoàn toàn, nhưng nếu nói đầy đủ thì phải hiểu rằng Hezbollah lại đang nắm giữ một dạng quyền lực đặc biệt – không chính thức nhưng cực kỳ thực tế. Lebanon không phải là một quốc gia do Hezbollah cai trị, nhưng cũng không thể vận hành nếu bỏ qua ảnh hưởng của tổ chức này. “Một núi không thể có hai hổ”, nhưng ở Lebanon, hai hệ thống quyền lực lại buộc phải cùng tồn tại.

Hệ thống chính trị Lebanon: quyền lực chia theo tôn giáo

Lebanon có một mô hình chính trị rất đặc biệt, được xây dựng sau nội chiến nhằm cân bằng giữa các cộng đồng tôn giáo. Tổng thống phải là người Công giáo Maronite, Thủ tướng là người Hồi giáo Sunni, còn Chủ tịch Quốc hội là người Hồi giáo Shiite. Quốc hội và chính phủ bao gồm nhiều đảng phái khác nhau, đại diện cho các nhóm tôn giáo và chính trị.

Trong hệ thống này, Hezbollah chỉ là một đảng phái chính trị hợp pháp, có ghế trong Quốc hội và có đại diện trong chính phủ. Trên danh nghĩa, họ không nắm toàn bộ quyền lực quốc gia như một chính quyền độc đảng.

Hezbollah – lực lượng quân sự mạnh hơn cả nhà nước

Điểm khác biệt lớn nhất khiến Hezbollah trở nên đặc biệt nằm ở chỗ: họ không chỉ là một đảng chính trị. Hezbollah còn sở hữu một lực lượng vũ trang riêng, với quy mô và sức mạnh mà ngay cả quân đội Lebanon cũng khó sánh bằng.

Tổ chức này có:

Hàng chục nghìn chiến binh
Kho tên lửa lớn nhắm vào Israel
Hệ thống tình báo và chỉ huy riêng
Mạng lưới xã hội, y tế, giáo dục phục vụ cộng đồng

Điều đáng chú ý là nhà nước Lebanon không kiểm soát được Hezbollah, và cũng không thể giải giáp họ. Đây chính là yếu tố khiến Hezbollah trở thành một “quyền lực song song” trong lòng quốc gia.

“Nhà nước trong nhà nước” – quyền lực không cần danh nghĩa

Nhiều chuyên gia quốc tế gọi Hezbollah là một “nhà nước trong nhà nước”. Nghĩa là bên cạnh chính phủ chính thức, tồn tại một hệ thống quyền lực khác có đủ khả năng:

Ra quyết định chiến tranh hoặc hòa bình
Tác động đến chính sách đối ngoại
Kiểm soát một phần lãnh thổ và xã hội

Hezbollah không cần nắm chức tổng thống hay thủ tướng, nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến những quyết định quan trọng nhất của đất nước. “Hữu xạ tự nhiên hương”, quyền lực không phải lúc nào cũng nằm ở chiếc ghế cao nhất, mà nằm ở khả năng kiểm soát thực tế.

Hezbollah ảnh hưởng chính trị như thế nào?

Dù không nắm trọn quyền lực, Hezbollah vẫn là một trong những lực lượng chính trị có ảnh hưởng lớn nhất tại Lebanon. Họ tham gia bầu cử, có đại biểu trong Quốc hội và thường liên minh với các đảng khác để tạo thành khối quyền lực.

Trong nhiều trường hợp, Hezbollah có thể:

Gây áp lực để thay đổi chính phủ
Làm đình trệ quá trình bầu cử hoặc bổ nhiệm lãnh đạo
Tác động đến các quyết sách quan trọng

Nói cách khác, Hezbollah không cần “cai trị trực tiếp”, nhưng vẫn có thể định hướng chính trị quốc gia theo lợi ích của mình.

Vì sao Hezbollah mạnh hơn cả nhà nước?

Có ba nguyên nhân chính giúp Hezbollah duy trì sức mạnh vượt trội:

Thứ nhất, di sản chiến tranh. Hezbollah nổi lên như lực lượng chống Israel, nên nhận được sự ủng hộ mạnh từ cộng đồng Shiite tại Lebanon.

Thứ hai, sự hậu thuẫn từ Iran. Đây là nguồn cung cấp tài chính, vũ khí và huấn luyện quan trọng, giúp Hezbollah duy trì sức mạnh quân sự lâu dài.

Thứ ba, sự yếu kém của nhà nước Lebanon. Quốc gia này bị chia rẽ chính trị sâu sắc, kinh tế khủng hoảng kéo dài, khiến chính phủ không đủ khả năng kiểm soát toàn bộ lãnh thổ.

Chính khoảng trống quyền lực này đã tạo điều kiện cho Hezbollah phát triển mạnh mẽ.

Không cai trị, nhưng không thể thiếu

Hezbollah không phải là chính quyền Lebanon theo nghĩa chính thức. Tuy nhiên, họ lại là lực lượng có ảnh hưởng sâu rộng nhất về quân sự và chính trị trong nước. Lebanon tồn tại trong một trạng thái đặc biệt: một bên là chính phủ hợp pháp, một bên là quyền lực thực tế.

Vì vậy, có thể nói rằng:

Lebanon không do Hezbollah cai trị, nhưng cũng không thể vận hành nếu không tính đến Hezbollah.

Trong một khu vực đầy biến động như Trung Đông, mô hình “nhà nước trong nhà nước” này chính là một trong những nguyên nhân khiến Lebanon luôn đứng giữa ranh giới mong manh giữa hòa bình và xung đột.

Uranium Iran – “lằn ranh đỏ” không thể vượt của Washington

Trong khi thế giới vẫn còn chưa hết choáng váng sau những tuần chiến tranh khốc liệt, một vấn đề đã nổi lên như tâm điểm của mọi cuộc đàm phán: uranium làm giàu của Iran.
Nhà Trắng khẳng định đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump trong vòng đàm phán tiếp theo với Tehran. Phát ngôn viên Karoline Leavitt nhấn mạnh: đây là “lằn ranh đỏ” mà ông Trump không bao giờ lùi bước.
Thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: không có chuyện Iran tiếp tục làm giàu uranium. Thậm chí, ông Trump còn tuyên bố Mỹ sẽ phối hợp với Iran để “đào lên và loại bỏ toàn bộ lượng uranium chôn sâu” – một cách nói vừa mang tính kỹ thuật, vừa đầy tính răn đe.
“Nước đã đến chân, không thể không nhảy” – với Tehran, lựa chọn giờ đây không còn nhiều.

Đàm phán Islamabad – ván cờ kín sau cánh cửa ngoại giao

Một phái đoàn cấp cao Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ tới Islamabad để bắt đầu vòng đàm phán quan trọng với Iran.
Pakistan nổi lên như người trung gian then chốt, nhấn mạnh rằng thành công của tiến trình này phụ thuộc vào sự kín đáo và không bị áp lực bên ngoài.
Theo Nhà Trắng, kế hoạch 10 điểm ban đầu của Iran đã bị bác bỏ vì “không nghiêm túc”, nhưng một đề xuất mới được đưa ra vào phút chót đã trở thành nền tảng có thể thương lượng.
Hai bên hiện đang tìm cách dung hòa giữa kế hoạch của Iran và đề xuất 15 điểm của Mỹ – một quá trình được mô tả là “cực kỳ nhạy cảm và phức tạp.”


Trump gây sức ép NATO – liên minh phương Tây rạn nứt?

Không chỉ Iran, Tổng thống Trump còn gây chấn động khi chỉ trích NATO đã “thử thách và thất bại” khi không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến kéo dài 6 tuần.
Ông cho rằng người dân Mỹ đã tài trợ cho quốc phòng châu Âu, nhưng khi cần thì lại bị “quay lưng”.
Dự kiến, Trump sẽ có cuộc gặp “thẳng thắn và trực diện” với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng, trong bối cảnh xuất hiện những đồn đoán về khả năng Mỹ rút khỏi liên minh – dù điều này cần Quốc hội thông qua và khó xảy ra.
Trong khi đó, các nước châu Âu lại ủng hộ lệnh ngừng bắn và cam kết bảo vệ tự do hàng hải tại eo Hormuz.
“Bằng mặt mà không bằng lòng” – liên minh phương Tây đang lộ rõ những vết nứt.

Ngoại giao “cây gậy và củ cà rốt” – phong cách Trump định hình cục diện

Nhà Trắng bảo vệ những phát ngôn gây sốc của Trump – như lời đe dọa “xóa sổ cả một nền văn minh” – cho rằng chính phong cách cứng rắn này đã buộc Iran phải xuống thang.
Theo Leavitt, đây không phải là sự bốc đồng mà là chiến lược đàm phán có tính toán, nhằm đạt kết quả cụ thể.
Thực tế cho thấy, chỉ vài giờ sau tối hậu thư, Iran đã quay lại bàn đàm phán và đồng ý mở lại eo Hormuz.


Trung Quốc và bàn cờ lớn – yếu tố không thể bỏ qua

Một yếu tố đáng chú ý là vai trò của Trung Quốc trong tiến trình ngừng bắn. Nhà Trắng xác nhận đã có các cuộc trao đổi cấp cao giữa Washington và Bắc Kinh trong những ngày căng thẳng nhất.
Trump được cho là có “mối quan hệ làm việc tốt” với Chủ tịch Tập Cận Bình, và chuyến thăm Trung Quốc của ông đã được lên kế hoạch lại sau khi bị hoãn vì chiến tranh.
Điều này cho thấy cuộc khủng hoảng không chỉ là vấn đề Mỹ – Iran, mà là một phần của bàn cờ quyền lực toàn cầu.
“Cờ đã vào thế, mỗi nước đi đều ảnh hưởng thiên hạ.”

Eo Hormuz – mở nhưng chưa yên, nguy cơ vẫn rình rập

Dù Iran cam kết cho phép tàu thuyền lưu thông trở lại, Nhà Trắng thừa nhận rằng thực tế trên biển có thể khác với tuyên bố công khai.
Lưu lượng tàu đã bắt đầu tăng, nhưng cần thời gian để khôi phục hoàn toàn. Mỹ cũng nhấn mạnh rằng eo Hormuz phải mở không điều kiện, không trì hoãn, không thu phí – bất kỳ hạn chế nào cũng là không thể chấp nhận.
Trong khi đó, ý tưởng Mỹ thu lợi từ eo Hormuz cũng đã được đưa ra và có thể sẽ được thảo luận trong thời gian tới.

Iran cảnh báo Mỹ – chiến tranh có thể quay lại bất cứ lúc nào

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rõ ràng: Mỹ phải lựa chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel – “không thể có cả hai.”
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cũng cảnh báo sẽ đáp trả nếu các cuộc tấn công vào Lebanon không chấm dứt.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu, khẳng định “máu của các liệt sĩ sẽ không vô ích.”
Chỉ riêng tại Lebanon, các cuộc không kích đã khiến hơn 100 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương trong ngày mới nhất.
“Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén” – chỉ cần một tia lửa, chiến tranh có thể bùng phát trở lại.


Cuộc đàm phán Mỹ – Iran bước vào giai đoạn then chốt với một điểm mấu chốt: uranium làm giàu.
Nếu Tehran nhượng bộ, một thỏa thuận lớn có thể được hình thành. Nếu không, nguy cơ chiến tranh tái bùng phát là điều không thể tránh khỏi.
Trong khi đó, NATO rạn nứt, Trung Quốc tham gia, Trung Đông vẫn cháy âm ỉ – tất cả tạo nên một bức tranh địa chính trị phức tạp chưa từng có.

WSJ's Shelby Holliday explains how the AH-6 "Little Bird" was used to extract an airman hiding in a mountain crevice after his fighter jet was shot down in Iran.

Iran chặn tàu dầu tại eo Hormuz – “van tim” năng lượng toàn cầu bị bóp nghẹt
Trong một bước đi khiến cả thế giới nín thở, Iran đã ngừng lưu thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz sau khi Israel mở rộng chiến sự sang Lebanon. Theo hãng tin Fars, dù lệnh ngừng bắn đã được công bố, thực tế trên biển lại phản ánh một bức tranh hoàn toàn khác: dòng chảy năng lượng toàn cầu bị siết lại ngay tại “cổ họng” quan trọng nhất.
Chỉ có hai tàu dầu được phép đi qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, một con số quá nhỏ bé so với hàng trăm tàu đang chờ đợi. Điều này cho thấy Iran không chỉ tham gia đàm phán mà còn nắm quyền điều tiết thực tế đối với tuyến hàng hải sống còn của thế giới.
Người xưa nói: “Yết hầu bị bóp, thân thể nào mà không run?” – eo Hormuz chính là yết hầu của kinh tế toàn cầu, và nay bàn tay siết chặt nằm trong tay Tehran.

Israel tiếp tục đánh Lebanon – ngừng bắn chỉ là “nửa vời”
Dù Pakistan tuyên bố Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran – Israel, Tel Aviv đã lập tức bác bỏ. Quân đội Israel khẳng định các cuộc tấn công vào Hezbollah vẫn tiếp diễn và không thuộc thỏa thuận.
Ngay trong ngày, Israel tiến hành đợt không kích lớn nhất kể từ đầu chiến tranh, đánh vào hàng loạt mục tiêu tại Lebanon.
Tổng thống Donald Trump cũng thừa nhận đây chỉ là một “cuộc giao tranh riêng biệt” với Hezbollah, không nằm trong khuôn khổ thỏa thuận.
Cục diện trở nên rối ren: hòa bình ở một nơi, chiến tranh ở nơi khác – đúng như câu: “Trên thì hòa, dưới lại loạn.”

Đường ống dầu Saudi bị tấn công – lối thoát duy nhất cũng bị bóp nghẹt

Không chỉ eo Hormuz, tuyến đường thay thế quan trọng của Saudi Arabia cũng bị đánh trúng. Một trạm bơm trên đường ống East-West dài 1.200 km đã bị tấn công bằng drone.
Đây là tuyến vận chuyển dầu từ Abqaiq (vịnh Ba Tư) sang cảng Yanbu (Biển Đỏ), giúp tránh phụ thuộc vào eo Hormuz. Công suất của nó lên tới khoảng 7 triệu thùng/ngày – gần như “đường sinh mệnh thứ hai” của Saudi.
Việc tuyến này bị tấn công đồng nghĩa với việc cả hai con đường xuất khẩu dầu quan trọng đều bị đe dọa, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ chấn động.
Trước đó, các cảng Biển Đỏ như Jeddah đã ghi nhận lưu lượng hàng hóa tăng tới 50%, phản ánh nỗ lực né tránh Hormuz – nhưng nay, con đường này cũng không còn an toàn.
“Chạy trời không khỏi nắng” – dù né đường này, vẫn vướng đường kia.

Iran gia tăng sức mạnh – từ thế yếu thành người “giữ cửa” thế giới
Chỉ sáu tuần trước, Iran bị đánh giá là ở thời điểm yếu nhất trong lịch sử hiện đại. Nhưng sau chiến tranh, Tehran lại nổi lên với một lợi thế chưa từng có: kiểm soát eo Hormuz.
Không còn chỉ dựa vào chương trình hạt nhân hay các lực lượng ủy nhiệm, Iran giờ đây nắm trong tay một công cụ quyền lực trực tiếp: khả năng đóng – mở dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Nếu Tehran tiến xa hơn – như áp phí qua lại hoặc kiểm soát tàu thuyền – điều đó sẽ phá vỡ trật tự hàng hải quốc tế, biến Iran thành “người gác cổng” của năng lượng thế giới.
Các nước vùng Vịnh lo ngại rằng hình ảnh Iran như “cảnh sát Vùng Vịnh” thời Shah trước đây có thể quay trở lại – nhưng lần này với sức mạnh thực tế hơn nhiều.


Các nước Ả Rập lo ngại – hòa bình mong manh giữa biển lửa

Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hoan nghênh lệnh ngừng bắn, nhưng đồng thời bày tỏ lo ngại sâu sắc nếu Iran giữ nguyên sức mạnh mới đạt được.
Trong 6 tuần chiến tranh, Iran đã phóng hàng ngàn drone và tên lửa vào các nước láng giềng, làm gián đoạn du lịch, giáo dục và việc làm – điều chưa từng xảy ra trước đây.
Ngay cả sau khi ngừng bắn, Iran vẫn phóng tên lửa và drone vào UAE và Kuwait, cho thấy khả năng leo thang bất cứ lúc nào.
Cố vấn ngoại giao UAE, Anwar Gargash, thừa nhận khu vực đang bước vào một “môi trường địa chính trị cực kỳ phức tạp.”


Pakistan đứng ra dàn xếp – ngoại giao chạy đua với thời gian
Pakistan nổi lên như trung gian quan trọng trong nỗ lực hạ nhiệt xung đột. Thủ tướng Shehbaz Sharif kêu gọi các bên kiềm chế và tôn trọng lệnh ngừng bắn 2 tuần.
Ông xác nhận đã có vi phạm ngừng bắn tại nhiều khu vực, đe dọa tiến trình hòa bình.
Islamabad đã mời các phái đoàn Mỹ và Iran tới đàm phán, với sự tham gia dự kiến của những nhân vật cấp cao như Steve Witkoff, Jared Kushner và Phó Tổng thống JD Vance.
Tuy nhiên, phía Pakistan nhấn mạnh: thành công của đàm phán nằm ở bí mật và không bị áp lực bên ngoài.


Cuộc ngừng bắn 2 tuần không mang lại sự yên bình trọn vẹn, mà chỉ giống như một khoảng lặng giữa hai cơn sóng lớn.
Iran đã chứng minh rằng họ có thể đóng eo Hormuz, tấn công hạ tầng năng lượng và vẫn đứng vững, một tiền lệ khiến cả khu vực phải dè chừng.
Israel tiếp tục chiến dịch riêng, Saudi mất tuyến dự phòng, các nước vùng Vịnh lo lắng, còn Mỹ thì bước vào bàn đàm phán với một đối thủ đã “lột xác”.
“Một giọt dầu rơi xuống, vạn dặm sóng nổi lên.”

Một tuyên bố mới từ Tổng thống Trump, được khuếch đại qua tài khoản chính thức của Tòa Bạch Ốc, đang gây chấn động địa chính trị toàn cầu khi xác nhận Hoa Kỳ đã xác định Iran trải qua một “thay đổi chế độ mang tính sản xuất”. Đây được xem là phát biểu có tầm ảnh hưởng lớn nhất của một tổng thống Hoa Kỳ đối với Iran kể từ cuộc khủng hoảng con tin vào cuối thế kỷ trước.

Trong tuyên bố này, Tổng thống Trump khẳng định Iran sẽ không còn làm giàu uranium, Hoa Kỳ sẽ phối hợp cùng Iran để khai quật và loại bỏ toàn bộ vật liệu hạt nhân bị chôn sâu sau các cuộc không kích bằng B-2, và toàn bộ tiến trình này đang nằm dưới sự giám sát vệ tinh của Space Force. Ông cũng xác nhận các cuộc thương thuyết liên quan đến việc giảm thuế và cấm vận đang được tiến hành, đồng thời cho biết nhiều điểm trong khuôn khổ 15 điều kiện đã đạt được đồng thuận.

Khái niệm “thay đổi chế độ mang tính sản xuất” không đi kèm với bầu cử hay việc thiết lập một chính quyền mới theo hình thức truyền thống. Thay vào đó, các biến cố nội bộ đã làm thay đổi cấu trúc quyền lực tại Iran. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei được cho là đã thiệt mạng vào Ngày 28 tháng 2, trong khi Mojtaba Khamenei được báo cáo đang trong tình trạng hôn mê tại Qom. Quyền điều hành quốc gia hiện nằm trong tay hội đồng quân sự của IRGC thông qua hệ thống Mosaic Defence. Chuỗi chỉ huy thần quyền vốn kết nối lãnh tụ tối cao với toàn bộ cơ cấu nhà nước đã bị cắt đứt.

Tổng thống Trump đã chủ ý tái định nghĩa thực thể mà Hoa Kỳ đang thương thuyết. Đối tượng hiện tại không còn là Cộng hòa Hồi giáo Iran theo cấu trúc cũ, mà là một thực thể mới hình thành từ hệ quả của việc lãnh đạo bị loại bỏ. Cách diễn đạt này cho phép Hoa Kỳ tuyên bố đạt được thay đổi chế độ mà không cần chiếm đóng quân sự hay thiết lập chính quyền thay thế.



Vấn đề làm giàu uranium là điểm mấu chốt. Nếu điều khoản “không làm giàu” được chấp thuận, đây sẽ là nhượng bộ lớn nhất kể từ thỏa thuận JCPOA, và còn vượt xa hơn. JCPOA trước đây cho phép làm giàu ở mức giới hạn. Lập trường hiện tại của Tổng thống Trump là mức bằng không. Trong khi đó, đề nghị 10 điểm của Iran trước đó yêu cầu công nhận quyền làm giàu như một chủ quyền quốc gia. Nếu yêu cầu này bị loại bỏ, toàn bộ đề nghị 10 điểm xem như không còn giá trị.

Khái niệm “bụi hạt nhân” phản ánh hậu quả của các cuộc không kích nhắm vào cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất. Phần còn lại bao gồm các mảnh vụn phóng xạ từ hệ thống ly tâm và kho uranium đã làm giàu. Đề nghị của Tổng thống Trump về việc Hoa Kỳ và Iran cùng khai quật và loại bỏ các vật liệu này dưới giám sát vệ tinh là một tiền lệ chưa từng có. Nếu Iran chấp nhận, điều đó đồng nghĩa với việc thừa nhận chương trình hạt nhân đã bị phá hủy. Nếu từ chối, các vật liệu này sẽ trở thành nền tảng cho việc tái thiết chương trình trong tương lai.

Khuôn khổ 15 điểm mà Tổng thống Trump đề cập vượt quá đề nghị 10 điểm của Iran. Theo các nguồn tin ngoại giao, Hoa Kỳ đã đệ trình một kế hoạch tối đa vào cuối tháng 3 thông qua Pakistan, bao gồm tháo dỡ hoàn toàn chương trình hạt nhân, cấm làm giàu, mở quyền tiếp cận cho IAEA, bàn giao uranium, giới hạn hỏa tiễn, cắt đứt lực lượng ủy nhiệm, mở lại vĩnh viễn eo biển Hormuz, và nới lỏng cấm vận theo từng giai đoạn. Cả hai phía hiện đều tuyên bố đã đạt được phần lớn mục tiêu, dù chưa công bố chi tiết chính thức.

Việc giảm cấm vận và thuế quan là yếu tố then chốt. Đồng rial của Iran đang suy yếu, khủng hoảng nước ngày càng nghiêm trọng, và hội đồng IRGC không có nền tảng kinh tế ổn định nếu không có nguồn tài chánh mới. Tổng thống Trump đang đưa ra lối thoát kinh tế, đổi lại là việc từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân.

Tất cả đang hướng về vòng thương thuyết tại Islamabad. Kết quả sẽ quyết định liệu đây là thỏa thuận mang tính lịch sử hay một canh bạc chiến lược chưa từng có.

Sau những ngày chiến tranh căng như dây đàn, một tín hiệu hạ nhiệt đã xuất hiện: eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới – được xác nhận là đã mở cửa trở lại ngay sau khi Iran chấp nhận kế hoạch ngừng bắn.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, khẳng định trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc: “Tôi tin là eo biển đã mở, dựa trên các đàm phán ngoại giao.” Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng nhấn mạnh: “Những gì đã được thống nhất là eo biển sẽ mở. Thương mại sẽ tiếp tục lưu thông.”
Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi tàu MarineTraffic, ít nhất hai tàu đã đi qua an toàn kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Tuy nhiên, hàng trăm tàu vẫn còn mắc kẹt trong khu vực, phản ánh mức độ căng thẳng chưa hoàn toàn tan biến.


Mỹ tuyên bố chiến thắng áp đảo – Iran vẫn còn “nanh vuốt”

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch quân sự mang tên “Operation Epic Fury” là một chiến thắng lịch sử, “đã nghiền nát quân đội Iran và khiến họ mất khả năng chiến đấu trong nhiều năm.”
Ông tiết lộ nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ đã sẵn sàng tấn công hàng loạt mục tiêu chiến lược tại Iran: cầu, nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng – tức là đánh thẳng vào “huyết mạch quốc gia”.
Chính những lời cảnh báo cứng rắn từ Tổng thống Donald Trump – thậm chí đe dọa “một nền văn minh có thể bị xóa sổ” – được cho là đã buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán.
Tuy nhiên, tình báo Mỹ lại đưa ra bức tranh thận trọng hơn: khoảng một nửa bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên, cùng hàng ngàn drone tấn công. Hegseth thừa nhận: Iran “vẫn có thể bắn, nhưng hệ thống chỉ huy đã bị phá hủy nghiêm trọng.”
Đúng như câu tục ngữ: “Cọp chết để da, người ta chết để tiếng” – Iran dù bị tổn thương nặng, vẫn giữ lại khả năng phản đòn đáng kể.

Vũ khí hạt nhân và uranium – điểm nóng chưa có lời giải
Một trong những điều khoản gây tranh cãi nhất là vấn đề hạt nhân. Mỹ tuyên bố rằng mọi vật liệu hạt nhân mà Iran “không nên có” sẽ bị loại bỏ.
Theo ông Hegseth, Iran sẽ “tự nguyện giao nộp uranium”, nhưng cũng không loại trừ khả năng Mỹ sẽ hành động quân sự nếu cần – giống như chiến dịch “Midnight Hammer” trước đó.
Tổng thống Trump còn cho biết Mỹ sẽ phối hợp với Iran để “đào lên và loại bỏ” lượng uranium bị chôn sâu sau các cuộc không kích. Đồng thời, Washington cũng hé lộ khả năng nới lỏng trừng phạt và đàm phán thuế quan, trong khi đe dọa áp thuế 50% với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran.


Ngừng bắn mong manh – chiến tranh chưa thực sự kết thúc

Dù ngừng bắn đã được ký kết, thực tế chiến trường vẫn “nóng hổi”:
Iran bị cáo buộc đã phóng drone và tên lửa vào Kuwait và UAE ngay trong ngày đầu ngừng bắn, gây thiệt hại cho cơ sở dầu khí và điện lực.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố sẽ tuân thủ thỏa thuận, nhưng cảnh báo “ngón tay vẫn đặt trên cò súng.”
Ở một mặt trận khác, Israel khẳng định các cuộc không kích vào Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, và đã tiến hành loạt tấn công lớn nhất từ đầu chiến tranh vào Hezbollah, với hơn 100 mục tiêu bị đánh trúng.
Hơn 1.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon, trong đó có 130 trẻ em – con số cho thấy cái giá của chiến tranh chưa hề dừng lại.
“Lửa chưa tắt, tro còn âm ỉ” – hòa bình chỉ là lớp vỏ mỏng manh.

Trung Đông sau chiến tranh: Hòa bình tạm thời, bất ổn dài hạn

Các chuyên gia cảnh báo rằng đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể chỉ giải quyết phần “ngọn”, trong khi “gốc rễ” xung đột vẫn còn nguyên.
Sanam Vakil (Chatham House) cho rằng nếu chỉ tập trung vào lợi ích song phương, trật tự khu vực sẽ vẫn mong manh. Các nước vùng Vịnh muốn được tham gia đàm phán vì họ chính là bên chịu thiệt hại trực tiếp từ chiến tranh.
Burcu Ozcelik (RUSI) mô tả tâm trạng khu vực là “lạc quan thận trọng nhưng đầy bất định.”
Ngay tại Iran, dư luận chia rẽ sâu sắc:
Có người lo chính quyền sẽ mạnh tay đàn áp hơn sau chiến tranh.
Có người cảm thấy bị “phản bội” vì hy vọng thay đổi đã tan biến.
Một phụ nữ ở Tehran nói: “Chính phủ giờ mạnh hơn bao giờ hết.”
Đúng như câu ca dao: “Sau cơn mưa trời lại sáng, nhưng đất vẫn còn lầy.”

Cuộc chiến 38 ngày đã tạm dừng bằng một thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần – nhưng đây chỉ là “dấu phẩy” chứ chưa phải dấu chấm hết.”
Mỹ tuyên bố chiến thắng, Iran vẫn giữ được đòn răn đe, Israel tiếp tục chiến dịch riêng, còn Trung Đông thì đứng trước một tương lai đầy bất trắc.
Eo Hormuz mở lại – dòng dầu tiếp tục chảy – nhưng dòng chảy chính trị vẫn cuộn xoáy dữ dội.

Giữa lúc chiến tranh leo thang suốt hơn một tháng rưỡi, khi bom đạn còn chưa kịp nguội và những lời đe dọa “xóa sổ một nền văn minh” vẫn còn vang vọng, thế giới bất ngờ chứng kiến một bước ngoặt: Hoa Kỳ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 14 ngày, với sự trung gian của Pakistan. Một khoảng lặng mong manh giữa cơn bão, nhưng cũng có thể là cơ hội hiếm hoi để Trung Đông thoát khỏi vòng xoáy máu lửa – đúng như câu nói xưa: “Sau cơn mưa trời lại sáng.”

Thỏa thuận này được công bố chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ đặt ra, một thời điểm mà nhiều chuyên gia lo ngại chiến tranh có thể leo thang thành thảm họa khu vực, thậm chí toàn cầu. Iran ngay sau đó đã ra lệnh cho toàn bộ lực lượng quân sự ngừng bắn, trong khi Mỹ và Israel cũng tuyên bố tham gia thỏa thuận. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường vẫn cho thấy sự mong manh: còi báo động vẫn vang lên, tên lửa vẫn được ghi nhận, và Israel vẫn tiến hành một số cuộc tấn công trong những giờ đầu tiên sau thỏa thuận.

Trong bối cảnh đó, Iran đưa ra một đề xuất 10 điểm – được xem là nền tảng cho các cuộc đàm phán trong 14 ngày tới. Điều đáng chú ý là các điều kiện này không mang tính cực đoan như nhiều người lo ngại, mà lại khá “thực dụng” và mang màu sắc hòa giải. Iran yêu cầu một cam kết rõ ràng rằng Mỹ và Israel sẽ không tấn công trở lại trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh chiến tranh phải chấm dứt vĩnh viễn, không thể lợi dụng ngừng bắn để tái vũ trang rồi tiếp tục xung đột.

Tehran cũng yêu cầu chấm dứt các cuộc tấn công vào Lebanon, đồng thời kêu gọi dừng toàn bộ các xung đột khu vực, bao gồm cả hoạt động của các lực lượng đồng minh như Hamas, Hezbollah hay Houthi. Đổi lại, Iran cam kết mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, Iran đề xuất áp dụng phí quá cảnh 2 triệu USD cho mỗi tàu, số tiền này sẽ được chia sẻ với Oman và dùng để tái thiết đất nước sau chiến tranh.

Ngoài ra, Iran cũng cam kết thiết lập các quy định nhằm tăng cường an ninh tại eo biển Hormuz – một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của kinh tế toàn cầu. Đáng chú ý, Iran không đưa ra yêu cầu buộc Mỹ rút toàn bộ căn cứ quân sự khỏi Trung Đông, cũng như không yêu cầu bồi thường chiến tranh từ Mỹ và Israel – điều mà nhiều người cho rằng là “nhẹ tay” so với quy mô tàn phá vừa qua.

Phía Mỹ, theo các nguồn tin, Phó Tổng thống JD Vance đã đánh giá các điều kiện này là “hợp lý” và khuyến nghị Tổng thống nên tiến hành đàm phán. Ngay cả những nhân vật từng ủng hộ hành động quân sự như Steve Witkoff hay Jared Kushner cũng cho rằng đây là cơ hội để đạt được một thỏa thuận lâu dài. Tuy nhiên, Vance cũng cảnh báo đây chỉ là một “lệnh ngừng bắn mong manh”, bởi nội bộ Iran tồn tại nhiều luồng quan điểm khác nhau – có những nhóm muốn hòa đàm, nhưng cũng có những lực lượng cứng rắn sẵn sàng phá vỡ thỏa thuận.

Trên thực địa, những tín hiệu ban đầu cho thấy sự “tan băng” rất chậm. Dữ liệu hàng hải ghi nhận chỉ có hai tàu đi qua eo biển Hormuz sau khi ngừng bắn được công bố, trong khi hàng trăm tàu vẫn bị mắc kẹt, bao gồm hơn 400 tàu chở dầu. Trước chiến tranh, mỗi ngày có khoảng 130 tàu qua lại tuyến đường này. Điều đó cho thấy niềm tin của các công ty vận tải và bảo hiểm vẫn chưa trở lại – bởi “một lần bị rắn cắn, mười năm sợ dây thừng.”

Giá dầu thế giới đã giảm mạnh ngay sau thông báo ngừng bắn, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng tích cực. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng việc khôi phục hoàn toàn lưu thông qua eo Hormuz sẽ cần nhiều thời gian và phụ thuộc vào việc các bên có tuân thủ thỏa thuận hay không.

Ở Iran, người dân đã đổ ra đường ăn mừng, nhưng không khí không hoàn toàn là niềm vui thuần túy. Nhiều người vẫn mang theo tâm lý căng thẳng sau những ngày chiến tranh khốc liệt, thậm chí đốt cờ Mỹ và Israel trong các cuộc biểu tình. Tổng thống Iran nhấn mạnh rằng thỏa thuận này đạt được nhờ sự hy sinh của lãnh tụ tối cao và tinh thần kháng cự của nhân dân – một thông điệp mang tính củng cố nội bộ trong bối cảnh chính trị phức tạp.

Trong khi đó, tình hình Lebanon vẫn là điểm nóng chưa được giải quyết. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục các chiến dịch chống Hezbollah, bất chấp việc Pakistan cho rằng Lebanon cũng nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Các cuộc không kích vẫn xảy ra, gây thương vong cho dân thường – cho thấy bức tranh hòa bình vẫn còn nhiều mảng tối.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là tương lai của sự hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực. Nếu Iran thực sự áp dụng phí quá cảnh tại eo Hormuz, điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của Hạm đội 5 của Mỹ – lực lượng kiểm soát vùng biển rộng lớn từ Vịnh Ba Tư đến Ấn Độ Dương. Một số chuyên gia cho rằng điều này có thể buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược quân sự tại Trung Đông.

Điểm đáng chú ý khác là các lực lượng dân quân thân Iran tại Iraq đã tuyên bố tạm dừng tấn công trong suốt thời gian ngừng bắn. Đây là dấu hiệu cho thấy Iran có khả năng kiểm soát các lực lượng ủy nhiệm của mình – một yếu tố quan trọng nếu muốn đạt được hòa bình lâu dài.

Nhìn tổng thể, thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày này giống như một “chiếc cầu tre” bắc qua vực sâu chiến tranh – mong manh nhưng cần thiết. Nó mở ra cơ hội để hai bên đàm phán một thỏa thuận toàn diện hơn, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào nếu thiếu thiện chí.

Trong thế giới đầy biến động hôm nay, khi “gió đông chưa tắt, bão tây lại về”, việc Mỹ và Iran có thể ngồi lại với nhau, dù chỉ trong 14 ngày, cũng đã là một tín hiệu đáng chú ý. Liệu đây có phải là bước khởi đầu cho hòa bình lâu dài, hay chỉ là khoảng lặng trước một cơn bão lớn hơn? Câu trả lời sẽ được định đoạt trong những ngày tới – khi ngoại giao, sức mạnh và lòng tin cùng bước vào một ván cờ sinh tử.